afektywna choroba dwubiegunowa
Wskazanie

Afektywna choroba dwubiegunowa (ChAD, ang. Bipolar Affective Disorder) to zaburzenie psychiczne charakteryzujące się naprzemiennymi epizodami manii/hipomanii i depresji, przedzielonymi okresami remisji. Choroba ma charakter przewlekły i nawracający, stanowiąc poważne wyzwanie terapeutyczne. Epizody maniakalne charakteryzują się wzmożonym nastrojem, zwiększoną energią i aktywnością, przyśpieszonym tokiem myślenia, zmniejszoną potrzebą snu oraz zachowaniami ryzykownymi. Z kolei epizody depresyjne objawiają się obniżonym nastrojem, utratą zainteresowań, zmniejszeniem energii, zaburzeniami snu i apetytu oraz myślami samobójczymi.

Leczenie ChAD opiera się głównie na farmakoterapii, psychoedukacji i psychoterapii. W Polsce stosuje się leki normotymiczne (stabilizatory nastroju) jak lit (Lithium Carbonicum GSK), walproiniany (Depakine, Depakine Chrono, Convulex), karbamazepinę (Tegretol, Amizepin), lamotrygina (Lamitrin, Lamotrix, Epitrigine). W leczeniu epizodów maniakalnych stosuje się atypowe leki przeciwpsychotyczne: olanzapinę (Zyprexa, Zolafren, Olzapin), kwetiapinę (Ketrel, Bonogren, Kvetispir), aripiprazol (Abilify, Aryzalera), risperidon (Rispolept, Orizon, Risperidon). W leczeniu epizodów depresyjnych stosuje się kwetiapinę, lamotrygine, a także niekiedy leki przeciwdepresyjne (zawsze w połączeniu z lekiem normotymicznym).

Największe trudności w leczeniu ChAD to zapewnienie długoterminowej współpracy pacjenta (adherence), co jest wyzwaniem ze względu na brak wglądu w chorobę podczas epizodów maniakalnych oraz skłonność do przerywania leczenia w okresach remisji. Istotnym problemem jest również ryzyko przełączenia faz (switch) – wywołania manii przy stosowaniu leków przeciwdepresyjnych. Wyzwaniem terapeutycznym są także chorzy z szybką zmianą faz (rapid cycling), lekoopornością czy mieszanymi epizodami afektywnymi. Poważnym problemem jest wysokie ryzyko samobójstwa – szacuje się, że około 15-20% nieleczonych pacjentów z ChAD popełnia samobójstwo.

Niezwykle istotne w terapii jest indywidualne dostosowanie leczenia podtrzymującego, które powinno być kontynuowane przez wiele lat, a często przez całe życie. Odpowiednio dobrana farmakoterapia w połączeniu z psychoedukacją i wsparciem psychospołecznym pozwala większości pacjentów z ChAD na prowadzenie relatywnie normalnego życia, mimo przewlekłego charakteru schorzenia.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 22.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl