Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Kwetiapina, substancja czynna preparatu Alcreno, może wchodzić w liczne interakcje z innymi lekami, co wynika z jej działania na ośrodkowy układ nerwowy oraz metabolizmu odbywającego się głównie przy udziale enzymu CYP3A4. Poniżej opisano najważniejsze interakcje z uwzględnieniem ich mechanizmów oraz znaczenia klinicznego.¹

Interakcje z inhibitorami enzymu CYP3A4

Jednoczesne stosowanie kwetiapiny z inhibitorami enzymu CYP3A4 może prowadzić do istotnego zwiększenia stężenia kwetiapiny w osoczu. W badaniach na zdrowych ochotnikach wykazano, że podanie ketokonazolu (silnego inhibitora CYP3A4) z kwetiapiną (25 mg) prowadziło do 5-8-krotnego zwiększenia AUC kwetiapiny. Z tego powodu jednoczesne stosowanie kwetiapiny i inhibitorów CYP3A4 jest przeciwwskazane.²

Należy również podkreślić, że sok grejpfrutowy, będący naturalnym inhibitorem CYP3A4, nie powinien być spożywany w trakcie leczenia kwetiapiną.³

Interakcje z induktorami enzymów wątrobowych

Karbamazepina i inne induktory enzymów wątrobowych mogą znacząco zwiększać klirens kwetiapiny, co prowadzi do zmniejszenia jej dostępności układowej. W badaniach klinicznych wykazano, że jednoczesne podawanie karbamazepiny zmniejszało dostępność układową kwetiapiny (mierzoną jako AUC) średnio do 13% wartości obserwowanej podczas stosowania samej kwetiapiny, przy czym u niektórych pacjentów efekt ten był jeszcze silniejszy.⁴

Podobnie fenytoina, będąca również induktorem enzymów mikrosomalnych, powoduje znaczne zwiększenie klirensu kwetiapiny (około 450%). Te interakcje mogą prowadzić do zmniejszenia skuteczności leczenia kwetiapiną.⁵

Leczenie kwetiapiną powinno być rozpoczynane u pacjentów stosujących induktory enzymów wątrobowych tylko wtedy, gdy lekarz oceni, że korzyści przewyższają ryzyko. Jakiekolwiek zmiany w leczeniu induktorami enzymów wątrobowych powinny być wprowadzane stopniowo. W razie konieczności należy rozważyć zastąpienie induktora lekiem bez właściwości indukujących, np. sodu walproinianem.⁶

Interakcje z lekami przeciwdepresyjnymi

Badania z imipraminą (inhibitor CYP2D6) oraz fluoksetyną (inhibitor CYP3A4 i CYP2D6) nie wykazały znaczącego wpływu na farmakokinetykę kwetiapiny podczas jednoczesnego stosowania.⁷

Interakcje z lekami przeciwpsychotycznymi

Jednoczesne stosowanie kwetiapiny z rysperydonem lub haloperydolem nie powodowało znaczących zmian w parametrach farmakokinetycznych kwetiapiny. Natomiast jednoczesne podawanie kwetiapiny z tiorydazyną zwiększało klirens kwetiapiny o około 70%, co może wymagać dostosowania dawki.⁸

Interakcje z innymi lekami

Cymetydyna nie wykazuje znaczącego wpływu na farmakokinetykę kwetiapiny.⁹

Farmakokinetyka soli litu nie ulegała zmianom podczas jednoczesnego stosowania z kwetiapiną. Jednakże w randomizowanym 6-tygodniowym badaniu klinicznym oceniającym stosowanie litu i kwetiapiny w porównaniu do placebo z kwetiapiną u pacjentów z ostrymi epizodami manii, zaobserwowano wyższą częstotliwość występowania objawów pozapiramidowych (szczególnie drżenia), senności i zwiększenia masy ciała w grupie leczonej litem jako uzupełnieniem terapii.¹⁰

Farmakokinetyka sodu walproinianu i kwetiapiny nie ulega istotnym klinicznie zmianom podczas jednoczesnego stosowania. Natomiast badanie retrospektywne u dzieci i młodzieży otrzymujących walproinian i kwetiapinę w monoterapii lub w skojarzeniu wykazało częstsze występowanie leukopenii i neutropenii w grupie poddanej leczeniu skojarzonemu w porównaniu do monoterapii.¹¹

Interakcje z lekami stosowanymi w układzie sercowo-naczyniowym

Nie prowadzono badań interakcji z lekami powszechnie stosowanymi w leczeniu chorób układu sercowo-naczyniowego. Zaleca się zachowanie szczególnej ostrożności podczas jednoczesnego stosowania kwetiapiny z produktami leczniczymi, które mogą powodować zaburzenia elektrolitowe lub wydłużać odstęp QTc.¹²

Wpływ na wyniki testów laboratoryjnych

Odnotowano zgłoszenia fałszywie pozytywnych wyników testów immunologicznych dla metadonu i trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych u pacjentów przyjmujących kwetiapinę. W przypadku wątpliwości co do wyników takich testów zaleca się przeprowadzenie dodatkowych badań z wykorzystaniem odpowiednich technik chromatograficznych.¹³

Interakcje z alkoholem

Ze względu na działanie kwetiapiny na ośrodkowy układ nerwowy, jednoczesne spożywanie alkoholu podczas leczenia preparatem Alcreno może prowadzić do nasilenia efektów depresyjnych ośrodkowego układu nerwowego. Alkohol może potęgować takie działania niepożądane kwetiapiny jak:¹⁴

• Sedacja – alkohol nasila działanie uspokajające kwetiapiny, co może prowadzić do nadmiernej senności
• Zaburzenia koordynacji psychoruchowej – połączenie może znacząco upośledzać zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn
• Zaburzenia funkcji poznawczych – mogą wystąpić problemy z koncentracją, pamięcią i podejmowaniem decyzji
• Zaburzenia hemodynamiczne – może wystąpić nasilona hipotensja ortostatyczna

Ze względu na potencjalne ryzyko nasilenia działań niepożądanych, zaleca się całkowitą abstynencję od alkoholu w trakcie leczenia kwetiapiną. Pacjentów należy wyraźnie poinformować o tym zagrożeniu i ryzyku związanym z jednoczesnym spożywaniem alkoholu i przyjmowaniem kwetiapiny.

Tabela interakcji

Dodatkowe uwagi dotyczące interakcji

Prowadząc leczenie kwetiapiną, należy zwrócić szczególną uwagę na następujące aspekty związane z interakcjami:

1. Przed wprowadzeniem nowego leku do terapii pacjenta przyjmującego kwetiapinę należy zawsze sprawdzić potencjalne interakcje
2. Wszelkie zmiany w schematach leczenia, szczególnie dotyczące induktorów i inhibitorów enzymów wątrobowych, powinny być wprowadzane stopniowo
3. W przypadku konieczności stosowania leczenia skojarzonego z lekami wchodzącymi w interakcje, należy odpowiednio monitorować pacjenta pod kątem skuteczności leczenia i występowania działań niepożądanych
4. Szczególną ostrożność należy zachować podczas jednoczesnego stosowania kwetiapiny z lekami o działaniu antycholinergicznym (muskarynowym)¹⁵