kandydoza
Kandydoza (grzybica drożdżakowa) to infekcja wywoływana przez grzyby z rodzaju Candida, najczęściej Candida albicans. Te oportunistyczne patogeny występują naturalnie w organizmie, ale nadmierny wzrost prowadzi do rozwoju choroby. Kandydoza może obejmować błony śluzowe jamy ustnej (pleśniawki), gardła, przełyku, przewodu pokarmowego, układu moczowo-płciowego oraz skóry.
Do czynników ryzyka rozwoju kandydozy należą: stosowanie antybiotyków o szerokim spektrum działania, immunosupresja, cukrzyca, ciąża, stosowanie doustnych środków antykoncepcyjnych oraz kortykosteroidów. Objawy zależą od lokalizacji zakażenia i mogą obejmować białe naloty na błonach śluzowych, świąd, pieczenie, upławy o charakterystycznym wyglądzie oraz zaczerwienienie skóry.
Diagnostyka kandydozy opiera się na badaniu mikroskopowym, hodowli mykologicznej oraz identyfikacji gatunku grzyba. W leczeniu stosuje się miejscowe i ogólnoustrojowe leki przeciwgrzybicze, najczęściej z grupy azoli (flukonazol, itrakonazol), polieny (nystatyna, amfoterycyna B) oraz echinokandyny. Profilaktyka obejmuje kontrolę czynników predysponujących oraz odpowiednią higienę.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Grzybica pachwinowa – Patofizjologia i mechanizm
Grzybica pachwinowa (tinea cruris) to zakażenie dermatofitami, głównie Trichophyton rubrum, Epidermophyton floccosum oraz rzadziej Microsporum, atakujące zrogowaciałe struktury skóry w okolicach pachwin, krocza i okolic okołoodbytniczych. Patogeneza opiera się na enzymatycznym trawieniu keratyny przez proteinazy grzybów oraz odpowiedzi immunologicznej gospodarza, co ogranicza głębszą inwazję. Czynniki predysponujące to ciepłe, wilgotne środowisko, tarcie, otyłość, cukrzyca, osłabienie odporności oraz kontakty sportowe i korzystanie z publicznych pryszniców. Zakażenie może rozprzestrzeniać się autoinfekcją ze stóp (tinea pedis) lub paznokci (tinea unguium) oraz przez kontakt bezpośredni, odzież, ręczniki i powierzchnie skażone dermatofitami. Klinicznie obserwuje się dobrze odgraniczoną, łuszczącą się wysypkę z pierścieniowatym obrysem, świąd i pieczenie, a obraz może być ostry (wilgotny, wysiękowy) lub przewlekły (łuszczący się z uniesionym brzegiem). Diagnostyka opiera się na badaniu mikroskopowym preparatu KOH i hodowli grzybów, z różnicowaniem względem kandydozy, erytrazmy i innych dermatoz.
azole przeciwgrzybicze, dermatofity, ekonazol, Epidermophyton floccosum, erytrazma, flukonazol, grzybica pachwinowa, itrakonazol, kandydoza, ketokonazol, klotrimazol, łupież pstry, mikonazol, naftifina, oksykonazol, sulkonazol, synteza ergosterolu, tarcie skóry, terbinafina, tinea cruris, tinea pedis, tinea unguium, tolnaftat, Trichophyton indotineae, Trichophyton interdigitale, Trichophyton mentagrophytes, Trichophyton rubrum, Trichophyton verrucosum, wyprzenie, zakażenie grzybicze, zapalenie mieszków włosowych, zeskrobiny skórne - Leksykon leków
Działania niepożądane – Axia 0,02 mg + 3 mg
Lek Axia to złożony doustny środek antykoncepcyjny zawierający 0,02 mg etynyloestradiolu oraz 3 mg drospirenonu w formie tabletek powlekanych. Stosowanie tego preparatu wiąże się z ryzykiem wystąpienia poważnych działań niepożądanych, w tym żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (VTE), tętniczych zaburzeń zakrzepowo-zatorowych (ATE) takich jak zawał mięśnia sercowego, udar mózgu i przemijający napad niedokrwienny, nadciśnienia tętniczego oraz nowotworów wątroby. Ponadto, obserwuje się nieznacznie zwiększoną częstość rozpoznawania raka piersi u kobiet stosujących złożone doustne środki antykoncepcyjne, choć związek przyczynowo-skutkowy pozostaje niepotwierdzony. W trakcie terapii mogą pojawić się także inne schorzenia, takie jak choroba Leśniowskiego-Crohna, toczeń rumieniowaty układowy czy ostuda, jednak ich bezpośredni związek z lekiem Axia nie został jednoznacznie ustalony.
amenorrhea, bolesne miesiączkowanie, choroba Leśniowskiego-Crohna, doustny produkt antykoncepcyjny, etynyloestradiol i drospirenon, induktor enzymatyczny, interakcja lekowa, kandydoza, kandydoza pochwy, krwotok miesiączkowy, labilność emocjonalna, łysienie, mastopatia, mięśniak macicy, migrena, mlekotok, nadciśnienie tętnicze, niedosłuch, nowotwór wątroby, obrzęk naczynioruchowy, opryszczka ciężarnych, opryszczka zwykła, ostuda, padaczka, parestezja, pląsawica Sydenhama, porfiria, przemijający napad niedokrwienny, rak piersi, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, tachykardia, tętnicze zaburzenia zakrzepowo-zatorowe, toczeń rumieniowaty układowy, torbiel jajnika, trądzik, udar mózgu, upławy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenie czynności wątroby, zakrzepica żył głębokich, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie pochwy, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół hemolityczno-mocznicowy, żółtaczka cholestatyczna, żylaki, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Cefazolin Phagecon 1 g
Cefazolina, antybiotyk z grupy cefalosporyn pierwszej generacji, jest stosowana w leczeniu zakażeń bakteryjnych, jednak jej stosowanie wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych, które personel medyczny powinien monitorować. Do najczęstszych działań niepożądanych należą nadkażenia i kolonizacja opornymi bakteriami oraz kandydoza jamy ustnej i pochwy, występujące z częstością od 1/100 do mniej niż 1/10 pacjentów. Zaburzenia hematologiczne, takie jak trombocytopenia, neutropenia, leukopenia, eozynofilia, agranulocytoza oraz niedokrwistość hemolityczna, pojawiają się niezbyt często (1/1000 do <1/100), natomiast rzadko (1/10 000 do <1/1000) obserwuje się zaburzenia krzepnięcia i krwawienia, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka niedoboru witaminy K lub innymi zaburzeniami krzepnięcia.
agranulocytoza, cefalosporyna pierwszej generacji, cefazolin, ciężka reakcja nadwrażliwości, eozynofilia, gorączka polekowa, kandydoza, kandydoza jamy ustnej, kandydoza pochwy, leukopenia, nadkażenie, neutropenia, niedobór witaminy K, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, reakcja alergiczna skórna, reakcja nadwrażliwości, rumień, świąd, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie krzepnięcia - Leksykon substancji czynnych
Daptomycyna – Działania niepożądane
Daptomycyna jest antybiotykiem stosowanym w leczeniu powikłanych zakażeń skóry i tkanek miękkich (cSSTI) oraz bakteriemii związanej z Staphylococcus aureus (SAB). Bezpieczeństwo stosowania oceniono w badaniach klinicznych obejmujących 2011 dorosłych pacjentów, z dawkami dobowymi 4 mg/kg mc. (1221 osób) oraz 6 mg/kg mc. (460 osób), a także u 372 dzieci i młodzieży z dawkami od 4 mg/kg mc. do 12 mg/kg mc. Najczęstsze działania niepożądane (częstość ≥ 1/100 do < 1/10) obejmują zakażenia grzybicze, zakażenia dróg moczowych, niedokrwistość, niepokój, bezsenność, zawroty i bóle głowy, nadciśnienie i niedociśnienie tętnicze, dolegliwości żołądkowo-jelitowe (ból, nudności, wymioty, biegunka, zaparcia, wzdęcia), nieprawidłowe wyniki enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT, ALP), wysypkę, świąd, ból kończyn, podwyższoną aktywność fosfokinazy kreatynowej (CPK), reakcje w miejscu infuzji, gorączkę i osłabienie. Profil bezpieczeństwa jest podobny dla 2-minutowego wstrzyknięcia dożylnego i 30-minutowej infuzji.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, bakteriemia, cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, Clostridioides difficile, cSSTI, dehydrogenaza mleczanowa, eozynofilia, eozynofilia płucna, eozynofilowe zapalenie płuc, fosfataza zasadowa, fosfokinaza kreatynowa, fungemia, infuzja dożylna, kandydoza, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, neuropatia obwodowa, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, powikłane zakażenia skóry i tkanek miękkich, rabdomioliza, reakcja nadwrażliwości, SAB, Staphylococcus aureus, tachykardia nadkomorowa, toksyczna martwica naskórka, trombocytoza, wstrzyknięcie dożylne, wysypka polekowa z eozynofilią, zakażenie dróg moczowych, zakażenie grzybicze, zapalenie mięśni, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Mycophenolate mofetil Sandoz 500 mg tabletki powlekane 500 mg
Mykofenolan mofetylu, stosowany w profilaktyce odrzucania przeszczepionych narządów, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, głównie związanych z jego działaniem immunosupresyjnym. Na podstawie badań klinicznych obejmujących 1557 pacjentów (991 po przeszczepieniu nerki, 277 wątroby, 289 serca) najczęstsze działania niepożądane to biegunka, leukopenia, posocznica oraz wymioty. Leczenie wiąże się ze zwiększonym ryzykiem infekcji bakteryjnych, wirusowych (w tym wiremia CMV u 13,5% pacjentów, zakażenia wirusem Herpes simplex) i grzybiczych (kandydoza skóry i błon śluzowych). Ponadto obserwowano nefropatię związaną z wirusem BK, postępującą wieloogniskową leukoencefalopatię (PML) związaną z wirusem JC oraz cytopenie (leukopenia, niedokrwistość, małopłytkowość, pancytopenia), które mogą prowadzić do zakażeń i krwawień. Zalecane jest regularne monitorowanie morfologii krwi ze względu na ryzyko agranulocytozy, neutropenii oraz rzadkich przypadków niedokrwistości aplastycznej i niewydolności szpiku kostnego.
agranulocytoza, anomalia Pelgera-Hueta, aplazja czerwonokrwinkowa, działanie immunosupresyjne, hipogammaglobulinemia, kandydoza, kortykosteroidy, krwawe wymioty, krwotok, leukoencefalopatia wieloogniskowa, leukopenia, małopłytkowość, mykofenolan mofetylu, nefropatia BK, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, niewydolność szpiku kostnego, obrzęk naczynioruchowy, odrzucanie przeszczepionych narządów, ostry zespół zapalny, owrzodzenie, pancytopenia, poronienie samoistne, posocznica, reakcja anafilaktyczna, rozstrzeń oskrzeli, śródmiąższowa choroba płuc, stolec smolisty, synteza puryn, wada wrodzona, wiremia CMV, wirus cytomegalii, wirus herpes simplex, włóknienie płuc, zakażenie grzybicze, zakażenie prątkowe, zanik kosmków jelitowych, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie wsierdzia, zapalenie żołądka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Everolimus Synthon
Ewerolimus, pochodna rapamycyny, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, w tym nieinfekcyjnego zapalenia płuc (w tym śródmiąższowego), które może prowadzić do niedotlenienia, wysięku do opłucnej, kaszlu i duszności. Diagnostyka różnicowa powinna wykluczyć zakażenia oportunistyczne, zwłaszcza pneumocystozowe zapalenie płuc (PJP/PCP). W przypadku łagodnych zmian radiologicznych bez objawów klinicznych można kontynuować leczenie, natomiast przy umiarkowanych lub ciężkich objawach zaleca się stosowanie kortykosteroidów. Ze względu na immunosupresję ewerolimus zwiększa ryzyko zakażeń bakteryjnych, grzybiczych (aspergiloza, kandydoza), wirusowych (w tym reaktywacji WZW typu B) oraz pierwotniakowych, co wymaga monitorowania i natychmiastowego wdrożenia leczenia przy ich wystąpieniu. Profilaktyka PJP/PCP jest wskazana u pacjentów stosujących jednocześnie kortykosteroidy lub inne leki immunosupresyjne.
anafilaksja, aspergiloza, azot mocznikowy we krwi, białkomocz, dyslipidemia, glikoproteina p, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hipertriglicerydemia, immunosupresja, inhibitor ACE, inhibitor CYP3A4, inwazyjne zakażenie grzybicze, kandydoza, kortykosteroid, kreatynina w surowicy, nieinfekcyjne zapalenie płuc, nowotwór neuroendokrynny, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, Pneumocystis jiroveci, pneumocystozowe zapalenie płuc, rapamycyna, reakcja nadwrażliwości, śródmiąższowe zapalenie płuc, wirusowe zapalenie wątroby typu B, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie oportunistyczne, zapalenie błony śluzowej, zapalenie jamy ustnej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Doxycycline Genoptim
Doxycycline Genoptim zawiera 100 mg doksycykliny w postaci hyklanu i wymaga szczególnej ostrożności u dzieci poniżej 8 lat ze względu na ryzyko nieodwracalnych przebarwień zębów oraz hipoplazji szkliwa. U dzieci w wieku 8-12 lat stosowanie leku powinno być dokładnie uzasadnione, gdyż ryzyko trwałego zabarwienia zębów jest rzadkie, ale możliwe. Lek może powodować nadwrażliwość na światło, dlatego pacjentów należy ostrzec przed ekspozycją na promieniowanie UV i słoneczne. W trakcie terapii istnieje ryzyko rozwoju zakażeń drobnoustrojami niewrażliwymi na doksycyklinę, w tym Candida, co wymaga przerwania leczenia i wdrożenia odpowiedniej terapii. Ponadto, stosowanie leku może prowadzić do rzekomobłoniastego zapalenia jelit wywołanego przez Clostridioides difficile, co wymaga natychmiastowego odstawienia antybiotyku i leczenia metronidazolem lub wankomycyną w cięższych przypadkach.
Clostridioides difficile, doksycyklina, dysfagia, fotodermatoza, gorączka plamista Gór Skalistych, hepatotoksyczność, hipoplazja szkliwa, kandydoza, klirens kreatyniny, łagodne nadciśnienie śródczaszkowe, metronidazol, miastenia, nadwrażliwość na światło, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, porfiria, reakcja Jarischa-Herxheimera, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, tetracyklina, toczeń rumieniowaty układowy, wąglik, wankomycyna, wypukłe ciemiączko, zapalenie przełyku - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Streptomycinum TZF
Streptomycyna, stosowana w terapii, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko ototoksyczności i neurotoksyczności, zwłaszcza u pacjentów z upośledzoną funkcją nerek oraz u małych dzieci. Przed rozpoczęciem długotrwałego leczenia zaleca się wykonanie kompleksowej oceny słuchu, w tym próby kalorycznej i testu audiometrycznego, oraz regularne monitorowanie w trakcie terapii. Objawy takie jak ból głowy, nudności, wymioty, zaburzenia równowagi czy pogorszenie słuchu wymagają natychmiastowego przerwania podawania leku, aby zapobiec trwałemu uszkodzeniu słuchu. U dzieci przekroczenie dawki może prowadzić do zahamowania czynności OUN, manifestującego się osłupieniem, zwiotczeniem, śpiączką i depresją oddechową, co stanowi bezpośrednie zagrożenie życia.
badanie serologiczne, bezdech, choroba weneryczna, depresja oddechowa, działanie neurotoksyczne, działanie ototoksyczne, kandydoza, kiła, miastenia, mikroskopia ciemnego pola, podanie domięśniowe, podrażnienie tkanki, próba kaloryczna, streptomycyna, szum uszny, test audiometryczny, uszkodzenie nerwu obwodowego, wrzód miękki, zaburzenie słuchu, zakażenie grzybicze, ziarniniak pachwinowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Klacid 250 mg/5 ml
Profil bezpieczeństwa klarytromycyny, substancji czynnej preparatu Klacid 250 mg/5 ml (granulat do sporządzania zawiesiny doustnej), został szczegółowo oceniony na podstawie licznych badań klinicznych oraz doświadczeń po wprowadzeniu leku do obrotu. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są objawy ze strony układu pokarmowego, takie jak bóle brzucha, biegunka, nudności, wymioty oraz zaburzenia smaku, które mają zazwyczaj łagodny przebieg. Działania niepożądane sklasyfikowano według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) oraz częstość nieznana. Wśród działań niepożądanych o częstości niezbyt częstej wymienia się m.in. zapalenie tkanki łącznej, kandydozę, zapalenie błony śluzowej żołądka i jelit, leukopenię, neutropenię, trombocytozę oraz eozynofilię. Rzadkie, ale poważne reakcje obejmują agranulocytozę, trombocytopenię oraz reakcje anafilaktyczne i obrzęk naczynioruchowy.
agranulocytoza, antybiotyk makrolidowy, biegunka, ból brzucha, działanie niepożądane, eozynofilia, farmakoterapia, jadłowstręt, kandydoza, klarytromycyna, leukopenia, neutropenia, nudność, obrzęk naczynioruchowy, reakcja anafilaktyczna, reakcja rzekomoanafilaktyczna, róża, rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy, trombocytopenia, trombocytoza, wymioty, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie smaku, zakażenie oportunistyczne, zakażenie pochwy, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie tkanki łącznej - Leksykon substancji czynnych
Benzoesan sodu – Działania niepożądane
Benzoesan sodu (E211), powszechnie stosowany jako konserwant i substancja pomocnicza w produktach leczniczych, może wywoływać szerokie spektrum działań niepożądanych o różnym nasileniu. Reakcje immunologiczne obejmują m.in. zespół Kounisa, gorączkę polekową, anafilaksję oraz reakcję Jarischa-Herxheimera. W zakresie dermatologicznym obserwuje się wysypki, pokrzywkę, świąd, a także ciężkie zespoły takie jak rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczną nekrolizę naskórka oraz DRESS. Zaburzenia hematologiczne, choć rzadkie, obejmują eozynofilię, dodatni odczyn Coombsa, małopłytkowość, leukopenię i bardzo rzadko niedokrwistość hemolityczną. Wątroba może reagować przemijającym wzrostem enzymów wątrobowych, żółtaczką zastoinową oraz zapaleniem wątroby. Ze strony przewodu pokarmowego często występują biegunka, nudności, ból brzucha i wymioty, a także rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego związane z Clostridioides difficile. Działania niepożądane ze strony OUN to najczęściej bóle i zawroty głowy, a w przypadku preparatów zawierających efedrynę (np. Tussipect) także pobudzenie, rozdrażnienie i zaburzenia snu. Benzoesan sodu może również zaburzać mikrobiom, sprzyjając nadmiernemu wzrostowi Candida i Clostridioides difficile. W preparatach z efedryną obserwuje się kołatanie serca i wzrost ciśnienia tętniczego.
anafilaksja, benzoesan sodu, biegunka, ból brzucha, ból głowy, eozynofilia, gorączka polekowa, kandydoza, kołatanie serca, leukopenia, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość hemolityczna, nudności, obrzęk naczynioruchowy, odczyn Coombsa, pokrzywka, reakcja Jarischa-Herxheimera, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, świąd, toksyczna nekroliza naskórka, wymioty, zakażenie Clostridioides difficile, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół choroby posurowiczej, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Ancotil 10 mg/ml
Ancotil (flucytozyna) jest lekiem przeciwgrzybiczym o szerokim spektrum działania, stosowanym w terapii zakażeń wywołanych przez Candida spp., Cryptococcus neoformans oraz grzyby powodujące chromoblastomikozę. Preparat dostępny jest w formie roztworu do infuzji o stężeniu 10 mg/ml flucytozyny. Mechanizm działania opiera się na aktywnym transporcie leku do komórek grzybów, gdzie jest przekształcany do 5-fluorouracylu, który wbudowuje się w kwasy rybonukleinowe, hamując wzrost patogenów (działanie mikostatyczne) oraz przy dłuższej ekspozycji wykazując efekt fungicydalny. Minimalne stężenie hamujące (MIC) waha się od 0,03 do 12,5 μg/ml, a wrażliwość szczepów Candida i Cryptococcus wynosi odpowiednio 93% i ponad 96% w populacji europejskiej. W trakcie terapii istnieje ryzyko rozwoju oporności, dlatego zaleca się monitorowanie wrażliwości patogenów przed i w trakcie leczenia.
5-fluorouracyl, amfoterycyna B, Aspergillus fumigatus, badanie wrażliwości, Candida, chromoblastomikoza, Cryptococcus neoformans, działanie fungicydalne, działanie mikostatyczne, działanie przeciwgrzybicze, flucytozyna, interakcja synergistyczna, kandydoza, kryptokokoza, lek przeciwgrzybiczny, minimalne stężenie hamujące, oporność mikrobiologiczna, patogen grzybiczny, roztwór do infuzji, zakażenie grzybicze - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Ipozumax 100 mg
Itrakonazol (Ipozumax, 100 mg) wymaga indywidualizacji dawkowania w zależności od wskazania klinicznego oraz stanu pacjenta. W leczeniu powierzchownych zakażeń grzybiczych, takich jak kandydoza pochwy i sromu, stosuje się dawkę 200 mg dwa razy na dobę przez 1 dzień, natomiast w przypadku łupieżu pstrego 200 mg raz na dobę przez 7 dni. Grzybice skóry gładkiej i goleni leczone są dawką 100-200 mg raz na dobę przez 7-15 dni, a grzybice stóp i rąk 100 mg raz na dobę przez 30 dni. Kandydoza jamy ustnej i gardła wymaga 100 mg raz na dobę przez 15 dni, z możliwością zwiększenia dawki do 200 mg u pacjentów z AIDS lub neutropenią. W terapii grzybicy paznokci stosuje się 200 mg raz na dobę przez 3 miesiące, z pełnym efektem terapeutycznym obserwowanym po 6-9 miesiącach od zakończenia leczenia. W zakażeniach układowych dawki i czas leczenia są dostosowywane do odpowiedzi klinicznej, np. grzybica kropidlakowa wymaga 200 mg raz lub dwa razy na dobę przez 2-5 miesięcy, a kryptokokoza opon mózgowo-rdzeniowych 200 mg dwa razy na dobę przez 2-6 miesięcy.
AIDS, błona śluzowa, ciężkie zakażenie grzybicze, grzybica goleni, grzybica paznokci, grzybica rąk, grzybica skóry gładkiej, grzybica stóp, histoplazmoza, itrakonazol, kandydoza, kandydoza jamy ustnej, kandydoza pochwy, leczenie profilaktyczne, łupież pstry, neutropenia, niewydolność nerek, odpowiedź mikologiczna, stężenie terapeutyczne leku, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie motoryki przewodu pokarmowego, zaburzenie wchłaniania, zakażenie grzybicze skóry, zakażenie grzybicze układowe, zakażenie układowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Tarsime
Cefuroksym, dostępny w tabletkach powlekanych o dawkach 125 mg, 250 mg oraz 500 mg (preparat Tarsime), wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z historią reakcji alergicznych na penicyliny lub inne antybiotyki beta-laktamowe ze względu na ryzyko wrażliwości krzyżowej oraz ciężkich reakcji uczuleniowych, w tym zespołu Kounisa. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest zebranie szczegółowego wywiadu alergicznego. W trakcie leczenia należy monitorować pacjentów pod kątem wystąpienia ciężkich reakcji skórnych (SCARS), takich jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS), toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN) oraz reakcja DRESS, które mogą zagrażać życiu. W przypadku pojawienia się objawów tych reakcji, cefuroksym należy natychmiast odstawić i rozważyć alternatywne leczenie, a u pacjentów z historią SCARS po cefuroksymie ponowne stosowanie jest przeciwwskazane.
alergiczny skurcz tętnic wieńcowych, antybiotyk beta-laktamowy, borelioza, Borrelia burgdorferi, cefalosporyna, cefuroksym, choroba z Lyme, ciężka niepożądana reakcja skórna, ciężka reakcja nadwrażliwości, ciężka reakcja uczuleniowa, Clostridioides difficile, Enterococcus, kandydoza, lek hamujący perystaltykę jelit, reakcja Jarischa-Herxheimera, reakcja polekowa z eozynofilią, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wrażliwość krzyżowa, zawał mięśnia sercowego, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Imipenem + Cilastatin AptaPharma 500 mg + 500 mg
Imipenem + Cilastatin AptaPharma to preparat zawierający 500 mg imipenem jednowodny oraz 500 mg cylastatyny sodowej, dostępny w formie proszku do sporządzania roztworu do infuzji. W badaniach klinicznych z udziałem 1723 pacjentów najczęściej obserwowano działania niepożądane takie jak nudności (2,0%), biegunka (1,8%), wymioty (1,5%), wysypka (0,9%) oraz zapalenie żył lub zakrzepowe zapalenie żył (3,1%). Często zgłaszano także wzrost aktywności aminotransferaz i fosfatazy zasadowej w surowicy. Działania niepożądane klasyfikowano według częstości występowania, obejmując m.in. rzadkie przypadki agranulocytozy, encefalopatii, niewydolności wątroby, ostrej niewydolności nerek oraz rzekomobłoniastego zapalenia okrężnicy. U dzieci powyżej 3 miesięcy profil bezpieczeństwa był zgodny z obserwacjami u dorosłych.
agranulocytoza, azotemia przednerkowa, cylastatyna sodowa, duszność, dyskineza, encefalopatia, eozynofilia, granulocytopenia, hiperwentylacja, imipenem jednowodny, kandydoza, krwotoczne zapalenie okrężnicy, leukopenia, miastenia, mioklonia, neutropenia, niedociśnienie, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, parestezja, piorunujące zapalenie wątroby, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy, sinica, skąpomocz, szumy uszne, tachykardia, test Coombsa, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, trombocytopenia, trombocytoza, wielomocz, zahamowanie szpiku kostnego, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie wątroby, zapalenie żołądka, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Pevazol 10 mg/g
Pevazol w postaci kremu o stężeniu 10 mg/g ekonazolu azotanu jest wskazany do miejscowego leczenia szerokiego spektrum zakażeń grzybiczych skóry, w tym dermatofitoz (Trichophyton, Microsporum, Epidermophyton), kandydoz (Candida spp.), łupieżu pstrego (Malassezia furfur) oraz grzybiczego zapalenia ucha zewnętrznego. Preparat wykazuje skuteczność także w zakażeniach mieszanych, gdzie infekcji grzybiczej towarzyszy nadkażenie bakteryjne, zwłaszcza bakteriami Gram-dodatnimi, co pozwala na zastosowanie Pevazolu bez konieczności dodatkowej antybiotykoterapii. Monoterapia miejscowa jest zwykle wystarczająca w leczeniu grzybic stóp, rąk, pachwin oraz owłosionej skóry głowy, natomiast w przypadku rozległych kandydoz może być konieczne leczenie ogólne.
bakterie Gram-dodatnie, dermatofitoza, dermatofity, drożdżaki, drożdżyca paznokci, działanie przeciwgrzybicze, ekonazol azotan, Epidermophyton, grzybica pachwin, grzybica paznokci, grzybica rąk, grzybica skóry głowy, grzybica stóp, grzybicze zapalenie ucha, grzyby pleśniowe, kandydoza, lek przeciwgrzybiczny, łupież pstry, Malassezia furfur, Microsporum, onychomykoza, pityriasis versicolor, terapia przeciwgrzybicza, terapia skojarzona, tinea capitis, tinea cruris, tinea manum, tinea pedis, Trichophyton, zakażenie grzybicze skóry, zakażenie mieszane - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Voriconazole Sandoz 200 mg
Worykonazol, pochodna triazolu z grupy leków przeciwgrzybiczych (ATC: J02AC03), działa poprzez selektywne hamowanie enzymu cytochromu P450 odpowiedzialnego za demetylację 14-alfa-lanosterolu, co prowadzi do zahamowania biosyntezy ergosterolu i destabilizacji błony komórkowej grzybów. Mediana średnich stężeń worykonazolu w osoczu wynosiła 2425 ng/ml (IQR 1193–4380 ng/ml), a mediana stężeń maksymalnych 3742 ng/ml (IQR 2027–6302 ng/ml). Nie stwierdzono korelacji między stężeniami leku a skutecznością terapeutyczną, jednak wyższe stężenia wiązały się z większą częstością działań niepożądanych, takich jak zaburzenia czynności wątroby i zaburzenia widzenia, co podkreśla konieczność monitorowania bezpieczeństwa terapii.
14 alfa-metylosterol, aspergiloza płucna, biosynteza ergosterolu, błona komórkowa grzyba, cytochrom P450, demetylacja 14 alfa-lanosterolu, hemodializa, inwazyjna aspergiloza, kandydoza, klirens leku, lek przeciwgrzybiczny, oporność na flukonazol, otomykoza, pochodna triazolu, przedawkowanie leku, spektrum przeciwgrzybicze, stężenie worykonazolu w osoczu, światłowstręt, test czynności wątroby, zaburzenie widzenia, zakażenie odcewnikowe, zależność farmakokinetyczno-farmakodynamiczna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ceroxim 500 mg
Aksetyl cefuroksymu, substancja czynna leku Ceroxim, wykazuje profil działań niepożądanych typowy dla cefalosporyn, obejmujący zarówno łagodne, jak i potencjalnie ciężkie reakcje. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to nadmierny wzrost Candida (częstość ≥1/100 do <1/10), eozynofilia, bóle i zawroty głowy, zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, wymioty, ból brzucha) oraz przemijające podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych (AspAT, AlAT). Rzadziej występują poważne reakcje hematologiczne, takie jak małopłytkowość (rzadko, ≥1/10 000 do <1/1 000) czy niedokrwistość hemolityczna (bardzo rzadko, <1/10 000), a także reakcje alergiczne, w tym anafilaksja (bardzo rzadko). Cefuroksym może indukować dodatni odczyn Coombs’a, co ma znaczenie przy interpretacji prób krzyżowych krwi.
aksetyl cefuroksymu, alergiczny zawał mięśnia sercowego, anafilaksja, antybiotyk cefalosporynowy, biegunka poantybiotykowa, cefuroksym, choroba posurowicza, ciężkie skórne działania niepożądane, Clostridioides difficile, enzymy wątrobowe, eozynofilia, kandydoza, leukopenia, małopłytkowość, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, odczyn Coombsa, reakcja Jarischa-Herxheimera, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, toksyczna nekroliza naskórka, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Cefuroxime Dali Pharma 1500 mg
Cefuroxime Dali Pharma, cefalosporyna II generacji w postaci soli sodowej, dostępna jest w dawkach 750 mg i 1500 mg do podawania pozajelitowego. Profil bezpieczeństwa obejmuje działania niepożądane o różnej częstości, klasyfikowane zgodnie z MedDRA: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz o częstości nieznanej. Do najważniejszych działań niepożądanych należą: neutropenia, eozynofilia, leukopenia, małopłytkowość, niedokrwistość hemolityczna, reakcje anafilaktyczne, ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka), rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego oraz przemijające zwiększenie enzymów wątrobowych i bilirubiny. Monitorowanie parametrów hematologicznych i nerkowych jest wskazane, zwłaszcza przy długotrwałej terapii i u pacjentów z dysfunkcją nerek.
anafilaksja, antybiotykoterapia, biegunka poantybiotykowa, bilirubina, cefalosporyny II generacji, cefuroksym sodowy, Clostridioides difficile, dysfagia, działanie niepożądane, enzymy wątrobowe, eozynofilia, kandydoza, klirens kreatyniny, leukopenia, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, morfologia krwi, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, reakcja anafilaktyczna, reakcja skórna, roztwór do wstrzykiwań, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, śródmiąższowe zapalenie nerek, test Coombsa, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie naczyń skóry, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Cefuroxime Dali Pharma 750 mg
Cefuroxime Dali Pharma, zawierający cefuroksym w postaci soli sodowej, charakteryzuje się dobrze poznanym profilem bezpieczeństwa opartym na danych klinicznych i obserwacjach postmarketingowych. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są neutropenia, eozynofilia oraz przemijające podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych i stężenia bilirubiny, szczególnie u pacjentów z istniejącą chorobą wątroby. Reakcje w miejscu podania, zwłaszcza ból przy wstrzyknięciach domięśniowych, występują często, jednak rzadko prowadzą do przerwania terapii. Hematologiczne działania niepożądane, takie jak dodatni odczyn testu Coombs’a i niedokrwistość hemolityczna, choć rzadkie, mogą mieć poważne konsekwencje kliniczne. Profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży jest zbliżony do obserwowanego u dorosłych, co pozwala na bezpieczne stosowanie leku w tych grupach wiekowych.
Ważnym elementem terapii cefuroksymem jest monitorowanie pacjentów pod kątem działań niepożądanych, zwłaszcza u osób z alergią na beta-laktamy oraz z chorobami wątroby. Należy kontrolować parametry czynności wątroby i nerek, szczególnie przy wysokich dawkach lub długotrwałym leczeniu. W przypadku wystąpienia ciężkich reakcji skórnych (rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka) lub anafilaksji, konieczne jest natychmiastowe przerwanie podawania leku i wdrożenie odpowiedniego leczenia. U pacjentów z biegunką podczas lub po terapii cefuroksymem należy rozważyć rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego wywołane przez Clostridioides difficile. Systematyczne zgłaszanie działań niepożądanych do odpowiednich instytucji jest kluczowe dla ciągłego monitorowania stosunku korzyści do ryzyka terapii.
anafilaksja, bilirubina, ból w miejscu wstrzyknięcia, cefuroksym sodu, Clostridioides difficile, działanie niepożądane cefuroksymu, enzymy wątrobowe, kandydoza, klirens kreatyniny, małopłytkowość, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, profil bezpieczeństwa leku, reakcja w miejscu wstrzyknięcia, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, śródmiąższowe zapalenie nerek, test Coombsa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zaburzenie czynności wątroby, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie naczyń skóry, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Corsodyl 0,2% w/v
Corsodyl w postaci płynu do stosowania w jamie ustnej zawiera 0,2% glukonian chlorheksydyny, wykazując silne działanie przeciwbakteryjne, przeciwzapalne i przeciwgrzybicze. Preparat jest wskazany do hamowania tworzenia się płytki nazębnej, co jest kluczowe w profilaktyce i leczeniu chorób przyzębia oraz zapalenia dziąseł (gingivitis). Mechanizm działania opiera się na uszkodzeniu błony komórkowej bakterii, co prowadzi do ich eliminacji. Corsodyl jest szczególnie zalecany u pacjentów po zabiegach chirurgicznych w obrębie jamy ustnej, osób z niepełnosprawnością fizyczną i intelektualną, gdzie mechaniczne oczyszczanie jest utrudnione lub niemożliwe, zapewniając skuteczną kontrolę chemiczną płytki nazębnej.
afty, chirurgia przyzębia, chlorheksydyna, choroba przyzębia, glukonian chlorheksydyny, higiena jamy ustnej, kandydoza, kiretaż, odprotezowe zapalenie jamy ustnej, pleśniawka, płytka nazębna, próchnica, zabieg chirurgiczny, zabieg periodontologiczny, zakażenie drożdżakowe, zakażenie grzybicze jamy ustnej, zapalenie dziąseł - Leksykon substancji czynnych
Mikonazol – Wskazania do stosowania
Mikonazol jest azolowym lekiem przeciwgrzybiczym o szerokim spektrum działania, skutecznym wobec dermatofitów (Trichophyton rubrum, T. mentagrophytes, Epidermophyton floccosum) oraz Candida albicans. Stosowany miejscowo w różnych postaciach farmaceutycznych (krem, puder, żel, aerozol, maść) znajduje zastosowanie w leczeniu grzybic skóry (w tym grzybicy międzypalcowej stóp, grzybicy obrębnej pachwin, wyprzeniach), onychomikozy, drożdżycy jamy ustnej i przewodu pokarmowego (żel do stosowania miejscowego, dopuszczony u dzieci od 4. miesiąca życia), a także grzybiczych zakażeń przewodu słuchowego zewnętrznego. Mikonazol wykazuje również aktywność przeciwbakteryjną, co czyni go skutecznym w terapii zakażeń mieszanych grzybiczo-bakteryjnych. Preparaty takie jak Daktarin mogą być stosowane profilaktycznie, np. puder do wnętrza obuwia i skarpetek, aby zapobiegać nawrotom grzybicy stóp.
Candida albicans, cukrzyca, Daktarin, Daktarin-oral, dermatofit, drożdżaki, drożdżyca jamy ustnej, działanie przeciwgrzybicze, grzybica międzypalcowa stóp, grzybica obrębna pachwin, grzybica pachwin, grzybica paznokci, grzybica przewodu słuchowego zewnętrznego, grzybicze zakażenie skóry, infekcja grzybicza, kandydoza, mazipredon, mikonazol, Mycosolon, nadpotliwość, onychomykoza, pleśniawka, stopa atlety, stopa sportowca, wtórne zakażenie bakteryjne, wyprzenie, zaburzenie immunologiczne - Leksykon substancji czynnych
Dekslanzoprazol – Działania niepożądane
Deksalanzoprazol, dostępny w dawkach 30 mg, 60 mg oraz 90 mg, wykazuje profil bezpieczeństwa porównywalny do placebo i lanzoprazolu, z większością działań niepożądanych o charakterze łagodnym lub umiarkowanym. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są biegunka, bóle brzucha, bóle głowy, nudności, dyskomfort w jamie brzusznej, wzdęcia oraz zaparcia, niezależnie od płci, wieku i rasy pacjentów. Wśród poważnych działań niepożądanych należy zwrócić uwagę na reakcje anafilaktyczne, zespół Stevensa-Johnsona, martwicę toksyczno-rozpływną naskórka, zespół DRESS oraz rumień wielopostaciowy, które wymagają natychmiastowej interwencji. Ponadto, odnotowano przypadki ciężkiej autoimmunologicznej niedokrwistości hemolitycznej po 4-7 miesiącach terapii dawką 60 mg, co podkreśla konieczność monitorowania morfologii krwi u pacjentów długotrwale leczonych dekslanzoprazolem.
biegunka, cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, dekslanzoprazol, Dexilant, drgawki, działanie hepatotoksyczne, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, idiopatyczna plamica małopłytkowa, inhibitor pompy protonowej, kandydoza, lanzoprazol, lek przeciwhistaminowy, martwica toksyczna rozpływna naskórka, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość hemolityczna autoimmunologiczna, niewydolność nerek, omam słuchowy, omam wzrokowy, osteoporoza, parestezja, polekowe zapalenie wątroby, polip dna żołądka, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, steroid, tężyczka, toczeń rumieniowaty, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie smaku, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, złamanie kości biodrowej, złamanie kości nadgarstka, złamanie kręgosłupa - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Seretide 250 (250 mcg + 25 mcg)/dawkę inh.
Seretide to preparat złożony zawierający salmeterol (długo działający β2-mimetyk) oraz flutykazon propionian (kortykosteroid wziewny), stosowany w terapii astmy oskrzelowej. Zalecane dawkowanie u dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat to dwie inhalacje dwa razy na dobę, z dawkami salmeterolu 25 μg i flutykazonu odpowiednio 50 μg, 125 μg lub 250 μg, dostosowanymi do ciężkości choroby. U dzieci od 4 lat stosuje się dwie inhalacje dwa razy na dobę z dawką 25 μg salmeterolu i 50 μg flutykazonu, przy czym maksymalna dawka flutykazonu u dzieci nie powinna przekraczać 100 μg dwa razy na dobę. Leczenie powinno być kontynuowane codziennie, także w okresach bezobjawowych, a dawka indywidualnie dostosowywana pod kontrolą lekarza. W przypadku poprawy stanu klinicznego możliwe jest przejście na monoterapię kortykosteroidem wziewnym. U pacjentów wymagających β2-mimetyków można rozważyć podawanie Seretide raz na dobę, dostosowując porę inhalacji do pory występowania objawów (rano lub wieczorem).
aerozol wziewny, astma ciężka, astma oskrzelowa, astma umiarkowana, beta2-mimetyk długo działający, chrypka, flutykazon propionian, inhalacja, kandydoza, komora inhalacyjna, kontrola astmy, kortykosteroid wziewny, leczenie podtrzymujące, licznik dawek, produkt złożony, salmeterol, technika inhalacji, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Działania niepożądane – Hiconcil 250 mg/5 ml
Produkt leczniczy Hiconcil zawiera amoksycylinę w dawce 250 mg/5 ml zawiesiny i może powodować działania niepożądane o różnej częstości występowania. Najczęściej obserwuje się biegunkę, nudności oraz wysypkę skórną (często ≥1/100 do <1/10). Bardzo rzadkie działania niepożądane (<1/10 000) obejmują m.in. przemijającą leukopenię, trombocytopenię, niedokrwistość hemolityczną, ciężkie reakcje alergiczne (obrzęk naczynioruchowy, anafilaksja), poważne reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka), zapalenie wątroby, śródmiąższowe zapalenie nerek oraz powikłania przewodu pokarmowego, takie jak rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego. Częstość nieznana dotyczy m.in. reakcji Jarisch-Herxheimera, aseptycznego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych oraz zespołu Kounisa.
agranulocytoza, amoksycylina, anafilaksja, choroba posurowicza, czarny włochaty język, czas protrombinowy, działania niepożądane leków, higiena jamy ustnej, IgA dermatoza, kandydoza, krystaluria, leukopenia, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, ostre uszkodzenie nerek, osutka krostkowa, reakcja Jarischa-Herxheimera, rumień wielopostaciowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, zapalenie jelita grubego, zapalenie naczyń, zapalenie nerek, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie rzekomobłoniaste, zapalenie skóry, zapalenie wątroby, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka zastoinowa - Leksykon substancji czynnych
Lactobacillus plantarum – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Lactobacillus plantarum jest probiotycznym szczepem bakterii kwasu mlekowego stosowanym dopochwowo, którego bezpieczeństwo i skuteczność są dobrze udokumentowane. Preparaty takie jak inVag (zawierający 25% Lactobacillus plantarum 57B w mieszaninie z innymi szczepami, o minimalnym stężeniu 10⁹ CFU) oraz Protrivagin (zawierający wyłącznie Lactobacillus plantarum P 17630 w stężeniu nie mniejszym niż 10⁸ CFU) służą do przywracania fizjologicznej flory bakteryjnej pochwy, zwłaszcza po zakończeniu terapii przeciwbakteryjnej. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentek z ciężkimi zaburzeniami układu immunologicznego, takimi jak stan po przeszczepie narządów, leczenie immunosupresyjne, zaawansowane zakażenie HIV czy wrodzone niedobory odporności, zwłaszcza przy stosowaniu inVag.
antybiotykoterapia, bakterie kwasu mlekowego, bakteryjne zapalenie pochwy, flora bakteryjna pochwy, infekcja dróg rodnych, inVag, kandydoza, Lactobacillus fermentum 57A, lactobacillus gasseri 57C, Lactobacillus plantarum, Lactobacillus plantarum 57B, Lactobacillus plantarum P 17630, leczenie immunosupresyjne, leczenie przeciwbakteryjne, mikroflora pochwy, preparat dopochwowy, probiotyk dopochwowy, Protrivagin, przeszczep narządów, równowaga mikrobiologiczna, środowisko pochwy, wrodzony niedobór odporności, zaburzenia odporności, zaburzenie układu immunologicznego, zakażenie, zakażenie HIV - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ligosan
Produkt leczniczy Ligosan, zawierający 140 mg/g doksycykliny (w formie doksycykliny hyklanu) w postaci żelu okołozębowego, wymaga zachowania szczególnej ostrożności ze względu na charakterystykę antybiotyków tetracyklinowych. Pomimo miejscowego podania, istnieje ryzyko nadwrażliwości na światło, co może manifestować się zaczerwienieniem skóry i wymaga przerwania terapii. U pacjentów z niewydolnością wątroby lub nerek konieczne jest monitorowanie funkcji wątroby, gdyż kumulacja leku może prowadzić do hepatotoksyczności, choć jest to mało prawdopodobne przy miejscowym stosowaniu Ligosanu. Ponadto, leczenie może zwiększać ryzyko kandydozy jamy ustnej oraz sprzyjać rozwojowi oporności mikroorganizmów, w tym grzybów, co jest istotne w kontekście antybiotykoterapii miejscowej.
aktywność protrombiny, antybiotyk tetracyklinowy, antybiotykoterapia miejscowa, doksycyklina hyklan, działanie hepatotoksyczne, hepatotoksyczność, infekcja drożdżakowa, kandydoza, kandydoza jamy ustnej, lek przeciwzakrzepowy, mikroflora jamy ustnej, nadwrażliwość na światło, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, oporność mikroorganizmów, układ krzepnięcia krwi, żel okołozębowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Lekoklar forte 500 mg
Lek Lekoklar forte zawierający klarytromycynę 500 mg, będący antybiotykiem makrolidowym, charakteryzuje się specyficznym profilem działań niepożądanych, z dominującymi objawami ze strony układu pokarmowego, takimi jak ból brzucha, biegunka, nudności, wymioty oraz zaburzenia smaku, występującymi bardzo często. Inne działania niepożądane obejmują m.in. leukopenię, trombocytopenię, reakcje nadwrażliwości, zaburzenia neurologiczne (ból głowy, zawroty, senność), zaburzenia słuchu, hepatotoksyczność (często pod postacią wzrostu aktywności enzymów AlAT i AspAT), a także rzadkie przypadki rabdomiolizy, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu statyn, fibratów, kolchicyny lub allopurynolu. Wydłużenie odstępu QT i reakcje anafilaktyczne stanowią istotne zagrożenia, zwłaszcza u pacjentów z chorobami serca. W przypadku dzieci poniżej 12 lat zalecana jest postać zawiesiny doustnej, a u pacjentów z obniżoną odpornością dawki dobowo sięgające 1000-2000 mg wiążą się z podobnym profilem działań niepożądanych, natomiast dawka 4000 mg zwiększa ich częstość 3-4-krotnie.
antybiotyk makrolidowy, bezsenność, biegunka, ból brzucha, enzym wątrobowy, hepatotoksyczność, ileostomia, interakcja lekowa, kandydoza, klarytromycyna, krwinka biała, leukopenia, mięsień poprzecznie prążkowany, nudności, objawy żołądkowo-jelitowe, ośrodkowy układ nerwowy, pasaż żołądkowo-jelitowy, płytki krwi, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, suchość jamy ustnej, szumy uszne, wydłużenie odstępu QT, wymioty, zaburzenie ostrości widzenia, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie smaku, zakażenie prątkami, zawroty głowy, zespół nabytego braku odporności - Leksykon leków
Działania niepożądane – Cetraxal Plus (3 mg + 0,25 mg)/ml
Cetraxal Plus to krople do uszu zawierające 3 mg/ml cyprofloksacyny (chlorowodorek) oraz 0,25 mg/ml acetonidu fluocynolonu, stosowane w leczeniu infekcji ucha. Działania niepożądane obejmują m.in. kandydozę, grzybicze zapalenie ucha (niezbyt często), zaburzenia smaku (często), ból ucha i świąd (często), a także niedosłuch, szum w uszach i wyciek z ucha (niezbyt często). Rzadziej obserwuje się wymioty, zaczerwienienie skóry, wysypki, rozdrażnienie oraz niedrożność drenu tympanostomijnego. Reakcje alergiczne o nieznanej częstości mogą obejmować anafilaksję, zapaść sercowo-naczyniową, obrzęk naczynioruchowy i duszności. W badaniach klinicznych nie wykazano związku miejscowego stosowania leku z uszkodzeniami układu mięśniowo-szkieletowego, mimo że ogólnoustrojowe fluorochinolony mogą powodować pęknięcia ścięgien, zwłaszcza u osób starszych stosujących kortykosteroidy.
acetonid fluocynolonu, cyprofloksacyna, duszność, działanie niepożądane, fluorochinolon, grzybicze zapalenie ucha, kandydoza, kortykosteroid, niedosłuch, nieostre widzenie, obrzęk małżowiny usznej, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, pęknięcie ścięgna, pokrzywka, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, rurka tympanostomijna, szumy uszne, zaburzenia błony bębenkowej, zaburzenia smaku, zapalenie ucha środkowego, zapaść sercowo-naczyniowa, zawroty głowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Penlac 875 mg + 125 mg
Lek Penlac, zawierający amoksycylinę (875 mg) i kwas klawulanowy (125 mg), wykazuje profil działań niepożądanych typowy dla antybiotyków beta-laktamowych. Najczęściej obserwuje się zaburzenia żołądkowo-jelitowe, w tym bardzo często biegunkę (≥1/10), często nudności i wymioty (≥1/100 do <1/10), które można złagodzić podając lek na początku posiłku. Reakcje skórne, takie jak wysypka, świąd i pokrzywka, występują niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), a rzadko notuje się rumień wielopostaciowy. Ciężkie reakcje skórne, w tym zespół Stevensa-Johnsona, martwica toksyczno-rozpływna naskórka oraz ostra uogólniona osutka krostkowa (AGEP), mają częstość nieznaną. Niezbyt często obserwuje się podwyższenie enzymów wątrobowych AspAT i/lub AlAT, a z częstością nieznaną zapalenie wątroby i żółtaczkę zastoinową. Rzadko występują zaburzenia hematologiczne, takie jak leukopenia, neutropenia i małopłytkowość, a z częstością nieznaną agranulocytoza, niedokrwistość hemolityczna oraz zaburzenia krzepnięcia (wydłużony czas krwawienia i protrombinowy).
agranulocytoza, alergiczne zapalenie naczyń, amoksycylina z kwasem klawulanowym, anafilaksja, antybiotyk beta-laktamowy, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, dysbioza jelitowa, enzymy wątrobowe, kandydoza, krwotoczne zapalenie jelita, krystaluria, leukopenia, liniowa IgA dermatoza, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostre uszkodzenie nerek, ostre zapalenie trzustki, pęcherzowe złuszczające zapalenie skóry, poantybiotykowe zapalenie jelita grubego, reakcja nadwrażliwości skórnej, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, śródmiąższowe zapalenie nerek, wydłużony czas krwawienia, wydłużony czas protrombinowy, zaburzenia krzepnięcia, zespół choroby posurowiczej, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka zastoinowa - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Trioxal 100 mg
Trioxal (itrakonazol) w dawce 100 mg w kapsułkach twardych powinien być podawany bezpośrednio po pełnym posiłku, kapsułki należy połykać w całości. W leczeniu kandydozy pochwy i sromu stosuje się 200 mg dwa razy na dobę przez 1 dzień lub 200 mg raz na dobę przez 3 dni. W grzybicy skóry zalecane dawkowanie to 200 mg raz na dobę przez 7 dni lub 100 mg raz na dobę przez 15 dni, natomiast w grzybicy podeszwystóp i dłoni 200 mg dwa razy na dobę przez 7 dni lub 100 mg raz na dobę przez 30 dni. W łupieżu pstrym i ciężkim łojotokowym zapaleniu skóry stosuje się 200 mg raz na dobę przez 7 dni. Kandydoza jamy ustnej wymaga 100 mg raz na dobę przez 15 dni, z możliwością podwojenia dawki u pacjentów z osłabioną odpornością. W grzybiczym zapaleniu rogówki zaleca się 200 mg raz na dobę przez 21 dni, a długość terapii powinna być dostosowana do odpowiedzi klinicznej.
AIDS, aspergiloza, blastomikoza, chromomikoza, dermatofity, grzybica paznokci, grzybica skóry, grzybica układowa, grzybicze zapalenie rogówki, histoplazmoza, itrakonazol, kandydoza, kandydoza jamy ustnej, kandydoza pochwy i sromu, kryptokokowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, kryptokokoza, łojotokowe zapalenie skóry, łupież pstry, neutropenia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, osłabiona odporność, parakokcydioidomikoza, sporotrychoza limfatyczno-skórna, terapia cykliczna, zaburzenie czynności wątroby, zwiększona keratynizacja - Leksykon leków
Działania niepożądane – Tazocin 2 g + 0,25 g
Produkt leczniczy Tazocin, zawierający piperacylinę i tazobaktam, dostępny w dawkach 2 g + 0,25 g oraz 4 g + 0,5 g do infuzji, charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Najczęściej występującym działaniem niepożądanym jest biegunka (≥ 1/10), natomiast poważne reakcje, takie jak rzekomobłoniaste zapalenie jelit i toksyczna nekroliza naskórka (zespół Lyella), pojawiają się rzadko (1-10/10 000). Wśród innych istotnych działań niepożądanych wymienia się zaburzenia hematologiczne (małopłytkowość, leukopenia, agranulocytoza, pancytopenia), immunologiczne (wstrząs anafilaktyczny, reakcje nadwrażliwości) oraz skórne (wysypka, zespół Stevensa-Johnsona, DRESS). Nefrotoksyczność manifestuje się jako niewydolność nerek lub kanalikowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, co wymaga monitorowania parametrów nerkowych, zwłaszcza kreatyniny i mocznika. Ponadto, beta-laktamowa struktura leku może indukować encefalopatię i napady drgawek, szczególnie u pacjentów z predyspozycjami neurologicznymi lub niewydolnością nerek.
agranulocytoza, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, antybiotyk beta-laktamowy, Clostridioides difficile, czas częściowej tromboplastyny, czas krwawienia, czas protrombinowy, encefalopatia, eozynofilia, eozynofilowe zapalenie płuc, epistaxis, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylotransferaza, hipokaliemia, kanalikowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, kandydoza, leukopenia, majaczenie, małopłytkowość, mukowiscydoza, napad drgawkowy, nefrotoksyczność, neurotoksyczność, neutropenia, niedociśnienie, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, odczyn Coombsa, ostra uogólniona osutka krostkowa, osutka polekowa z eozynofilią, pancytopenia, pęcherzowe zapalenie skóry, plamica, pokrzywka, reakcja anafilaktoidalna, roztwór do infuzji, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, Tazocin, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytoza, wstrząs anafilaktoidalny, wstrząs anafilaktyczny, wysypka plamisto-grudkowa, zaburzenie hematologiczne, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie wątroby, zapalenie żył, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka - Leksykon chorób i schorzeń
Odparzenie pieluszkowe – Diagnostyka i diagnoza
Odparzenie pieluszkowe (diaper dermatitis) jest powszechnym schorzeniem skóry u niemowląt i małych dzieci, dotykającym od 7% do 35% populacji w tym wieku. Rozpoznanie opiera się głównie na obrazie klinicznym, gdzie charakterystyczne są rumień na wypukłych powierzchniach pośladków z oszczędzeniem fałdów skórnych, a także jasno określone, czerwone, łuszczące się zmiany na udach, mosznie, sromie czy okolicy nadłonowej. Diagnostyka różnicowa obejmuje m.in. kandydozę (zajęcie fałdów i satelitarne krostki), zakażenia bakteryjne (Staphylococcus aureus, paciorkowce grupy A), łuszczycę, atopowe i łojotokowe zapalenie skóry oraz alergiczne kontaktowe zapalenie skóry. W cięższych przypadkach należy rozważyć także ziarniniaka pośladków niemowlęcych, chorobę Crohna skóry, histiocytozę z komórek Langerhansa oraz acrodermatitis enteropathica (poziom cynku w surowicy < 50 mcg/dL).
acrodermatitis enteropathica, alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, atopowe zapalenie skóry, badanie fizykalne, bakteryjne zapalenie skóry, biopsja skóry, fałdy skórne, gronkowiec złocisty, histiocytoza z komórek Langerhansa, kandydoza, kiła wrodzona, kontaktowe zapalenie skóry, lek przeciwgrzybiczny, łojotokowe zapalenie skóry, łuszczyca, obraz kliniczny, odparzenie pieluszkowe, paciorkowiec grupy A, pleśniawka, posiew bakteryjny, posiew grzybiczny, poziom cynku, rumień, test KOH, zakażenie bakteryjne, zapalenie okołoodbytnicze, zmiany skórne - Leksykon leków
Działania niepożądane – Daptomycin Reddy 350 mg
Profil bezpieczeństwa daptomycyny został oceniony na podstawie badań klinicznych obejmujących 2011 dorosłych pacjentów oraz 372 dzieci i młodzieży, z dawkami od 4 mg/kg mc. do 12 mg/kg mc. Najczęściej obserwowane działania niepożądane o częstości ≥1/100 do <1/10 obejmowały zakażenia oportunistyczne (grzybicze, dróg moczowych, kandydozy), niedokrwistość, zaburzenia neuropsychiatryczne (niepokój, bezsenność, zawroty i ból głowy), zaburzenia sercowo-naczyniowe (nadciśnienie, niedociśnienie), dolegliwości żołądkowo-jelitowe (ból, nudności, wymioty, biegunka), nieprawidłowe wyniki czynności wątroby (podwyższone AlAT, AspAT, ALP), reakcje skórne (wysypka, świąd), bóle kończyn i wzrost aktywności CPK, a także objawy ogólne jak odczyn w miejscu infuzji, gorączka i osłabienie. Częstość działań niepożądanych była porównywalna z lekami referencyjnymi stosowanymi w badaniach klinicznych.
bakteriemia Staphylococcus aureus, ból żołądkowo-jelitowy, cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, czas protrombinowy, daptomycyna, dehydrogenaza mleczanowa, dysfagia, eozynofilia, eozynofilowe zapalenie płuc, fosfokinaza kreatynowa, fungemia, hepatotoksyczność, hiperglikemia, kandydoza, leukocytoza, małopłytkowość, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, mioglobina, miopatia, miotoksyczność, nadciśnienie tętnicze, nefrotoksyczność, neuropatia obwodowa, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, niestrawność, obrzęk naczynioruchowy, powikłane zakażenie skóry i tkanek miękkich, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, reakcja polekowa z eozynofilią, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytoza, uogólniona osutka krostkowa, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie elektrolitowe, zakażenie Clostridioides difficile, zakażenie dróg moczowych, zakażenie grzybicze, zapalenie języka, zapalenie mięśni, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon chorób i schorzeń
Neuralgia poprzeczna – Diagnostyka i diagnoza
Neuralgia poprzeczna (Post-herpetic neuralgia, PHN) to przewlekły ból neuropatyczny utrzymujący się co najmniej 3 miesiące po epizodzie półpaśca, charakteryzujący się piekącym, przeszywającym bólem, allodynią, parestezjami, świądem i hiperalgezją w obszarze dermatomu objętego wysypką. Diagnoza opiera się głównie na wywiadzie i badaniu fizykalnym, z uwzględnieniem czynników ryzyka takich jak zaawansowany wiek, ciężki ból prodromalny, lokalizacja półpaśca w dermatomach nerwu trójdzielnego lub splotu ramiennego oraz obecność allodynii mechanicznej u około 50% pacjentów. W diagnostyce różnicowej należy wykluczyć zakażenia HSV, liszajec, kandydozę, kontaktowe zapalenie skóry, autoimmunologiczne choroby pęcherzowe oraz inne przyczyny bólu neuropatycznego. W większości przypadków nie są wymagane badania dodatkowe, jednak w atypowych sytuacjach pomocne mogą być testy PCR na VZV (czułość >95%, swoistość 99-100%), badania immunofluorescencyjne, serologia oraz MRI, które może wykazać zmiany w pniu mózgu i rdzeniu szyjnym u pacjentów z PHN.
allodynia, allodynia mechaniczna, badania obrazowe, badanie fizykalne, badanie immunofluorescencyjne, badanie PCR, ból neuropatyczny, ból przeszywający, choroba pęcherzowa, herpes zoster, hiperalgezja, hodowla wirusowa, kandydoza, kontaktowe zapalenie skóry, liszajec, nerw trójdzielny, neuralgia popółpaścowa, neuralgia poprzeczna, parestezje, pleksopatia, pleocytoza, płyn mózgowo-rdzeniowy, radikulopatia, reakcja łańcuchowa polimerazy, rezonans magnetyczny, splot ramienny, świąd, wirus opryszczki zwykłej, wirus półpaśca, wysypka półpaścowa, zoster sine herpete - Leksykon leków
Działania niepożądane – Everolimus Synthon 5 mg
Profil bezpieczeństwa ewerolimusu opiera się na danych z 11 badań klinicznych, obejmujących 2879 pacjentów, w tym 5 randomizowanych, podwójnie zaślepionych badań fazy III oraz 5 badań otwartych faz I i II. Najczęstsze działania niepożądane o częstości ≥1/10 to m.in. zapalenie jamy ustnej, wysypka, zmęczenie, biegunka, zakażenia, mdłości, niedokrwistość, hiperglikemia, zapalenie płuc, obrzęk obwodowy oraz hipercholesterolemia. Działania niepożądane stopnia 3-4 (częstość ≥1/100 do <1/10) obejmują m.in. zapalenie jamy ustnej, niedokrwistość, hiperglikemię, zakażenia, małopłytkowość, neutropenię, duszność, białkomocz, limfopenię, krwotoki, hipofosfatemię, nadciśnienie, wzrost aktywności ALT i AST oraz cukrzycę. Nasilenie działań oceniano według CTCAE wersji 3.0 i 4.03.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, aspergiloza, białkomocz, choroba śródmiąższowa płuc, dysfagia, ewerolimus, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hipertriglicerydemia, hipofosfatemia, immunosupresja, kandydoza, krwioplucie, limfopenia, małopłytkowość, nadciśnienie, neutropenia, niedokrwistość, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, pneumocystoza, posocznica, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wybiórcza aplazja czerwonokrwinkowa, zakażenie oportunistyczne, zakrzepica żył głębokich, zapalenie jamy ustnej, zapalenie płuc, zastoinowa niewydolność serca, zatorowość płucna, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół ręka-stopa - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Auglavin PPH 875 mg + 125 mg
Decyzja o zastosowaniu amoksycyliny z kwasem klawulanowym (Auglavin PPH, 875 mg amoksycyliny i 125 mg kwasu klawulanowego na saszetkę) u kobiet w ciąży wymaga starannej oceny korzyści terapeutycznych względem potencjalnego ryzyka dla płodu. Badania na zwierzętach nie wykazały teratogenności ani negatywnego wpływu na rozwój embrionalny i pourodzeniowy, jednak dane kliniczne u kobiet ciężarnych są ograniczone i nie potwierdzają zwiększonego ryzyka wad wrodzonych. Istotne jest jednak pojedyncze badanie wskazujące na możliwe zwiększone ryzyko martwiczego zapalenia jelit u noworodków przy profilaktycznym stosowaniu leku w przypadku przedwczesnego pęknięcia pęcherza płodowego. Z tego względu stosowanie Auglavin PPH w ciąży nie jest zalecane, chyba że korzyści dla matki przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu, co wymaga indywidualnej decyzji lekarza prowadzącego.
amoksycylina z kwasem klawulanowym, Auglavin PPH, biegunka, flora fizjologiczna, kandydoza, karmienie piersią, martwicze zapalenie jelit, mikrobiota jelitowa, przedwczesne pęknięcie pęcherza płodowego, rozwój embrionalny, rozwój płodowy, rozwój pourodzeniowy, wrodzona wada rozwojowa, wysypka, zaburzenie mikrobioty jelitowej, zakażenie grzybicze błon śluzowych - Leksykon leków
Działania niepożądane – Piperacillin/Tazobactam Noridem 2 g + 0,25 g
Produkt Piperacillin/Tazobactam Noridem, zawierający piperacylinę i tazobaktam, wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych o różnej częstości i ciężkości. Najczęściej obserwuje się biegunkę u 1-10% pacjentów, natomiast poważne powikłania, takie jak rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego oraz toksyczna martwica naskórka, występują rzadko (1-10/10 000). Inne ciężkie działania niepożądane, w tym pancytopenia, wstrząs anafilaktyczny czy zespół Stevensa-Johnsona, mają nieokreśloną częstość występowania. U pacjentów z mukowiscydozą zwiększa się ryzyko gorączki i wysypki. Działania niepożądane obejmują szeroki zakres układów, w tym immunologiczny (reakcje anafilaktyczne), hematologiczny (małopłytkowość, agranulocytoza, pancytopenia), dermatologiczny (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka), nerkowy (niewydolność nerek, kanalikowo-śródmiąższowe zapalenie nerek) oraz wątrobowy (zapalenie wątroby, żółtaczka). Monitorowanie parametrów laboratoryjnych jest kluczowe dla wczesnego wykrywania tych powikłań.
agranulocytoza, biegunka, eozynofilia, eozynofilowe zapalenie płuc, hipokaliemia, kanalikowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, kandydoza, leukopenia, majaczenie, małopłytkowość, mukowiscydoza, napady drgawkowe, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, ostra uogólniona osutka krostkowa, pancytopenia, pęcherzowe zapalenie skóry, piperacylina i tazobaktam, plamica, powikłania dermatologiczne, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, toksyczna martwica naskórka, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, trombocytoza, wstrząs anafilaktyczny, wysypka plamisto-grudkowa, zaburzenia hematologiczne, zaburzenia nerkowe, zaburzenia układu immunologicznego, zaburzenia wątroby, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie wątroby, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Furocef 500 mg
Stosowanie cefuroksymu w postaci tabletek powlekanych (Furocef) wiąże się z występowaniem działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu, które zostały sklasyfikowane według układów i narządów MedDRA. Do najczęstszych należą: nadmierny wzrost Candida (często), eozynofilia (często), bóle głowy, zawroty głowy (często), biegunka, nudności, ból brzucha i wymioty (często), a także przemijające zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (często). Rzadziej obserwuje się trombocytopenię, leukopenię, niedokrwistość hemolityczną (rzadko), a także poważne reakcje alergiczne, takie jak wstrząs anafilaktyczny, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka oraz DRESS (częstość nieznana). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego wywołanego przez Clostridium difficile (częstość nieznana), które stanowi poważne powikłanie antybiotykoterapii.
antybiotykoterapia, cefalosporyna, cefuroksym, cefuroksym aksetyl, choroba posurowicza, Clostridium difficile, enzym wątrobowy, eozynofilia, gorączka polekowa, kandydoza, leukopenia, morfologia krwi, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, odczyn Coombsa, pokrzywka, reakcja Jarischa-Herxheimera, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie wątroby, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon chorób i schorzeń
Pęcherzyca pęcherzowa – Zapobieganie i profilaktyka
Pęcherzyca pęcherzowa, będąca chorobą autoimmunologiczną charakteryzującą się powstawaniem pęcherzy na skórze i błonach śluzowych, nie posiada jednoznacznych metod zapobiegania ze względu na nieznane dokładne etiologie. Profilaktyka skupia się na ograniczeniu ekspozycji na czynniki wyzwalające, takie jak niektóre leki, terapia światłem, urazy skóry oraz stosowaniu filtrów przeciwsłonecznych o SPF ≥30 i odzieży ochronnej w celu zapobiegania oparzeniom słonecznym. Kluczowe jest utrzymanie odpowiedniej higieny skóry, stosowanie delikatnych środków pielęgnacyjnych oraz nawilżających, a także unikanie urazów i nadmiernej aktywności fizycznej do czasu opanowania pęcherzy. Wczesne rozpoznanie zakażeń skóry i ran jest niezbędne, gdyż infekcje stanowią główną przyczynę zgonów u tych pacjentów. Nawrót choroby występuje u około 30% pacjentów w ciągu pierwszego roku, a po przerwaniu leczenia nawet u 50% w ciągu 3 miesięcy.
czynnik wyzwalający, działanie niepożądane, ekspozycja na promieniowanie, ekspozycja słoneczna, filtr przeciwsłoneczny, fototerapia, inwazja drobnoustrojów, kandydoza, kandydoza jamy ustnej, kortykosteroid systemowy, kruchość skóry, leczenie przeciwzapalne, lek cytotoksyczny, lek immunosupresyjny, leukopenia, nawrót choroby, niska liczba białych krwinek, objaw zakażenia, otwarta rana, pęcherzyca pęcherzowa, prednizolon, profilaktyka antybiotykowa, profilaktyka stomatologiczna, profilaktyka zakażeń, zajęcie błon śluzowych, zaostrzenie choroby - Leksykon leków
Działania niepożądane – Azithromycin Teva 500 mg
Azytromycyna w formie tabletek do sporządzania zawiesiny doustnej (250 mg i 500 mg) może wywoływać działania niepożądane o różnym nasileniu i częstości, sklasyfikowane od bardzo częstych (≥1/10) do bardzo rzadkich (<1/10 000). Do najważniejszych działań niepożądanych należą rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, zaburzenia hematologiczne takie jak małopłytkowość, niedokrwistość hemolityczna, neutropenia i leukopenia, które mogą zwiększać ryzyko krwawień i podatność na infekcje. Wśród objawów neurologicznych często występują zawroty głowy, bóle głowy, parestezje oraz zaburzenia smaku i czucia. Infekcje grzybicze i bakteryjne, w tym kandydoza i zapalenie płuc, pojawiają się niezbyt często (≥1/1000 do <1/100).
azytromycyna, drożdżakowe zakażenie jamy ustnej, działanie niepożądane, eozynofilia, jadłowstręt, kandydoza, leukopenia, małopłytkowość, Mycobacterium avium, neutropenia, niedoczulica, niedokrwistość hemolityczna, nieżyt żołądka i jelit, niszczenie czerwonych krwinek, parestezje, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, zaburzenia smaku, zaburzenie hematologiczne, zakażenie bakteryjne, zakażenie grzybicze, zakażenie prątkami, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie gardła, zapalenie płuc, zapalenie pochwy, zawiesina doustna, zawroty głowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Flucorta 200 mg
Flukonazol, substancja czynna leku Flucorta dostępnego w dawkach 50 mg, 100 mg i 200 mg, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii przeciwgrzybiczej. Najczęściej obserwowane działania niepożądane (≥1/10) obejmują ból głowy, ból brzucha, biegunkę, nudności, wymioty oraz podwyższone wartości enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT, fosfataza alkaliczna) i wysypkę. W zakresie hematologicznym flukonazol może powodować niedokrwistość (często), agranulocytozę, leukopenię, trombocytopenię i neutropenię (niezbyt często). Ponadto, możliwe są reakcje immunologiczne, takie jak anafilaksja, oraz zaburzenia metaboliczne, w tym hipokaliemia, hipercholesterolemia i hipertriglicerydemia. W układzie nerwowym mogą wystąpić drgawki, parestezje, zawroty głowy i zmiany smaku, a w układzie sercowo-naczyniowym – wydłużenie odstępu QT i torsade de pointes.
agranulocytoza, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, anafilaksja, arytmia serca, biegunka, cholestaza, drgawki, dysfagia, działania niepożądane flukonazolu, flukonazol, fosfataza alkaliczna, hemoglobina, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia, hipertriglicerydemia, hipokaliemia, kandydoza, lek przeciwgrzybiczny, leukopenia, martwica wątroby, neutropenia, niedokrwistość, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, osutka krostkowa, parestezje, pokrzywka, torsade de pointes, trombocytopenia, układ krwiotwórczy, wydłużenie odstępu QT, zapalenie wątroby, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka