małopłytkowość
Małopłytkowość (trombocytopenia) to stan kliniczny charakteryzujący się zmniejszoną liczbą płytek krwi poniżej wartości referencyjnych (150 000/μl). Jest to częsta nieprawidłowość hematologiczna, która może być wynikiem zmniejszonej produkcji płytek w szpiku kostnym, zwiększonego niszczenia płytek w krążeniu lub sekwestracji płytek w śledzionie.
Etiologia małopłytkowości jest różnorodna i obejmuje przyczyny immunologiczne (np. małopłytkowość immunologiczna, polekowa), infekcyjne (np. sepsa, HIV, WZW), hematologiczne (np. zespoły mielodysplastyczne, białaczki), związane z ciążą, a także jatrogenne (np. po chemioterapii, radioterapii). Szczególnie istotna klinicznie jest pierwotna małopłytkowość immunologiczna (ITP), gdzie przeciwciała niszczą własne płytki krwi.
Objawy małopłytkowości zależą od stopnia jej nasilenia i obejmują głównie skazy krwotoczne: wybroczyny, siniaki (przy liczbie płytek <50 000/μl), krwawienia z nosa i dziąseł oraz krwawienia z przewodu pokarmowego i dróg moczowych (przy liczbie płytek <20 000/μl). Groźne dla życia krwawienia wewnątrzczaszkowe występują zwykle przy wartościach <10 000/μl.
Diagnostyka obejmuje morfologię krwi z rozmazem, badania szpiku kostnego, testy immunologiczne oraz badania obrazowe. Leczenie zależy od przyczyny i nasilenia małopłytkowości – od obserwacji przez podawanie kortykosteroidów, immunoglobulin dożylnych, leków immunosupresyjnych, agonistów receptora trombopoetyny, aż po splenektomię w przypadkach opornych na leczenie.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Gabapentin Teva 600 mg
Gabapentin Teva, stosowany w terapii padaczki oraz bólu neuropatycznego, charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych, które klasyfikuje się według częstości występowania: bardzo częste (≥1/10), częste (≥1/100 do <1/10), niezbyt częste (≥1/1000 do <1/100), rzadkie (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadkie (<1/10 000) oraz o nieznanej częstości. Najczęściej obserwowane działania niepożądane dotyczą układu nerwowego (senność, zawroty głowy, ataksja), układu psychicznego (depresja, lęk, zaburzenia myślenia) oraz objawów odstawienia, które mogą pojawić się w ciągu 48 godzin po przerwaniu leczenia i obejmują m.in. niepokój, bezsenność, nudności, drżenia i bóle głowy. U pacjentów z niewydolnością nerek poddawanych hemodializom odnotowano miopatie z podwyższonym stężeniem kinazy kreatynowej. W populacji pediatrycznej dominują zakażenia dróg oddechowych, zapalenie ucha środkowego, drgawki oraz agresywne zachowania i hiperkinezy.
agresja, ataksja, ból neuropatyczny, choreoatetoza, depresja oddechowa, drgawka, drgawki kloniczne, dysfagia, dyskineza, dystonia, gabapentyna, ginekomastia, hemodializa, hiperglikemia, hiperkineza, hipertrofia piersi, hipoglikemia, hiponatremia, kinaza kreatynowa, kołatanie serca, leukopenia, łysienie, małopłytkowość, miopatia, myśli samobójcze, nadciśnienie tętnicze, niedowidzenie, nietrzymanie moczu, obrzęk naczynioruchowy, oczopląs, ostra niewydolność nerek, ostre zapalenie trzustki, padaczka, rabdomioliza, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, schyłkowa niewydolność nerek, senność, szumy uszne, toksyczna nekroliza naskórka, zaburzenia seksualne, zakażenie dróg oddechowych, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zapalenie ucha środkowego, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół DRESS, zespół nadwrażliwości, zespół odstawienny, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ugramel
Prasugrel, składnik produktu leczniczego Ugramel, stosowany u pacjentów z ostrymi zespołami wieńcowymi poddawanych przezskórnej interwencji wieńcowej (PCI), wiąże się ze zwiększonym ryzykiem krwawień, w tym ciężkich i niewielkich, klasyfikowanych według skali TIMI. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów w wieku ≥75 lat, u których nie zaleca się stosowania dawki podtrzymującej 10 mg, a w razie konieczności leczenia dawkę tę należy zmniejszyć do 5 mg. Podobne zalecenia dotyczą pacjentów o masie ciała <60 kg, u których również wskazane jest stosowanie dawki podtrzymującej 5 mg. Prasugrel jest przeciwwskazany u pacjentów z aktywnym krwawieniem oraz u osób z niedawno przebytymi urazami, zabiegami chirurgicznymi lub chorobą wrzodową przewodu pokarmowego. W przypadku konieczności odwrócenia działania leku pomocne może być przetoczenie płytek krwi. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby należy zachować szczególną ostrożność ze względu na potencjalnie zwiększone ryzyko krwawienia.
angiografia naczyń wieńcowych, choroba wrzodowa, klopidogrel, kwas acetylosalicylowy, lek fibrynolityczny, lek przeciwzakrzepowy, małopłytkowość, niedobór laktazy, niedokrwistość, niestabilna dławica piersiowa, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja galaktozy, obrzęk naczynioruchowy, ostry zespół wieńcowy, pomostowanie aortalno-wieńcowe, powikłanie krwotoczne, prasugrel, przetoczenie płytek, przezskórna interwencja wieńcowa, ryzyko krwawienia, schyłkowa choroba nerek, skala TIMI, tienopirydyna, zaburzenie czynności wątroby, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zawał NSTEMI, zdarzenie niedokrwienne, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Asikreba 25 mg
Lek Asikreba zawierający sunitynib (jabłczan) w dawkach 12,5 mg, 25 mg, 37,5 mg oraz 50 mg, stosowany w terapii RCC, GIST i pNET, wiąże się z ryzykiem poważnych działań niepożądanych, w tym niewydolności nerek, serca, zatoru tętnicy płucnej, perforacji przewodu pokarmowego oraz krwotoków (w tym mózgowych). Zdarzenia te mogą zagrażać życiu i prowadzić do zgonu. Często obserwowane działania niepożądane obejmują zmniejszenie apetytu, zaburzenia smaku, nadciśnienie tętnicze, zmęczenie, objawy ze strony przewodu pokarmowego (biegunka, nudności, zapalenie jamy ustnej, niestrawność, wymioty), przebarwienia skórne oraz erytrodyzestezję dłoniowo-podeszwową. W trakcie terapii często rozwija się niedoczynność tarczycy, a także występują liczne zaburzenia hematologiczne, takie jak neutropenia, małopłytkowość, niedokrwistość i leukopenia, które mogą zwiększać ryzyko infekcji i krwawień.
dysgeuzja, GIST, krwotok, krwotok mózgowy, krwotok otrzewnowy, leukopenia, limfopenia, małopłytkowość, martwicze zapalenie powięzi, mikroangiopatia zakrzepowa, MRCC, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, niewydolność nadnerczy, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wielonarządowa, obrzęk naczynioruchowy, odma opłucnowa, pancytopenia, perforacja przewodu pokarmowego, pNET, posocznica, rozsiane krzepnięcie wewnątrznaczyniowe, sunitynib, zapalenie jamy ustnej, zapalenie tarczycy, zator tętnicy płucnej, zespół ręka-stopa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Toptelmi 40 mg
Lek Toptelmi (telmisartan) jest stosowany w terapii nadciśnienia tętniczego oraz w celu zmniejszenia ryzyka sercowo-naczyniowego. Profil bezpieczeństwa telmisartanu jest porównywalny z placebo, z częstością działań niepożądanych odpowiednio 41,4% vs 43,9%. Działania niepożądane nie wykazują zależności od dawki, płci, wieku ani rasy. Do ciężkich działań niepożądanych należą reakcje anafilaktyczne i obrzęk naczynioruchowy (częstość ≥1/10 000 do <1/1000), ostra niewydolność nerek (≥1/1000 do <1/100), a także posocznica, która może prowadzić do zgonu. W badaniu PRoFESS zaobserwowano zwiększoną częstość posocznicy u pacjentów leczonych telmisartanem w porównaniu do placebo. Rzadko zgłaszano również zaburzenia czynności wątroby, głównie u pacjentów japońskiego pochodzenia, co sugeruje możliwe uwarunkowania genetyczne.
bradykardia, choroby sercowo-naczyniowe, enzymy wątrobowe, eozynofilia, hemoglobina, hiperkaliemia, hipoglikemia, hipotonia, kinaza kreatynowa, kreatynina, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, placebo, posocznica, reakcja anafilaktyczna, rwa kulszowa, skurcz mięśni, śródmiąższowa choroba płuc, tachykardia, telmisartan, wysypka polekowa, zaburzenia wątroby, zakażenie dróg moczowych, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie pęcherza, zapalenie ścięgna, zapalenie zatok - Leksykon leków
Przedawkowanie – Bigetra 75 mg
Przedawkowanie dabigatranu eteksylatu (Bigetra) stanowi poważne zagrożenie z powodu ryzyka powikłań krwotocznych wynikających z nadmiernego działania przeciwzakrzepowego. Diagnostyka opiera się na kalibrowanym teście dTT (diluted Thrombin Time), który umożliwia precyzyjne oznaczenie stężenia dabigatranu oraz monitorowanie jego zmian w czasie. W przypadku przedawkowania należy natychmiast przerwać podawanie leku, utrzymać prawidłową diurezę oraz rozważyć dializę ze względu na niskie wiązanie dabigatranu z białkami osocza, choć skuteczność dializy jest ograniczona. W sytuacjach nagłych, zwłaszcza przy powikłaniach krwotocznych, wskazane jest zastosowanie swoistego antidotum – idarucyzumabu, który odwraca działanie przeciwzakrzepowe dabigatranu u dorosłych pacjentów.
aPTT, białko osocza, choroba zakrzepowo-zatorowa, dabigatran eteksylat, diluted Thrombin Time, diureza, działanie farmakodynamiczne, działanie przeciwzakrzepowe, hemostaza, hipowolemia, idarucyzumab, koncentrat czynników krzepnięcia, koncentrat płytek krwi, krwawienie w obrębie OUN, krwawienie z dróg moczowych, krwawienie z dróg oddechowych, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwawy wymioty, krwiomocz, krwioplucie, lek przeciwpłytkowy, małopłytkowość, niedokrwistość, parametr koagulologiczny, powikłanie krwotoczne, rekombinowany czynnik VIIa, smolisty stolec, test dTT, test krzepliwości, układ hemostazy, wstrząs, wybroczyna, wylew podskórny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Apo-Doxan 1 1 mg
Mezylat doksazosyny, substancja czynna Apo-Doxan, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z dominującymi objawami ze strony układu sercowo-naczyniowego, takimi jak niedociśnienie ortostatyczne (częstość ≥1/100 do <1/10), tachykardia i kołatanie serca, które mogą nasilać się na początku terapii lub po zwiększeniu dawki. Często obserwuje się również objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego, w tym senność, zawroty głowy i bóle głowy, które mogą wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów. Działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego obejmują suchość w jamie ustnej, nudności, niestrawność i ból brzucha, a ze strony układu moczowego – częstomocz, nietrzymanie moczu oraz zapalenie pęcherza. Rzadziej występują poważne zaburzenia hematologiczne, takie jak leukopenia, małopłytkowość i niedokrwistość, które wymagają natychmiastowego przerwania leczenia. Apo-Doxan zawiera laktozę w dawkach odpowiednio 45 mg (1 mg tabletka), 90 mg (2 mg tabletka) i 180 mg (4 mg tabletka), co jest istotne u pacjentów z nietolerancją laktozy.
ból brzucha, ból głowy, częstomocz, dna moczanowa, duszność, dysuria, kołatanie serca, leukopenia, małopłytkowość, mezylat doksazosyny, niedobór laktazy, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość, niestrawność, nietolerancja galaktozy, nietrzymanie moczu, nieżyt nosa, nudności, obrzęk obwodowy, podwyższone transaminazy, receptory α₁-adrenergiczne, senność, suchość w jamie ustnej, tachykardia, zaburzenia akomodacji, zakażenie dróg oddechowych, zapalenie oskrzeli, zapalenie pęcherza moczowego, zawroty głowy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zgaga - Leksykon leków
Działania niepożądane – Mantreda 15 mg
Bezpieczeństwo stosowania rywaroksabanu zostało ocenione w 13 badaniach klinicznych fazy III, obejmujących 69 608 dorosłych oraz 488 pacjentów pediatrycznych. Najczęstszymi działaniami niepożądanymi są krwawienia, w tym krwawienia z nosa (4,5%) i przewodu pokarmowego (3,8%). Częstość krwawień różni się w zależności od wskazania i dawkowania, np. w profilaktyce żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej po zabiegach ortopedycznych wynosi 6,8%, a niedokrwistość 5,9%. Ryzyko krwawień jest wyższe u pacjentów z niekontrolowanym nadciśnieniem, zaburzeniami czynności wątroby lub nerek oraz stosujących leki wpływające na hemostazę. U kobiet obserwuje się nasilenie i wydłużenie krwawień menstruacyjnych. Krwawienia mogą mieć charakter jawny lub utajony, prowadząc do niedokrwistości pokrwotocznej, a ich objawy obejmują m.in. osłabienie, bladość, zawroty głowy, duszność i wstrząs.
antykoagulant, cholestaza, dławica piersiowa, eozynofilowe zapalenie płuc, krwawienie menstruacyjne, krwawienie z nosa, krwiomocz, krwioplucie, krwotok mózgowy, krwotok oczny, krwotok śródczaszkowy, krwotok z przewodu pokarmowego, lek przeciwpłytkowy, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, nadpłytkowość, nefropatia związana z antykoagulantami, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, niedokrwistość pokrwotoczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, reakcja anafilaktyczna, rywaroksaban, tętniak rzekomy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wylew krwi do stawu, zapalenie wątroby, zespół ciasnoty przedziałów powięziowych, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Micafungin Sandoz 100 mg
Micafungin Sandoz, zawierający mykafunginę, wykazuje działania niepożądane u około 32,2% pacjentów, z najczęstszymi reakcjami takimi jak nudności (2,8%), podwyższenie aktywności fosfatazy zasadowej (2,7%), zapalenie żył (2,5%), wymioty (2,5%) oraz wzrost aminotransferazy asparaginianowej (2,3%). Działania niepożądane wątroby wystąpiły u 8,6% pacjentów, głównie o łagodnym lub umiarkowanym nasileniu, z koniecznością przerwania terapii u 1,1%. Ciężkie reakcje alergiczne, w tym anafilaktoidalne, zdarzały się niezbyt często (0,2%) i dotyczyły głównie pacjentów z ciężkimi chorobami podstawowymi. Profil działań niepożądanych obejmuje także zaburzenia hematologiczne, immunologiczne, elektrolitowe, neurologiczne, sercowo-naczyniowe, żołądkowo-jelitowe oraz skórne, z różnicami w częstości występowania u dzieci i dorosłych.
AlAT, alogeniczny HSCT, aminotransferaza asparaginianowa, AspAT, bradykardia, dehydrogenaza mleczanowa, duszność, eozynofilia, fosfataza zasadowa, hemoliza, hepatotoksyczność, hiperkaliemia, hipoalbuminemia, hipofosfatemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, jadłowstręt, leukopenia, małopłytkowość, martwica toksyczna, mykafungina, nadciśnienie, neutropenia, niedociśnienie, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, pokrzywka, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktoidalna, rumień wielopostaciowy, tachykardia, uszkodzenie komórek wątrobowych, wstrząs anafilaktyczny, wykrzepianie wewnątrznaczyniowe, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie żył, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Hydroxyzine Orion 10 mg
Hydroksyzyna, lek przeciwhistaminowy, wykazuje przede wszystkim działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy, manifestujące się sennością (13,74% pacjentów przy dawce 50 mg/dobę), zmęczeniem (1,36%) oraz zawrotami głowy. Efekty te zwykle ustępują po kilku dniach terapii. Wśród innych często obserwowanych działań niepożądanych znajdują się suchość w jamie ustnej (1,22%), bóle głowy (1,63%) oraz reakcje przeciwcholinergiczne i nadwrażliwości. Rzadziej występują poważniejsze objawy, takie jak drgawki, dezorientacja, omamy, a także zaburzenia rytmu serca, w tym zatrzymanie akcji serca i migotanie komór. Hydroksyzyna może również powodować wydłużenie odstępu QT, co zwiększa ryzyko torsade de pointes, szczególnie niebezpiecznego polimorficznego częstoskurczu komorowego.
anafilaksja, częstoskurcz komorowy, depresja ośrodkowego układu nerwowego, dezorientacja, dyskineza, dystonia, działanie przeciwmuskarynowe, działanie sedatywne, efekt przeciwcholinergiczny, hydroksyzyna, lek przeciwhistaminowy, małopłytkowość, MedDRA, migotanie komór, niedociśnienie tętnicze, obrzęk naczynioruchowy, omam, parestezja, pemfigoid, pokrzywka, polimorficzny częstoskurcz komorowy, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, splątanie, tik, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, wysypka grudkowo-plamkowa, wysypka polekowa, wysypka rumieniowa, zaburzenie akomodacji, zapalenie skóry, zapalenie wątroby, zatrzymanie moczu, zespół Stevensa-Johnsona, zwiększenie transaminaz - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Roxiper 20 mg + 4 mg + 1,25 mg
Produkt leczniczy Roxiper, zawierający rozuwastatynę, peryndopryl oraz indapamid, jest bezwzględnie przeciwwskazany w okresie ciąży i karmienia piersią ze względu na potencjalne ryzyko toksycznego działania na płód i noworodka. Stosowanie inhibitorów ACE, takich jak peryndopryl, w drugim i trzecim trymestrze ciąży wiąże się z poważnymi powikłaniami, m.in. zaburzeniami czynności nerek, małowodziem, opóźnieniem kostnienia czaszki oraz niewydolnością nerek, niedociśnieniem i hiperkaliemią u noworodka. Indapamid, pochodna tiazydów, może powodować zmniejszenie objętości osocza, niedokrwienie płodowo-łożyskowe oraz opóźnienie rozwoju płodu, a także rzadkie przypadki hipoglikemii i małopłytkowości u noworodków. Rozuwastatyna jest przeciwwskazana ze względu na kluczową rolę cholesterolu w rozwoju płodu oraz brak korzyści przewyższających ryzyko zahamowania reduktazy HMG-CoA. W przypadku potwierdzenia ciąży u pacjentki stosującej Roxiper, konieczne jest natychmiastowe przerwanie terapii i wdrożenie alternatywnego leczenia o ustalonym profilu bezpieczeństwa.
badanie ultrasonograficzne, hiperkaliemia, hiperlipidemia, hipoglikemia, inhibitor ACE, leczenie hipolipemizujące, lek tiazydowy, małopłytkowość, małowodzie, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, opóźnienie kostnienia, peryndopryl, pierwszy trymestr ciąży, profil bezpieczeństwa, reduktaza HMG-CoA, rozuwastatyna, toksyczność płodowa - Leksykon substancji czynnych
Cylostazol – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Cylostazol, stosowany w terapii chorób naczyń obwodowych, wymaga starannej oceny korzyści i ryzyka w porównaniu z innymi metodami, takimi jak rewaskularyzacja. Ze względu na mechanizm działania, lek może indukować tachykardię, kołatanie serca, tachyarytmię oraz niedociśnienie tętnicze, powodując wzrost częstości rytmu serca o około 5-7 uderzeń na minutę. U pacjentów z chorobą niedokrwienną serca istnieje ryzyko wywołania dusznicy bolesnej, dlatego konieczne jest monitorowanie tej grupy. Cylostazol jest przeciwwskazany u pacjentów z niestabilną dusznicą bolesną, zawałem serca lub interwencją wieńcową w ciągu ostatnich 6 miesięcy oraz u osób z ciężką tachyarytmią w wywiadzie. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z dodatkowymi skurczami przedsionkowymi lub komorowymi oraz migotaniem lub trzepotaniem przedsionków.
agranulocytoza, agregacja płytek krwi, choroba niedokrwienna serca, ciężka tachyarytmia, cylostazol, dławica piersiowa, dusznica bolesna, działanie hipotensyjne, działanie przeciwpłytkowe, ekstrakcja zęba, inhibitor CYP2C19, inhibitor CYP3A4, interwencja na naczyniach wieńcowych, kołatanie serca, krwawienie do siatkówki, leukopenia, małopłytkowość, migotanie przedsionków, morfologia krwi, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość aplastyczna, niestabilna dusznica bolesna, odruchowa tachykardia, pancytopenia, rewaskularyzacja, skurcz komorowy, skurcz przedsionkowy, tachyarytmia, tachykardia, trzepotanie przedsionków, zawał serca - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Amlodipine + Valsartan + Hydrochlorothiazide Polpharma 10 mg + 160 mg + 25 mg
Lek Amlodipine + Valsartan + Hydrochlorothiazide Polpharma zawiera trzy składniki o różnym wpływie na ciążę i laktację. Amlodypina może być stosowana w ciąży jedynie w wyjątkowych sytuacjach, gdy korzyści przewyższają ryzyko, natomiast walsartan jest przeciwwskazany w II i III trymestrze oraz niezalecany w I trymestrze ze względu na ryzyko toksyczności płodowej, w tym pogorszenie czynności nerek, małowodzie i opóźnienie kostnienia czaszki. Hydrochlorotiazyd przenika przez łożysko i może negatywnie wpływać na perfuzję płodowo-łożyskową oraz powodować u płodu i noworodka żółtaczkę, zaburzenia elektrolitowe i małopłytkowość, szczególnie w II i III trymestrze. Stosowanie leku w ciąży jest przeciwwskazane w II i III trymestrze, a w I trymestrze niezalecane. Po ekspozycji na walsartan w II i III trymestrze zaleca się ultrasonografię nerek i czaszki płodu oraz ścisłe monitorowanie noworodka pod kątem niedociśnienia tętniczego.
amlodypina w ciąży, antagonista kanału wapniowego, antagonista receptora angiotensyny II, badania na zwierzętach, diureza, działanie niepożądane, hiperkaliemia, inhibitor ACE, laktacja, lek przeciwnadciśnieniowy, małopłytkowość, małowodzie, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, perfuzja płodowo-łożyskowa, przenikanie przez łożysko, teratogenność, toksyczność płodowa, walsartan, zaburzenie równowagi elektrolitowej, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Candesartan Cilexetil + Amlodipine + Hydrochlorothiazide Adamed 16 mg + 5 mg + 12,5 mg
Preparat Candesartan Cilexetil + Amlodipine + Hydrochlorothiazide Adamed wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, wynikających z obecności trzech substancji czynnych. Do najczęściej obserwowanych należą zaburzenia ze strony układu nerwowego (senność, zawroty głowy, bóle głowy), układu sercowo-naczyniowego (kołatanie serca, uderzenia gorąca), przewodu pokarmowego (nudności, ból brzucha, niestrawność) oraz obrzęki obwodowe. Rzadziej występują poważne zaburzenia hematologiczne, takie jak agranulocytoza, niedokrwistość aplastyczna, oraz zaburzenia metaboliczne, w tym hipokaliemia, hipomagnezemia, hiperkalcemia i hiperglikemia. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko wysięku do naczyniówki prowadzącego do ubytków pola widzenia, a także na potencjalne powikłania dermatologiczne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona i martwica toksyczno-rozpływna naskórka.
agranulocytoza, amlodypina, częstoskurcz komorowy, diuretyk tiazydowy, ginekomastia, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperkaliemia, hiperurykemia, hipofosfatemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, hydrochlorotiazyd, jaskra z zamkniętym kątem, kandesartan, leukopenia, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, martwicze zapalenie naczyń, migotanie przedsionków, neutropenia, nieczerniakowy rak skóry, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, rak płaskonabłonkowy, rak podstawnokomórkowy, rumień wielopostaciowy, toczeń rumieniowaty, wysięk do naczyniówki, zaburzenia pozapiramidowe, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zasadowica hipochloremiczna, zawał mięśnia sercowego, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Aclotin
Stosowanie chlorowodorku tyklopidyny (produkt Aclotin) wiąże się z ryzykiem poważnych działań niepożądanych hematologicznych, takich jak agranulocytoza, pancytopenia oraz rzadkie przypadki białaczki, które mogą mieć ciężki przebieg, nawet śmiertelny. Szczególnie istotne jest ścisłe monitorowanie parametrów hematologicznych: pełna morfologia krwi z rozmazem powinna być wykonana przed rozpoczęciem terapii, następnie co 2 tygodnie przez pierwsze 3 miesiące oraz kontrolnie do 15 dni po zakończeniu leczenia, jeśli przerwano terapię w tym okresie. W przypadku spadku liczby neutrofili poniżej 1500/mm³ lub płytek krwi poniżej 100000/mm³, leczenie należy natychmiast przerwać. Dodatkowo, ze względu na długi okres półtrwania tyklopidyny, zaleca się kontrolę hematologiczną do normalizacji parametrów po zaprzestaniu terapii.
agranulocytoza, białaczka, chlorowodorek tyklopidyny, hamowanie agregacji płytek, lek przeciwzakrzepowy, małopłytkowość, morfologia krwi z rozmazem, neutrofil, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, objawy neurologiczne, pancytopenia, parametry hematologiczne, plazmafereza, przemijający atak niedokrwienny, stent wieńcowy, trombocytopenia, udar mózgu, zaburzenie czynności nerek, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zapalenie wątroby - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Bigetra 75 mg
Dabigatran eteksylat w dawce 75 mg (Bigetra) jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (CrCL <30 ml/min u dorosłych, eGFR <50 ml/min/1,73 m² u dzieci i młodzieży), zaburzeniami czynności wątroby, czynnym istotnym krwawieniem oraz w stanach zwiększających ryzyko poważnych krwawień, takich jak owrzodzenia przewodu pokarmowego, nowotwory złośliwe o wysokim ryzyku krwawienia, niedawne urazy lub zabiegi neurochirurgiczne, krwotok śródczaszkowy, żylaki przełyku, malformacje naczyniowe mózgu i rdzenia. Przeciwwskazane jest także łączenie dabigatranu z innymi lekami przeciwzakrzepowymi (UHF, heparyny drobnocząsteczkowe, doustne antykoagulanty) poza wyjątkowymi sytuacjami klinicznymi, oraz z silnymi inhibitorami glikoproteiny P (ketokonazol, cyklosporyna, itrakonazol, dronedaron, glekaprewir/pibrentaswir), które zwiększają stężenie leku i ryzyko krwawień. Dabigatran nie jest wskazany u pacjentów po wszczepieniu sztucznej zastawki serca ze względu na niewystarczającą skuteczność oraz u osób z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki preparatu.
ablacja cewnikowa, antykoagulant doustny, choroba wrzodowa, dabigatran eteksylat, heparyna drobnocząsteczkowa, heparyna niefrakcjonowana, inhibitor glikoproteiny p, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, klirens kreatyniny, krwawienie klinicznie istotne, krwotok śródczaszkowy, malformacja tętniczo-żylna, małopłytkowość, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na substancję czynną, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, nowotwór złośliwy, obrzęk naczynioruchowy, owrzodzenie przewodu pokarmowego, powikłanie krwotoczne, rdzeń kręgowy, reakcja anafilaktyczna, sztuczna zastawka serca, tętniak naczyniowy, uraz mózgu, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności płytek krwi, zaburzenie czynności wątroby, żylaki przełyku - Leksykon leków
Działania niepożądane – Posaconazole Sandoz 40 mg/ml
Pozakonazol w postaci zawiesiny doustnej (40 mg/ml) wykazuje zróżnicowany profil działań niepożądanych, potwierdzony analizą danych klinicznych u ponad 2400 pacjentów. Najczęściej obserwowane poważne działania niepożądane to nudności, wymioty, biegunka, gorączka oraz podwyższone stężenie bilirubiny. Szczególną uwagę należy zwrócić na hepatotoksyczność – od podwyższenia aktywności enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT, fosfataza zasadowa, GGT) po ciężkie uszkodzenia wątroby, w tym niewydolność wątroby, która w rzadkich przypadkach może prowadzić do zgonu. Ponadto, lek może powodować zaburzenia rytmu serca, w tym wydłużenie odstępu QT, torsade de pointes, częstoskurcz komorowy i nagły zgon, co wymaga monitorowania EKG, zwłaszcza u pacjentów z czynnikami ryzyka.
bilirubina, choroba refluksowa przełyku, eozynofilia, funkcja wątroby, hepatotoksyczność, kardiotoksyczność, koagulopatia, kwasica cewkowa nerkowa, lek przeciwgrzybiczny, leukopenia, limfadenopatia, małopłytkowość, morfologia krwi, nadciśnienie płucne, neutropenia, niedokrwistość, niewydolność nadnerczy, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, śródmiąższowe zapalenie nerek, śródmiąższowe zapalenie płuc, torsade de pointes, uszkodzenie wątroby, zakrzepica żył głębokich, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby cholestatyczne, zator płucny, zawał śledziony, zespół długiego QT, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Melabiorytm B6 3 mg + 10 mg
Produkt leczniczy MELATONINA + B6 zawiera 3 mg melatoniny oraz 10 mg pirydoksyny chlorowodorku i może wywoływać liczne działania niepożądane o różnej częstości występowania, od bardzo częstych po bardzo rzadkie. Najistotniejsze działania niepożądane dotyczą układu nerwowego i psychicznego, w tym zaburzeń snu (bezsenność, nietypowe sny, koszmary), zmian nastroju (wahania, agresja, depresja), niepokoju oraz zwiększenia liczby napadów padaczkowych u pacjentów z uszkodzeniami OUN. Ponadto obserwuje się zaburzenia elektrolitowe (hipokalcemia, hiponatremia), hipertriglicerydemię, a także zmiany w funkcji wątroby i parametrach lipidowych. Wśród innych działań wymieniane są m.in. leukopenia, małopłytkowość, reakcje alergiczne, bóle głowy, zawroty, zaburzenia widzenia, dolegliwości żołądkowo-jelitowe oraz zmiany skórne. Produkt zawiera 280 mg sorbitolu na tabletkę, co jest istotne u pacjentów z nietolerancją fruktozy.
astenia, białkomocz, choroba refluksowa przełyku, cukromocz, depresja, dusznica bolesna, dyspepsja, ginekomastia, hematuria, hiperbilirubinemia, hipertriglicerydemia, hipokalcemia, hiponatremia, kołatanie serca, koszmary senne, leukopenia, łuszczyca, małopłytkowość, mlekotok, nadciśnienie, napady padaczkowe, obrzęk naczynioruchowy, parestezje, pobudzenie psychoruchowe, podwyższone enzymy wątrobowe, pokrzywka, półpasiec, priapizm, reakcja nadwrażliwości, tachykardia, uderzenia gorąca, wielomocz, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia koncentracji, zaburzenia pamięci, zapalenie prostaty, zapalenie skóry, zapalenie stawów, zapalenie żołądka, zawroty głowy, zespół niespokojnych nóg - Leksykon leków
Przedawkowanie – Zavedos 10 mg
Przedawkowanie idarubicyny chlorowodorku, cytostatyku z grupy antracyklin, stanowi poważne zagrożenie kliniczne, manifestujące się dwoma głównymi mechanizmami toksyczności: ostrą kardiotoksycznością oraz mielotoksycznością. Ostra kardiotoksyczność może wystąpić w ciągu pierwszych 24 godzin po ekspozycji, objawiając się zaburzeniami przewodnictwa, arytmiami, zmianami w EKG oraz objawami niewydolności serca, wymagającymi intensywnego monitorowania kardiologicznego i leczenia objawowego. Mielotoksyczność rozwija się w okresie 1-2 tygodni po przedawkowaniu, prowadząc do ciężkiego zahamowania czynności szpiku kostnego, pancytopenii, neutropenii, małopłytkowości i niedokrwistości, co wymaga przetoczeń preparatów krwiopochodnych, izolacji pacjenta oraz profilaktyki i leczenia zakażeń.
arytmia, cytostatyk antracyklinowy, idarubicyna chlorowodorek, izolacja pacjenta, kardiomiopatia, kardiotoksyczność, kardiotoksyczność ostra, małopłytkowość, mielotoksyczność, neutropenia, niedokrwistość, opóźniona niewydolność serca, pancytopenia, preparaty krwiopochodne, zaburzenia przewodnictwa, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sental 3 mg
Bezpieczeństwo stosowania melatoniny w dawkach 3 mg i 5 mg, zawartej w leku Sental, zostało ocenione w badaniach klinicznych, które wykazały niewielką liczbę działań niepożądanych podczas krótkotrwałej terapii. Niemniej jednak, dostępne dane są niewystarczające do pełnej charakterystyki bezpieczeństwa preparatu. Do najczęściej zgłaszanych działań niepożądanych należą ból głowy, nudności, utrata apetytu, zawroty głowy, senność w ciągu dnia oraz dezorientacja, które mogą wystąpić zarówno u dorosłych, jak i u dzieci. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości występowania: bardzo często (≥ 1/10), często (≥ 1/100 do <1/10), niezbyt często (≥ 1/1000 do <1/100), rzadko (≥ 1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana. Wśród zgłaszanych objawów znajdują się m.in. zaburzenia psychiczne (drażliwość, nerwowość, lęk, depresja), neurologiczne (migrena, zawroty głowy, parestezje), zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, bóle brzucha, suchość jamy ustnej), a także reakcje skórne (wysypka, świąd, obrzęk naczynioruchowy).
astenia, białkomocz, ból głowy, choroba refluksowa przełyku, cukromocz, dezorientacja, dławica piersiowa, dyspepsja, hematuria, hiperbilirubinemia, hipertriglicerydemia, hipokalcemia, hiponatremia, łuszczyca, małopłytkowość, melatonina, migrena, mlekotok, nadciśnienie, nudności, obrzęk naczynioruchowy, palpitacja, parestezja, półpasiec, priapizm, reakcja nadwrażliwości, senność dzienna, wielomocz, zaburzenie funkcji wątroby, zaburzenie koncentracji, zaburzenie psychiczne, zaburzenie snu, zapalenie gruczołu krokowego, zapalenie skóry, zapalenie stawów, zawroty głowy, zespół niespokojnych nóg - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ryspolit 1 mg/ml
Ryspolit (rysperydon 1 mg/ml) jest związany z licznymi działaniami niepożądanymi, z których najczęstsze (≥10%) to parkinsonizm, sedacja/senność, ból głowy oraz bezsenność. Parkinsonizm i akatyzja wykazują zależność od dawki. Zespół pozapiramidowy manifestuje się różnorodnie, obejmując parkinsonizm (m.in. bradykinezja, drżenie spoczynkowe), akatyzję, dystonię i dyskinezy. Poważne działania neurologiczne to złośliwy zespół neuroleptyczny, późne dyskinezy, napady drgawkowe oraz zaburzenia naczyniowo-mózgowe. Hiperprolaktynemia może prowadzić do ginekomastii, zaburzeń miesiączkowania, mlekotoku i zaburzeń płodności. Metabolicznie obserwuje się cukrzycę (0,43% w badaniach klinicznych), hiperglikemię, istotne zwiększenie masy ciała (≥7% masy początkowej u 18% pacjentów) oraz zaburzenia lipidowe. Ryzyko kardiologiczne obejmuje wydłużenie QT, arytmie komorowe, nagły zgon, nadciśnienie i niedociśnienie, w tym ortostatyczne. Zgłaszano również żylne choroby zakrzepowo-zatorowe o nieznanej częstości.
agranulocytoza, akatyzja, akineza, amenorrhea, arytmia komorowa, bezsenność, ból głowy, bradykinezja, cukrzyca, cukrzycowa kwasica ketonowa, dyskineza, dystonia, ginekomastia, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, hipokineza, małopłytkowość, mlekotok, nagły zgon, napad drgawkowy, neutropenia, niedokrwienie mózgu, niedokrwistość, noworodkowy zespół odstawienny, parkinsonizm, późne dyskinezy, priapizm, przemijający napad niedokrwienny, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, rysperydon, sedacja, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, udar naczyniowy mózgu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia lipidowe, zaburzenia miesiączkowania, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zatrzymanie akcji serca, zespół pozapiramidowy, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny, zwiększenie masy ciała, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dipperam 5 mg + 160 mg
Preparat Dipperam, zawierający amlodypinę i walsartan, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu, potwierdzonych w pięciu kontrolowanych badaniach klinicznych obejmujących 5175 pacjentów (w tym 2613 leczonych kombinacją obu substancji). Najczęściej obserwowane działania niepożądane to zapalenie nosowej części gardła, objawy grypopodobne, ból głowy, omdlenia, niedociśnienie ortostatyczne, obrzęki (w tym obwodowe i twarzy), zmęczenie, nagłe zaczerwienienie skóry oraz uderzenia gorąca. Obrzęki obwodowe, typowe dla amlodypiny, występowały rzadziej u pacjentów stosujących lek złożony, z częstością średnią 5,1% dla wszystkich dawek. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana.
amlodypina, ból głowy, ginekomastia, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperlipidemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hiponatremia, leukopenia, małopłytkowość, nadwrażliwość, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedoczulica, niewydolność nerek, obrzęk, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, rumień wielopostaciowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie wzwodu, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie naczyń, zespół Stevensa-Johnsona, zmniejszenie stężenia hemoglobiny, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Everolimus Synthon 10 mg
Profil bezpieczeństwa ewerolimusu opiera się na analizie danych od 2879 pacjentów z 11 badań klinicznych, w tym pięciu randomizowanych, podwójnie zaślepionych badań fazy III oraz pięciu otwartych badań fazy I i II. Najczęściej obserwowane działania niepożądane (≥10%) to zapalenie jamy ustnej, wysypka, zmęczenie, biegunka, zakażenia, mdłości, niedokrwistość, hiperglikemia, obrzęk obwodowy, hipercholesterolemia oraz zaburzenia smaku. Działania niepożądane stopnia 3-4 (1-10%) obejmują m.in. zapalenie jamy ustnej, niedokrwistość, hiperglikemię, zakażenia, małopłytkowość, neutropenię, duszność, białkomocz, limfopenię, krwotoki, hipofosfatemię, nadciśnienie oraz wzrost aktywności aminotransferaz ALT i AST. Szczególną uwagę zwraca ryzyko reaktywacji wirusowego zapalenia wątroby typu B, niewydolności nerek oraz zaburzeń menstruacyjnych, co wymaga systematycznego monitorowania funkcji nerek i stanu immunologicznego pacjentów. W populacji pacjentów ≥65 lat odnotowano wyższy odsetek przerwania terapii z powodu działań niepożądanych, zwłaszcza zapalenia płuc, zapalenia jamy ustnej, zmęczenia i duszności.
aftowe zapalenie jamy ustnej, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, aspergiloza, białkomocz, choroba śródmiąższowa płuc, ewerolimus, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hipertriglicerydemia, hipofosfatemia, hipokalcemia, hipokaliemia, inhibitor ACE, kandydoza, krwioplucie, krwotok pęcherzykowy, leukopenia, limfopenia, małopłytkowość, naciek w płucach, neutropenia, niedokrwistość, obrzęk naczynioruchowy, owrzodzenie jamy ustnej, pancytopenia, Pneumocystis jirovecii, posocznica, reaktywacja wirusowego zapalenia wątroby typu B, skala CTCAE, śródmiąższowe zapalenie płuc, wirusowe zapalenie mięśnia sercowego, wybiórcza aplazja czerwonokrwinkowa, zakażenie oportunistyczne, zakrzepica żył głębokich, zapalenie jamy ustnej, zastoinowa niewydolność serca, zatorowość płucna, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół ręka-stopa - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba gauchera – Objawy
Choroba Gauchera to autosomalna recesywna lizosomalna choroba spichrzeniowa wynikająca z niedoboru enzymu glukocerebrozydazy, prowadząca do akumulacji glukocerebrozydów w makrofagach i wielonarządowych objawów. Wyróżnia się trzy typy: typ 1 (nieneuropatyczny, 90-95% przypadków), typ 2 (ciężka postać neuropatyczna z wczesnym początkiem i szybkim przebiegiem) oraz typ 3 (postać neuropatyczna o wolniejszym przebiegu). Typ 1 charakteryzuje się głównie zaburzeniami hematologicznymi (niedokrwistość, małopłytkowość, leukopenia), splenomegalią (95% pacjentów, śledziona może osiągać masę 1500-3000 g) i hepatomegalią (80%), a także zajęciem układu kostnego u 70-100% chorych, objawiającym się bólem kości, osteopenią, osteoporozą, martwicą kości i deformacjami (np. deformacja „butelki Erlenmeyera”). Typy 2 i 3 obejmują objawy neurologiczne, takie jak apraksja okoruchowa, napady padaczkowe, zaburzenia poznawcze i mioklonie, z typem 2 prowadzącym do śmierci zwykle przed 2-3 rokiem życia. Wczesne rozpoznanie i wdrożenie leczenia enzymatyczną terapią zastępczą (ERT) jest kluczowe dla zapobiegania nieodwracalnym uszkodzeniom i poprawy rokowania.
choroba Gauchera, choroba Parkinsona, cytopenia, enzymatyczna terapia zastępcza, glukocerebrozydaza, hepatomegalia, hipersplenizm, hipertonia, hydrops fetalis, ichtioza, infiltracja szpiku kostnego, leukopenia, małopłytkowość, martwica kości, mioklonia, napad padaczkowy, niedokrwistość, osteopenia, przełom kostny, przeszczep szpiku kostnego, skurcz mięśni gardła, splenomegalia, stridor, szpiczak mnogi, terapia redukcji substratu, zapalenie stawów, zawał śledziony, złamanie patologiczne - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sademlip 50 mg + 850 mg
Lek Sademlip, zawierający sytagliptynę (50 mg) i metforminę chlorowodorek (850 mg lub 1000 mg), wykazuje specyficzny profil działań niepożądanych, z uwzględnieniem poważnych zdarzeń takich jak zapalenie trzustki oraz reakcje nadwrażliwości. Hipoglikemia występuje często, zwłaszcza w terapii skojarzonej z pochodnymi sulfonylomocznika (13,8%) oraz insuliną (10,9%). Działania niepożądane sklasyfikowano według MedDRA, z częstością od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana. Najczęstsze objawy to nudności, wzdęcia, biegunka, zaparcia, bóle brzucha, a także reakcje skórne i obrzęki naczynioruchowe. W terapii skojarzonej obserwuje się zwiększoną częstość hipoglikemii, zaparć, obrzęków obwodowych oraz bólu głowy i suchości w ustach.
badanie TECOS, cukrzyca typu 2, hipoglikemia, klasyfikacja MedDRA, kwasica mleczanowa, małopłytkowość, metformina, niedokrwistość megaloblastyczna, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, odpowiedź anafilaktyczna, ostra niewydolność nerek, ostre zapalenie trzustki, pemfigoid pęcherzowy, pochodna sulfonylomocznika, reakcja nadwrażliwości, śródmiąższowa choroba płuc, sytagliptyna, terapia skojarzona, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie kości i stawów, zapalenie naczyń skóry, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczająca choroba skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sorafenib Pharmascience 200 mg
Produkt leczniczy Sorafenib Pharmascience (200 mg, tabletki powlekane) zawiera sorafenib w postaci tozylanu i jest związany z szerokim spektrum działań niepożądanych, które mogą mieć różne nasilenie i częstość występowania. Najpoważniejsze działania niepożądane obejmują zawał serca, perforację przewodu pokarmowego, hepatotoksyczność, krwawienia (w tym z przewodu pokarmowego, układu oddechowego i mózgu) oraz nadciśnienie tętnicze i przełom nadciśnieniowy. Do najczęstszych działań należą biegunka, zmęczenie, łysienie, zakażenia, zespół ręka-stopa oraz wysypka. Działania niepożądane zostały sklasyfikowane według częstości: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) oraz o częstości nieznanej. W badaniach klinicznych odnotowano hipokalemię u 5,4-9,5% pacjentów oraz hipokalcemia stopnia 3 i 4 wg CTCAE u 1,1-1,8% i 0,4-1,1% pacjentów, odpowiednio. Hipofosfatemia jest częstym powikłaniem metabolicznym, a etiologia tych zaburzeń elektrolitowych pozostaje nieznana.
białkomocz, biegunka, choroba refluksowa przełyku, dysfagia, encefalopatia, erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa, ginekomastia, hiperbilirubinemia, hiperkeratoza, hipofosfatemia, hipokalcemia, hipokaliemia, jadłowstręt, krwotok, krwotok mózgowy, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, leukopenia, limfopenia, łysienie, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, neuropatia obwodowa czuciowa, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, odwodnienie, odwracalna tylna leukoencefalopatia, ostra niewydolność oddechowa, perforacja przewodu pokarmowego, przełom nadciśnieniowy, rabdomioliza, rak płaskokomórkowy skóry, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rogowiak kolczystokomórkowy, rozwarstwienie tętnicy, rumień wielopostaciowy, sorafenib, śródmiąższowa choroba płuc, toksyczna nekroliza naskórka, wydłużenie odstępu QT, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zastoinowa niewydolność serca, zawał serca, zespół nerczycowy, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Anopyrin 75 mg
Stosowanie leku Anopyrin (kwas acetylosalicylowy 75 mg, tabletki dojelitowe) jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na ASA, NLPZ lub substancje pomocnicze (laktoza 45 mg/tabletkę, żółcień pomarańczowa E110 0,0006 mg/tabletkę), a także u osób z astmą aspirynową. Przeciwwskazania obejmują także ostre i nawracające wrzody przewodu pokarmowego, krwawienia z przewodu pokarmowego, skazy krwotoczne, zaburzenia krzepnięcia (np. hemofilia), małopłytkowość oraz krwawienia z naczyń mózgowych w wywiadzie. Leku nie należy stosować u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby i nerek ze względu na ryzyko nasilenia krwawień i toksyczności. Ponadto, stosowanie dawki ASA powyżej 100 mg/dobę jest przeciwwskazane w III trymestrze ciąży z uwagi na ryzyko przedwczesnego zamknięcia przewodu tętniczego u płodu oraz powikłań krwotocznych u matki i noworodka. Jednoczesne podawanie metotreksatu w dawkach >15 mg/tydzień jest przeciwwskazane ze względu na zwiększoną toksyczność mielotoksyczną metotreksatu.
astma aspirynowa, astma oskrzelowa, bezpośredni inhibitor trombiny, choroba wrzodowa, ciężkie zaburzenie czynności nerek, ciężkie zaburzenie czynności wątroby, dna moczanowa, działanie drażniące, działanie mielotoksyczne, G6PD, hemofilia, hemostaza, heparyna, inhibitor czynnika Xa, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, krwawienie wewnątrzczaszkowe, krwawienie z naczyń mózgowych, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, laktoza jednowodna, lek przeciwzakrzepowy, małopłytkowość, metotreksat, nadciśnienie tętnicze, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, NLPZ, przewlekła niewydolność oddechowa, przewód tętniczy, skaza krwotoczna, szum uszny, trzeci trymestr ciąży, warfaryna, wrzód trawienny, zaburzenie krzepnięcia, znieczulenie ogólne, żółcień pomarańczowa, związek salicylowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Walsartan Krka 320 mg
Walsartan Krka w dawce 320 mg, stosowany w leczeniu nadciśnienia tętniczego, po zawale mięśnia sercowego oraz w niewydolności serca, wykazuje profil bezpieczeństwa zgodny z farmakologicznym działaniem leku. W badaniach klinicznych częstość działań niepożądanych była porównywalna do placebo i nie zależała od dawki, czasu terapii, płci, wieku ani rasy pacjentów. Najczęściej obserwowane działania niepożądane u dorosłych z nadciśnieniem obejmują hiperkaliemię, zawroty głowy, kaszel, bóle brzucha, zmęczenie oraz zaburzenia czynności nerek i wątroby. U pacjentów po zawale i z niewydolnością serca częściej występują niedociśnienie, zawroty głowy ortostatyczne, niewydolność nerek i serca. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko hiperkaliemii u dzieci i młodzieży z przewlekłą chorobą nerek, zwłaszcza w wieku 1-5 lat, oraz na konieczność monitorowania parametrów morfologii krwi, funkcji nerek i elektrolitów.
aminotransferazy wątrobowe, badania kliniczne, choroba posurowicza, działanie niepożądane, enzymy wątrobowe, funkcje neuropoznawcze, hematokryt, hemoglobina, hiperkaliemia, hiponatremia, inhibitor ACE, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, pęcherzowe zapalenie skóry, przewlekła choroba nerek, stenoza tętnicy nerkowej, stężenie bilirubiny, stężenie kreatyniny, tabletka powlekana, transaminazy wątrobowe, zaburzenie czynności nerek, zapalenie naczyń, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy błędnikowe - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba policystyczna nerek o dziedziczeniu autosomalnym recesywnym – Epidemiologia
Choroba policystyczna nerek o dziedziczeniu autosomalnym recesywnym (ARPKD) jest rzadką, genetyczną chorobą torbielowatą nerek, z częstością występowania szacowaną na 1:20 000 do 1:40 000 żywych urodzeń, z wyższą częstością w populacjach izolowanych (np. 1:8000 w Finlandii). ARPKD dotyka chłopców i dziewczynki równomiernie, a nosicielstwo mutacji genu PKHD1 wynosi około 1:70 w populacji ogólnej. Choroba manifestuje się w różnym wieku, od okresu okołoporodowego do dorosłości, z około 30% pacjentów ujawniających objawy przed 1 rokiem życia. Diagnostyka opiera się na ultrasonografii (powiększone, echogeniczne nerki, małowodzie, hipoplazja płuc) oraz badaniach genetycznych, które potwierdzają mutacje w genie PKHD1 u około 95% chorych. Śmiertelność okołoporodowa wynosi około 30%, głównie z powodu niewydolności oddechowej, natomiast przeżywalność 15-letnia pacjentów, którzy przeżyli pierwszy rok życia, sięga 85%. Około 50-60% pacjentów rozwija schyłkową niewydolność nerek przed 20 rokiem życia, co wymaga terapii nerkozastępczej.
ADPKD, ARPKD, badanie ultrasonograficzne, biopsja nerki, choroba dziedziczna, choroba współistniejąca, diagnostyka prenatalna, gen PKHD1, heterozygota, hipoplazja płuc, małopłytkowość, małowodzie, nadciśnienie wrotne, NGS, niewydolność oddechowa, nosicielstwo genu, poradnictwo genetyczne, przebieg choroby, schyłkowa niewydolność nerek, splenomegalia, terapia nerkozastępcza, wariant genetyczny, włóknienie wątroby - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Polcortolon 4 mg
Polcortolon, zawierający 4 mg triamcynolonu w postaci tabletek, jest wskazany w leczeniu szerokiego spektrum schorzeń o podłożu zapalnym, immunologicznym i alergicznym. W endokrynologii stosuje się go m.in. w niewydolności kory nadnerczy (choroba Addisona) jako uzupełnienie mineralokortykosteroidów, w zespole nadnerczowo-płciowym, hiperkalcemii nowotworowej oraz nieropnym zapaleniu tarczycy. W chorobach reumatycznych Polcortolon jest użyteczny w zesztywniającym zapaleniu stawów kręgosłupa, łuszczycowym i reumatoidalnym zapaleniu stawów, gorączce reumatycznej, zapaleniu kaletki maziowej, pourazowym zapaleniu kości i stawów oraz w innych stanach zapalnych opornych na standardowe leczenie. W kolagenozach i chorobach tkanki łącznej lek stosuje się w zapaleniu mięśnia sercowego i toczniu rumieniowatym układowym.
alergiczne zapalenie spojówek, alergiczny nieżyt nosa, astma oskrzelowa, atopowe zapalenie skóry, beryloza, białaczka, chłoniak, choroba Addisona, choroba Crohna, choroba posurowicza, dnawe zapalenie stawów, erytroblastopenia, gorączka reumatyczna, gruźlica płuc, gruźlicze zapalenie opon mózgowych, hiperkalcemia, hiperplazja nadnerczy, kolagenoza, kontaktowe zapalenie skóry, łojotokowe zapalenie skóry, łokieć tenisisty, łuszczyca, łuszczycowe zapalenie stawów, małopłytkowość, mineralokortykosteroid, młodzieńcze reumatoidalne zapalenie stawów, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, nieropne zapalenie tarczycy, niewydolność kory nadnerczy, opryszczkowe pęcherzowe zapalenie skóry, ostra białaczka, owrzodzenie brzeżne rogówki, pęcherzyca, plamica małopłytkowa, półpasiec oczny, reumatoidalne zapalenie stawów, rumień wielopostaciowy, sarkoidoza, stwardnienie rozsiane, toczeń rumieniowaty układowy, triamcynolon, włośnica, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, współczulne zapalenie naczyniówki, zachłystowe zapalenie płuc, zapalenie błony maziowej, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie ciała rzęskowego, zapalenie kaletki maziowej, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie naczyniówki, zapalenie nadkłykcia, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie pochewki ścięgna, zapalenie przedniego odcinka oka, zapalenie rogówki, zapalenie siatkówki, zapalenie tęczówki, zespół Löfflera, zespół nadnerczowo-płciowy, zespół nerczycowy, zespół Stevens-Johnsona, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, ziarniniak grzybiasty, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Dasatinib Krka 100 mg
Dasatinib Krka jest wskazany do leczenia przewlekłej białaczki szpikowej (CML) oraz ostrej białaczki limfoblastycznej z chromosomem Philadelphia (Ph+ ALL) i powinien być stosowany przez lekarzy z doświadczeniem w terapii białaczek. Dawkowanie u dorosłych z CML w fazie przewlekłej wynosi 100 mg raz na dobę, natomiast w fazie akceleracji, przełomu blastycznego oraz Ph+ ALL zaleca się dawkę 140 mg raz na dobę. U dzieci i młodzieży dawkowanie jest uzależnione od masy ciała, np. 40 mg dla masy 10–<20 kg, 60 mg dla 20–<30 kg, 70 mg dla 30–<45 kg i 100 mg dla ≥45 kg. U pacjentów poniżej 10 kg stosuje się proszek do sporządzania zawiesiny doustnej, gdyż tabletki nie są zalecane. Leczenie kontynuuje się do progresji choroby lub nietolerancji, a u dzieci z Ph+ ALL stosuje się je maksymalnie przez 2 lata w skojarzeniu z chemioterapią. Po przeszczepieniu komórek macierzystych dazatynib można podawać dodatkowo przez rok.
aspiracja szpiku kostnego, biopsja, biorównoważność, całkowita odpowiedź hematologiczna, chromosom Philadelphia, dazatynib, faza akceleracji, faza przewlekła, glikokortykosteroid, hematopoetyczny czynnik wzrostu, inhibitor CYP3A4, klirens nerkowy, lek moczopędny, małopłytkowość, masa czerwonokrwinkowa, neutropenia, nietolerancja leczenia, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź molekularna, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra białaczka limfoblastyczna Ph+, progresja choroby, przełom blastyczny, przeszczepienie komórek macierzystych, przetoczenie płytek krwi, przewlekła białaczka szpikowa, wysięk w jamie opłucnej, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zawiesina doustna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Montelukast Sandoz 4 mg
Montelukast Sandoz, dostępny w formie tabletek do rozgryzania i żucia (4 mg) oraz innych postaci dostosowanych do wieku pacjentów, został poddany szerokim badaniom klinicznym obejmującym różne grupy wiekowe, od niemowląt (6 miesięcy) po dorosłych. Długotrwałe stosowanie leku, nawet do 2 lat u dorosłych i do 12 miesięcy u dzieci w wieku 6-14 lat, nie wykazało zmiany profilu bezpieczeństwa. Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi były bóle głowy u pacjentów powyżej 6 lat, natomiast u młodszych dzieci dominowały objawy ze strony przewodu pokarmowego (ból brzucha, biegunka) oraz zmiany skórne (wypryskowe zapalenie skóry, wysypka). W najmłodszej grupie (6 miesięcy – 2 lata) obserwowano także hiperkinezję i objawy astmy.
anafilaksja, astenia, astma okresowa, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, ból stawów, depresja, dezorientacja, enureza, eozynofilia płucna, gorączka, hiperkineza, jąkanie, kołatanie serca, krwawienie z nosa, kurcz mięśni, lunatykowanie, małopłytkowość, myśl samobójcza, naciek eozynofilowy wątroby, nadmierna aktywność psychoruchowa, napad drgawkowy, niedoczulica, niestrawność, nudność, obrzęk, obrzęk naczynioruchowy, omam, parestezja, podwyższona aktywność aminotransferaz, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, senność, siniak, skłonność do krwawień, suchość jamy ustnej, świąd, tik, uczucie zmęczenia, wymioty, wypryskowe zapalenie skóry, wysypka, zaburzenie obsesyjno-kompulsywne, zaburzenie pamięci, zaburzenie uwagi, zachowanie agresywne, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie wątroby, zawrót głowy, zespół Churga-Strauss - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Zolafren-Swift 5 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne olanzapiny, składnika leku Zolafren-Swift, obejmowały ocenę toksyczności ostrej i przewlekłej na różnych gatunkach zwierząt, w tym myszy, szczurach, psach i małpach. Dawki śmiertelne (LD50) wynosiły około 210 mg/kg u myszy i 175 mg/kg u szczurów, natomiast psy tolerowały dawki do 100 mg/kg bez zgonów. Objawy toksyczności obejmowały sedację, drżenia, drgawki, zahamowanie przyrostu masy ciała oraz zmiany hematologiczne, takie jak odwracalna neutropenia i małopłytkowość przy dawkach 8-10 mg/kg/dobę u psów, z AUC 12-15-krotnie wyższym niż u ludzi przy dawce 12 mg. W badaniach wielomiesięcznych obserwowano hamowanie OUN, działanie przeciwcholinergiczne oraz zmiany hormonalne, w tym zwiększenie prolaktyny i zmiany w narządach rozrodczych szczurów, przy dawkach przekraczających wielokrotnie dawki terapeutyczne stosowane u ludzi.
ataksja, AUC, cykl płciowy, drgawki kloniczne, drżenie, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie przeciwcholinergiczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, hamowanie OUN, hipoaktywność, leukocyt, małopłytkowość, neutropenia, niedokrwistość, olanzapina, opóźnienie rozwoju płodu, prolaktyna, prostracja, sedacja, ślinotok, śpiączka, szpik kostny, test mutacji bakteryjnej, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie zdolności rozrodczych, Zolafren-Swift - Leksykon leków
Działania niepożądane – Medikinet CR 10 mg 10 mg
Chlorowodorek metylofenidatu w postaci kapsułek o zmodyfikowanym uwalnianiu Medikinet CR wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych obejmujących układ nerwowy, psychiczny, sercowo-naczyniowy, pokarmowy, skórny oraz inne układy. Najczęściej obserwuje się ból głowy (≥1/10), bezsenność i nerwowość (≥1/10), tachykardię, kołatanie serca (≥1/100 do <1/10), nudności i suchość w jamie ustnej (≥1/10). Rzadziej występują poważne objawy, takie jak drgawki, złośliwy zespół neuroleptyczny, próby samobójcze, zatrzymanie krążenia czy zawał mięśnia sercowego (<1/10 000). Występują także zaburzenia naczyniowo-mózgowe, reakcje nadwrażliwości, zaburzenia hematologiczne (leukopenia, małopłytkowość, niedokrwistość) oraz zmiany w funkcji wątroby, w tym wzrost aktywności enzymów wątrobowych i rzadkie przypadki śpiączki wątrobowej. Objawy te wymagają szczególnej uwagi, zwłaszcza u pacjentów dorosłych, u których niektóre działania niepożądane występują częściej.
afazja, akatyzja, bradykardia, chlorowodorek metylofenidatu, dusznica bolesna, dyskineza, dyspepsja, jadłowstręt, kapsułka o zmodyfikowanym uwalnianiu, krwiomocz, krwotok mózgowy, leukopenia, łysienie, małopłytkowość, myśl samobójcza, nadciśnienie tętnicze, napad drgawkowy typu grand mal, niedokrwistość, nietrzymanie moczu, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, omamy, pancytopenia, parestezja, plamica małopłytkowa, pokrzywka, priapizm, próba samobójcza, reakcja anafilaktyczna, rumień, rumień wielopostaciowy, skurcz dodatkowy komór, śpiączka wątrobowa, szczękościsk, tachykardia, tachykardia nadkomorowa, udar naczyniowy mózgu, wysypka polekowa, zaburzenie akomodacji, zaburzenie erekcji, zaburzenie naczyniowo-mózgowe, zapalenie nosogardzieli, zapalenie tętnic mózgowych, zapalenie żołądka i jelit, zawał mięśnia sercowego, zespół suchego oka, złośliwy zespół neuroleptyczny, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Co-Amlessa 4 mg + 10 mg + 1,25 mg
Produkt leczniczy Co-Amlessa, zawierający peryndopryl (inhibitor ACE), indapamid (diuretyk tiazydowy) oraz amlodypinę (antagonista wapnia), jest przeciwwskazany do stosowania w drugim i trzecim trymestrze ciąży ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych u płodu, takich jak zaburzenia czynności nerek, małowodzie, opóźnienie kostnienia czaszki oraz toksyczne efekty u noworodka (niewydolność nerek, niedociśnienie, hiperkaliemia). Stosowanie inhibitorów ACE w pierwszym trymestrze nie jest zalecane z powodu potencjalnego, choć niejednoznacznego, ryzyka wad rozwojowych. Indapamid, choć dane są ograniczone (mniej niż 300 udokumentowanych ciąż), może powodować niedokrwienie płodowo-łożyskowe i zahamowanie wzrostu płodu, a także rzadkie przypadki hipoglikemii i małopłytkowości u noworodków. Amlodypina wykazuje szkodliwy wpływ na reprodukcję w badaniach na zwierzętach przy dużych dawkach, a jej bezpieczeństwo w ciąży nie zostało jednoznacznie ustalone.
amlodypina, antagonista wapnia, badanie ultrasonograficzne, diuretyk tiazydowy, działanie teratogenne, hiperkaliemia, hipoglikemia, hipokaliemia, indapamid, inhibitor ACE, lek przeciwnadciśnieniowy, małopłytkowość, małowodzie, nadwrażliwość na sulfonamidy, niedociśnienie, niedokrwienie płodowo-łożyskowe, niewydolność nerek, opóźnienie kostnienia kości czaszki, peryndopryl, toksyczne działanie na noworodka, toksyczność reprodukcyjna, zaburzenie czynności nerek, zahamowanie wzrostu płodu, zawroty głowy, zmniejszenie objętości osocza, żółtaczka jąder podkorowych - Leksykon leków
Działania niepożądane – Karbamazepina Tillomed 200 mg
Karbamazepina Tillomed 200 mg w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, których częstość i nasilenie są zależne od dawki oraz schematu leczenia (monoterapia vs terapia skojarzona). Najczęściej obserwuje się objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego, takie jak ataksja, zawroty głowy, senność, sedacja i podwójne widzenie, a także zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty) oraz reakcje alergiczne skórne. Działania niepożądane hematologiczne, w tym leukopenia (≥1/10), małopłytkowość i eozynofilia (≥1/100 do <1/10), mogą być poważne, a w rzadkich przypadkach występuje agranulocytoza, niedokrwistość aplastyczna czy depresja szpiku kostnego. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko zespołu DRESS oraz ciężkich reakcji skórnych, takich jak zespół Stevensa-Johnsona i zespół Lyella, które stanowią zagrożenie życia. Hiponatremia (≥1/100 do <1/10) i zatrzymanie płynów są częstymi efektami endokrynologicznymi, wynikającymi z działania leku na mechanizmy podobne do ADH, co może prowadzić do zatrucia wodnego z objawami neurologicznymi.
agranulocytoza, ataksja, depresja szpiku kostnego, dyskineza, dyzartria, eozynofilia, gamma-glutamylotransferaza, hiponatremia, hormon tyreotropowy, karbamazepina, L-tyroksyna, lek przeciwpadaczkowy, leukopenia, małopłytkowość, nadwrażliwość na światło, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, ośrodkowy układ nerwowy, osteomalacja kości, osteopenia, osteoporoza, ostra uogólniona osutka krostkowa, pancytopenia, parestezje, polineuropatia, reakcja alergiczna skórna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, stężenie karbamazepiny, zaburzenia akomodacji, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie wątroby, zatrucie wodne, zespół DRESS, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, zespół zanikających dróg żółciowych, złośliwy zespół neuroleptyczny, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Zopridoxin 5 mg
Zopridoxin, zawierający olanzapinę, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z dominującymi zaburzeniami metabolicznymi i neurologicznymi. Najczęściej obserwuje się istotny przyrost masy ciała, który po 47 dniach terapii dotyczy 22,2% pacjentów (≥7% wzrost masy ciała), a przy długotrwałym stosowaniu (≥48 tygodni) wzrost ten występuje u 64,4% pacjentów. Ponadto, bardzo często notuje się wzrost stężenia cholesterolu (≥6,2 mmol/l), glukozy (≥7 mmol/l) i triglicerydów (≥2,26 mmol/l), co wymaga regularnego monitorowania parametrów metabolicznych. Wśród działań neurologicznych dominują senność, zawroty głowy, akatyzja, parkinsonizm oraz dyskinezy, a także rzadziej występujące napady drgawek, dystonia i złośliwy zespół neuroleptyczny (ZZN), stanowiący zagrożenie życia. Należy zwrócić szczególną uwagę na możliwość nasilenia cukrzycy, prowadzącego do kwasicy ketonowej lub śpiączki, a także na powikłania kardiologiczne, takie jak wydłużenie odstępu QTc, częstoskurcz komorowy, migotanie komór oraz ryzyko nagłej śmierci.
akatyzja, amnezja, brak miesiączki, cholesterol, cukromocz, częstoskurcz komorowy, dyskineza, dyskinezy późne, dystonia, dyzartria, eozynofilia, ginekomastia, glukoza, hiperglikemia, hiperlipidemia, hiperprolaktynemia, jąkanie, kwasica ketonowa, leukopenia, małopłytkowość, migotanie komór, nagła śmierć sercowa, napady drgawkowe, neutropenia, obniżone libido, olanzapina, parkinsonizm, priapizm, prolaktyna, rabdomioliza, senność, śpiączka, triglicerydy, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenia erekcji, zakrzepica zatorowa, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół DRESS, zespół niespokojnych nóg, zespół odstawienia, złośliwy zespół neuroleptyczny, zwiększenie masy ciała - Leksykon leków
Przedawkowanie – Dasatinib SUN 80 mg
Przedawkowanie dazatynibu, szczególnie dawką 280 mg/dobę przez tydzień, prowadzi do ciężkiej mielosupresji, z dominującą trombocytopenią, która zwiększa ryzyko powikłań krwotocznych. Oprócz trombocytopenii obserwuje się również leukopenię, neutropenię oraz anemię, co potęguje ryzyko infekcji i osłabienia pacjenta. W normalnym dawkowaniu dazatynib może wywoływać mielosupresję stopnia 3. lub 4., a przedawkowanie nasila te efekty toksyczne. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z wcześniejszymi zaburzeniami hematologicznymi, osób starszych oraz tych stosujących leki nasilające mielosupresję.
anemia, antidotum, białka osocza, czynniki wzrostu kolonii granulocytów, hemodializa, hemoglobina, leukopenia, małopłytkowość, mielosupresja, neutropenia, niedokrwistość, parametry hematologiczne, płytki krwi, powikłania krwotoczne, preparaty krwiopochodne, profilaktyka przeciwinfekcyjna, przedawkowanie dazatynibu, trombocytopenia, zaburzenia hematologiczne - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sonoxen FORTE 25 mg
Doksylamina wodorobursztynian, substancja czynna leku Sonoxen FORTE, wywołuje najczęściej łagodne i przemijające działania niepożądane, z największym nasileniem w pierwszych dniach terapii. Najczęściej obserwowane objawy to senność (bardzo często, ≥1/10) oraz działania przeciwcholinergiczne, takie jak suchość w ustach i zaparcia (często, ≥1/100 do <1/10), niewyraźne widzenie (często), zatrzymanie moczu (często) oraz zawroty głowy (często). Rzadziej występują drżenia i napady drgawkowe (rzadko, ≥1/10 000 do <1/1 000). Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów powyżej 65. roku życia ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych wynikające z chorób współistniejących i polipragmazji. Działania niepożądane można kontrolować poprzez redukcję dawki dobowej leku.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie skóry, bezsenność, biegunka, ból mięśniowy, doksylamina wodorobursztynian, drżenie, duszność, działanie przeciwcholinergiczne, hipotonia ortostatyczna, kołatanie serca, leukopenia, małopłytkowość, nadwrażliwość na światło, napad drgawkowy, niedociśnienie, niedokrwistość hemolityczna, niewyraźne widzenie, nudność, obrzęk obwodowy, parestezja, pobudzenie, podwójne widzenie, refluks dwunastniczo-żołądkowy, senność, suchość w ustach, szum uszny, wydłużenie odstępu QT, wydzielanie oskrzelowe, wymioty, wysypka skórna, zaburzenie koordynacji, zaburzenie pozapiramidowe, zaburzenie rytmu serca, zaparcie, zatrzymanie moczu, zawrót głowy, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dipper-Mono 320 mg
Dipper-Mono zawierający walsartan w dawce 320 mg jest stosowany w leczeniu nadciśnienia tętniczego i charakteryzuje się korzystnym profilem bezpieczeństwa, potwierdzonym w badaniach klinicznych oraz nadzorze farmakoterapii. Częstość działań niepożądanych u dorosłych pacjentów była porównywalna z placebo i nie wykazywała zależności od dawki, czasu leczenia, płci, wieku ani rasy. Najczęściej zgłaszane działania niepożądane obejmowały hiperkaliemię, zawroty głowy, bóle mięśni, zaburzenia czynności wątroby oraz niewydolność nerek, z częstością występowania od niezbyt często do często (np. zawroty głowy błędnikowe niezbyt często, niedociśnienie tętnicze często). Profil bezpieczeństwa u pacjentów po zawale mięśnia sercowego i z niewydolnością serca różni się, wykazując m.in. częstsze występowanie niedociśnienia ortostatycznego i niewydolności nerek.
aminotransferazy, azot mocznikowy, choroba posurowicza, działania niepożądane leku, funkcje neuropoznawcze, hematokryt, hemoglobina, hiperkaliemia, hiponatremia, kreatynina, leki przeciwnadciśnieniowe, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, nadzór nad bezpieczeństwem farmakoterapii, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, pęcherzowe zapalenie skóry, przewlekła choroba nerek, tabletka powlekana, walsartan, zapalenie naczyń, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy błędnikowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Eltrombopag Glenmark 50 mg
Eltrombopag Glenmark, dostępny w postaci tabletek powlekanych o dawkach 25 mg i 50 mg, jest wskazany do leczenia małopłytkowości w wybranych populacjach pacjentów, w tym dorosłych z pierwotną małopłytkowością immunologiczną (ITP) oraz dzieci i młodzieży od 1 roku życia z utrzymującą się co najmniej 6 miesięcy ITP, u których standardowe terapie (kortykosteroidy, immunoglobuliny) okazały się nieskuteczne. Ponadto, lek znajduje zastosowanie u dorosłych z przewlekłym wirusowym zapaleniem wątroby typu C (WZW C), gdy małopłytkowość uniemożliwia rozpoczęcie lub kontynuację terapii przeciwwirusowej opartej na interferonie. Przed włączeniem terapii eltrombopagiem konieczna jest dokładna ocena odpowiedzi na wcześniejsze leczenie oraz potwierdzenie, że małopłytkowość jest głównym czynnikiem ograniczającym leczenie.
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Losartan Krka 25 mg
Losartan Krka, zawierający losartan potasowy w dawkach 25 mg, 50 mg i 100 mg, wykazuje profil działań niepożądanych oparty na szerokich badaniach klinicznych obejmujących ponad 30 000 pacjentów z różnymi wskazaniami, w tym nadciśnieniem tętniczym, przewlekłą niewydolnością serca oraz cukrzycą typu 2 z białkomoczem. Najczęściej obserwowanym działaniem niepożądanym są zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego (częstość ≥1/100 do <1/10). Inne często występujące działania to niedokrwistość (często, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością serca), hiperkaliemia (często, z odsetkiem hiperkaliemii >5,5 mmol/l wynoszącym 9,9% w badaniu RENAAL), zwiększenie stężenia mocznika i kreatyniny w surowicy oraz zaburzenia czynności nerek, które mogą być odwracalne po przerwaniu terapii. Rzadziej zgłaszano reakcje nadwrażliwości, w tym obrzęk naczynioruchowy z potencjalnym zagrożeniem niedrożności dróg oddechowych, zapalenie naczyń, depresję oraz zaburzenia neurologiczne jak parestezje i migrena.
białkomocz, dławica piersiowa, fotosensytywność, hiperkaliemia, hipoglikemia, hiponatremia, incydent naczyniowo-mózgowy, inhibitor ACE, losartan potasowy, małopłytkowość, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, plamica Schoenleina-Henocha, przerost lewej komory serca, przewlekła niewydolność serca, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, szum uszny, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zaburzenia erekcji, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Pyretolek
Produkt leczniczy Pyretolek zawiera metamizol, pochodną pirazolonu, której stosowanie wiąże się z ryzykiem ciężkich działań niepożądanych, takich jak agranulocytoza, neutropenia (<1500 granulocytów obojętnochłonnych/mm³), małopłytkowość oraz pancytopenia. W przypadku wystąpienia objawów sugerujących zaburzenia hematologiczne (np. gorączka, ból gardła, zmiany na błonach śluzowych, siniaki, krwawienia, bladość) należy natychmiast przerwać leczenie i monitorować morfologię krwi z rozmazem. Szczególną ostrożność wymaga podanie pozajelitowe, które zwiększa ryzyko reakcji anafilaktycznych, zwłaszcza u pacjentów z astmą analgetyczną, nietolerancją leków przeciwbólowych, przewlekłą pokrzywką czy alergią na barwniki i konserwanty. Pyretolek może wywoływać także ciężkie reakcje skórne (SJS, TEN, zespół DRESS) oraz ostre zapalenie wątroby, które może prowadzić do niewydolności tego narządu; w takich przypadkach konieczne jest natychmiastowe odstawienie leku i wykonanie badań czynności wątroby.
agranulocytoza, astma oskrzelowa, ciężka niepożądana reakcja skórna, dyskrazja komórek krwi, eozynofilia, małopłytkowość, morfologia krwi, nadwrażliwość krzyżowa, neutropenia, niedociśnienie, nieopioidowy lek przeciwbólowy, niewydolność krążenia, ostra niewydolność wątroby, ostre zapalenie wątroby, pancytopenia, polip nosa, przewlekła pokrzywka, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktoidalna, reakcja hipotensyjna, reakcja polekowa z eozynofilią, spadek ciśnienia tętniczego, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, uraz wielonarządowy, wstrząs, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie wątroby, zapalenie zatok przynosowych, zawał mięśnia sercowego, zespół astmy analgetycznej, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Clopizam 50 mg
Klozapina, substancja czynna leku Clopizam, jest stosowana w leczeniu schizofrenii opornej na leczenie oraz psychoz w przebiegu choroby Parkinsona, jednak jej stosowanie wiąże się z ryzykiem poważnych działań niepożądanych, w tym agranulocytozy, która występuje u około 0,78% pacjentów i w 70% przypadków pojawia się w pierwszych 18 tygodniach terapii. Konieczne jest systematyczne monitorowanie morfologii krwi, zwłaszcza liczby leukocytów, aby zapobiec powikłaniom takim jak posocznica. Inne istotne działania niepożądane obejmują napady padaczkowe związane z obniżeniem progu drgawkowego, zaburzenia sercowo-naczyniowe (częstoskurcz, niedociśnienie ortostatyczne, zapalenie mięśnia sercowego), a także metaboliczne zaburzenia glikemii, w tym hiperglikemię prowadzącą do kwasicy ketonowej lub śpiączki hiperosmolarnej. Często obserwuje się senność, zawroty głowy, zaparcia i nadmierne wydzielanie śliny, które mogą prowadzić do przerwania leczenia u 7,1-15,6% pacjentów.
agranulocytoza, akatyzja, częstoskurcz, depresja oddechowa, dysfagia, eozynofilia, granulocytopenia, hiperglikemia, hipertermia, kardiomiopatia, klozapina, kwasica ketonowa, leukopenia, majaczenie, małopłytkowość, nadmierne wydzielanie śliny, nadpłytkowość, napad drgawkowy, napad padaczkowy, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość, niedrożność jelit, obrzęk naczynioruchowy, ostre śródmiąższowe zapalenie nerek, ostre zapalenie trzustki, piorunująca martwica wątroby, posocznica, późna dyskineza, priapizm, rabdomioliza, sedacja, sedacja polekowa, śpiączka hiperosmolarna, torsades de pointes, wysięk osierdziowy, zaburzenie rytmu serca, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia, zapalenie wątroby, zaparcie, zapaść krążeniowa, zatrzymanie oddychania, zespół DRESS, zespół iglica-fala, złośliwy zespół neuroleptyczny, żółtaczka cholestatyczna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa