Specjalne ostrzeżenia
Napritum

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania naproksenu

Stosowanie naproksenu, podobnie jak innych niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), wymaga szczególnej uwagi w określonych grupach pacjentów oraz sytuacjach klinicznych. Kluczowe jest przyjmowanie produktu w najmniejszej skutecznej dawce przez najkrótszy możliwy okres konieczny do złagodzenia objawów, co minimalizuje ryzyko działań niepożądanych. Pacjenci z chorobami przewodu pokarmowego oraz zaburzeniami krzepnięcia w wywiadzie wymagają ścisłej kontroli lekarskiej podczas stosowania naproksenu.¹

Ryzyko dla układu oddechowego

Należy uwzględnić możliwość wystąpienia skurczu oskrzeli u pacjentów z czynną lub występującą w wywiadzie astmą oskrzelową, chorobą alergiczną lub nadwrażliwością na kwas acetylosalicylowy. Reakcje anafilaktyczne (anafilaktoidalne) mogą wystąpić szczególnie u pacjentów wykazujących skłonność do takich reakcji, nawet jeśli wcześniej nie obserwowano reakcji nadwrażliwości po podaniu NLPZ. Szczególnie narażeni są pacjenci z:²

• Obrzękiem naczynioruchowym w wywiadzie
• Reakcjami bronchospastycznymi (np. astma)
• Zapaleniem błony śluzowej nosa
• Polipami nosa w wywiadzie

Należy pamiętać, że reakcje nadwrażliwości, takie jak anafilaksja, mogą zagrażać życiu pacjenta.³

Wpływ na wątrobę

Podobnie jak przy stosowaniu innych NLPZ, może wystąpić zwiększona aktywność enzymów wątrobowych. Zaburzenia ze strony wątroby są częściej wynikiem reakcji nadwrażliwości niż bezpośrednim objawem toksyczności. Obserwowano ostre reakcje wątrobowe, w tym żółtaczkę lub zapalenie wątroby (niektóre przypadki zapalenia mogą być śmiertelne). Odnotowano również przypadki reakcji krzyżowych.⁴

Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z niewydolnością wątroby. Stosowanie naproksenu nie jest bezpieczne u pacjentów z marskością wątroby ze względu na zwiększone ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego i zaburzeń czynności nerek.⁵

Choroby autoimmunologiczne

U pacjentów, u których występuje uogólniony toczeń rumieniowaty lub mieszana choroba tkanki łącznej, może wystąpić zwiększone ryzyko aseptycznego zapalenia opon mózgowych.⁶

Wpływ na krzepnięcie krwi

Naproksen zmniejsza agregację płytek krwi i wydłuża czas krwawienia. Pacjenci stosujący leki przeciwzakrzepowe powinni być uważnie obserwowani podczas przyjmowania naproksenu.⁷

U pacjentów stosujących jednocześnie pochodne kumaryny lub heparyny z naproksenem występuje zwiększone ryzyko krwawień. W takim przypadku należy uważnie rozważyć stosunek korzyści do ryzyka. W żadnym przypadku nie jest zalecane jednoczesne stosowanie naproksenu i dużych dawek heparyny (lub jej pochodnych).⁸

Ryzyko działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego

Ciężkie działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego mogą wystąpić u pacjentów stosujących produkty hamujące syntezę prostaglandyny. Ryzyko wystąpienia owrzodzenia przewodu pokarmowego lub krwawienia wzrasta wraz z czasem trwania leczenia i dawką naproksenu. Szczególnie narażeni są pacjenci w podeszłym wieku i osłabieni, u których istnieje większe ryzyko wystąpienia owrzodzenia żołądka i jelit lub krwawienia.⁹

W każdym momencie leczenia NLPZ może wystąpić krwawienie z przewodu pokarmowego, owrzodzenie i perforacja, które mogą być śmiertelne. Mogą one wystąpić z objawami ostrzegawczymi lub bez, niezależnie od wcześniejszych ciężkich działań niepożądanych dotyczących żołądka i jelit w wywiadzie.¹⁰

Ryzyko powikłań ze strony przewodu pokarmowego jest szczególnie wysokie u:¹¹

• Pacjentów stosujących wysokie dawki NLPZ
• Pacjentów z chorobą wrzodową w wywiadzie, zwłaszcza powikłaną krwawieniem lub perforacją
• Pacjentów w podeszłym wieku
• Pacjentów stosujących jednocześnie leki zwiększające ryzyko powikłań (kortkosteroidy, leki przeciwzakrzepowe, SSRI, leki przeciwpłytkowe)

U tych pacjentów leczenie należy rozpoczynać od najmniejszej możliwej dawki terapeutycznej. Warto rozważyć jednoczesne stosowanie leków osłonowych (np. mizoprostol, inhibitory pompy protonowej).¹²

Pacjenci z działaniem toksycznym w obrębie przewodu pokarmowego w wywiadzie, szczególnie w podeszłym wieku, powinni zgłaszać wszelkie niepokojące objawy dotyczące przewodu pokarmowego (zwłaszcza krwawienie). Jeśli u pacjenta otrzymującego naproksen wystąpi krwawienie z przewodu pokarmowego lub owrzodzenie, produkt należy natychmiast odstawić.¹³

Należy zachować ostrożność podczas stosowania naproksenu u pacjentów z zaburzeniami żołądka i jelit w wywiadzie (zapalenie jelita grubego, choroba Crohna), ponieważ istniejąca choroba może ulec zaostrzeniu.¹⁴

Wpływ na nerki

W związku ze stosowaniem naproksenu odnotowano:¹⁵

• Zaburzenia czynności nerek
• Niewydolność nerek
• Ostre śródmiąższowe zapalenie nerek
• Krwiomocz
• Białkomocz
• Martwicę brodawek nerkowych
• W sporadycznych przypadkach zespół nerczycowy

Należy zachować szczególną ostrożność podając naproksen pacjentom z zaburzeniami czynności nerek, zwłaszcza w przypadku długotrwałego leczenia. Należy także zapewnić takim pacjentom odpowiednią diurezę. W przypadku zmniejszonego przepływu nerkowego zaleca się monitorowanie czynności nerek przed i w trakcie leczenia naproksenem.¹⁶

Ciężka niewydolność nerek jest przeciwwskazaniem do zastosowania naproksenu.¹⁷

Niewydolność nerek związana ze zmniejszeniem syntezy prostaglandyn

Stosowanie NLPZ może powodować zależne od dawki zmniejszenie syntezy prostaglandyn i przyspieszać wystąpienie niewydolności nerek. Do pacjentów z grupy podwyższonego ryzyka należą:¹⁸

• Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
• Pacjenci z zaburzeniami czynności serca
• Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby
• Pacjenci przyjmujący leki moczopędne
• Pacjenci przyjmujący inhibitory konwertazy angiotensyny
• Pacjenci przyjmujący antagonistów receptora angiotensyny II
• Pacjenci w podeszłym wieku

U tych pacjentów należy monitorować czynność nerek.¹⁹

Wpływ na układ krążenia i naczynia mózgowe

Pacjentów z nadciśnieniem tętniczym w wywiadzie i/lub łagodną do umiarkowanej zastoinową niewydolnością serca należy odpowiednio monitorować, ponieważ zatrzymanie płynów i obrzęki były zgłaszane w związku z leczeniem NLPZ.²⁰

Z badań klinicznych i danych epidemiologicznych wynika, że przyjmowanie niektórych NLPZ (zwłaszcza w dużych dawkach i długotrwale) może być związane z niewielkim zwiększeniem ryzyka tętniczych incydentów zatorowo-zakrzepowych (np. zawał serca lub udar). Stosowanie naproksenu w małych dawkach (w dawce dobowej 1000 mg) wiąże się z niewielkim ryzykiem, jednak całkowicie ryzyka tego nie można wykluczyć.²¹

Szczególną ostrożność należy zachować w przypadku pacjentów z:²²

• Niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym
• Zastoinową niewydolnością serca
• Chorobą niedokrwienną serca
• Chorobą tętnic obwodowych
• Chorobą naczyń mózgowych
• Czynnikami ryzyka chorób układu krążenia (nadciśnienie tętnicze, hiperlipidemia, cukrzyca, palenie tytoniu)

Ciężkie skórne działania niepożądane

W związku ze stosowaniem naproksenu zgłaszano występowanie ciężkich reakcji skórnych (SCAR, ang. Severe Cutaneous Adverse Reactions), które mogą zagrażać życiu lub prowadzić do zgonu, w tym:²³

• Złuszczające zapalenie skóry
• Zespół Stevensa-Johnsona (SJS)
• Toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN)
• Reakcje polekowe z eozynofilią i objawami ogólnymi (zespół DRESS)

Ryzyko wystąpienia opisanych reakcji wydaje się być największe na początku leczenia – w większości przypadków objawy występowały w ciągu pierwszego miesiąca terapii. Jeśli wystąpią objawy przedmiotowe i podmiotowe wskazujące na te reakcje, należy natychmiast odstawić naproksen. Jeśli podczas stosowania naproksenu u pacjenta wystąpi SJS, TEN lub zespół DRESS, nigdy nie należy ponownie rozpoczynać leczenia tym lekiem.²⁴

Wpływ na płodność

Stosowanie naproksenu może niekorzystnie wpływać na płodność u kobiet i nie jest ono zalecane u kobiet, które planują zajść w ciążę. W przypadku kobiet, które mają trudności z zajściem w ciążę lub które są poddawane badaniom w związku z niepłodnością, należy rozważyć zakończenie stosowania naproksenu.²⁵

Dodatkowe informacje dotyczące bezpieczeństwa stosowania

Stosowanie u pacjentów w podeszłym wieku

Pacjenci w podeszłym wieku podczas stosowania NLPZ częściej doświadczają działań niepożądanych, zwłaszcza krwawienia i perforacji w przewodzie pokarmowym, które mogą być śmiertelne. Należy zachować szczególną ostrożność w przypadku stosowania dużych dawek naproksenu u tych pacjentów, ponieważ istnieją doniesienia o występowaniu zwiększonego stężenia wolnej frakcji naproksenu.²⁶

Jednoczesne stosowanie z innymi NLPZ

Należy unikać jednoczesnego stosowania naproksenu z innymi lekami z grupy NLPZ, w tym z selektywnymi inhibitorami cyklooksygenazy-2 (COX-2), ze względu na skumulowane ryzyko wywołania ciężkich działań niepożądanych.²⁷

Maskowanie objawów chorób

Naproksen wykazuje działanie przeciwzapalne, przeciwbólowe i przeciwgorączkowe, dlatego może maskować objawy gorączki i stanu zapalnego, co utrudnia diagnozę chorób.²⁸

Zaburzenia widzenia

U niektórych pacjentów przyjmujących NLPZ, w tym naproksen, rzadko obserwowano zaburzenia oka, w tym zapalenie brodawek, pozagałkowe zapalenie nerwu wzrokowego i obrzęk tarczy nerwu wzrokowego. Pacjenci, u których wystąpiły zaburzenia widzenia podczas leczenia naproksenem, powinni poddać się badaniu okulistycznemu.²⁹

Pseudoporfiriia

Jeśli skóra zaczyna być delikatna, pojawią się pęcherze lub inne objawy wskazujące na pseudoporfirię, leczenie musi zostać przerwane, a pacjent powinien być uważnie obserwowany.³⁰

Zamiana kortykosteroidów na naproksen

Jeśli kortykosteroid zastępuje się naproksenem, częściowo lub całkowicie, należy zastosować zwykłe środki ostrożności stosowane podczas odstawiania leczenia kortykosteroidami.³¹

Ospa wietrzna – powikłania

W wyjątkowych przypadkach, ospa może powodować ciężkie powikłania w postaci zakażeń skóry i tkanek miękkich. Nie można wykluczyć możliwości, że NLPZ przyczyniają się do nasilenia tych zakażeń. Dlatego zaleca się unikanie stosowania naproksenu w przypadku ospy wietrznej.³²

Ból głowy spowodowany nadużywaniem leków przeciwbólowych

Długotrwałe stosowanie jakichkolwiek leków przeciwbólowych stosowanych w bólu głowy może nasilić istniejący ból głowy. Jeśli taka sytuacja wystąpi lub pacjent podejrzewa jej wystąpienie, powinien skonsultować się z lekarzem, a leczenie należy przerwać. U pacjentów, którzy często lub codziennie mają bóle głowy, pomimo (lub wskutek) regularnego stosowania leków na ból głowy, należy rozważyć diagnozę występowania bólu głowy w wyniku nadużywania leków przeciwbólowych.³³

Ostrzeżenia dotyczące substancji pomocniczych

Produkt leczniczy Napritum zawiera laktozę jednowodną. Pacjenci z rzadkimi dziedzicznymi zaburzeniami związanymi z nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy nie powinni przyjmować tego produktu leczniczego.³⁴

Produkt leczniczy Napritum zawiera sód. Ten produkt leczniczy zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na tabletkę, co oznacza, że uznaje się go za „wolny od sodu”.³⁵

Stosowanie u dzieci

Nie zaleca się stosowania naproksenu u pacjentów w wieku poniżej 5 lat i wadze poniżej 25 kg.³⁶