zapobieganie nawrotom epizodu manii lub depresji u pacjenta z zaburzeniem afektywnym dwubiegunowym
Wskazanie

Zaburzenie afektywne dwubiegunowe (ChAD) charakteryzuje się występowaniem naprzemiennych epizodów manii/hipomanii oraz depresji, przedzielonych okresami remisji. Zapobieganie nawrotom tych epizodów jest kluczowym elementem długoterminowej strategii terapeutycznej. Leczenie profilaktyczne powinno być wdrożone po wystąpieniu co najmniej dwóch epizodów choroby lub jednego ciężkiego epizodu manii.

W profilaktyce nawrotów stosuje się przede wszystkim leki normotymiczne. Pierwszą linię leczenia stanowi lit (preparaty: Lithium Carbonicum GSK), który wykazuje skuteczność zarówno w zapobieganiu epizodom manii, jak i depresji. Alternatywnie stosuje się leki przeciwpadaczkowe o działaniu normotymicznym, takie jak walproiniany (Depakine, Convulex), karbamazepina (Tegretol, Amizepin) oraz lamotrygina (Lamitrin, Lamotrix), która wykazuje szczególną skuteczność w zapobieganiu nawrotom depresji.

W przypadku nieskuteczności monoterapii, stosuje się leki przeciwpsychotyczne II generacji o działaniu normotymicznym, takie jak olanzapina (Zyprexa, Zolafren), kwetiapina (Ketrel, Seroquel), arypiprazol (Abilify, Aryzalera) oraz risperidon (Rispolept, Orizon). W ostatnich latach do leczenia podtrzymującego wprowadzono także kariprazynę (Reagila) oraz lurazydon (Latuda).

Największym wyzwaniem w zapobieganiu nawrotom ChAD jest uzyskanie długoterminowej współpracy pacjenta w zakresie regularnego przyjmowania leków. Badania wskazują, że około 40-60% pacjentów przerywa leczenie w ciągu pierwszego roku. Przyczyną są często działania niepożądane leków (np. przyrost masy ciała przy olanzapinie, drżenia przy licie), ale także subiektywne poczucie wyzdrowienia w okresie remisji. Kolejną trudnością jest konieczność regularnego monitorowania stężenia niektórych leków we krwi (lit, walproiniany) oraz parametrów laboratoryjnych ze względu na potencjalne działania niepożądane.

Istotnym elementem kompleksowego leczenia jest również psychoedukacja pacjenta i jego rodziny, prowadzenie regularnego trybu życia z ustabilizowanym rytmem dobowym oraz unikanie substancji psychoaktywnych, które mogą wywoływać nawroty. W przypadkach opornych na farmakoterapię warto rozważyć terapię elektrowstrząsową, która wykazuje wysoką skuteczność, szczególnie w stanach manii.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl