Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu leczniczego Aridya

Produkt leczniczy Aridya, zawierający jako substancję czynną dienogest w dawce 2 mg, wymaga zachowania szeregu środków ostrożności. Należy przyjąć, że specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące innych produktów zawierających wyłącznie progestagen mają zastosowanie również w przypadku produktu Aridya, pomimo że nie wszystkie zostały potwierdzone w badaniach klinicznych dotyczących dienogestu.¹

Przed rozpoczęciem lub kontynuacją leczenia produktem Aridya należy przeprowadzić indywidualną ocenę stosunku korzyści do ryzyka, szczególnie jeśli występuje lub nasili się którykolwiek z opisanych poniżej stanów lub czynników ryzyka.²

Ciężkie krwawienie z macicy

Podczas stosowania produktu Aridya może dojść do nasilenia krwawienia z macicy, szczególnie u kobiet z gruczolistością macicy lub mięśniakami macicy. Jeśli krwawienie jest obfite i utrzymuje się przez dłuższy czas, może prowadzić do niedokrwistości, która w niektórych przypadkach może być ciężka. W przypadku wystąpienia niedokrwistości należy rozważyć przerwanie stosowania produktu.³

Zmiany profilu krwawienia menstruacyjnego

U większości pacjentek leczonych produktem Aridya występują zmiany profilu krwawienia menstruacyjnego. Należy o tym poinformować pacjentkę przed rozpoczęciem leczenia.⁴

Zaburzenia krążenia krwi

Badania epidemiologiczne dostarczają ograniczonych dowodów na związek między stosowaniem produktów leczniczych zawierających wyłącznie progestagen a zwiększonym ryzykiem zawału mięśnia sercowego lub udaru zakrzepowo-zatorowego mózgu. Ryzyko zdarzeń sercowo-naczyniowych i mózgowych jest raczej związane z wiekiem, nadciśnieniem tętniczym i paleniem tytoniu. U kobiet z nadciśnieniem tętniczym ryzyko wystąpienia udaru może być nieznacznie zwiększone wskutek stosowania produktów zawierających wyłącznie progestagen.⁵

Niektóre badania wskazują na możliwość nieznacznie zwiększonego ryzyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna) związanego ze stosowaniem produktów zawierających wyłącznie progestagen, chociaż nie jest to istotne statystycznie. Do powszechnie uznawanych czynników ryzyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (VTE) należą:

• pozytywny wywiad dotyczący pacjentki lub jej rodziny (VTE u rodzeństwa lub rodziców we względnie wczesnym wieku)
• wiek
• otyłość
• długotrwałe unieruchomienie
• duży zabieg chirurgiczny lub duży uraz

W przypadku długotrwałego unieruchomienia zaleca się przerwanie stosowania produktu Aridya (co najmniej cztery tygodnie przed planowaną operacją) i wznowienie leczenia po upływie dwóch tygodni po całkowitym ponownym uruchomieniu.⁶

Należy również uwzględnić zwiększone ryzyko choroby zakrzepowo-zatorowej w okresie połogu. Leczenie należy natychmiast przerwać w przypadku wystąpienia objawów tętniczych lub żylnych zaburzeń zakrzepowych lub ich podejrzenia.⁷

Nowotwory

Metaanaliza danych z 54 badań epidemiologicznych wykazała nieznacznie zwiększone ryzyko względne (RR = 1,24) zdiagnozowania raka piersi wśród kobiet aktualnie stosujących doustne środki antykoncepcyjne, zwłaszcza przyjmujących produkty lecznicze estrogenowo-progestagenowe. Dodatkowe ryzyko stopniowo zanika w ciągu 10 lat po zaprzestaniu stosowania złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych.⁸

Ponieważ rak piersi rzadko występuje u kobiet w wieku poniżej 40 lat, dodatkowa liczba diagnoz raka piersi u kobiet obecnie i w przeszłości stosujących złożone doustne środki antykoncepcyjne jest mała w stosunku do ogólnego ryzyka zapadalności na raka piersi.⁹

Ryzyko zachorowania na raka piersi u kobiet przyjmujących produkty zawierające wyłącznie progestagen jest prawdopodobnie podobnego rzędu wielkości, co ryzyko związane ze stosowaniem złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych. Jednak wyniki dotyczące produktów zawierających wyłącznie progestagen opierają się na znacznie mniejszej grupie osób stosujących i są mniej jednoznaczne niż w przypadku złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych.¹⁰

Badania nie dostarczają dowodów na istnienie związków przyczynowych. Obserwowany profil zwiększonego ryzyka może być związany z wcześniejszą diagnozą raka piersi u kobiet stosujących doustne środki antykoncepcyjne, biologicznymi działaniami doustnych środków antykoncepcyjnych lub współdziałaniem obu tych czynników.¹¹

Rak piersi wykrywany u kobiet stosujących doustne środki antykoncepcyjne jest zazwyczaj mniej zaawansowany klinicznie niż rak wykrywany u kobiet, które nigdy nie stosowały doustnych środków antykoncepcyjnych.¹²

Osteoporoza

Stosowanie dienogestu u młodzieży (w wieku od 12 do <18 lat) podczas leczenia trwającego 12 miesięcy było związane ze zmniejszeniem gęstości mineralnej kości (BMD) w odcinku lędźwiowym kręgosłupa (L2-L4). Średnia względna zmiana BMD od wartości wyjściowej do końca leczenia (EOT) wynosiła -1,2%, w zakresie pomiędzy -6% i 5% (IC 95%: -1,7% i -0,78%, n=103).¹³

Pomiary powtórzone w 6. miesiącu po zakończeniu leczenia w podgrupie ze zmniejszonymi wartościami BMD wskazywały tendencję do poprawy. Średnia względna zmiana od wartości wyjściowej wynosiła -2,3% w EOT i -0,6% w 6. miesiącu po EOT, w zakresie pomiędzy -9% i 6% (IC 95%: -1,20% i 0,06%, n=60).¹⁴

Zmniejszenie BMD jest szczególnie istotne w okresie dojrzewania i wczesnej dorosłości, krytycznym okresie akrecji kości. Nie wiadomo, czy zmniejszenie BMD w tej populacji zredukuje maksymalną masę kostną i zwiększy ryzyko złamań w późniejszych latach.¹⁵

U pacjentek ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia osteoporozy przed rozpoczęciem stosowania produktu Aridya należy przeprowadzić dokładną ocenę stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu, ponieważ stężenia estrogenów endogennych są umiarkowanie zmniejszone podczas leczenia produktem Aridya.¹⁶

Odpowiednie spożycie wapnia i witaminy D z dietą lub w postaci suplementów diety jest ważne dla zdrowia kości u kobiet w każdym wieku.¹⁷

Inne choroby

Depresja: Pacjentki z depresją w wywiadzie należy dokładnie obserwować i przerwać stosowanie produktu w przypadku nawrotu depresji o ciężkim stopniu.¹⁸

Nadciśnienie tętnicze: Ogólnie dienogest nie wydaje się wpływać na ciśnienie tętnicze krwi u pacjentek z prawidłowym ciśnieniem. Jednakże w przypadku rozwoju przewlekłego, istotnego klinicznie nadciśnienia tętniczego podczas stosowania produktu Aridya, zalecane jest odstawienie produktu i leczenie nadciśnienia.¹⁹

Zaburzenia wątroby: Powtórne wystąpienie żółtaczki zastoinowej i/lub świądu, które po raz pierwszy wystąpiły w czasie ciąży lub poprzedniego epizodu stosowania steroidów płciowych, wymaga przerwania stosowania produktu Aridya.²⁰

Zaburzenia metabolizmu glukozy: Dienogest może mieć nieznaczny wpływ na obwodową insulinooporność i tolerancję glukozy. Pacjentki z cukrzycą, zwłaszcza cukrzycą ciążową, należy dokładnie obserwować podczas przyjmowania produktu Aridya.²¹

Ostuda: Sporadycznie może wystąpić ostuda, zwłaszcza u kobiet z ostudą ciążową w wywiadzie. Pacjentki ze skłonnością do ostudy powinny unikać ekspozycji na słońce lub promieniowanie ultrafioletowe podczas przyjmowania produktu Aridya.²²

Ciąża pozamaciczna: U pacjentek stosujących produkty zawierające wyłącznie progestagen jako środki antykoncepcyjne istnieje większe prawdopodobieństwo, że występujące ciąże będą ciążami pozamacicznymi, niż w przypadku ciąż u kobiet stosujących złożone doustne środki antykoncepcyjne. Dlatego decyzję o stosowaniu produktu Aridya u kobiet z ciążą pozamaciczną lub zaburzeniami czynności jajowodów w wywiadzie należy podjąć wyłącznie po dokładnym rozważeniu stosunku korzyści do ryzyka.²³

Torbiele jajników: Podczas stosowania produktu Aridya mogą wystąpić przetrwałe pęcherzyki jajnikowe (często nazywane torbielami czynnościowymi jajnika). Większość takich pęcherzyków jest bezobjawowa, chociaż niektórym może towarzyszyć ból w obrębie miednicy.²⁴

Wpływ na badania laboratoryjne

Stosowanie progestagenów może wpływać na wyniki niektórych badań laboratoryjnych, w tym na:

• parametry biochemiczne czynności wątroby
• parametry biochemiczne tarczycy
• parametry biochemiczne nadnerczy i nerek
• stężenie białek (nośnikowych) w osoczu [np. globuliny wiążącej kortykosteroidy]
• lipidy i/lub frakcje lipoprotein
• parametry metabolizmu węglowodanów
• parametry krzepnięcia i fibrynolizy

Zmiany zazwyczaj pozostają w zakresie norm badań laboratoryjnych.²⁵