Działania niepożądane
Alcreno 100 mg

Kwetiapina w formie tabletek powlekanych (Alcreno) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z najczęstszymi objawami występującymi u ≥10% pacjentów, takimi jak senność, zawroty głowy, ból głowy, suchość w ustach, zaburzenia metaboliczne (wzrost stężenia trójglicerydów i cholesterolu LDL, spadek HDL), zwiększenie masy ciała oraz zmniejszenie stężenia hemoglobiny. Istotne są również objawy pozapiramidowe oraz ryzyko wystąpienia ciężkich reakcji skórnych (SCAR), w tym zespołu Stevensa-Johnsona (SJS), toksycznego martwiczego oddzielania się naskórka (TEN) i wysypki z eozynofilią i objawami układowymi (DRESS). Szczególną uwagę należy zwrócić na kardiologiczne działania niepożądane, takie jak wydłużenie odstępu QTc, przedsionkowe zaburzenia rytmu, torsades de pointes oraz nagłe zgony sercowe. W populacji pediatrycznej (10-17 lat) obserwuje się dodatkowo częstsze występowanie hiperprolaktynemii, zwiększonego apetytu, objawów pozapiramidowych, podwyższonego ciśnienia tętniczego, wymiotów, omdleń oraz drażliwości, co wymaga szczegółowego monitorowania i dostosowania terapii.

Pobierz ChPL PDF Alcreno – Tabletki powlekane – 100 mg
  1. Działania niepożądane leku Alcreno (kwetiapina)
    1. Najczęstsze działania niepożądane
    2. Poważne zaburzenia sercowo-naczyniowe
    3. Ciężkie reakcje skórne
    4. Działania niepożądane u dzieci i młodzieży
  2. Szczegółowe zestawienie działań niepożądanych
  3. Monitorowanie działań niepożądanych
    1. Zalecenia dotyczące monitorowania pacjentów
  4. Bezpieczeństwo stosowania kwetiapiny
    1. Kolejne rozdziały
Wskazania
  1. afektywna choroba dwubiegunowa
  2. epizod depresyjny związany z chorobą dwubiegunową
  3. epizod manii związany z chorobą dwubiegunową
  4. nawrót epizodu depresji u pacjenta z chorobą dwubiegunową
  5. nawrót epizodu manii u pacjenta z chorobą dwubiegunową
  6. schizofrenia
Substancja czynna
  1. kwetiapina
Kategoria leku
  1. leki normotymiczne
  2. leki przeciwmaniakalne
  3. leki przeciwpsychotyczne

Działania niepożądane leku Alcreno (kwetiapina)

Kwetiapina, stosowana w postaci tabletek powlekanych (Alcreno), jak każdy lek, może powodować szereg działań niepożądanych, choć nie u każdego pacjenta one wystąpią. W celu zapewnienia bezpieczeństwa farmakoterapii konieczne jest poznanie pełnego profilu działań niepożądanych leku, częstości ich występowania oraz potencjalnych zagrożeń z nimi związanych.1

Najczęstsze działania niepożądane

Podczas terapii kwetiapiną najczęściej obserwowane działania niepożądane (występujące u więcej niż 10% pacjentów) to:

  • Senność – może wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn
  • Zawroty głowy – mogą zwiększać ryzyko upadków, szczególnie u osób starszych
  • Ból głowy – zazwyczaj o umiarkowanym nasileniu
  • Suchość w ustach – może prowadzić do problemów stomatologicznych przy długotrwałym stosowaniu
  • Objawy odstawienne – występujące po nagłym przerwaniu leczenia
  • Zaburzenia metaboliczne: zwiększenie stężenia trójglicerydów w surowicy, zwiększenie stężenia cholesterolu całkowitego (głównie frakcji LDL), spadek stężenia cholesterolu HDL
  • Zwiększenie masy ciała – istotny problem przy długotrwałej terapii
  • Zmniejszenie stężenia hemoglobiny – może prowadzić do niedokrwistości
  • Objawy pozapiramidowe – zaburzenia motoryczne wynikające z wpływu na układ pozapiramidowy

Powyższe działania niepożądane stanowią najczęściej raportowane problemy związane ze stosowaniem kwetiapiny i powinny być monitorowane podczas każdej wizyty kontrolnej.2

Poważne zaburzenia sercowo-naczyniowe

Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalne kardiologiczne działania niepożądane. Podobnie jak w przypadku innych leków neuroleptycznych, podczas stosowania kwetiapiny obserwowano: wydłużenie odstępu QTc, przedsionkowe zaburzenia rytmu, nagłe niespodziewane zgony, zatrzymanie akcji serca oraz częstoskurcz komorowy typu torsades de pointes. Efekty te są uważane za charakterystyczne dla całej klasy neuroleptyków.3

Ciężkie reakcje skórne

W trakcie leczenia kwetiapiną notowano występowanie ciężkich skórnych działań niepożądanych (SCAR), które stanowią istotne zagrożenie dla życia pacjenta. Należą do nich:

  • Zespół Stevensa-Johnsona (SJS) – ciężka choroba skóry i błon śluzowych
  • Toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN) – zagrażająca życiu reakcja skórna
  • Wysypka z eozynofilią i objawami układowymi (DRESS) – ciężka reakcja polekowa z zajęciem narządów wewnętrznych

Wystąpienie jakichkolwiek objawów sugerujących powyższe reakcje wymaga natychmiastowego przerwania leczenia i konsultacji medycznej.4

Działania niepożądane u dzieci i młodzieży

W populacji pediatrycznej (10-17 lat) należy rozważyć możliwość wystąpienia tych samych działań niepożądanych, które obserwowano u dorosłych. Jednak niektóre działania niepożądane mogą występować częściej u dzieci i młodzieży lub są specyficzne dla tej grupy wiekowej.5

Do działań niepożądanych występujących częściej u dzieci i młodzieży lub niezaobserwowanych u dorosłych należą:

  • Zwiększenie stężenia prolaktyny – może prowadzić do zaburzeń miesiączkowania u dziewcząt, powiększenia gruczołów piersiowych u chłopców
  • Zwiększenie apetytu – przyczyniające się do przyrostu masy ciała
  • Objawy pozapiramidowe – w tym sztywność mięśniowa, drżenie, niepokój ruchowy
  • Zwiększenie ciśnienia tętniczego krwi – wymaga regularnego monitorowania
  • Wymioty – częstsze niż u dorosłych
  • Omdlenia – epizody utraty przytomności
  • Nieżyt nosa – objawy podobne do przeziębienia
  • Drażliwość – zmiany nastroju i zachowania

Występowanie powyższych działań niepożądanych wymaga szczególnej uwagi przy stosowaniu kwetiapiny u pacjentów pediatrycznych.6

Szczegółowe zestawienie działań niepożądanych

Poniższa tabela przedstawia kompletne zestawienie działań niepożądanych związanych z leczeniem kwetiapiną, z uwzględnieniem częstości ich występowania oraz klasyfikacji układowej.

Klasyfikacja układów narządów Bardzo często (≥1/10) Często (≥1/100 do <1/10) Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) Rzadko (≥1/10000 do <1/1000) Bardzo rzadko (<1/10000) Częstość nieznana
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Zmniejszenie stężenia hemoglobiny Leukopenia, zmniejszenie liczby neutrofilów, zwiększenie liczby eozynofilów Neutropenia, małopłytkowość, niedokrwistość, zmniejszenie liczby płytek Agranulocytoza – –
Zaburzenia układu immunologicznego – – Nadwrażliwość (w tym alergiczne reakcje skórne) – Reakcja anafilaktyczna –
Zaburzenia endokrynologiczne – Hiperprolaktynemia, zmniejszenie stężenia całkowitej T4, zmniejszenie stężenia wolnej T4, zmniejszenie stężenia całkowitej T3, zwiększenie stężenia TSH Zmniejszenie stężenia wolnej T3, niedoczynność tarczycy – – Nieprawidłowe wydzielanie hormonu antydiuretycznego
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Zwiększenie stężenia triglicerydów w surowicy, zwiększenie stężenia cholesterolu całkowitego (przeważnie frakcji LDL) Zwiększenie apetytu, zwiększenie stężenia glukozy we krwi do poziomu hiperglikemii Hiponatremia, cukrzyca, zaostrzenie istniejącej cukrzycy – – –
Zaburzenia serca Wydłużenie odstępu QTc, przedsionkowe zaburzenia rytmu, nagłe niespodziewane zgony, zatrzymanie akcji serca, częstoskurcz komorowy typu torsades de pointes
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Ciężkie skórne działania niepożądane (SCAR): zespół Stevensa-Johnsona (SJS), toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN), wysypka z eozynofilią i objawami układowymi (DRESS)

Tabela przedstawia najważniejsze działania niepożądane kwetiapiny zgodnie z klasyfikacją układową oraz częstością występowania.<sup data-drug="Alcreno" data-section="Działania niepożądane" title="Tabela 1. Działania niepożądane związane z leczeniem kwetiapiną Częstość występowania została sklasyfikowana w sposób następujący: bardzo często (≥l/10), często (≥l/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥l/10000 do <1/1000), bardzo rzadko (7

Monitorowanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, gdyż umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.8

Zalecenia dotyczące monitorowania pacjentów

Biorąc pod uwagę spektrum działań niepożądanych kwetiapiny, zaleca się regularne monitorowanie następujących parametrów:

  1. Parametry metaboliczne: masa ciała, profil lipidowy, poziom glukozy na czczo
  2. Parametry hematologiczne: morfologia krwi z rozmazem, ze szczególnym uwzględnieniem liczby neutrofili
  3. Parametry kardiologiczne: EKG u pacjentów z czynnikami ryzyka sercowo-naczyniowego
  4. Funkcja tarczycy: poziomy hormonów tarczycy i TSH
  5. Ciśnienie tętnicze krwi: szczególnie u pacjentów pediatrycznych
  6. Objawy neurologiczne: ocena objawów pozapiramidowych
  7. Zmiany skórne: wczesna identyfikacja potencjalnych ciężkich reakcji skórnych

Systematyczne monitorowanie powyższych parametrów pozwala na wczesne wykrycie potencjalnych działań niepożądanych i odpowiednie dostosowanie terapii.9

Bezpieczeństwo stosowania kwetiapiny

Kwetiapina, jak każdy lek psychotropowy, wymaga starannego monitorowania zarówno skuteczności, jak i bezpieczeństwa terapii. Najczęstsze działania niepożądane (senność, zawroty głowy, zaburzenia metaboliczne) są zazwyczaj dobrze tolerowane, jednak mogą wymagać modyfikacji dawkowania lub dodatkowego leczenia. Rzadziej występujące działania niepożądane, takie jak ciężkie reakcje skórne czy zaburzenia rytmu serca, stanowią poważne zagrożenie i wymagają natychmiastowego przerwania leczenia.10

Szczególną ostrożność należy zachować przy stosowaniu kwetiapiny u dzieci i młodzieży, u których profil działań niepożądanych różni się nieco od obserwowanego u dorosłych. W tej grupie wiekowej należy przede wszystkim monitorować objawy pozapiramidowe, poziom prolaktyny oraz ciśnienie tętnicze krwi.11

Znajomość pełnego profilu działań niepożądanych kwetiapiny pozwala na optymalizację leczenia i minimalizację ryzyka związanego z terapią. Regularne wizyty kontrolne, monitorowanie parametrów laboratoryjnych oraz edukacja pacjenta odnośnie potencjalnych objawów niepożądanych stanowią podstawę bezpiecznego stosowania tego leku.

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl