Przeciwwskazania stosowania leku Pentaerythritol Compositum

Produkt leczniczy Pentaerythritol Compositum (20 mg pentaerytrytylu tetraazotanu + 0,5 mg glicerolu triazotanu) jest przeciwwskazany w szeregu stanów klinicznych związanych zarówno z nadwrażliwością na składniki preparatu, jak i w określonych schorzeniach układu sercowo-naczyniowego, neurologicznych oraz okulistycznych. Właściwa ocena tych przeciwwskazań ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa pacjenta.¹

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Przeciwwskazaniem do stosowania leku jest nadwrażliwość na substancje czynne (pentaerytrytylu tetraazotan, glicerolu triazotan) lub którąkolwiek z substancji pomocniczych zawartych w preparacie. Należy zwrócić szczególną uwagę na zawarte w składzie substancje pomocnicze o znanym działaniu: sacharozę i laktozę jednowodną, które mogą być przyczyną reakcji nadwrażliwości u predysponowanych pacjentów.²³

Przeciwwskazania kardiologiczne

Lek nie powinien być stosowany w następujących stanach kardiologicznych:

• Niedociśnienie tętnicze – szczególnie, gdy jest związane z hipowolemią. Zastosowanie leku zawierającego azotany mogłoby spowodować dalsze obniżenie ciśnienia tętniczego, co stanowiłoby zagrożenie dla pacjenta.⁴
• Zawał mięśnia sercowego – zwłaszcza prawej komory, przebiegający z niskim ciśnieniem tętniczym skurczowym i/lub tachykardią. W takich przypadkach azotany mogą nasilać hipotensję i pogarszać stan hemodynamiczny pacjenta.⁵
• Kardiomiopatia przerostowa ze zwężeniem drogi odpływu z lewej komory – zastosowanie azotanów może nasilić gradient ciśnień w drodze odpływu lewej komory.⁶
• Zwężenie zastawki dwudzielnej i zastawki aorty – ze względu na możliwość nasilenia gradientu przezzastawkowego i zmniejszenia przepływu przez zastawki.⁷
• Zaciskające zapalenie osierdzia – azotany mogą pogarszać napełnianie komór serca.⁸

Przeciwwskazania neurologiczne

Pentaerythritol Compositum jest przeciwwskazany w stanach związanych z podwyższonym ciśnieniem śródczaszkowym oraz w przypadku krwawień do ośrodkowego układu nerwowego:

• Podwyższone ciśnienie śródczaszkowe – w tym w przebiegu udaru krwotocznego i urazu czaszki, gdyż azotany mogą nasilić nadciśnienie wewnątrzczaszkowe.⁹
• Krwotok mózgowy – ze względu na ryzyko nasilenia krwawienia i pogorszenia stanu neurologicznego pacjenta.¹⁰

Inne przeciwwskazania

Ponadto lek nie powinien być stosowany w następujących stanach:

• Niedokrwistość znacznego stopnia – ze względu na ryzyko nasilenia hipoksji tkankowej.¹¹
• Jaskra z wąskim kątem przesączania – azotany mogą powodować wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego.¹²
• Zastoinowa choroba żył oraz choroba zakrzepowa – azotany mogą nasilać zastój żylny i zwiększać ryzyko zakrzepowe.¹³

Interakcje lekowe stanowiące przeciwwskazanie

Istotnym przeciwwskazaniem jest jednoczesne stosowanie inhibitorów fosfodiesterazy typu 5 (takich jak sildenafil, tadalafil, wardenafil). Skojarzenie tych leków z azotanami może spowodować silne i niebezpieczne spadki ciśnienia tętniczego, potencjalnie zagrażające życiu pacjenta.¹⁴

Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tego leku?

Stany kliniczne wymagające szczególnej rozwagi

Poza bezwzględnymi przeciwwskazaniami wymienionymi powyżej, należy rozważyć odradzenie stosowania leku Pentaerythritol Compositum w następujących sytuacjach klinicznych:

• U pacjentów z tendencją do niedociśnienia ortostatycznego
• U osób z udokumentowanymi epizodami omdleń w wywiadzie
• U pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby lub nerek
• W przypadku objawów odwodnienia
• U pacjentów przyjmujących jednocześnie inne leki o działaniu hipotensyjnym

Sytuacje szczególnego nadzoru

Stosowanie leku Pentaerythritol Compositum powinno być odradzane lub prowadzone pod ścisłym nadzorem w przypadku pacjentów:

• Z niewydolnością oddechową
• Z zaburzeniami gospodarki wodno-elektrolitowej
• W starszym wieku, ze względu na większe ryzyko hipotonii
• Z niewydolnością krążenia i zredukowaną rezerwą hemodynamiczną
• Poddawanych zabiegom chirurgicznym i znieczuleniu, gdzie możliwe są znaczne wahania ciśnienia tętniczego

Uwagi dotyczące nietolerancji substancji pomocniczych

Należy również odradzić stosowanie leku Pentaerythritol Compositum pacjentom z potwierdzoną nietolerancją laktozy i sacharozy, które są wymienione jako substancje pomocnicze o znanym działaniu w składzie leku.¹⁵