Przedawkowanie leku Alcreno (kwetiapina)

Przedawkowanie kwetiapiny, substancji czynnej preparatu Alcreno, stanowi poważny stan kliniczny wymagający natychmiastowej interwencji medycznej. Objawy przedawkowania są zazwyczaj konsekwencją nasilonego działania farmakologicznego leku i mogą prowadzić do szeregu powikłań, w tym stanu zagrożenia życia.¹

Objawy przedawkowania

Przedawkowanie kwetiapiny charakteryzuje się zespołem objawów klinicznych różnego stopnia nasilenia, które mogą zagrażać życiu pacjenta. Główne objawy obejmują senność, sedację, tachykardię, niedociśnienie oraz efekty antycholinergiczne.²

W przypadkach ciężkiego przedawkowania mogą wystąpić poważne zaburzenia neurologiczne i kardiologiczne, takie jak: wydłużenie odstępu QT, drgawki, stan padaczkowy, rabdomioliza, depresja oddechowa, zatrzymanie moczu, majaczenie (delirium), pobudzenie, śpiączka, a w skrajnych przypadkach może dojść do zgonu.³

Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z uprzednio istniejącymi ciężkimi chorobami sercowo-naczyniowymi, ponieważ w ich przypadku ryzyko wystąpienia poważnych objawów przedawkowania jest istotnie zwiększone.⁴

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Nie istnieje swoista odtrutka dla kwetiapiny, dlatego leczenie przedawkowania opiera się głównie na działaniach objawowych i podtrzymujących.⁵ W przypadkach ciężkiego zatrucia należy uwzględnić możliwość jednoczesnego zatrucia kilkoma lekami, co może modyfikować obraz kliniczny i przebieg zatrucia.⁶

Podstawowe działania w ramach intensywnej opieki medycznej obejmują:⁷

• Zabezpieczenie drożności dróg oddechowych – kluczowe w przypadku głębokiej sedacji i ryzyka depresji oddechowej, może wymagać intubacji i wentylacji mechanicznej
• Zapewnienie odpowiedniego natlenowania i wentylacji – monitorowanie saturacji i gazometrii, tlenoterapia, wspomaganie oddychania w razie potrzeby
• Monitorowanie i podtrzymanie czynności układu sercowo-naczyniowego – ciągły monitoring EKG, pomiary ciśnienia tętniczego, wyrównywanie ewentualnych zaburzeń hemodynamicznych

Farmakologiczne leczenie przedawkowania

W przypadku zespołu majaczeniowego i pobudzenia z wyraźnymi objawami antycholinergicznymi możliwe jest zastosowanie fizostygminy w dawce 1-2 mg, jednak wyłącznie pod warunkiem ciągłego monitorowania EKG.⁸ Należy podkreślić, że fizostygmina nie jest zalecana jako leczenie standardowe ze względu na jej potencjalny ujemny wpływ na przewodnictwo wewnątrzsercowe.⁹

Przeciwwskazania do stosowania fizostygminy w przedawkowaniu kwetiapiny obejmują:¹⁰

• Zaburzenia rytmu serca – wszelkie arytmie stanowią przeciwwskazanie do podania fizostygminy
• Blok serca – jakikolwiek stopień bloku przewodzenia w sercu
• Poszerzenie zespołu QRS w zapisie EKG – sugerujące zaburzenia przewodzenia śródkomorowego

Postępowanie dekontaminacyjne

W przypadku niedawnego przyjęcia dużych dawek kwetiapiny należy rozważyć metody zmniejszające wchłanianie leku:¹¹

• Płukanie żołądka – wskazane w ciągu pierwszej godziny od zażycia leku w przypadku ciężkiego zatrucia
• Podanie węgla aktywowanego – skutecznie adsorbuje kwetiapinę z przewodu pokarmowego, zmniejszając jej wchłanianie

Leczenie niedociśnienia

W przypadku opornego na leczenie niedociśnienia spowodowanego przedawkowaniem kwetiapiny zaleca się:¹²

• Dożylne podawanie płynów – uzupełnienie objętości wewnątrznaczyniowej
• Leki sympatykomimetyczne – preferowane są selektywne α-agoniści

Szczególnie istotne jest unikanie stosowania epinefryny i dopaminy w leczeniu niedociśnienia wywołanego przedawkowaniem kwetiapiny. Wynika to z faktu, że beta-stymulacja wywoływana przez te leki może paradoksalnie nasilić niedociśnienie w przypadku współistniejącej, wywołanej przez kwetiapinę blokady receptorów alfa.¹³

Monitorowanie i nadzór medyczny

Pacjent po przedawkowaniu kwetiapiny wymaga ścisłego nadzoru medycznego z ciągłym monitorowaniem funkcji życiowych. Obserwacja powinna być kontynuowana aż do całkowitego ustąpienia objawów i powrotu pacjenta do zdrowia.¹⁴ Ze względu na ryzyko późnych powikłań, szczególnie kardiologicznych i neurologicznych, pacjent powinien pozostawać pod obserwacją nawet po ustąpieniu wstępnych objawów zatrucia.