Działania niepożądane
Posaconazole Sandoz 40 mg/ml
Pozakonazol w postaci zawiesiny doustnej (40 mg/ml) wykazuje zróżnicowany profil działań niepożądanych, potwierdzony analizą danych klinicznych u ponad 2400 pacjentów. Najczęściej obserwowane poważne działania niepożądane to nudności, wymioty, biegunka, gorączka oraz podwyższone stężenie bilirubiny. Szczególną uwagę należy zwrócić na hepatotoksyczność – od podwyższenia aktywności enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT, fosfataza zasadowa, GGT) po ciężkie uszkodzenia wątroby, w tym niewydolność wątroby, która w rzadkich przypadkach może prowadzić do zgonu. Ponadto, lek może powodować zaburzenia rytmu serca, w tym wydłużenie odstępu QT, torsade de pointes, częstoskurcz komorowy i nagły zgon, co wymaga monitorowania EKG, zwłaszcza u pacjentów z czynnikami ryzyka.
Działania niepożądane leku Posaconazole Sandoz
Lek Posaconazole Sandoz (40 mg/ml, zawiesina doustna) zawiera substancję czynną pozakonazol, która jak każdy lek może powodować szereg działań niepożądanych o różnym nasileniu i częstotliwości występowania. Analiza danych klinicznych obejmująca ponad 2400 pacjentów i zdrowych ochotników wykazała zróżnicowany profil bezpieczeństwa tego leku przeciwgrzybiczego.2400 pacjentów i zdrowych ochotników włączonych do badań klinicznych oraz z okresu po wprowadzeniu pozakonazolu do obrotu.”>1
Najczęstsze reakcje niepożądane
Do najczęściej raportowanych poważnych działań niepożądanych związanych z leczeniem preparatem Posaconazole Sandoz należą: nudności, wymioty, biegunka, gorączka oraz zwiększenie stężenia bilirubiny.2
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych
Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalne działania niepożądane dotyczące funkcji wątroby. W okresie po wprowadzeniu pozakonazolu w zawiesinie doustnej do obrotu zgłaszano przypadki ciężkiego uszkodzenia wątroby, które w niektórych przypadkach prowadziły do zgonu pacjenta.3 Z tego względu monitorowanie funkcji wątroby podczas terapii pozakonazolem jest niezwykle istotne.
Szczegółowa charakterystyka działań niepożądanych
Działania niepożądane można klasyfikować zarówno według układów i narządów, jak i według częstości występowania. W dokumentacji medycznej stosuje się następującą konwencję określania częstości występowania działań niepożądanych:<sup data-drug="Posaconazole Sandoz" data-section="Działania niepożądane" title="Działania niepożądane wymieniono zgodnie z klasyfikacją układów i narządów oraz częstością, według następującej konwencji: bardzo często (≥1/10); często (≥1/100 do <1/10); niezbyt często (≥1/1000 do <1/100); rzadko (≥1/10 000 do <1/1000); bardzo rzadko (4
- Bardzo często: występujące u co najmniej 1 na 10 pacjentów (≥1/10)
- Często: występujące u co najmniej 1 na 100, ale mniej niż 1 na 10 pacjentów (≥1/100 do <1/10)
- Niezbyt często: występujące u co najmniej 1 na 1000, ale mniej niż 1 na 100 pacjentów (≥1/1000 do <1/100)
- Rzadko: występujące u co najmniej 1 na 10 000, ale mniej niż 1 na 1000 pacjentów (≥1/10 000 do <1/1000)
- Bardzo rzadko: występujące u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów (<1/10 000)
- Częstość nieznana: nie może być określona na podstawie dostępnych danych
Specyficzne grupy działań niepożądanych
Podczas stosowania leku Posaconazole Sandoz pacjenci mogą doświadczać różnorodnych działań niepożądanych dotyczących wielu układów i narządów. Szczególnie istotne są zaburzenia kardiologiczne związane z wydłużeniem odstępu QT, zaburzenia funkcji wątroby oraz ciężkie reakcje skórne.5
| Klasyfikacja układów i narządów | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Charakterystyka |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Neutropenia | Często | Zmniejszenie liczby neutrofili, może zwiększać ryzyko infekcji |
| Małopłytkowość, leukopenia, niedokrwistość, eozynofilia, limfadenopatia, zawał śledziony | Niezbyt często | Zaburzenia morfologii krwi mogące prowadzić do zwiększonego ryzyka krwawień, infekcji lub anemii | |
| Zespół hemolityczno-mocznicowy, zakrzepowa plamica małopłytkowa, pancytopenia, koagulopatia, krwotok | Rzadko | Poważne zaburzenia hemostazy, mogące zagrażać życiu | |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Reakcja alergiczna | Niezbyt często | Różnego typu reakcje alergiczne o umiarkowanym nasileniu |
| Reakcja nadwrażliwości | Rzadko | Poważniejsze reakcje alergiczne, mogące zagrażać życiu | |
| Zaburzenia endokrynologiczne | Niewydolność nadnerczy, zmniejszenie stężenia gonadotropiny we krwi, pseudoaldosteronizm | Rzadko | Zaburzenia hormonalne mogące wpływać na metabolizm i funkcje fizjologiczne |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Zaburzenia elektrolitowe, jadłowstręt, zmniejszenie apetytu, hipokaliemia, hipomagnezemia | Często | Zaburzenia elektrolitowe mogące wpływać na funkcje układu nerwowego i sercowo-naczyniowego |
| Hiperglikemia, hipoglikemia | Niezbyt często | Zaburzenia gospodarki węglowodanowej | |
| Zaburzenia psychiczne | Nietypowe sny, stan splątania, zaburzenia snu | Niezbyt często | Zaburzenia psychiczne o umiarkowanym nasileniu |
| Zaburzenia psychotyczne, depresja | Rzadko | Poważne zaburzenia psychiczne wymagające specjalistycznego leczenia | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Parestezja, zawroty głowy, senność, ból głowy, zaburzenia smaku | Często | Objawy neurologiczne o łagodnym lub umiarkowanym nasileniu |
| Drgawki, neuropatia, niedoczulica, drżenie, afazja, bezsenność | Niezbyt często | Zaburzenia neurologiczne o średnim nasileniu | |
| Udar naczyniowy mózgu, encefalopatia, neuropatia obwodowa, omdlenie | Rzadko | Poważne zaburzenia neurologiczne, mogące zagrażać życiu | |
| Zaburzenia oka | Niewyraźne widzenie, fotofobia, zmniejszona ostrość wzroku | Niezbyt często | Zaburzenia wzroku mogące wpływać na codzienne funkcjonowanie |
| Podwójne widzenie, mroczki | Rzadko | Poważniejsze zaburzenia wzroku | |
| Zaburzenia ucha i błędnika | Zaburzenia słuchu | Rzadko | Zaburzenia słuchu mogące wpływać na codzienne funkcjonowanie |
| Zaburzenia serca | Zespół długiego odstępu QT, nieprawidłowy zapis EKG, kołatanie serca, bradykardia, skurcze dodatkowe nadkomorowe, tachykardia | Niezbyt często | Zaburzenia rytmu serca wymagające monitorowania |
| Zaburzenia rytmu typu torsade de pointes, nagły zgon, częstoskurcz komorowy, zatrzymanie krążenia i oddychania, niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego | Rzadko | Zagrażające życiu zaburzenia kardiologiczne wymagające natychmiastowej interwencji | |
| Zaburzenia naczyniowe | Nadciśnienie tętnicze | Często | Podwyższone ciśnienie krwi wymagające kontroli |
| Niedociśnienie tętnicze, zapalenie naczyń krwionośnych | Niezbyt często | Obniżone ciśnienie krwi i stany zapalne naczyń | |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Kaszel, krwawienie z nosa, czkawka, przekrwienie błony śluzowej nosa, ból opłucnowy, przyspieszony oddech | Niezbyt często | Objawy ze strony układu oddechowego o umiarkowanym nasileniu |
| Nadciśnienie płucne, śródmiąższowe zapalenie płuc, nieinfekcyjne zapalenie płuc | Rzadko | Poważne zaburzenia płucne mogące wymagać hospitalizacji | |
| Zator płucny, zakrzepica żył głębokich | Rzadko | Stany zakrzepowo-zatorowe zagrażające życiu | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Nudności | Bardzo często | Najczęściej występujące dolegliwości żołądkowo-jelitowe |
| Wymioty, ból brzucha, biegunka, niestrawność, suchość błony śluzowej jamy ustnej, wzdęcia, zaparcie, dyskomfort dotyczący odbytu | Często | Częste dolegliwości żołądkowo-jelitowe mogące wpływać na komfort pacjenta | |
| Zapalenie trzustki, rozdęcie brzucha, zapalenie jelita, odczucie dyskomfortu w nadbrzuszu, odbijanie się, żołądkowo-przełykowa choroba refluksowa, obrzęk jamy ustnej | Niezbyt często | Poważniejsze dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Zwiększone wyniki badań czynności wątroby (zwiększona aktywność AlAT, zwiększona aktywność AspAT, zwiększone stężenie bilirubiny, zwiększona aktywność fosfatazy zasadowej, zwiększona aktywność GGT) | Często | Nieprawidłowości w badaniach laboratoryjnych wskazujące na wpływ leku na wątrobę |
| Uszkodzenie komórek wątroby, zapalenie wątroby, żółtaczka, powiększenie wątroby, zastój żółci, toksyczne uszkodzenie wątroby, nieprawidłowa czynność wątroby | Niezbyt często | Klinicznie istotne zaburzenia funkcji wątroby | |
| Niewydolność wątroby, cholestatyczne zapalenie wątroby, powiększenie wątroby i śledziony, tkliwość uciskowa wątroby, asteriksje | Rzadko | Zagrażające życiu powikłania wątrobowe | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Wysypka, świąd | Często | Najczęstsze objawy skórne |
| Owrzodzenie błony śluzowej jamy ustnej, łysienie, zapalenie skóry, rumień, plamica | Niezbyt często | Umiarkowane zmiany skórne i śluzówkowe | |
| Zespół Stevensa-Johnsona, wysypka pęcherzykowa | Rzadko | Ciężkie, zagrażające życiu reakcje skórne wymagające natychmiastowego odstawienia leku | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Ból pleców, ból szyi, bóle mięśniowo-szkieletowe, ból w kończynie | Niezbyt często | Dolegliwości bólowe układu mięśniowo-szkieletowego |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Ostra niewydolność nerek, niewydolność nerek, zwiększone stężenie kreatyniny we krwi | Niezbyt często | Zaburzenia funkcji nerek wymagające monitorowania funkcji nerek |
| Nerkowa kwasica cewkowa, śródmiąższowe zapalenie nerek | Rzadko | Poważne zaburzenia funkcji nerek mogące prowadzić do trwałego uszkodzenia | |
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | Zaburzenia miesiączkowania | Niezbyt często | Nieregularne cykle menstruacyjne |
| Ból piersi | Rzadko | Ból piersi o różnym podłożu | |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Gorączka, osłabienie, wyczerpanie | Często | Objawy ogólnoustrojowe często towarzyszące terapii |
| Obrzęk, ból, dreszcze, złe samopoczucie, odczucie dyskomfortu w klatce piersiowej, nietolerancja leku, odczucie roztrzęsienia, zapalenie błon śluzowych | Niezbyt często | Umiarkowane objawy ogólnoustrojowe | |
| Obrzęk języka, obrzęk twarzy | Rzadko | Obrzęki mogące wskazywać na reakcję alergiczną | |
| Badania diagnostyczne | Zmienione stężenie leku, zmniejszone stężenie fosforu we krwi, nieprawidłowy wynik badania radiologicznego klatki piersiowej | Niezbyt często | Nieprawidłowości w wynikach badań kontrolnych |
Szczególne ostrzeżenia dotyczące działań niepożądanych
Kardiotoksyczność
Podczas terapii pozakonazolem należy zwrócić szczególną uwagę na potencjalne zaburzenia rytmu serca, zwłaszcza u pacjentów z czynnikami ryzyka wydłużenia odstępu QT. W badaniach klinicznych obserwowano niezbyt często występujący zespół długiego odstępu QT oraz inne zaburzenia rytmu serca.6 W rzadkich przypadkach raportowano zagrażające życiu zaburzenia rytmu typu torsade de pointes, nagły zgon, częstoskurcz komorowy oraz zatrzymanie krążenia i oddychania.7
Hepatotoksyczność
Pozakonazol może powodować szereg zaburzeń funkcji wątroby, od bezobjawowego zwiększenia aktywności enzymów wątrobowych, przez zapalenie wątroby, aż po niewydolność wątroby. Często obserwuje się zwiększone wyniki badań czynności wątroby (zwiększona aktywność AlAT, AspAT, bilirubiny, fosfatazy zasadowej, GGT).8 Niezbyt często raportowano uszkodzenie komórek wątroby, zapalenie wątroby, żółtaczkę, powiększenie wątroby i inne zaburzenia.9 W rzadkich przypadkach zgłaszano niewydolność wątroby, która może mieć śmiertelne następstwa.10
Ciężkie reakcje skórne
Chociaż wysypka i świąd należą do często występujących działań niepożądanych leku Posaconazole Sandoz, w rzadkich przypadkach mogą wystąpić ciężkie, zagrażające życiu reakcje skórne takie jak zespół Stevensa-Johnsona czy wysypka pęcherzykowa.11 Wystąpienie takich objawów wymaga natychmiastowego odstawienia leku i pilnej interwencji medycznej.
Zaburzenia nefrologiczne
Stosowanie pozakonazolu może prowadzić do zaburzeń funkcji nerek. Niezbyt często obserwuje się ostrą niewydolność nerek, niewydolność nerek oraz zwiększone stężenie kreatyniny we krwi.12 Rzadziej raportowano nerkową kwasicę cewkową oraz śródmiąższowe zapalenie nerek.13
Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych
Ze względu na potencjalne ryzyko wystąpienia poważnych działań niepożądanych, pacjenci leczeni pozakonazolem wymagają regularnego monitorowania klinicznego i laboratoryjnego. Szczególną uwagę należy zwrócić na funkcje wątroby, nerek oraz parametry kardiologiczne.
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa tel.: +48 22 49 21 301, faks: + 48 22 49 21 309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl14
Działania niepożądane można zgłaszać również bezpośrednio podmiotowi odpowiedzialnemu za wprowadzenie leku do obrotu.15
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania