niedokrwistość
Niedokrwistość (anemia) to stan chorobowy charakteryzujący się zmniejszeniem liczby erytrocytów lub obniżeniem stężenia hemoglobiny we krwi, co prowadzi do upośledzenia transportu tlenu do tkanek. Jest to jedna z najczęściej występujących patologii hematologicznych, która może być objawem wielu różnych chorób.
Klinicznie niedokrwistość objawia się bladością skóry i błon śluzowych, osłabieniem, zmęczeniem, zawrotami głowy, tachykardią, dusznością wysiłkową, a w ciężkich przypadkach niewydolnością serca. Diagnostyka obejmuje przede wszystkim morfologię krwi z rozmazem, wskaźniki czerwonokrwinkowe (MCV, MCH, MCHC), ocenę retikulocytów oraz dalsze badania ukierunkowane na ustalenie etiologii.
Niedokrwistości można klasyfikować na podstawie mechanizmu powstawania (niedokrwistości z niedoboru, hemolityczne, pokrwotoczne), morfologii erytrocytów (mikrocytowe, normocytowe, makrocytowe) lub etiologii. Najczęstsze typy to niedokrwistość z niedoboru żelaza, niedokrwistość megaloblastyczna (z niedoboru witaminy B12 lub kwasu foliowego), niedokrwistość chorób przewlekłych oraz niedokrwistości hemolityczne.
Leczenie niedokrwistości zależy od jej przyczyny i może obejmować suplementację (żelazo, witamina B12, kwas foliowy), leczenie choroby podstawowej, przetoczenia krwi, erytropoetynę lub w wybranych przypadkach leczenie immunosupresyjne czy splenektomię. Odpowiednio wczesne rozpoznanie i wdrożenie właściwego leczenia pozwala na skuteczne opanowanie objawów i zapobieganie powikłaniom.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Temozolomide Glenmark 250 mg
Temozolomid (Temozolomide Glenmark) charakteryzuje się przewidywalnym profilem działań niepożądanych, z dominującymi zaburzeniami hematologicznymi (neutropenia, trombocytopenia – bardzo często) oraz żołądkowo-jelitowymi (nudności u 43%, wymioty u 36% pacjentów z glejakiem, zwykle 1. lub 2. stopnia nasilenia). Mielosupresja, w tym odchylenia hematologiczne 3. i 4. stopnia, wymaga regularnego monitorowania morfologii krwi i może wymagać modyfikacji dawkowania lub przerwania terapii. Inne często obserwowane działania niepożądane to bóle głowy, zmęczenie, wysypka oraz reakcje fototoksyczne. Warto zwrócić uwagę na zawartość laktozy w kapsułkach (od 61,7 mg do 399,3 mg w zależności od dawki), co może powodować nietolerancję u pacjentów z zaburzeniami wchłaniania laktozy.
afazja, ból brzucha, ból głowy, drgawki, dyspepsja, glejak, hemipareza, infekcja oportunistyczna, jadłowstręt, lek przeciwwymiotny, leukopenia, łysienie, mielosupresja, neutropenia, niedobór laktazy, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, nietolerancja laktozy, nudności, odwodnienie, pancytopenia, parestezja, radioterapia, reakcja fototoksyczna, reaktywacja zakażenia wirusowego, temozolomid, trombocytopenia, wtórny nowotwór złośliwy, wymioty, wysypka, zaparcia, zawroty głowy, zespół mielodysplastyczny, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Risperidon Vipharm 4 mg
Rysperydon w dawce 4 mg, stosowany w formie tabletek powlekanych Risperidon Vipharm, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z których najczęstsze (≥10%) to parkinsonizm, sedacja, ból głowy oraz bezsenność. Objawy pozapiramidowe, takie jak parkinsonizm, akatyzja, drżenia i dystonia, są szczególnie istotne i wykazują zależność od dawki. Ponadto, rysperydon może indukować zaburzenia metaboliczne, w tym hiperprolaktynemię prowadzącą do ginekomastii, zaburzeń miesiączkowania i mlekotoku, a także zwiększenie masy ciała u 18% pacjentów oraz ryzyko cukrzycy (0,43%). W zakresie układu sercowo-naczyniowego obserwuje się tachykardię, migotanie przedsionków, wydłużenie odstępu QT oraz ryzyko zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej. U osób starszych z otępieniem zwiększa się ryzyko przemijających napadów niedokrwiennych (1,4%) i udarów mózgu (1,5%).
agranulocytoza, akatyzja, arytmia komorowa, bezdech senny, bezsenność, blok przedsionkowo-komorowy, ból głowy, choroba zakrzepowo-zatorowa, cukrzyca, drgawki, dyskineza, dystonia, ginekomastia, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, hipotonia ortostatyczna, jaskra, kwasica ketonowa, małopłytkowość, migotanie komór, mlekotok, neutropenia, niedokrwistość, parkinsonizm, późna dyskineza, priapizm, przemijający napad niedokrwienny, przyrost masy ciała, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, sedacja, senność, śpiączka cukrzycowa, tachykardia, tachykardia komorowa, torsade de pointes, udar naczyniowy mózgu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia miesiączkowania, zachłystowe zapalenie płuc, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki, zatorowość płucna, zespół pozapiramidowy, złośliwy zespół neuroleptyczny, zmęczenie - Leksykon leków
Działania niepożądane – Everolimus Synthon 2,5 mg
Lek Everolimus Genthon, dostępny w dawkach 2,5 mg, 5 mg oraz 10 mg w formie tabletek, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych potwierdzony badaniami klinicznymi na 2879 pacjentach. Najczęściej obserwowane działania niepożądane (≥1/10) to m.in. zapalenie jamy ustnej, wysypka, zmęczenie, biegunka, zakażenia, mdłości, niedokrwistość, hiperglikemia, zapalenie płuc oraz obrzęk obwodowy. Działania niepożądane stopnia 3-4 (≥1/100 do <1/10) obejmują m.in. małopłytkowość, neutropenię, duszność, białkomocz, limfopenię, krwotoki, nadciśnienie, wzrost aktywności ALT i AST oraz cukrzycę. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko reaktywacji wirusowego zapalenia wątroby typu B, niewydolności nerek, zapalenia płuc typu PJP/PCP oraz obrzęku naczynioruchowego. Pacjenci ≥65 lat mają wyższe ryzyko zakończenia terapii z powodu działań niepożądanych, zwłaszcza zapalenia płuc, zapalenia jamy ustnej, zmęczenia i duszności.
aftowe zapalenie jamy ustnej, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, aplazja czerwonokrwinkowa, aspergiloza, białkomocz, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hipertriglicerydemia, hipofosfatemia, kandydoza, krwioplucie, leukopenia, limfopenia, małopłytkowość, neutropenia, niedokrwistość, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, owrzodzenie jamy ustnej, pancytopenia, posocznica, śródmiąższowe zapalenie płuc, wirusowe zapalenie mięśnia sercowego, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wysypka, zakażenie oportunistyczne, zakrzepica żył głębokich, zapalenie jamy ustnej, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc Pneumocystis, zastoinowa niewydolność serca, zatorowość płucna, zespół ostrej niewydolności oddechowej - Leksykon leków
Działania niepożądane – Feldene 20 mg/ml
Piroksykam, substancja czynna leku Feldene, jest generalnie dobrze tolerowany, jednak jak inne NLPZ może wywoływać działania niepożądane, głównie ze strony przewodu pokarmowego, ale także innych układów. Dawka 20 mg/dobę, podawana jednorazowo lub w dawkach podzielonych, wykazuje mniejsze działanie drażniące na błonę śluzową żołądka oraz mniejszą utratę krwi z jelit w porównaniu do kwasu acetylosalicylowego. W trakcie terapii obserwowano także obrzęki, nadciśnienie tętnicze i niewydolność serca. Działania niepożądane sklasyfikowano według MedDRA i częstości występowania: bardzo często (>1/10), często (>1/100, <1/10), niezbyt często (>1/1000, <1/100), rzadko (>1/10 000, <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana. Najczęstsze działania obejmują niedokrwistość, eozynofilię, leukopenię, małopłytkowość, bóle głowy, zawroty głowy, nudności, wymioty, biegunki, świąd i wysypki skórne.
aminotransferaza, anafilaksja, azot mocznikowy, błona śluzowa żołądka, Feldene, hematokryt, hemoglobina, hiperglikemia, hipoglikemia, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, morfologia krwi obwodowej, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, piroksykam, plamica Henocha-Schoenleina, przeciwciało przeciwjądrowe, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie kłębuszków nerkowych, zapalenie naczyń, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół DRESS, zespół Lyella, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Flumycon 150 mg
Flukonazol, substancja czynna preparatu Flumycon, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy uwzględnić podczas planowania terapii przeciwgrzybiczej. Najczęściej obserwowane działania niepożądane (1-10% pacjentów) to ból głowy, ból brzucha, biegunka, nudności, wymioty oraz podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT, fosfatazy alkalicznej) i wysypka skórna. Rzadziej występują poważne reakcje, takie jak zespół DRESS (reakcja polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi), torsade de pointes i wydłużenie odstępu QT, a także zaburzenia hematologiczne (niedokrwistość, leukopenia, neutropenia, trombocytopenia). Działania niepożądane dotyczą wielu układów, w tym immunologicznego, nerwowego, sercowego, wątrobowego oraz skóry i tkanki podskórnej, co wymaga monitorowania pacjentów pod kątem objawów klinicznych i parametrów laboratoryjnych.
azorabina, cholestaza, drgawki, flukonazol, hipercholesterolemia, hipertriglicerydemia, hipokaliemia, kandydoza narządów płciowych, leukopenia, martwica komórek wątrobowych, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, neutropenia, niedokrwistość, nietolerancja laktozy, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, parestezja, pokrzywka, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, terapia przeciwgrzybicza, torsade de pointes, trombocytopenia, wydłużenie odstępu QT, wysypka polekowa, zapalenie wątroby, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Trittico XR 150 mg
Trittico XR (chlorowodorek trazodonu) w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu wykazuje działanie przeciwdepresyjne z komponentą uspokajającą, jednakże leczenie może wiązać się z licznymi działaniami niepożądanymi o częstości występowania określonej jako „nieznana”. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko myśli i zachowań samobójczych, które mogą pojawić się w trakcie terapii lub po jej zakończeniu. Wśród poważnych powikłań wymienia się zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny, arytmie serca (w tym torsade de pointes z wydłużeniem odstępu QT), priapizm oraz ciężkie zaburzenia czynności wątroby. Monitorowanie parametrów hematologicznych jest wskazane ze względu na możliwość agranulocytozy, trombocytopenii, leukopenii i innych nieprawidłowości krwi. U pacjentów z chorobami serca konieczna jest kontrola rytmu serca ze względu na ryzyko niemiarowości i groźnych arytmii.
afazja ekspresywna, agranulocytoza, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, bradykardia, chlorowodorek trazodonu, delirium, dezorientacja, drgawka, drgawka kloniczna, drżenie, duszność, dystonia, działanie przeciwdepresyjne, eozynofilia, hiponatremia, hipotonia ortostatyczna, jadłowstręt, koszmar senny, lek przeciwdepresyjny trójpierścieniowy, leukopenia, mania, myśli samobójcze, nadciśnienie tętnicze, nadmierna potliwość, niedokrwistość, niemiarowość serca, nieostre widzenie, niestrawność, nietrzymanie moczu, nudność, objaw grypopodobny, obrzęk, omam, omdlenie, palpitacja, parestezja, porażenna niedrożność jelita, priapizm, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, senność, SIADH, stan splątania, suchość błony śluzowej jamy ustnej, świąd, tachykardia, tachykardia komorowa, torsade de pointes, Trittico XR, trombocytopenia, urojenie, wewnątrzwątrobowy zastój żółci, wydłużenie odstępu QT, wymioty, wysypka skórna, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie gospodarki wodno-elektrolitowej, zaburzenie pamięci, zaburzenie równowagi, zaburzenie rytmu serca, zapalenie żołądka i jelit, zaparcie, zatrzymanie moczu, zawrót głowy, zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół odstawienia, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny, zmniejszenie libido, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Xaleba 90 mg
Etorykoksyb, substancja czynna leku Xaleba dostępnego w dawkach 30 mg, 60 mg, 90 mg i 120 mg, wykazuje profil bezpieczeństwa oceniany na podstawie danych od 9295 pacjentów z chorobą zwyrodnieniową stawów (ChZS), reumatoidalnym zapaleniem stawów (RZS), przewlekłym bólem lędźwiowo-krzyżowym oraz zesztywniającym zapaleniem stawów kręgosłupa. Terapia obejmowała zarówno krótkoterminowe, jak i długoterminowe stosowanie (do 3,5 roku w programie MEDAL). Najczęściej obserwowane działania niepożądane to ból brzucha (bardzo często), zapalenie wyrostka zębodołowego, reakcje nadwrażliwości, obrzęki, zawroty głowy, kołatanie serca oraz nadciśnienie tętnicze (często). Rzadziej występowały poważne powikłania, takie jak zawał mięśnia sercowego, zespół Stevensa-Johnsona, niewydolność nerek czy zapalenie wątroby. W badaniach pooperacyjnych i w leczeniu ostrej dny moczanowej profil bezpieczeństwa był zbliżony do obserwowanego w chorobach przewlekłych.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, białkomocz, ból pooperacyjny, choroba zwyrodnieniowa stawów, depresja, dławica piersiowa, dna moczanowa, etorykoksyb, incydent naczyniowo-mózgowy, infekcja górnych dróg oddechowych, infekcja układu moczowego, inhibitor COX-2, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukopenia, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, owrzodzenie żołądka, parestezja, przejściowy napad niedokrwienny, reakcja anafilaktyczna, refluks żołądkowy, reumatoidalne zapalenie stawów, skurcz oskrzeli, tachykardia, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, zabieg stomatologiczny, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie przełyku, zapalenie trzustki, zapalenie wyrostka zębodołowego, zastoinowa niewydolność serca, zatrzymanie płynów, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół jelita drażliwego, zespół Stevensa-Johnsona, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Juzimette
Produkt leczniczy Juzimette, zawierający sytagliptynę 50 mg oraz metforminy chlorowodorek 1000 mg, jest wskazany wyłącznie w leczeniu cukrzycy typu 2 i przeciwwskazany u pacjentów z cukrzycą typu 1 oraz w przebiegu kwasicy ketonowej. Stosowanie sytagliptyny wiąże się z ryzykiem ostrego zapalenia trzustki, które objawia się uporczywym, silnym bólem brzucha; w przypadku podejrzenia tego stanu konieczne jest natychmiastowe odstawienie leku. Metformina natomiast niesie ryzyko kwasicy mleczanowej, szczególnie przy GFR < 30 mL/min, ostrym pogorszeniu czynności nerek, odwodnieniu, niewydolności wątroby, nadmiernym spożyciu alkoholu oraz innych stanach niedotlenienia. Przed rozpoczęciem terapii należy oznaczyć GFR i monitorować go regularnie, a w przypadku zabiegów chirurgicznych lub podawania środków kontrastowych jodowych stosowanie Juzimette powinno być przerwane na co najmniej 48 godzin, z ponowną oceną czynności nerek przed wznowieniem leczenia.
anafilaksja, astenia, ból brzucha, cukrzyca typu 1, duszność kwasicza, GFR, hipoglikemia, hipotermia, inhibitor DPP-4, insulina, kwasica ketonowa, kwasica mleczanowa, martwicze zapalenie trzustki, metformina, nefropatia, neuropatia, niedokrwistość, obrzęk naczynioruchowy, odwodnienie, ostre zapalenie trzustki, pemfigoid pęcherzowy, pochodna sulfonylomocznika, reakcja nadwrażliwości, skurcz mięśnia, środek kontrastowy jodowy, sytagliptyna, witamina B12, współczynnik filtracji kłębuszkowej, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Pentaerythritol compositum 0,5 mg + 20 mg
Produkt leczniczy Pentaerythritol Compositum, zawierający 20 mg pentaerytrytylu tetraazotanu oraz 0,5 mg glicerolu triazotanu, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki aktywne lub substancje pomocnicze, w tym sacharozę i laktozę jednowodną. Lek nie powinien być stosowany w stanach kardiologicznych takich jak niedociśnienie tętnicze (zwłaszcza z hipowolemią), zawał mięśnia sercowego prawej komory z niskim ciśnieniem skurczowym i/lub tachykardią, kardiomiopatia przerostowa ze zwężeniem drogi odpływu lewej komory, zwężenie zastawki dwudzielnej i aorty oraz zaciskające zapalenie osierdzia, ze względu na ryzyko pogorszenia hemodynamiki. Ponadto, lek jest przeciwwskazany przy podwyższonym ciśnieniu śródczaszkowym, krwotokach do OUN, ciężkiej niedokrwistości, jaskrze z wąskim kątem przesączania oraz chorobach zakrzepowych i zastoinowej chorobie żył.
choroba zakrzepowa, ciśnienie śródczaszkowe, glicerolu triazotan, inhibitory fosfodiesterazy typu 5, jaskra z wąskim kątem, kardiomiopatia przerostowa, krwotok mózgowy, nadwrażliwość na składniki leku, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, niewydolność krążenia, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, niewydolność wątroby, pentaerytrytylu tetraazotan, substancje pomocnicze, udar krwotoczny, zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej, zaciskające zapalenie osierdzia, zastoinowa choroba żył, zawał mięśnia sercowego, zwężenie zastawki aorty, zwężenie zastawki dwudzielnej - Leksykon leków
Działania niepożądane – Voriconazole Fresenius Kabi 200 mg
Profil bezpieczeństwa worykonazolu opiera się na analizie danych od ponad 2000 pacjentów, w tym 1603 dorosłych z badań klinicznych oraz 270 z badań profilaktycznych, obejmujących różnorodne populacje, m.in. pacjentów z nowotworami hematologicznymi, zakażonych HIV, z opornymi zakażeniami grzybiczymi oraz zdrowych ochotników. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są zaburzenia widzenia (niewyraźne widzenie, zmiana percepcji kolorów, fotofobia), objawy ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka), bóle głowy, wysypka, obrzęki obwodowe oraz nieprawidłowe wyniki testów czynnościowych wątroby. Działania te mają zazwyczaj łagodny lub umiarkowany charakter, jednak w rzadkich przypadkach mogą wystąpić poważne powikłania, takie jak zapalenie nerwu wzrokowego, niewydolność wątroby, zespół Stevensa-Johnsona czy toksyczna nekroliza naskórka. Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowano według standardów: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) oraz bardzo rzadko (<1/10 000).
agranulocytoza, aspergiloza, biegunka, ból brzucha, ból głowy, CYP2C19, CYP3A4, cytochrom P450, drgawka, dyspepsja, encefalopatia, fotofobia, gorączka, hepatotoksyczność, hipoglikemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, kandydemia, kandydoza przełyku, krzepnięcie krwi, martwica kanalików nerkowych, morfologia krwi, nadwrażliwość na światło, nefrotoksyczność, neutropenia, niedokrwistość, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, niewyraźne widzenie, nowotwór złośliwy układu krwiotwórczego, nudność, obrzęk obwodowy, obrzęk płuc, odstęp QT, ostra niewydolność oddechowa, pancytopenia, parestezja, reakcja anafilaktoidalna, śpiączka, test czynnościowy wątroby, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, utrata wzroku, worykonazol, wymioty, wysypka, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie siatkówki, zaburzenie widzenia, zakażenie grzybicze, zapalenie kłębuszków nerkowych, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zaparcie, zastój żółci, zawrót głowy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół zaburzeń oddechowych, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Abiraterone Glenmark
Abiraterone Glenmark, stosowany w terapii zaawansowanego raka gruczołu krokowego, wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko nadciśnienia tętniczego, hipokaliemii oraz zastoju płynów, wynikających z podwyższenia stężeń mineralokortykosteroidów przez hamowanie CYP17. Wskazane jest jednoczesne podawanie kortykosteroidów, które hamują wydzielanie ACTH i zmniejszają częstość działań niepożądanych. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi, zwłaszcza z niewydolnością serca (klasy III-IV wg NYHA), frakcją wyrzutową lewej komory (LVEF) < 50%, niestabilną dusznicą bolesną, czy niedawno przebytym zawałem mięśnia sercowego. Monitorowanie ciśnienia tętniczego, stężenia potasu oraz objawów zastoinowej niewydolności serca powinno odbywać się co 2 tygodnie przez pierwsze 3 miesiące, a następnie co miesiąc. W przypadku hipokaliemii obserwowano wydłużenie odstępu QT, co wymaga oceny czynności serca i ewentualnej modyfikacji terapii.
arytmia komorowa, choroba niedokrwienna serca, choroba sercowo-naczyniowa, cukrzyca, dusznica bolesna, dziedziczna nietolerancja galaktozy, echokardiografia, enzymy wątrobowe, frakcja wyrzutowa lewej komory, frakcja wyrzutowa serca, gęstość kości, glikokortykosteroid, glikozyd nasercowy, hepatotoksyczność, hiperglikemia, hipoglikemia, hipokaliemia, hormon adrenokortykotropowy, induktor CYP3A4, migotanie przedsionków, mineralokortykosteroid, miopatia, nadciśnienie tętnicze, nadmiar mineralokortykosteroidów, nadostre zapalenie wątroby, niedobór laktazy, niedokrwistość, niewydolność nadnerczy, niewydolność serca, ostra niewydolność wątroby, rabdomioliza, rak gruczołu krokowego, tętnicze zdarzenie zakrzepowe, wirusowe zapalenie wątroby, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zastój płynów, zawał serca, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Pabal 100 mcg/ml
Produkt leczniczy PABAL zawiera karbetocynę w stężeniu 100 mikrogramów/ml i jest przeciwwskazany u kobiet w ciąży, zwłaszcza do wywoływania porodu, ze względu na ryzyko dla płodu i pacjentki. W okresie laktacji stosowanie karbetocyny jest dopuszczalne, gdyż badania farmakokinetyczne wykazały minimalne przenikanie leku do mleka kobiecego, a enzymatyczna degradacja w przewodzie pokarmowym niemowlęcia eliminuje ryzyko toksyczności. Profil działań niepożądanych karbetocyny jest zbliżony do oksytocyny i zależy od drogi podania: dożylnie podczas cięcia cesarskiego mogą wystąpić m.in. tachykardia, bradykardia, arytmie, niedokrwienie mięśnia sercowego, obniżenie ciśnienia tętniczego, bóle głowy, nudności, świąd oraz reakcje nadwrażliwości, natomiast podanie domięśniowe podczas porodu naturalnego wiąże się z podobnymi, choć nieco łagodniejszymi objawami, w tym zatrzymaniem moczu i osłabieniem mięśni.
arytmia, ból w klatce piersiowej, bradykardia, cięcie cesarskie, degradacja enzymatyczna, diureza, duszność, hiponatremia, hipotensja, karbetocyna, krwotok poporodowy, nadaktywność macicy, nadwrażliwość, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwistość, pęknięcie macicy, podanie domięśniowe, reakcja anafilaktyczna, roztwór do wstrzykiwań, tachykardia, uderzenia gorąca, wydłużenie odstępu QT, zatrucie wodne, zatrzymanie moczu - Leksykon leków
Przedawkowanie – neoFuragina 50 mg
Przedawkowanie furazydyny (neoFuragina) stanowi poważne zagrożenie zdrowotne, zwłaszcza u pacjentów z upośledzoną funkcją nerek, ze względu na głównie nerkowy sposób eliminacji leku. Objawy kliniczne przedawkowania obejmują bóle głowy, zawroty głowy, reakcje alergiczne (wysypka, świąd, obrzęk naczynioruchowy), nudności, wymioty oraz niedokrwistość, która może wynikać z działania hemolitycznego lub supresji szpiku. Nasilenie objawów jest zmienne, od łagodnych do zagrażających życiu, a ich mechanizmy patofizjologiczne obejmują toksyczność na ośrodkowy układ nerwowy, podrażnienie błony śluzowej żołądka oraz nadwrażliwość immunologiczną. Warto podkreślić, że brak jest precyzyjnych danych dotyczących dawki toksycznej, co wymaga indywidualizacji postępowania diagnostyczno-terapeutycznego.
ból głowy, dializa, furazydyna, hemoglobina, hemoliza, klirens nerkowy, morfologia krwi, nadwrażliwość, niedokrwistość, niewydolność nerek, nudności, obrzęk naczynioruchowy, ośrodkowy układ nerwowy, powikłania pulmonologiczne, reakcja alergiczna, supresja szpiku kostnego, toksyczność, wymioty, zawroty głowy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Rivaroxaban Bluefish
Podczas terapii rywaroksabanem konieczny jest ścisły nadzór kliniczny, ze szczególnym uwzględnieniem ryzyka krwawień, które mogą obejmować błony śluzowe (np. nosa, dziąseł, przewodu pokarmowego, układu moczowo-płciowego) oraz niedokrwistość. Monitorowanie obejmuje ocenę objawów krwawienia oraz badania laboratoryjne hemoglobiny i hematokrytu, zwłaszcza u pacjentów z podwyższonym ryzykiem krwotoków. U chorych z klirensem kreatyniny <30 ml/min stężenie rywaroksabanu może wzrosnąć średnio 1,6-krotnie, co wymaga ostrożności, a przy klirensie <15 ml/min lek jest przeciwwskazany. Rywaroksaban nie jest zalecany u pacjentów leczonych azolowymi lekami przeciwgrzybiczymi lub inhibitorami proteazy HIV ze względu na ryzyko wzrostu stężenia leku w osoczu średnio 2,6-krotnie i zwiększone ryzyko krwawienia. Ponadto, stosowanie rywaroksabanu jest przeciwwskazane u pacjentów z zespołem antyfosfolipidowym, protezami zastawek serca oraz u hemodynamicznie niestabilnych chorych z zatorowością płucną, a także u osób z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek i nowotworami o wysokim ryzyku krwawienia.
angioplastyka stawu biodrowego, antagonista witaminy K, antykoagulant toczniowy, azolowe leki przeciwgrzybicze, badanie hemoglobiny, brak laktazy, choroba nowotworowa, choroba refluksowa przełyku, choroba zapalna jelit, ciężkie nadciśnienie tętnicze, ciężkie zaburzenie czynności nerek, ciśnienie tętnicze krwi, embolektomia płucna, glikoproteina p, hemostaza, heparyna niefrakcjonowana, inhibitor agregacji płytek, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny i noradrenaliny, klirens kreatyniny, koagulopatia, krwawienie płucne, krwawienie z błon śluzowych, krwawienie z nosa, krwiak zewnątrzoponowy, kwas acetylosalicylowy, leczenie przeciwzakrzepowe, leczenie trombolityczne, nadwrażliwość, nakłucie lędźwiowe, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja galaktozy, objaw krwawienia, owrzodzenie przewodu pokarmowego, pęcherz moczowy, porażenie, poważne krwawienie, przeciwciało antykardiolipinowe, przeciwciało przeciwko β2 glikoproteinie-I, przewód pokarmowy, retinopatia naczyniowa, rozstrzenie oskrzeli, ryzyko krwawienia, selektywny inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, stężenie hemoglobiny, test anty-Xa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, układ moczowo-płciowy, umiarkowane zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynnościowe jelit, zaburzenie krzepnięcia krwi, zaburzenie neurologiczne, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie przełyku, zatorowość płucna, zespół antyfosfolipidowy, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złamanie bliższego odcinka kości udowej, znieczulenie przewodowe, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Adriblastina PFS 2 mg/ml
Doksorubicyna, zawarta w leku Adriblastina PFS (2 mg/ml), wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które wymagają ścisłego monitorowania klinicznego. Do bardzo często występujących (≥10%) należą mielosupresja manifestująca się leukopenią, neutropenią, niedokrwistością i małopłytkowością, co wymaga regularnej kontroli morfologii krwi. Często obserwuje się zakażenia, w tym posocznicę (≥1%, <10%), oraz kardiotoksyczność objawiającą się zastoinową niewydolnością serca i tachykardią zatokową. Typowe działania ze strony przewodu pokarmowego to zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, biegunka, nudności i wymioty (≥10%). Dermatologicznie często występuje erytrodystezja dłoniowo-podeszwowa oraz łysienie. Ponadto, doksorubicyna może powodować reakcje anafilaktyczne, ostre białaczki limfocytarne i szpikowe jako późne powikłania, a także zaburzenia rytmu serca, w tym blok przedsionkowo-komorowy i tachyarytmie o nieznanej częstości.
Adriblastina PFS, amenorrhea, azoospermia, biegunka, blok odnogi pęczka Hisa, blok przedsionkowo-komorowy, ból brzucha, chromaturia, cytostatyk, doksorubicyna, dreszcze, elektrokardiogram, erytrodystezja dłoniowo-podeszwowa, fotonadwrażliwość, frakcja wyrzutowa, gorączka, hiperpigmentacja skóry, hiperurykemia, immunosupresja, kardiotoksyczność, krwotok, krwotok z przewodu pokarmowego, leukopenia, łysienie, łzawienie, małopłytkowość, mielosupresja, morfologia krwi, nadżerka błony śluzowej żołądka, neutropenia, niedokrwistość, nudności, odwodnienie, oligospermia, osłabienie, ostra białaczka limfocytarna, ostra białaczka szpikowa, podwyższone aminotransferazy, pokrzywka, posocznica, reakcja anafilaktyczna, reakcja w miejscu wstrzyknięcia, świąd, tachyarytmia, tachykardia zatokowa, uderzenia gorąca, wstrząs, wymioty, wysypka, zakażenie, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie błony śluzowej, zapalenie jamy ustnej, zapalenie okrężnicy, zapalenie przełyku, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zapalenie żyły, zastoinowa niewydolność serca, zator, zespół ręka-stopa, zmniejszenie łaknienia - Leksykon leków
Działania niepożądane – Lorista HD 100 mg + 25 mg
Lek Lorista HD, zawierający losartan potasowy oraz hydrochlorotiazyd, wykazuje profil działań niepożądanych charakterystyczny dla obu substancji czynnych, bez specyficznych działań wynikających z ich skojarzenia. W badaniach klinicznych najczęściej zgłaszanym działaniem niepożądanym była hiperkaliemia oraz zawroty głowy (>1% pacjentów). Losartan często powoduje osłabienie, zmęczenie, bóle w klatce piersiowej, bóle głowy i zawroty, kurcze mięśni, bezsenność, dolegliwości żołądkowo-jelitowe, zaburzenia czynności nerek oraz hiperkaliemię. Rzadziej obserwowano reakcje anafilaktyczne, obrzęk naczynioruchowy, rabdomiolizę oraz małopłytkowość. Hydrochlorotiazyd może wywoływać bóle głowy, zaburzenia hematologiczne (agranulocytoza, niedokrwistość aplastyczna), zaburzenia metaboliczne (hiperglikemia, hipokaliemia, hiponatremia), a także reakcje skórne i zaburzenia nerek. Istotne jest monitorowanie funkcji wątroby, nerek oraz elektrolitów podczas terapii.
agranulocytoza, aktywność ALT, arytmia, blok przedsionkowo-komorowy, cephalalgia, cukromocz, dławica piersiowa, dna moczanowa, hematokryt, hemoglobina, hemoliza, hiperkaliemia, hiperurykemia, hipoglikemia, hipokaliemia, hiponatremia, hydrochlorotiazyd, incydent naczyniowo-mózgowy, jaskra zamkniętego kąta, kołatanie serca, kurcz mięśni, leukopenia, losartan potasowy, małopłytkowość, martwicze zapalenie naczyń, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, ostra krótkowzroczność, pierwotne nadciśnienie tętnicze, plamica Schönleina-Henocha, rabdomioliza, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, reakcja anafilaktyczna, śródmiąższowe zapalenie nerek, toczeń rumieniowaty, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, zaburzenie czynności nerek, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie płuc, zapalenie ślinianki, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie zatok, zawał mięśnia sercowego, zespół ostrej niewydolności oddechowej - Leksykon leków
Działania niepożądane – Fulvestrant Pharmascience 250 mg/5 ml
Fulvestrant Pharmascience w dawce 500 mg stosowany w monoterapii raka piersi wykazuje profil działań niepożądanych obejmujący bardzo często odczyny w miejscu podania, astenia, nudności oraz podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT, fosfataza alkaliczna). Często obserwuje się także bóle mięśniowo-szkieletowe (31,2% pacjentek w badaniu FALCON), które pojawiają się głównie w pierwszych trzech miesiącach terapii, jednak nie przekraczają stopnia 3 wg CTCAE i nie wymagają modyfikacji leczenia. Inne działania niepożądane o częstości ≥1/100 to m.in. zakażenia dróg moczowych, zmniejszenie liczby płytek krwi, reakcje nadwrażliwości, nudności, wymioty, biegunka, wysypka, krwawienia z pochwy oraz neuropatia obwodowa. Mediana czasu leczenia fulwestrantem wynosiła 6,5 miesiąca.
anastrozol, astenia, biegunka, bilirubina, ból mięśniowo-szkieletowy, enzymy wątrobowe, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylotranspeptydaza, jadłowstręt, kandydoza pochwy, leukopenia, małopłytkowość, nerwoból, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość, niewydolność wątroby, nudność, palbocyklib, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, receptor hormonalny, receptor naskórkowego czynnika wzrostu, rwa kulszowa, uderzenie gorąca, wymioty, wysypka, zakażenie dróg moczowych, zapalenie jamy ustnej, zapalenie wątroby, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Salson 60 mg
Gliklazyd, substancja czynna leku Salson 60 mg (tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu), może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości, klasyfikowane od bardzo częstych (≥1/10) do bardzo rzadkich (<1/10 000) oraz o częstości nieznanej. Do rzadkich zaburzeń hematologicznych należą niedokrwistość, leukopenia, małopłytkowość i granulocytopenia, które zwykle ustępują po odstawieniu leku. Najistotniejszym działaniem niepożądanym jest hipoglikemia o nieznanej częstości, manifestująca się objawami neurologicznymi, psychicznymi i somatycznymi, wymagająca podania węglowodanów i ewentualnej hospitalizacji. Ponadto mogą wystąpić przemijające zaburzenia widzenia, dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego (ból brzucha, nudności, wymioty, niestrawność, biegunka, zaparcia) oraz nieprawidłowości w funkcjonowaniu wątroby, w tym podwyższenie AspAT, AlAT i fosfatazy zasadowej oraz zapalenie wątroby, które ustępują po odstawieniu leku, choć w pojedynczych przypadkach mogą prowadzić do niewydolności wątroby.
afazja, agranulocytoza, alergiczne zapalenie naczyń, ból brzucha, bradykardia, dławica piersiowa, drgawki, enzymy wątrobowe, erytrocytopenia, gliklazyd, granulocytopenia, hipoglikemia, hiponatremia, leukopenia, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niedowład, niestrawność, niewydolność wątroby, nudności, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, pobudzenie adrenergiczne, pochodne sulfonylomocznika, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, zaburzenia hematologiczne, zaburzenia koncentracji, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia snu, zaburzenia widzenia, zapalenie wątroby, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Captopril Jelfa
Kaptopril, jako inhibitor konwertazy angiotensyny (ACE), wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z zaburzeniami gospodarki wodno-elektrolitowej, niewydolnością serca, chorobami nerek oraz u osób dializowanych. Ryzyko niedociśnienia tętniczego jest zwiększone u pacjentów leczonych diuretykami, z hiponatremią, ciężkim nadciśnieniem renino-zależnym oraz u osób z zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <40 ml/min). W takich przypadkach zaleca się dostosowanie dawki, monitorowanie stężenia potasu i kreatyniny oraz kontrolę ciśnienia tętniczego. U pacjentów z chorobami nerek może wystąpić białkomocz (>1 g/dobę u 0,7% pacjentów), a u dializowanych z błonami o dużej przepuszczalności obserwowano reakcje rzekomoanafilaktyczne. Kaptopril jest przeciwwskazany w ciąży i niezalecany do stosowania jednocześnie z sakubitrylem i walsartanem ze względu na ryzyko obrzęku naczynioruchowego.
afereza lipoprotein, agranulocytoza, białkomocz, choroba niedokrwienna serca, dializoterapia, hiperkaliemia, hipoaldosteronizm, hiponatriemia, incydent naczyniowo-mózgowy, inhibitor konwertazy angiotensyny, kardiomiopatia przerostowa, klirens kreatyniny, kolagenoza naczyń, lek moczopędny, małopłytkowość, nadciśnienie naczyniowo-nerkowe, nefropatia cukrzycowa, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, niedrożność dróg oddechowych, objawowa niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, piorunująca martwica wątroby, reakcja rzekomoanafilaktyczna, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia krążenia mózgowego, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół nerczycowy, żółtaczka cholestatyczna, zwężenie tętnic nerkowych, zwężenie zastawki aortalnej, zwężenie zastawki mitralnej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Mantreda
Rywaroksaban (produkt Mantreda) wymaga ścisłego nadzoru klinicznego ze względu na zwiększone ryzyko powikłań krwotocznych, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny 15-29 ml/min, przeciwwskazany poniżej 15 ml/min), stosujących jednocześnie leki wpływające na hemostazę (NLPZ, ASA, inhibitory agregacji płytek, SSRI, SNRI), z zaburzeniami krzepnięcia, niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym, chorobami przewodu pokarmowego, retinopatią naczyniową, rozstrzeniami oskrzeli, w podeszłym wieku oraz z aktywną chorobą nowotworową. W trakcie terapii należy monitorować objawy krwawienia oraz wykonywać badania hemoglobiny i hematokrytu w celu wykrycia ukrytego krwawienia. W przypadku poważnego krwawienia konieczne jest natychmiastowe przerwanie leczenia. Rywaroksaban jest przeciwwskazany u pacjentów z zespołem antyfosfolipidowym oraz po przezcewnikowej wymianie zastawki aorty (TAVR).
antagonista witaminy K, antykoagulant toczniowy, badanie hemoglobiny, choroba nowotworowa, choroba refluksowa przełyku, choroba zapalna jelit, dysfagia, dysfunkcja pęcherza moczowego, embolektomia płucna, GFR, glikoproteina p, heparyna niefrakcjonowana, inhibitor agregacji płytek, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, ketokonazol, klirens kreatyniny, krwawienie płucne, krwiak podpajęczynówkowy, krwiak zewnątrzoponowy, leczenie przeciwzakrzepowe, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, owrzodzenie przewodu pokarmowego, PCI, pochodna azolowa, powikłanie krwotoczne, pozakonazol, proteza zastawki serca, przeciwciało antykardiolipinowe, retinopatia naczyniowa, rozstrzenie oskrzelowe, rywaroksaban, ryzyko krwawienia, środek ostrożności, SSRI, TAVR, TIA, udar mózgu, worykonazol, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie krzepnięcia krwi, zakażenie OUN, zakrzepica żył mózgowych, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie przełyku, zatorowość płucna, zespół antyfosfolipidowy, zespół DRESS, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, znieczulenie podpajęczynówkowe - Leksykon substancji czynnych
Sunitynib – Działania niepożądane
Sunitynib, inhibitor kinaz tyrozynowych, jest stosowany w leczeniu zaawansowanego raka nerkowokomórkowego z przerzutami (MRCC), nowotworów podścieliskowych przewodu pokarmowego (GIST) oraz nowotworów neuroendokrynnych trzustki (pNET). Terapia sunitynibem wiąże się z ryzykiem poważnych działań niepożądanych, takich jak niewydolność nerek, niewydolność serca, zator tętnicy płucnej, perforacja przewodu pokarmowego oraz różnego rodzaju krwotoki, które mogą prowadzić do zgonu. Najczęściej obserwowane działania niepożądane obejmują zaburzenia hematologiczne (neutropenia, małopłytkowość, niedokrwistość), niedoczynność tarczycy (występującą u 16% pacjentów z MRCC), nadciśnienie tętnicze (w tym ciężkie u 4,7% pacjentów), zmniejszenie apetytu, zaburzenia smaku, zmęczenie oraz objawy ze strony przewodu pokarmowego (biegunka, nudności, zapalenie jamy ustnej). W badaniach klinicznych u 7115 pacjentów częstość występowania działań niepożądanych bardzo częstych (≥1/10) obejmowała m.in. neutropenię, niedoczynność tarczycy, nadciśnienie tętnicze, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej oraz zespół ręka-stopa.
dysfagia, encefalopatia hiperamonemiczna, erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa, inhibitor kinazy tyrozynowej, kardiomiopatia, krwotok mózgowy, leukopenia, małopłytkowość, martwica kości szczęki, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, martwicze zapalenie powięzi, mikroangiopatia zakrzepowa, miopatia, nadczynność tarczycy, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, niewydolność nadnerczy, niewydolność nerek, niewydolność serca, nowotwór neuroendokrynny trzustki, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, obrzęk naczynioruchowy, odma opłucnowa, pancytopenia, perforacja przewodu pokarmowego, piodermia zgorzelinowa, przemijający napad niedokrwienny, rabdomioliza, rak nerkowokomórkowy z przerzutami, rozsiane krzepnięcie wewnątrznaczyniowe, rozwarstwienie tętnicy, rumień wielopostaciowy, torsade de pointes, udar mózgu, wysięk osierdziowy, zapalenie tarczycy, zapalenie trzustki, zastoinowa niewydolność serca, zator tętnicy płucnej, zawał mięśnia sercowego, zespół nerczycowy, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, zespół ręka-stopa, zespół Stevensa-Johnsona, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Gripex Pro Mucus 250 mg + 100 mg + 5 mg
Lek Gripex Pro Mucus zawiera paracetamol (250 mg), gwajafenezynę (100 mg) oraz chlorowodorek fenylefryny (5 mg), a jego działania niepożądane wynikają z farmakologicznych właściwości tych substancji. Paracetamol może rzadko wywoływać zaburzenia hematologiczne (np. niedokrwistość, agranulocytozę), nefrotoksyczność przy przewlekłym stosowaniu oraz poważne reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona. Przedawkowanie paracetamolu wiąże się z ryzykiem ostrego uszkodzenia wątroby, prowadzącego do niewydolności i martwicy wątroby. Fenylefryna, jako sympatykomimetyk, może często powodować objawy ze strony układu pokarmowego (nudności, wymioty) oraz rzadko zaburzenia sercowo-naczyniowe (tachykardia, podwyższenie ciśnienia tętniczego) i reakcje alergiczne, w tym wstrząs anafilaktyczny. Gwajafenezyna rzadko wywołuje dolegliwości żołądkowo-jelitowe oraz bóle i zawroty głowy.
agranulocytoza, chlorowodorek fenylefryny, działanie sympatykomimetyczne, gwajafenezyna, jadłowstręt, lek mukolityczny, leukopenia, małopłytkowość, martwica wątroby, nadciśnienie tętnicze, nefropatia, nefrotoksyczność paracetamolu, neutropenia, niedokrwistość, niewydolność wątroby, obrzęk krtani, obrzęk naczynioruchowy, paracetamol, przedawkowanie paracetamolu, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, uszkodzenie wątroby, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia hematologiczne, zaburzenia rytmu serca, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie trzustki, zatrzymanie moczu, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Aglan 15 mg
Meloksykam w dawce 15 mg/1,5 ml (Aglan, roztwór do wstrzykiwań) wykazuje profil działań niepożądanych typowy dla NLPZ, z dominującymi objawami ze strony układu pokarmowego, takimi jak dyspepsja, nudności, wymioty, ból brzucha, zaparcia, wzdęcia i biegunka. Poważne powikłania obejmują chorobę wrzodową, perforację oraz krwawienia z przewodu pokarmowego, które szczególnie u osób starszych mogą prowadzić do zgonu. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do ≤1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz nieznana. W badaniach klinicznych obejmujących 15 197 pacjentów stosujących meloksykam doustnie w dawkach 7,5 mg lub 15 mg przez okres do 1 roku, odnotowano także działania niepożądane ze strony układu sercowo-naczyniowego (obrzęki, nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca) oraz ryzyko tętniczych zdarzeń zakrzepowych (zawał mięśnia sercowego, udar mózgu), zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu wysokich dawek.
agranulocytoza, biegunka, ból brzucha, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba wrzodowa, dyspepsja, krwawienie z przewodu pokarmowego, martwica brodawek nerkowych, meloksykam, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, nudności, obrzęk, ostra martwica kanalików nerkowych, ostra niewydolność nerek, perforacja przewodu pokarmowego, pokrzywka, skórne działania niepożądane, śródmiąższowe zapalenie nerek, świąd, tętnicze zdarzenie zakrzepowe, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, udar mózgu, układ pokarmowy, wrzód trawienny, wrzodziejące zapalenie jamy ustnej, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie jelita grubego, zawał mięśnia sercowego, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Siofor XR 500 mg
Kwasica mleczanowa jest rzadkim, ale poważnym powikłaniem metabolicznym u pacjentów leczonych metforminą (Siofor XR 500 mg), szczególnie w sytuacjach ostrego pogorszenia czynności nerek, niewydolności serca, chorób układu oddechowego, posocznicy oraz odwodnienia. Nagłe pogorszenie funkcji nerek prowadzi do kumulacji metforminy, co zwiększa ryzyko kwasicy mleczanowej. Wartość przesączania kłębuszkowego (GFR) powinna być monitorowana przed i w trakcie terapii, a metformina jest przeciwwskazana przy GFR < 30 ml/min. Dodatkowe czynniki ryzyka to nadmierne spożycie alkoholu, niewydolność wątroby, źle kontrolowana cukrzyca, ketoza, długotrwałe głodzenie oraz stany niedotlenienia. Objawy kwasicy mleczanowej obejmują duszność kwasiczą, ból brzucha, skurcze mięśni, astenie, hipotermię i śpiączkę. W przypadku ich wystąpienia należy natychmiast odstawić metforminę i zgłosić się po pomoc medyczną. Typowe odchylenia laboratoryjne to pH krwi < 7,35, stężenie mleczanów > 5 mmol/l oraz zwiększona luka anionowa i stosunek mleczanów do pirogronianów.
astenia, ból brzucha, czynność nerek, duszność kwasicza, hipoglikemia, hipotermia, ketoza, kontrola cukrzycy, kwasica mleczanowa, lek moczopędny, lek przeciwnadciśnieniowy, luka anionowa, meglitynid, mleczan w osoczu, monoterapia, nefropatia kontrastowa, neuropatia, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, niewydolność wątroby, odwodnienie, pH krwi, pochodna sulfonylomocznika, skurcz mięśniowy, śpiączka, środek kontrastowy zawierający jod, stosunek mleczanów do pirogronianów, witamina B12, wskaźnik przesączania kłębuszkowego, zabieg chirurgiczny, znieczulenie ogólne, znieczulenie podpajęczynówkowe, znieczulenie zewnątrzoponowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ceftriaxone TZF 2 g
Ceftriaxone TZF, zawierający 2 g ceftriaksonu sodowego, jest cefalosporyną III generacji stosowaną dożylne lub domięśniowo. Najczęściej obserwowane działania niepożądane obejmują eozynofilię, leukopenię, małopłytkowość, biegunkę, wysypkę oraz podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych. Istotne są hematologiczne powikłania, takie jak niedokrwistość hemolityczna i agranulocytoza (częstość nieznana). Reakcje nadwrażliwości, w tym wstrząs anafilaktyczny i reakcje rzekomoanafilaktyczne, choć rzadkie, wymagają natychmiastowej interwencji. W układzie pokarmowym należy monitorować ryzyko rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego związanego z Clostridioides difficile. Ceftriakson może powodować powstawanie strątów w pęcherzyku żółciowym, szczególnie przy dawkach wyższych niż standardowe, oraz w nerkach, zwłaszcza u dzieci powyżej 3 roku życia przy dawkach ≥80 mg/kg/dobę lub całkowitych powyżej 10 g, co może prowadzić do odwracalnej niewydolności nerek.
AGEP, agranulocytoza, cefalosporyna III generacji, ceftriakson sodowy, cholestatyczne zapalenie wątroby, Clostridioides difficile, cukromocz, DRESS, drgawki, encefalopatia, enzymy wątrobowe, eozynofilia, granulocytopenia, kernicterus, krwiomocz, leukopenia, małopłytkowość, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, ostra uogólniona osutka krostkowa, reakcja anafilaktyczna, reakcja Jarischa-Herxheimera, reakcja polekowa z eozynofilią, reakcja rzekomoanafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, skąpomocz, skurcz oskrzeli, strąty w nerkach, strąty w pęcherzyku żółciowym, test Coombsa, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie krzepnięcia, zapalenie jamy ustnej, zapalenie języka, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie żył, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka jąder podkorowych mózgu - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ramicor 2,5 mg
Lek Ramicor (ramipryl) dostępny w dawkach 2,5 mg, 5 mg oraz 10 mg, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które wymagają uważnego monitorowania podczas terapii. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są uporczywy suchy kaszel oraz hipotonia, występujące u ≥1/100 do <1/10 pacjentów. Ciężkie powikłania obejmują obrzęk naczynioruchowy, hiperkaliemię, zaburzenia czynności nerek i wątroby, zapalenie trzustki, ciężkie reakcje skórne oraz neutropenię i agranulocytozę. Zaburzenia hematologiczne, takie jak eozynofilia (często ≥1/100 do <1/10), leukopenia, niedokrwistość, trombocytopenia (niezbyt często ≥1/1000 do <1/100) oraz aplazja szpiku i pancytopenia (rzadko ≥1/10 000 do <1/1000), stanowią istotne ryzyko, które wymaga regularnej kontroli morfologii krwi.
agranulocytoza, aplazja szpiku, drżenie, działanie niepożądane, eozynofilia, hemoglobina, hiperkaliemia, hipotonia, inhibitor ACE, leukopenia, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, pokrzywka, profil bezpieczeństwa leku, przekrwienie, ramipryl, reakcja alergiczna, suchy kaszel, tachykardia, trombocytopenia, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie spojówek, zapalenie trzustki - Leksykon leków
Działania niepożądane – Axotret 20 mg
Izotretynoina (Axotret) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, których częstość i nasilenie są ściśle związane z dawką leku. Najczęściej obserwuje się objawy dermatologiczne, takie jak suchość skóry i błon śluzowych, zapalenie czerwieni wargowej, złuszczanie skóry oraz świąd (≥1/10). Rzadziej występują łysienie (≥1/10 000 do <1/1000) oraz bardzo rzadkie, ale poważne reakcje skórne, w tym rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona i toksyczno-rozpływna martwica naskórka. W obrębie narządu wzroku często pojawiają się zapalenie powiek, spojówek, suchość i podrażnienie oka (≥1/10), natomiast bardzo rzadko (≤1/10 000) mogą wystąpić poważne powikłania, takie jak obrzęk tarczy nerwu wzrokowego czy zaćma. Zaburzenia psychiczne, w tym depresja i zmiany nastroju, występują rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), zaś myśli i próby samobójcze oraz zaburzenia psychotyczne są bardzo rzadkie (≤1/10 000) i wymagają natychmiastowego przerwania terapii oraz konsultacji psychiatrycznej.
ból głowy, ból mięśni, ból stawów, cukrzyca, depresja, fosfokinaza kreatynowa, ginekomastia, izotretynoina, kłębuszkowe zapalenie nerek, łagodne nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, łysienie, myśli samobójcze, neutropenia, niedokrwistość, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, toksyczno-rozpływna martwica naskórka, zaburzenie erekcji, zapalenie czerwieni wargowej, zapalenie okrężnicy, zapalenie powiek, zapalenie skóry, zapalenie spojówek, zapalenie stawów krzyżowo-biodrowych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, zwiększona aktywność aminotransferaz, zwiększone stężenie trójglicerydów - Leksykon leków
Działania niepożądane – Roxan 20 mg
Rywaroksaban (Roxan 20 mg) jest bezpośrednim inhibitorem czynnika Xa, którego profil bezpieczeństwa oceniono w 13 badaniach klinicznych III fazy obejmujących 53 103 pacjentów. Czas obserwacji wynosił od 39 dni do 41 miesięcy, co umożliwiło ocenę zarówno krótkoterminowego, jak i długoterminowego bezpieczeństwa. Najczęstszym działaniem niepożądanym były krwawienia, w tym krwawienia z nosa (4,5%) oraz z przewodu pokarmowego (3,8%). Częstość krwawień różniła się w zależności od wskazania i dawki, wynosząc od 6,8% u pacjentów po aloplastyce stawu biodrowego lub kolanowego do 28 na 100 pacjentolat u pacjentów z migotaniem przedsionków. Niedokrwistość występowała z częstością od 0,15 do 5,9 na 100 pacjentolat, zależnie od wskazania terapeutycznego. Działania niepożądane sklasyfikowano zgodnie z MedDRA, obejmując częstości od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000).
alergiczne zapalenie skóry, inhibitor czynnika Xa, krwawienie z nosa, krwotok mózgowy, krwotok oczny, krwotok podspojówkowy, krwotok śródczaszkowy, krwotok z przewodu pokarmowego, lek przeciwzakrzepowy, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, nadpłytkowość, niedokrwistość, obrzęk naczynioruchowy, ostry zespół wieńcowy, powikłanie krwotoczne, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, rywaroksaban, trombocytopenia, wada zastawkowa, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie hemostazy, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zdarzenie zakrzepowe, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Amikacin Kabi 5 mg/ml
Amikacyna, aminoglikozyd o działaniu ototoksycznym i nefrotoksycznym, może powodować uszkodzenia narządu przedsionkowego i ślimaka, objawiające się zawrotami głowy, nudnościami, oczopląsem oraz utratą słuchu wysokich tonów (≥4000 Hz), które mogą postępować do całkowitej głuchoty. Nefrotoksyczność manifestuje się uszkodzeniem kanalików nerkowych, prowadząc do wzrostu stężenia kreatyniny, albuminurii, krwinkomoczu, wałeczkomoczu, mocznicy i skąpomoczu. Ryzyko działań niepożądanych wzrasta przy dawkach przekraczających zalecenia, terapii trwającej ponad 10 dni oraz u pacjentów z dysfunkcją nerek. Profilaktyka obejmuje monitorowanie funkcji nerek i słuchu, utrzymanie prawidłowego nawodnienia, kontrolę diurezy oraz stężenia amikacyny w surowicy, a także indywidualne dostosowanie dawkowania u pacjentów z grup ryzyka. Schemat dawkowania raz na dobę może zmniejszyć nefrotoksyczność.
alergia krzyżowa, aminoglikozyd, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, blokada nerwowo-mięśniowa, działanie ototoksyczne, eozynofilia, erytrocyturia, fosfataza alkaliczna, gorączka polekowa, granulocytopenia, hipomagnezemia, kanaliki nerkowe, kreatynina w surowicy, krwinkomocz, leukopenia, małopłytkowość, mocznica, nadkażenie, narząd przedsionkowy, nefropatia toksyczna, nefrotoksyczność, nekroza kanalików nerkowych, niedokrwistość, niewydolność nerek, oczopląs, ostra niewydolność nerek, ototoksyczność, parestezje, porażenie oddechowe, skąpomocz, skurcz oskrzeli, ślimak ucha, stężenie leku w surowicy, utrata słuchu, wałeczkomocz, wstrząs anafilaktyczny, zawał siatkówki, zawroty głowy, zwiotczenie mięśni - Leksykon substancji czynnych
Leflunomid – Przeciwwskazania stosowania
Leflunomid, stosowany w terapii aktywnego reumatoidalnego zapalenia stawów oraz łuszczycowego zapalenia stawów, wykazuje działanie immunomodulujące i przeciwzapalne. Przeciwwskazania do jego stosowania obejmują nadwrażliwość na leflunomid, teryflunomid lub substancje pomocnicze (w tym orzeszki ziemne i soję w preparacie Leflunomide Sandoz), ciężkie reakcje skórne (np. zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, rumień wielopostaciowy), zaburzenia czynności wątroby, ciężkie niedobory odporności (np. AIDS), znaczne zaburzenia hematologiczne (anemia, leukopenia, neutropenia, trombocytopenia niezwiązane z RZS lub ŁZS), ciężkie zakażenia, umiarkowaną do ciężkiej niewydolność nerek oraz ciężką hipoproteinemię (np. zespół nerczycowy). Ponadto, lek jest przeciwwskazany u kobiet w ciąży, karmiących piersią oraz u kobiet w wieku rozrodczym niestosujących skutecznej antykoncepcji, ze względu na potencjalne działanie teratogenne i konieczność utrzymania stężenia metabolitu poniżej 0,02 mg/l przed planowanym poczęciem.
AIDS, anemia, działanie immunomodulujące, działanie immunosupresyjne, działanie teratogenne, enzymy wątrobowe, hepatotoksyczność, hipoproteinemia, lecytyna sojowa, leflunomid, leukopenia, łuszczycowe zapalenie stawów, małopłytkowość, neutropenia, niedobór odporności, niedokrwistość, niewydolność nerek, reakcja alergiczna, reumatoidalne zapalenie stawów, rumień wielopostaciowy, teryflunomid, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, trombocytopenia, zaburzenie czynności szpiku kostnego, zaburzenie czynności wątroby, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Bosutinib Zentiva 500 mg
Profil bezpieczeństwa bosutynibu został oceniony na podstawie badań klinicznych obejmujących 1372 pacjentów z białaczką, którzy otrzymali co najmniej jedną dawkę leku w monoterapii, z medianą czasu leczenia wynoszącą 26,3 miesiąca (zakres 0,03–170,49 miesiąca). Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi (≥20% pacjentów) były biegunka (80,4%), nudności (41,5%), ból brzucha (35,6%), małopłytkowość (34,4%), wymioty (33,7%), wysypka (32,8%), wzrost aktywności AlAT (28,0%), niedokrwistość (27,2%), gorączka (23,4%), wzrost aktywności AspAT (22,5%), zmęczenie (32,0%) oraz ból głowy (20,3%). Działania niepożądane stopnia 3. lub 4. wystąpiły u 68,7% pacjentów, z najczęstszymi zdarzeniami takimi jak małopłytkowość (19,7%), wzrost aktywności AlAT (14,6%), neutropenia (10,6%), biegunka (10,6%) i niedokrwistość (10,3%). Mediana czasu do wystąpienia niedokrwistości wynosiła 29 dni, neutropenii 56 dni, a małopłytkowości 28 dni, z medianą czasu trwania zdarzeń od 15 do 22 dni. Zgłoszono także rzadkie przypadki polekowego uszkodzenia wątroby (0,1%) oraz reaktywacji wirusowego zapalenia wątroby typu B, które mogły prowadzić do ciężkich powikłań.
aktywność AlAT, aktywność AspAT, aktywność lipazy, białaczka, biegunka, ból brzucha, bosutynib, chromosom Philadelphia, dysfagia, gorączka neutropeniczna, granulocytopenia, hepatotoksyczność, krwawienie z przewodu pokarmowego, małopłytkowość, nadciśnienie płucne, nadciśnienie tętnicze, neutropenia, niedokrwistość, niewydolność nerek, nudności, obrzęk płuc, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra niewydolność wątroby, ostre uszkodzenie nerek, piorunujące zapalenie wątroby, płyn w jamie opłucnej, polekowe uszkodzenie wątroby, przeszczepienie wątroby, przewlekła białaczka szpikowa, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, toksyczna nekroliza naskórka, trądzik, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, wymioty, wysypka, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie nosogardzieli, zapalenie osierdzia, zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Eslibon 200 mg
Octan eslikarbazepiny (Eslibon) stosowany w leczeniu napadów częściowych u pacjentów z padaczką wykazuje profil działań niepożądanych typowy dla leków przeciwpadaczkowych, z objawami najczęściej łagodnymi do umiarkowanych, pojawiającymi się głównie w początkowych tygodniach terapii. Najczęściej zgłaszane działania niepożądane to zawroty głowy, senność, ból głowy i nudności, występujące u mniej niż 3% pacjentów. Wśród poważniejszych działań odnotowano hiponatremię, zaburzenia rytmu serca (w tym wydłużenie odstępu PR i blok przedsionkowo-komorowy), a także rzadkie reakcje alergiczne i hematologiczne, takie jak niedokrwistość, małopłytkowość i leukopenia. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z karbamazepiną, które zwiększają częstość występowania podwójnego widzenia (11,4%), nieprawidłowej koordynacji (6,7%) oraz zawrotów głowy (30,0%). Monitorowanie EKG jest wskazane u pacjentów z ryzykiem zaburzeń przewodnictwa.
ataksja, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, dysfagia, dyspepsja, hiponatremia, karbamazepina, lek przeciwpadaczkowy, leukopenia, małopłytkowość, napad częściowy, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, niewyraźne widzenie, octan eslikarbazepiny, okskarbazepina, osteopenia, osteoporoza, padaczka, podwójne widzenie, reakcja anafilaktyczna, senność, suchość w jamie ustnej, toczeń rumieniowaty układowy, wymioty, wysypka polekowa z eozynofilią, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie psychotyczne, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zakażenie dróg moczowych, zapalenie trzustki, zapalenie żołądka, zawroty głowy, zawroty głowy pochodzenia obwodowego, zespół nieadekwatnego wydzielania ADH, zespół Stevensa-Johnsona, zmniejszona gęstość mineralna kości - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Albunorm 5%
Produkt leczniczy Albunorm 5% (50 g/l) wymaga szczególnej ostrożności podczas podawania, zwłaszcza u pacjentów z ryzykiem hiperwolemii i hemodylucji, takich jak osoby z niewyrównaną niewydolnością serca, nadciśnieniem tętniczym, żylakami przełyku, obrzękiem płuc, skazą krwotoczną, ciężką niedokrwistością oraz bezmoczem nerkowym i pozanerkowym. W przypadku ciężkiego pourazowego uszkodzenia mózgu stosowanie albuminy wiąże się z wyższą śmiertelnością, co wymaga szczególnej ostrożności. Podczas infuzji należy monitorować elektrolity, zwłaszcza że Albunorm 5% zawiera 331–368 mg sodu na 100 ml (144-160 mmol/l), co stanowi do 18,4% dziennego zalecanego spożycia sodu według WHO (2 g). W przypadku dużych objętości podawanej albuminy konieczna jest kontrola parametrów krzepnięcia, hematokrytu oraz uzupełnianie czynników krzepnięcia, elektrolitów, płytek i erytrocytów.
albumina ludzka, bezmocz, ciśnienie żylne, czynniki krzepnięcia, erytrocyty, hematokryt, hemodylucja, hiperwolemia, krzepnięcie krwi, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, niewydolność serca, obrzęk płuc, płytki krwi, przeciążenie układu krążenia, przepełnienie żył szyjnych, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, skaza krwotoczna, uraz mózgu, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia hemostazy, żylaki przełyku - Leksykon leków
Działania niepożądane – Bosentan Ranbaxy 125 mg
Bozentan, stosowany w terapii nadciśnienia płucnego, był badany na 2486 pacjentach w dawkach od 100 mg do 2000 mg/dobę przez średnio 45 tygodni. Najczęstsze działania niepożądane obejmują ból głowy (11,5%), obrzęk i zatrzymanie płynów (13,2%), nieprawidłowe wyniki testów czynnościowych wątroby (10,9%) oraz niedokrwistość lub zmniejszenie stężenia hemoglobiny (9,9%). Wzrost aktywności aminotransferaz wątrobowych jest zależny od dawki i występuje głównie w pierwszych 26 tygodniach leczenia, z 11,2% pacjentów doświadczających wzrostu aminotransferaz ≥3× górnej granicy normy (GGN) w porównaniu do 2,4% w grupie placebo. Niedokrwistość z hemoglobiną <10 g/dl wystąpiła u 8% pacjentów leczonych bozentanem versus 3,9% placebo. Konieczne jest regularne monitorowanie funkcji wątroby i parametrów hematologicznych podczas terapii.
aminotransferaza wątrobowa, anafilaksja, ból głowy, bozentan, działanie hepatotoksyczne, kołatanie serca, leukopenia, małopłytkowość, marskość wątroby, nadciśnienie płucne, neutropenia, niedociśnienie, niedokrwistość, nieostre widzenie, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk uogólniony, omdlenie, przekrwienie błony śluzowej nosa, przetrwałe nadciśnienie płucne noworodków, reakcja nadwrażliwości, stężenie hemoglobiny, tętnicze nadciśnienie płucne, wymioty, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie jamy nosowo-gardłowej, zapalenie oskrzeli, zapalenie skóry, zapalenie wątroby, zatrzymanie płynów - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Nolpaza
Stosowanie pantoprazolu w dawce 40 mg (Nolpaza) wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby, gdzie konieczne jest monitorowanie enzymów wątrobowych i przerwanie terapii w przypadku ich wzrostu. Lek może maskować objawy nowotworu żołądka, dlatego przy wystąpieniu objawów alarmowych (np. znaczna utrata masy ciała, nawracające wymioty, dysfagia, krwawe wymioty, niedokrwistość, smołowate stolce) należy wykluczyć podłoże nowotworowe. Pantoprazol nie powinien być stosowany jednocześnie z inhibitorami proteazy HIV zależnymi od kwaśnego pH żołądka (np. atazanawir) ze względu na ryzyko obniżenia ich biodostępności. Ponadto, leczenie PPI zwiększa ryzyko zakażeń przewodu pokarmowego patogenami takimi jak Salmonella, Campylobacter i Clostridioides difficile.
arytmia komorowa, biodostępność, chromogranina A, Clostridioides difficile, diuretyk, guz neuroendokrynny, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, majaczenie, niedokrwistość, objawy alarmowe, osteoporoza, owrzodzenie żołądka, pantoprazol, smołowaty stolec, tężyczka, toczeń rumieniowaty skórny, trudności w połykaniu, zaburzenia czynności wątroby, zakażenie przewodu pokarmowego