Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania

Cefuroksym, dostępny w preparacie Tarsime w postaci tabletek powlekanych (125 mg, 250 mg lub 500 mg), wymaga zachowania szczególnych środków ostrożności podczas terapii. Lekarze przepisujący ten antybiotyk powinni zwrócić uwagę na następujące kwestie kliniczne, aby zapewnić bezpieczeństwo i skuteczność leczenia.¹

Reakcje nadwrażliwości i alergie krzyżowe

Cefuroksym należy stosować ze szczególną ostrożnością u pacjentów z historią reakcji alergicznych na penicyliny lub inne antybiotyki beta-laktamowe ze względu na możliwość wystąpienia wrażliwości krzyżowej. Należy pamiętać, że w przypadku wszystkich antybiotyków beta-laktamowych raportowano ciężkie reakcje uczuleniowe, które w sporadycznych przypadkach kończyły się zgonem.²

Odnotowano również przypadki reakcji nadwrażliwości prowadzące do zespołu Kounisa – ostrego alergicznego skurczu tętnic wieńcowych, który może skutkować zawałem mięśnia sercowego. W przypadku wystąpienia ciężkiej reakcji nadwrażliwości należy natychmiast przerwać leczenie cefuroksymem i wdrożyć odpowiednie postępowanie ratunkowe.³

Przed wdrożeniem terapii konieczne jest zebranie szczegółowego wywiadu dotyczącego występowania w przeszłości ciężkich reakcji alergicznych na cefuroksym, inne cefalosporyny lub jakiekolwiek antybiotyki beta-laktamowe. Szczególną ostrożność należy zachować również u pacjentów, u których wcześniej stwierdzono łagodne lub umiarkowane reakcje nadwrażliwości na inne antybiotyki beta-laktamowe.⁴

Ciężkie niepożądane reakcje skórne (SCARS)

W trakcie leczenia cefuroksymem raportowano występowanie ciężkich niepożądanych reakcji skórnych (SCARS), które mogą zagrażać życiu lub prowadzić do zgonu. Do takich reakcji należą:⁵

• Zespół Stevensa-Johnsona (SJS) – ciężka reakcja skórna z wysypką, pęcherzami i złuszczaniem naskórka
• Toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN) – najcięższa postać reakcji skórnej, obejmująca rozległe obszary ciała
• Reakcja polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS) – reakcja systemowa z wysypką, eozynofilią i zajęciem narządów wewnętrznych

Lekarz przepisujący cefuroksym powinien poinformować pacjenta o możliwych objawach przedmiotowych i podmiotowych tych reakcji oraz prowadzić ścisłą obserwację pod kątem reakcji skórnych. W przypadku pojawienia się objawów wskazujących na wystąpienie SCARS, należy natychmiast odstawić cefuroksym i rozważyć wdrożenie alternatywnego leczenia.⁶

Bardzo istotne jest, by u pacjentów, u których wystąpiła ciężka reakcja skórna (SJS, TEN lub DRESS) po zastosowaniu cefuroksymu, nigdy ponownie nie wdrażać leczenia tym antybiotykiem.⁷

Reakcja Jarischa-Herxheimera w boreliozie

U pacjentów leczonych aksetylem cefuroksymu z powodu choroby z Lyme (boreliozy) może wystąpić reakcja Jarischa-Herxheimera. Reakcja ta jest spowodowana działaniem cefuroksymu na komórki bakterii Borrelia burgdorferi – patogenu wywołującego boreliozę. Należy poinformować pacjenta, że jest to częsta i zazwyczaj samoistnie ustępująca konsekwencja antybiotykoterapii w chorobie z Lyme.⁸

Nadmierny wzrost drobnoustrojów niewrażliwych

Podobnie jak w przypadku innych antybiotyków, stosowanie aksetylu cefuroksymu może prowadzić do nadmiernego wzrostu Candida. Przedłużone stosowanie cefuroksymu może również powodować nadmierny wzrost innych drobnoustrojów niewrażliwych na ten antybiotyk, takich jak Enterococcus i Clostridioides difficile, co może wymagać przerwania leczenia.⁹

Rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego

W związku ze stosowaniem prawie wszystkich leków przeciwbakteryjnych, w tym cefuroksymu, raportowano występowanie rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego. Choroba ta może mieć różne nasilenie – od postaci lekkiej do zagrażającej życiu. Takie rozpoznanie należy rozważyć u pacjentów, u których występuje biegunka w trakcie lub po zakończeniu terapii cefuroksymem.¹⁰

W przypadku podejrzenia lub potwierdzenia rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego należy rozważyć przerwanie leczenia cefuroksymem i wdrożenie odpowiedniej terapii przeciwko Clostridioides difficile. Istotne jest, aby nie podawać w takiej sytuacji leków hamujących perystaltykę jelit.¹¹