nawrót epizodu manii u pacjenta z chorobą dwubiegunową
Wskazanie

Nawrót epizodu manii u pacjenta z chorobą afektywną dwubiegunową (ChAD) to stan wymagający natychmiastowej interwencji terapeutycznej. Epizody maniakalne charakteryzują się podwyższonym lub drażliwym nastrojem, wzmożoną energią, zmniejszoną potrzebą snu, przyspieszoną mową, gonitwą myśli, podwyższoną samooceną oraz nieadekwatnie zwiększoną aktywnością. Nawroty epizodów maniakalnych mogą być spowodowane odstawieniem leków normotymicznych, stresem, zaburzeniami rytmu okołodobowego, stosowaniem substancji psychoaktywnych lub nieodpowiednio leczoną depresją.

W leczeniu nawrotu epizodu manii kluczowe jest zastosowanie leków przeciwpsychotycznych II generacji, które wykazują skuteczność przeciwmaniakalną. Najczęściej stosowane preparaty w Polsce to: Olanzapina (Zyprexa, Zolaxa, Olzapin), Kwetiapina (Ketrel, Kvetiplex, Quetiser), Risperidon (Rispolept, Orizon, Ryspolit), Aripiprazol (Abilify, Arypiprazol, Aribit) oraz Ziprazidon (Zeldox). W terapii wykorzystuje się również klasyczne stabilizatory nastroju jak Lit (Lithium Carbonicum GSK) oraz walproiniany (Depakine, Convulex, Valprolek).

Jednym z największych wyzwań w leczeniu nawrotu manii jest uzyskanie współpracy pacjenta, który z powodu objawów choroby często nie ma poczucia choroby i odmawia przyjmowania leków. Pacjenci w stanie maniakalnym często przerywają leczenie, co prowadzi do pogłębienia objawów. Dodatkowo problematyczne są działania niepożądane leków, które mogą obniżać adherencję terapeutyczną – przyrost masy ciała, sedacja, zaburzenia metaboliczne czy dysfunkcje seksualne.

Szczególną trudnością w leczeniu nawrotu manii jest również konieczność szybkiego opanowania objawów przy jednoczesnym minimalizowaniu ryzyka wywołania depresji polekowej. Wymaga to precyzyjnego doboru leków i ich dawek. U pacjentów z szybką zmianą faz choroby konieczne może być zastosowanie kombinacji leków o różnych mechanizmach działania. W przypadkach lekoopornych rozważa się terapię elektrowstrząsową, która wykazuje wysoką skuteczność w leczeniu ciężkich epizodów maniakalnych.