enzym CYP3A4
Enzym CYP3A4 (cytochrom P450 3A4) to kluczowy enzym z rodziny cytochromu P450, odpowiedzialny za metabolizm około 50% wszystkich stosowanych klinicznie leków. Jest głównie zlokalizowany w wątrobie i jelicie cienkim, gdzie pełni funkcję pierwszej linii biotransformacji substancji egzogennych.
CYP3A4 charakteryzuje się szeroką specyficznością substratową, co oznacza zdolność do metabolizowania wielu strukturalnie różnych związków. Enzymatyczna aktywność CYP3A4 wykazuje znaczną zmienność międzyosobniczą, co może prowadzić do istotnych różnic w farmakokinetyce leków u poszczególnych pacjentów.
W praktyce klinicznej istotne są interakcje lekowe na poziomie CYP3A4. Leki mogą być inhibitorami (np. ketokonazol, erytromycyna, sok grejpfrutowy), induktorami (np. ryfampicyna, karbamazepina, dziurawiec) lub substratami enzymu. Zahamowanie aktywności CYP3A4 może prowadzić do zwiększenia stężenia metabolizowanych leków i nasilenia działań niepożądanych, natomiast indukcja enzymu często skutkuje obniżeniem skuteczności terapeutycznej leków-substratów.
Znajomość roli CYP3A4 w metabolizmie leków jest niezbędna przy planowaniu farmakoterapii, szczególnie u pacjentów stosujących politerapię, oraz pomaga w przewidywaniu i zapobieganiu potencjalnym interakcjom lekowym.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Tadomon 100 mg
Lek Tadomon zawiera tapentadolu winian, agonistę receptorów opioidowych μ, dostępny w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu w dawkach 25 mg, 50 mg, 100 mg, 150 mg, 200 mg oraz 250 mg. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na substancję czynną lub składniki pomocnicze, istotną depresję oddechową, ostrą lub ciężką astmę oskrzelową, hiperkapnię, paralityczną niedrożność jelit oraz ostre zatrucia alkoholem, lekami nasennymi, ośrodkowo działającymi lekami przeciwbólowymi i substancjami psychotropowymi. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z ciężką POChP, zespołem bezdechu sennego, obniżoną rezerwą oddechową, niedrożnością przewodu pokarmowego w wywiadzie, zaawansowanymi chorobami zapalnymi jelit, a także u osób przyjmujących inhibitory MAO, silne inhibitory lub induktory CYP3A4, leki SSRI/SNRI oraz u kobiet w ciąży i karmiących piersią. Dawka początkowa u pacjentów z ryzykiem depresji oddechowej to 25 mg, natomiast dawki 200 mg i 250 mg są przeciwwskazane u pacjentów z czynnikami ryzyka.
astma oskrzelowa, choroba wrzodowa żołądka, choroba zapalna jelit, dawka skuteczna, depresja oddechowa, enzym CYP3A4, hiperkapnia, inhibitor MAO, lek przeciwbólowy, lek przeciwdepresyjny SSRI/SNRI, nadwrażliwość na tapentadol, nalokson, niedrożność jelit, niedrożność przewodu pokarmowego, niewydolność oddechowa, ośrodkowy układ nerwowy, padaczka, perystaltyka jelit, przewlekła obturacyjna choroba płuc, receptor opioidowy μ, retencja CO₂, skurcz oskrzeli, tapentadol, uzależnienie od opioidów, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie trzustki, zatrucie, zespół bezdechu sennego, zespół odstawienia - Leksykon leków
Interakcje leku – Sitagliptin + Metformin hydrochloride TZF 50 mg + 1000 mg
Farmakokinetyczne badania wykazały, że podawanie sytagliptyny w dawce 50 mg dwa razy na dobę wraz z metforminą 1000 mg dwa razy na dobę u pacjentów z cukrzycą typu 2 nie wpływa istotnie na farmakokinetykę obu substancji czynnych. Produkt leczniczy Sitagliptin + Metformin hydrochloride TZF wymaga jednak szczególnej ostrożności w kontekście interakcji lekowych. Przerwanie terapii jest konieczne przed badaniem z użyciem jodowych środków kontrastowych, a wznowienie leczenia możliwe jest po 48 godzinach i potwierdzeniu stabilnej czynności nerek. Spożywanie alkoholu jest przeciwwskazane ze względu na wysokie ryzyko kwasicy mleczanowej, zwłaszcza przy współistniejących czynnikach ryzyka, takich jak głodzenie, niedożywienie czy zaburzenia czynności wątroby.
agonista receptora beta-2-adrenergicznego, antagonista receptora angiotensyny II, cukrzyca typu 2, digoksyna, działanie hiperglikemiczne, enzym CYP3A4, ESRD, farmakokinetyka sytagliptyny, funkcja nerek, glikokortykosteroid, glikoproteina p, inhibitor ACE, inhibitor OCT2, inhibitor transportera nerkowego, inhibitory COX-2, interakcja z alkoholem, izoenzym CYP450, jodowe środki kontrastowe, kwasica mleczanowa, leczenie przeciwcukrzycowe, lek moczopędny, niewydolność nerek, NLPZ, sytagliptyna z metforminą, transporter MATE, transporter OAT3, zatrucie digoksyną - Leksykon leków
Interakcje leku – Micalcet 90 mg
Cynakalcet, substancja czynna preparatu Micalcet, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne wynikające zarówno z jego działania obniżającego poziom wapnia, jak i metabolizmu wątrobowego głównie przez enzymy CYP3A4 oraz CYP1A2. Szczególnie istotne jest unikanie jednoczesnego stosowania z lekami obniżającymi wapń, takimi jak etelkalcetyd, ze względu na ryzyko ciężkiej hipokalcemii. Inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol 200 mg 2x/dobę) mogą podwoić stężenie cynakalcetu, co wymaga dostosowania dawki, natomiast induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna) obniżają jego stężenie, co może wymagać zwiększenia dawki. Palenie tytoniu indukuje CYP1A2, zwiększając klirens cynakalcetu o 36-38%, co również wymaga korekty dawkowania. Inhibitory CYP1A2, takie jak fluwoksamina i cyprofloksacyna, mogą potencjalnie zwiększać stężenie cynakalcetu, choć brak jest bezpośrednich badań potwierdzających tę interakcję.
beta-blokery, cynakalcet, czas protrombinowy, czynnik krzepnięcia VII, dekstrometorfan, dezypramina, enzym CYP1A2, enzym CYP3A4, etelkalcetyd, hipokalcemia, indukcja enzymu CYP1A2, induktory CYP3A4, inhibitory CYP1A2, inhibitory CYP3A4, interakcje z alkoholem, ketokonazol, leki antyarytmiczne, leki immunosupresyjne, leki przeciwdepresyjne, leki przeciwgrzybicze, metoprolol, midazolam, palenie tytoniu, pantoprazol, parestezje, ryfampicyna, sewelamer, warfaryna, wąski indeks terapeutyczny, węglan wapnia, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Varenelle 3 mg + 0,02 mg
Varenelle, zawierający 3 mg drospirenonu i 0,02 mg etynyloestradiolu, charakteryzuje się specyficznymi właściwościami farmakokinetycznymi obu składników. Drospirenon jest szybko i niemal całkowicie wchłaniany po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie około 38 ng/ml w ciągu 1-2 godzin, z biodostępnością 76-85%. Jego okres półtrwania wynosi 31 godzin, a wiązanie z białkami ogranicza się głównie do albumin, bez interakcji z SHBG i CBG. Metabolizm drospirenonu odbywa się głównie przez CYP3A4, a metabolity są wydalane z kałem i moczem w stosunku 1,2-1,4. W stanie stacjonarnym stężenie drospirenonu wzrasta do około 70 ng/ml po 8 dniach stosowania, z kumulacją na poziomie około 3. Drospirenon jest dobrze tolerowany u pacjentek z łagodnymi i umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek i wątroby, bez istotnego wpływu na stężenie potasu w surowicy.
albumina surowicy, badanie in vitro, biodostępność, cytochrom P450, dostępność biologiczna, efekt pierwszego przejścia, enzym CYP3A4, globulina wiążąca hormony płciowe, globulina wiążąca kortykosteroidy, hiperkaliemia, hydroksylacja, inhibitor nieodwracalny, inhibitor odwracalny, klirens doustny, klirens kreatyniny, kwas glukuronowy, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, skala Childa-Pugha, stężenie potasu, współczynnik kumulacji, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Interakcje leku – Agastin 20 mg 20 mg
Omeprazol, składnik preparatu Agastin 20 mg, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie poprzez podwyższenie pH żołądka oraz hamowanie enzymów cytochromu P450, zwłaszcza CYP2C19 i CYP3A4. Szczególnie istotne są interakcje z lekami stosowanymi w terapii HIV, gdzie omeprazol znacząco obniża ekspozycję na nelfinawir (o około 40%) i jego aktywny metabolit M8 (o 75-90%), a także na atazanawir (zmniejszenie ekspozycji o 30-75%), co może prowadzić do obniżenia skuteczności leczenia przeciwwirusowego. Ponadto, omeprazol zmniejsza konwersję klopidogrelu do aktywnego metabolitu o 46%, co skutkuje redukcją efektu przeciwpłytkowego o około 16% i zwiększa ryzyko incydentów sercowo-naczyniowych. Wchłanianie leków przeciwgrzybiczych (pozakonazol, ketokonazol, itrakonazol) oraz erlotynibu jest również istotnie obniżone, co może ograniczać ich skuteczność kliniczną. W przypadku digoksyny obserwuje się wzrost biodostępności o około 10%, co wymaga monitorowania stężenia u osób starszych, zwłaszcza przy dużych dawkach omeprazolu.
antagonista witaminy K, atazanawir, biodostępność digoksyny, choroba wrzodowa, cylostazol, cytochrom P450, diazepam, dysfagia, dziurawiec, enzym CYP2C19, enzym CYP3A4, erlotynib, fenytoina, hamowanie agregacji płytek, incydent sercowo-naczyniowy, induktor CYP2C19, inhibitor CYP2C19, inhibitor pompy protonowej, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, klirens kreatyniny, klopidogrel, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwnowotworowy, metotreksat, nelfinawir, omeprazol, pH żołądka, pozakonazol, refluks żołądkowo-przełykowy, ryfampicyna, sakwinawir, stężenie fenytoiny, worykonazol, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Primacor 20 mg
Lerkanidypina, będąca antagonistą kanału wapniowego z grupy dihydropirydyn, jest substancją czynną leku Primacor. Przed rozpoczęciem terapii konieczna jest szczegółowa ocena pacjenta pod kątem bezwzględnych przeciwwskazań, które obejmują nadwrażliwość na lerkanidypinę lub substancje pomocnicze (w tym laktozę jednowodną: 30 mg w tabletce 10 mg i 60 mg w tabletce 20 mg). Przeciwwskazania kardiologiczne obejmują zwężenie drogi odpływu z lewej komory, nieleczoną zastoinową niewydolność serca, niestabilną dławicę piersiową oraz świeży zawał mięśnia sercowego w ciągu ostatniego miesiąca. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby oraz nerek (GFR < 30 ml/min), w tym u osób poddawanych dializoterapii.
antagonista kanału wapniowego, biodostępność leku, cyklosporyna, dializoterapia, działanie wazodylatacyjne, enzym CYP3A4, filtracja kłębuszkowa, furanokumaryna, inhibitor CYP3A4, interakcja farmakokinetyczna, interakcja z grejpfrutem, laktoza jednowodna, lerkanidypina, niestabilna dławica piersiowa, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, pochodna dihydropirydyny, substancja czynna, świeży zawał mięśnia sercowego, tabletka powlekana, zastoinowa niewydolność serca, zwężenie drogi odpływu lewej komory - Leksykon leków
Interakcje leku – Fordiab 50 mg + 850 mg
Fordiab, zawierający sytagliptynę (50 mg) i metforminę (850 mg lub 1000 mg), wykazuje złożony profil interakcji lekowych, które wynikają z właściwości obu składników. Farmakokinetyka obu substancji nie ulega istotnym zmianom przy jednoczesnym stosowaniu dawek sytagliptyny 50 mg dwa razy na dobę oraz metforminy 1000 mg dwa razy na dobę u pacjentów z cukrzycą typu 2. Jednakże, ze względu na brak kompleksowych badań interakcji preparatu Fordiab z innymi lekami, zaleca się ostrożność i monitorowanie. Szczególnie istotne jest unikanie spożycia alkoholu, który znacząco zwiększa ryzyko kwasicy mleczanowej, zwłaszcza u pacjentów z głodzeniem, niedożywieniem lub zaburzeniami czynności wątroby. Ponadto, stosowanie jodowych środków kontrastowych wymaga przerwania terapii Fordiab na co najmniej 48 godzin oraz potwierdzenia stabilnej funkcji nerek przed wznowieniem leczenia. Leki wpływające na czynność nerek (NLPZ, inhibitory ACE, antagoniści receptora angiotensyny II, diuretyki pętlowe) oraz inhibitory transporterów OCT2 i MATE (np. ranolazyna, wandetanib) wymagają ścisłego monitorowania parametrów nerkowych i glikemii ze względu na ryzyko kwasicy mleczanowej i konieczność dostosowania dawki.
agonista receptorów beta-2-adrenergicznych, antagonista receptora angiotensyny II, badanie obrazowe, ciężkie zaburzenie czynności nerek, cukrzyca typu 2, diuretyk pętlowy, działanie hiperglikemiczne, enzym CYP3A4, glikokortykosteroid, glikoproteina p, inhibitor konwertazy angiotensyny, izoenzym CYP450, jodowy środek kontrastowy, kontrola glikemii, kwasica mleczanowa, lek moczopędny, niesteroidowy lek przeciwzapalny, ostre uszkodzenie nerek, schyłkowa niewydolność nerek, selektywny inhibitor COX-2, silny inhibitor CYP3A4, sytagliptyna i metformina, transporter anionów organicznych, transporter kationów organicznych, zaburzenie czynności wątroby, zatrucie digoksyną - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ayupil 25 mg
Klozapina, substancja czynna leku Ayupil, charakteryzuje się wysokim wchłanianiem z przewodu pokarmowego na poziomie 90-95%, niezależnym od obecności pokarmu, co ułatwia stosowanie preparatu. Bezwzględna biodostępność wynosi 50-60% z powodu umiarkowanego efektu pierwszego przejścia. Maksymalne stężenia we krwi osiągane są średnio po 2,1 godzinie (zakres 0,4-4,2 h) przy standardowym dawkowaniu dwa razy na dobę. Objętość dystrybucji wynosi 1,6 l/kg, a klozapina wiąże się z białkami osocza w 95%, co ma znaczenie przy potencjalnych interakcjach lekowych. Metabolizm zachodzi głównie przez enzymy CYP1A2, CYP3A4, a w mniejszym stopniu CYP2C19 i CYP2D6, z wytworzeniem jedynie jednego aktywnego metabolitu demetylowego o słabszym i krótszym działaniu niż lek macierzysty.
AUC, białka osocza, biodostępność bezwzględna, biotransformacja leku, Cmax, Cmin, cytochrom P450, efekt pierwszego przejścia, enzym CYP1A2, enzym CYP2C19, enzym CYP2D6, enzym CYP3A4, farmakokinetyka klozapiny, klozapina, objętość dystrybucji, okres półtrwania, przewód pokarmowy, schorzenia psychiczne, stan stacjonarny leku, stężenie maksymalne leku, zmienność międzyosobnicza - Leksykon leków
Interakcje leku – Cilostop 100 mg
Cylostazol, inhibitor fosfodiesterazy III o działaniu przeciwpłytkowym, wykazuje istotne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa terapii. Monoterapia cylostazolem w dawce 150 mg 2×/dobę nie wydłuża czasu krwawienia, jednak połączenie z ASA zwiększa hamowanie agregacji płytek o 23-25%, a jednoczesne stosowanie z co najmniej dwoma lekami przeciwpłytkowymi lub przeciwzakrzepowymi jest przeciwwskazane ze względu na wysokie ryzyko krwawień (potwierdzone w badaniu CASTLE). W przypadku warfaryny i innych doustnych antykoagulantów nie stwierdzono istotnego wpływu na PT, APTT ani czas krwawienia, jednak zaleca się ostrożność i częste monitorowanie parametrów krzepnięcia. Cylostazol metabolizowany jest głównie przez CYP3A4 i CYP2C19, a jego aktywność farmakologiczna może być znacząco zwiększona przez inhibitory tych enzymów, co wymaga redukcji dawki do 50 mg 2×/dobę (np. erytromycyna, ketokonazol, omeprazol). Słabszy inhibitor CYP3A4, diltiazem, zwiększa AUC cylostazolu o 44% bez konieczności modyfikacji dawki.
agregacja płytek krwi, atorwastatyna, cylostazol, CYP2C19, cyzapryd, czas częściowej tromboplastyny, czas protrombinowy, diltiazem, doustny antykoagulant, działanie hipotensyjne, dziurawiec, enzym CYP3A4, erytromycyna, fenytoina, halofantryna, induktor CYP3A4, inhibitor cytochromu P-450, inhibitor fosfodiesterazy III, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy, karbamazepina, ketokonazol, klopidogrel, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, lowastatyna, nadmierny spadek ciśnienia, omeprazol, parametr hemodynamiczny, pimozyd, pochodna sporyszu, ryfampicyna, sok grejpfrutowy, symwastatyna, tachykardia odruchowa, układ krzepnięcia, warfaryna - Leksykon substancji czynnych
Symwastatyna – Właściwości farmakokinetyczne
Symwastatyna, podawana w formie nieaktywnego laktonu, charakteryzuje się dobrym wchłanianiem z przewodu pokarmowego, jednak z uwagi na efekt pierwszego przejścia w wątrobie, biodostępność aktywnego metabolitu beta-hydroksykwasu wynosi mniej niż 5% dawki. Maksymalne stężenie aktywnych inhibitorów w osoczu osiągane jest w ciągu 1-2 godzin po podaniu doustnym, a spożycie pokarmu nie wpływa na wchłanianie leku. Symwastatyna i jej metabolity wykazują wysokie (>95%) wiązanie z białkami osocza, a okres półtrwania beta-hydroksykwasu po podaniu dożylnym wynosi około 1,9 godziny. Eliminacja odbywa się głównie z kałem (około 60% dawki) oraz w mniejszym stopniu z moczem (około 13% dawki w ciągu 96 godzin), przy czym tylko 0,3% dawki dożylnej jest wydalane z moczem w postaci aktywnych inhibitorów. Symwastatyna jest substratem enzymu CYP3A4 oraz transporterów OATP1B1 i BCRP, co ma istotne znaczenie dla potencjalnych interakcji lekowych.
beta-hydroksykwas, białko BCRP, białko OATP1B1, bioaktywacja, biodostępność, cholesterol LDL, efekt pierwszego przejścia, eliminacja leku, enzym CYP3A4, ezetymib, farmakokinetyka, inhibitor osocza, interakcja lekowa, klirens kreatyniny, lakton, lek hipolipemizujący, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, podwyższone ryzyko, polimorfizm genu SLCO1B1, pompa lekowa BCRP, rabdomioliza, reduktaza HMG-CoA, skala Child-Pugh, statyna, stężenie maksymalne, wiązanie z białkami osocza, wychwyt wątrobowy, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Tadalafil Aurovitas
Przed rozpoczęciem terapii produktem Tadalafil Aurovitas konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu chorobowego oraz badań fizykalnych w celu właściwego rozpoznania zaburzeń erekcji lub łagodnego rozrostu gruczołu krokowego, a także wykluczenia raka prostaty. Szczególną uwagę należy zwrócić na ocenę stanu układu sercowo-naczyniowego, ze względu na ryzyko kardiologiczne związane z aktywnością seksualną oraz właściwości wazodylatacyjne tadalafilu, które mogą powodować przejściowe obniżenie ciśnienia tętniczego. Przeciwwskazane jest łączne stosowanie tadalafilu z azotanami ze względu na ryzyko znacznego spadku ciśnienia. U pacjentów stosujących leki przeciwnadciśnieniowe, w tym blokery receptorów α1-adrenergicznych (np. doksazosynę), konieczne jest dostosowanie dawki leków hipotensyjnych i zachowanie ostrożności ze względu na ryzyko niedociśnienia tętniczego.
azotany, białaczka, centralna surowicza chorioretinopatia, choroba Peyroniego, ciśnienie tętnicze, częstoskurcz, dławica piersiowa, dziedziczna nietolerancja galaktozy, enzym CYP3A4, fosfodiesteraza typu 5, łagodny rozrost gruczołu krokowego, lek przeciwnadciśnieniowy, nagła utrata słuchu, niedobór laktazy, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, nietętnicza przednia niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego, niewydolność wątroby, priapizm, przemijający napad niedokrwienny, rak gruczołu krokowego, receptor α1-adrenergiczny, skala Childa-Pugha, szpiczak mnogi, udar mózgu, układ sercowo-naczyniowy, właściwość wazodylatacyjna, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie erekcji, zawał mięśnia sercowego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Interakcje leku – Amlodipine Bluefish 5 mg
Amlodypina, metabolizowana głównie przez enzym CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Silne i umiarkowane inhibitory CYP3A4 (np. inhibitory proteazy HIV, azole przeciwgrzybicze, makrolidy, werapamil, diltiazem) powodują znaczny wzrost stężenia amlodypiny w osoczu, co zwiększa ryzyko niedociśnienia tętniczego i wymaga monitorowania ciśnienia oraz dostosowania dawki, zwłaszcza u osób starszych. Z kolei induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, ziele dziurawca) obniżają stężenie amlodypiny, osłabiając jej efekt przeciwnadciśnieniowy. Grejpfrut i sok grejpfrutowy, poprzez hamowanie CYP3A4 w jelitach, zwiększają biodostępność amlodypiny, co może prowadzić do nadmiernego spadku ciśnienia. Ponadto, jednoczesne stosowanie amlodypiny z dantrolenem (wlew dożylny) jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko hiperkaliemii, zaburzeń rytmu serca i zapaści krążeniowej, szczególnie u pacjentów z hipertermią złośliwą.
antagonista kanału wapniowego, antagonista receptora angiotensyny II, atorwastatyna, azol przeciwgrzybiczny, beta-adrenolityk, ciśnienie tętnicze, cyklosporyna, dantrolen, digoksyna, diltiazem, diuretyk, działanie hipotensyjne, działanie przeciwnadciśnieniowe, działanie wazodylatacyjne, efekt hipotensyjny, enzym CYP3A4, erytromycyna, ewerolimus, hiperkaliemia, hipertermia złośliwa, indeks terapeutyczny, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor kinazy mTOR, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor proteazy HIV, klarytromycyna, lek przeciwnadciśnieniowy, makrolid, migotanie komór, miopatia, naczynie krwionośne, nadciśnienie tętnicze, nefrotoksyczność, niedociśnienie tętnicze, przeszczepienie nerki, rabdomioliza, ryfampicyna, ssaczy cel rapamycyny, symwastatyna, syrolimus, tachykardia odruchowa, takrolimus, temsyrolimus, warfaryna, werapamil, zapaść krążeniowa, ziele dziurawca