rumień wielopostaciowy
Rumień wielopostaciowy (erythema multiforme) to ostra, zazwyczaj samoograniczająca się reakcja skórna charakteryzująca się występowaniem charakterystycznych zmian skórnych o typie tarcz strzelniczych (target lesions). Zmiany te składają się z trzech koncentrycznych stref: centralnego obszaru pęcherzowego lub martwiczego, otoczonego pierścieniem bladej skóry, a następnie zewnętrznym czerwonym pierścieniem.
Etiologia rumienia wielopostaciowego obejmuje najczęściej infekcje (głównie wirusa Herpes simplex typu 1 i 2), rzadziej leki (sulfonamidy, NLPZ, penicyliny), choroby układowe oraz nowotwory. Około 50% przypadków stanowi postać idiopatyczna, gdzie nie udaje się ustalić czynnika wyzwalającego.
Klinicznie wyróżnia się dwie postaci: rumień wielopostaciowy mniejszy (erythema multiforme minor) i większy (erythema multiforme major). Postać mniejsza charakteryzuje się zmianami skórnymi na dystalnych częściach kończyn i twarzy, bez lub z minimalnym zajęciem błon śluzowych. Postać większa obejmuje rozległe zmiany skórne i znaczące zajęcie błon śluzowych.
Diagnostyka rumienia wielopostaciowego opiera się głównie na obrazie klinicznym i wywiadzie. W przypadkach wątpliwych pomocna jest biopsja skóry. W leczeniu najważniejsze jest usunięcie czynnika wyzwalającego. W łagodnych postaciach wystarczające jest leczenie objawowe (leki przeciwhistaminowe, miejscowe glikokortykosteroidy), natomiast w cięższych przypadkach stosuje się ogólnoustrojowe glikokortykosteroidy, a niekiedy leki immunosupresyjne.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Cefadroksyl – Działania niepożądane
Cefadroksyl, jako antybiotyk cefalosporynowy, wykazuje profil bezpieczeństwa typowy dla tej grupy, z działaniami niepożądanymi obserwowanymi u około 6-7% pacjentów. Najczęstsze objawy to zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, wymioty, niestrawność), które można łagodzić podając lek podczas posiłku bez wpływu na wchłanianie. Istotne są również reakcje nadwrażliwości, w tym pokrzywka, wysypka, obrzęk naczynioruchowy oraz ciężkie zespoły dermatologiczne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona, rumień wielopostaciowy i toksyczna nekroliza naskórka. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko rzekomobłoniastego zapalenia okrężnicy wywołanego Clostridioides difficile, które może wystąpić podczas lub po terapii i wymaga natychmiastowego rozpoznania i leczenia. Ponadto, cefadroksyl może indukować poważne zaburzenia hematologiczne (agranulocytoza, neutropenia, trombocytopenia, immunologiczna niedokrwistość hemolityczna) oraz śródmiąższowe zapalenie nerek, które wymaga natychmiastowego odstawienia leku.
agranulocytoza, aminotransferaza, biegunka, ból stawów, cefadroksyl, cefalosporyna, cholestaza, choroba posurowicza, Clostridioides difficile, eozynofilia, fosfataza zasadowa, kandydoza narządów płciowych, leukopenia, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, niestrawność, niewydolność wątroby, nudności, obrzęk naczynioruchowy, odczyn Coombsa, pleśniawki, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wysypka, zakażenie oportunistyczne, zapalenie pochwy, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Egiramlon 10 mg + 10 mg
Egiramlon, zawierający ramipryl i amlodypinę, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Ramipryl jest związany z ryzykiem uporczywego suchego kaszlu, niedociśnienia, obrzęku naczynioruchowego, hiperkaliemii, zaburzeń czynności nerek i wątroby, zapalenia trzustki oraz poważnych reakcji hematologicznych, takich jak neutropenia, agranulocytoza i pancytopenia. Amlodypina najczęściej powoduje senność, zawroty głowy, bóle głowy, kołatanie serca, obrzęki obwodowe i zmęczenie. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości występowania, od bardzo często (>1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000), co ułatwia ocenę ryzyka u poszczególnych pacjentów. Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalnie zagrażające życiu reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, oraz na obrzęk naczynioruchowy, który może prowadzić do niedrożności dróg oddechowych i zgonu.
agranulocytoza, dławica piersiowa, eozynofilia, ginekomastia, hiperkaliemia, inhibitor ACE, kołatanie serca, małopłytkowość, neuropatia obwodowa, niedokrwistość hemolityczna, objaw Raynauda, obrzęk kostek, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, ramipryl i amlodypina, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, uderzenie gorąca, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie pozapiramidowe, zapalenie oskrzeli, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby cholestatyczne, zapalenie zatok, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół Lyella, zespół SIADH, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Asamax 250
Stosowanie mesalazyny (Asamax) wymaga ścisłego monitorowania parametrów laboratoryjnych, w tym morfologii krwi, AspAT, AlAT, stężenia kreatyniny oraz badania ogólnego moczu. Zalecany harmonogram badań obejmuje badania wstępne, kontrolne po 14 dniach, następnie 2-3 razy co 4 tygodnie, a przy prawidłowych wynikach co 3 miesiące. W przypadku nieprawidłowości hematologicznych, reakcji nadwrażliwości kardiologicznych (np. zapalenie mięśnia sercowego, osierdzia) lub pogorszenia funkcji nerek, konieczne jest natychmiastowe przerwanie terapii. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, nerek (przeciwwskazanie) oraz chorobami płuc, zwłaszcza astmą oskrzelową.
aminotransferazy wątrobowe, astma oskrzelowa, badania hematologiczne, badanie moczu, ból brzucha, ciężkie skórne działania niepożądane, działanie toksyczne, kamica moczowa, kreatynina, mesalazyna, morfologia krwi, nadwrażliwość, pęcherzowe zapalenie skóry, rumień wielopostaciowy, skurcz żołądka, sulfasalazyna, toksyczna nekroliza naskórka, toksyczne wykwity skórne, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia hematologiczne, zaburzenia krwi, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Tenox 5 mg
Amlodypina, substancja czynna leku Tenox w dawkach 5 mg i 10 mg, charakteryzuje się profilem działań niepożądanych obejmującym zarówno często występujące objawy, jak senność, zawroty głowy, ból głowy, kołatanie serca, nagłe zaczerwienienie twarzy, ból brzucha, nudności, obrzęk okolicy kostek oraz zmęczenie, jak i rzadsze, poważniejsze powikłania. Działania niepożądane sklasyfikowano według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz o nieznanej częstości. Szczególną uwagę należy zwrócić na zaburzenia sercowo-naczyniowe (np. kołatanie serca, arytmie, rzadko zawał mięśnia sercowego), neurologiczne (senność, zawroty głowy, bóle głowy, neuropatia obwodowa), psychiczne (depresja, lęk, bezsenność), żołądkowo-jelitowe (ból brzucha, nudności, zapalenie trzustki), wątrobowe (zapalenie wątroby, cholestaza) oraz skórne (wysypki, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka). Obrzęk, zmęczenie i osłabienie są bardzo często obserwanymi objawami ogólnymi, które mogą wpływać na komfort życia pacjenta.
antagonista wapnia, bezsenność, ból brzucha, ból głowy, bradykardia, depresja, drżenie, duszność, enzymy wątrobowe, ginekomastia, hiperglikemia, impotencja, kołatanie serca, kurcze mięśni, leukopenia, łysienie, małopłytkowość, migotanie przedsionków, nagłe zaczerwienienie, neuropatia obwodowa, niedociśnienie tętnicze, niedoczulica, niestrawność, nokturia, nudności, obrzęk kostek, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, omdlenie, parestezja, plamica, pokrzywka, rozrost dziąseł, rumień wielopostaciowy, senność, świąd, szumy uszne, tachykardia komorowa, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia smaku, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ramizek Combi 10 mg + 5 mg
Produkt leczniczy Ramizek Combi łączy ramipryl (inhibitor ACE) oraz amlodypinę (bloker kanałów wapniowych), co skutkuje złożonym profilem działań niepożądanych wynikającym z farmakokinetyki i farmakodynamiki obu składników. Ramipryl często wywołuje uporczywy, suchy kaszel, niedociśnienie tętnicze, hiperkaliemię oraz zaburzenia hematologiczne, takie jak eozynofilia (≥1/1000 do <1/100) i neutropenia/agranulocytoza (≥1/10 000 do <1/1000). Poważne działania niepożądane obejmują udar mózgu, zawał mięśnia sercowego, obrzęk naczynioruchowy, niewydolność nerek i wątroby oraz ciężkie reakcje skórne. Amlodypina najczęściej powoduje senność, zawroty głowy, kołatanie serca, nagłe zaczerwienienie twarzy oraz obrzęki obwodowe, z częstością występowania sięgającą ≥1/10. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana.
aftowe zapalenie jamy ustnej, agranulocytoza, amlodypina, białkomocz, eozynofilia, fotodermatoza, ginekomastia, hiperkaliemia, hipotonia ortostatyczna, łuszczycopodobne zapalenie skóry, małopłytkowość, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewydolność szpiku kostnego, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, ostra niewydolność nerek, ostra niewydolność wątroby, pancytopenia, pęcherzyca, ramipryl, reakcja anafilaktyczna, rozrost dziąseł, rumień wielopostaciowy, SIADH, skurcz oskrzeli, suchy kaszel, udar mózgu, zapalenie języka, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie żołądka, zawał mięśnia sercowego, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ibuprom RR MAX
Ibuprom RR MAX zawiera 400 mg ibuprofenu w tabletce powlekanej i wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z chorobami takimi jak toczeń rumieniowaty układowy, choroby przewodu pokarmowego (wrzodziejące zapalenie jelita grubego, choroba Leśniowskiego-Crohna), nadciśnienie tętnicze, zaburzenia czynności serca, nerek i wątroby, astma oskrzelowa oraz u osób w podeszłym wieku. Istotne jest monitorowanie ryzyka powikłań żołądkowo-jelitowych, w tym krwawień, owrzodzeń i perforacji, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu kortykosteroidów, leków przeciwzakrzepowych i antyagregacyjnych. Dawkowanie ibuprofenu powyżej 1200 mg/dobę wiąże się z podwyższonym ryzykiem incydentów sercowo-naczyniowych, takich jak zawał mięśnia sercowego czy udar, szczególnie u pacjentów z chorobami układu krążenia i czynnikami ryzyka (nadciśnienie, cukrzyca, palenie tytoniu). Należy unikać dawek do 2400 mg/dobę u tych grup pacjentów i dokładnie rozważyć korzyści i ryzyko terapii.
acenokumarol, astma oskrzelowa, bakteryjne zapalenie płuc, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba naczyń mózgowych, choroba naczyń obwodowych, choroba niedokrwienna serca, cukrzyca, cyklooksygenaza, dysfagia, hiperlipidemia, jałowe zapalenie opon mózgowych, kortykosteroid, krwotok z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, lek antyagregacyjny, lek przeciwzakrzepowy, maskowanie objawów zakażenia, mieszana choroba tkanki łącznej, nadciśnienie tętnicze, nefropatia postanalgetyczna, niewydolność nerek, ostra uogólniona osutka krostkowa, owrzodzenie, perforacja, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, synteza prostaglandyn, tętniczy incydent zatorowo-zakrzepowy, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, udar, warfaryna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności serca, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie płodności, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Neuroas 150 mg
Neuroas 150 mg, zawierający kwas acetylosalicylowy w postaci tabletek dojelitowych, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy uwzględnić podczas terapii. Najczęściej obserwuje się zwiększoną skłonność do krwawień, w tym krwawienia z nosa i dziąseł, z przedłużonym czasem krwawienia utrzymującym się do 4-8 dni po odstawieniu leku. Rzadko mogą wystąpić poważne zaburzenia hematologiczne, takie jak trombocytopenia, granulocytoza czy anemia aplastyczna. W zakresie układu pokarmowego często pojawia się niestrawność, a rzadziej ciężkie krwawienia, owrzodzenia żołądka lub dwunastnicy z możliwością perforacji. Reakcje skórne obejmują pokrzywkę (niezbyt często) oraz rzadkie, ale ciężkie zespoły, takie jak zespół Stevens-Johnsona czy toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka. Ponadto, mogą wystąpić reakcje nadwrażliwości, w tym obrzęk naczynioruchowy i wstrząs anafilaktyczny.
anemia aplastyczna, anemia z niedoboru żelaza, astma oskrzelowa, działanie przeciwpłytkowe, granulocytoza, hiperurykemia, klasyfikacja MedDRA, krwawienie miesiączkowe, krwawienie wewnątrzczaszkowe, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwawy wymioty, krwotoczne zapalenie naczyń, kwas acetylosalicylowy, niestrawność, niewydolność wątroby, nieżyt błony śluzowej nosa, obrzęk alergiczny, obrzęk naczynioruchowy, owrzodzenie żołądka, plamica, pokrzywka, przedłużony czas krwawienia, reakcja anafilaktyczna, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, ryzyko krwotoczne, skurcz oskrzeli, smolisty stolec, szum uszny, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie słuchu, zahamowanie funkcji szpiku kostnego, zespół Stevens-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Co-amoxiclav Bluefish 875 mg + 125 mg
Co-amoxiclav Bluefish to preparat zawierający amoksycylinę trójwodną (875 mg) oraz klawulanian potasu (125 mg kwasu klawulanowego) w formie tabletek powlekanych. Profil bezpieczeństwa leku obejmuje przede wszystkim działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego, z biegunką występującą bardzo często (≥1/10 pacjentów), a także nudności i wymioty (często). Inne istotne działania niepożądane to kandydoza skóry i błon śluzowych (często), przemijająca leukopenia i małopłytkowość (rzadko), a także poważniejsze reakcje hematologiczne, takie jak agranulocytoza i niedokrwistość hemolityczna (częstość nieznana). Wśród powikłań neurologicznych obserwuje się zawroty głowy i bóle głowy (niezbyt często) oraz przemijającą nadmierną ruchliwość i drgawki (częstość nieznana).
agranulocytoza, amoksycylina trójwodna, anafilaksja, biegunka, choroba posurowicza, czarny język włochaty, czas protrombinowy, dysbioza mikroflory, grzybica pochwy, hepatotoksyczność, infekcja oportunistyczna, kandydoza skóry, klawulanian potasu, krystaluria, kwas klawulanowy, leukopenia, małopłytkowość, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, niestrawność, nudności, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, pleśniawki, podwyższony AspAT, pokrzywka, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, śródmiąższowe zapalenie nerek, świąd, toksyczna nekroliza naskórka, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wysypka skórna, zaburzenie hematologiczne, zapalenie naczyń, zapalenie wątroby, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka zastoinowa - Leksykon substancji czynnych
Klobetazol – Wskazania do stosowania
Klobetazol, będący bardzo silnym kortykosteroidem miejscowym (propionian klobetazolu 0,5 mg/g), jest wskazany do leczenia opornych na terapię słabszymi kortykosteroidami dermatoz, takich jak łuszczyca zadawniona (z wyłączeniem uogólnionej i rozległej plackowatej), liszaj płaski z nasilonym świądem, toczeń rumieniowaty krążkowy (DLE), nawracający wyprysk (w tym kontaktowy i zliszajowaciały), atopowe i łojotokowe zapalenie skóry, liszaj rumieniowaty, rumień wielopostaciowy oraz pemfigoid pęcherzowy. Preparaty dostępne są w formie kremu, maści oraz roztworu na skórę, a ich dobór zależy od charakteru zmian: krem zalecany jest do ostrych, wilgotnych i wysiękowych zmian oraz skóry delikatnej, maść do zmian suchych, łuszczących się i hiperkeratotycznych (np. łuszczyca), natomiast roztwór do obszarów owłosionych (np. skóra głowy). Klobetazol jest stosowany u dorosłych, u młodzieży od 12. roku życia (np. Dermovate maść) oraz u dzieci powyżej 1. roku życia w wybranych preparatach (Clobetaxon maść).
atopowe zapalenie skóry, choroba autoimmunologiczna, choroba pęcherzowa, dermatoza, działanie niepożądane, działanie przeciwświądowe, działanie przeciwzapalne, hiperkeratoza, kortykosteroid miejscowy, kortykosteroid słaby, lichenifikacja, liszaj płaski, liszaj rumieniowaty, łojotokowe zapalenie skóry, łuszczyca, łuszczyca plackowata, łuszczyca zadawniona, obszar owłosiony, oporna dermatoza, pemfigoid pęcherzowy, postać farmaceutyczna, propionan klobetazolu, rumień wielopostaciowy, silny kortykosteroid, skóra owłosiona głowy, toczeń rumieniowaty krążkowy, wyprysk kontaktowy, wyprysk nawracający, wyprysk zliszajowaciały, wysięk, zmiana pęcherzowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Xyvelam 250 mg
Lewofloksacyna, substancja czynna leku Xyvelam, jest fluorochinolonowym antybiotykiem o szerokim spektrum działania, którego stosowanie wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych o różnej częstości występowania. Na podstawie danych klinicznych i doświadczeń po wprowadzeniu do obrotu, działania niepożądane klasyfikuje się od bardzo częstych (≥1/10) do bardzo rzadkich (<1/10 000) oraz o częstości nieznanej. Do najważniejszych należą: zakażenia grzybicze (często), zaburzenia hematologiczne takie jak leukopenia, trombocytopenia (rzadko), reakcje nadwrażliwości w tym obrzęk naczynioruchowy i wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia psychiczne (bezsenność, niepokój, reakcje psychotyczne), neurologiczne (ból głowy, drgawki, neuropatie), sercowo-naczyniowe (tachykardia, torsade de pointes, tętniak i rozwarstwienie aorty), żołądkowo-jelitowe (biegunka, wymioty, rzekomobłoniaste zapalenie jelit), wątrobowe (zwiększenie enzymów wątrobowych, żółtaczka), skórne (wysypka, zespół Stevensa-Johnsona), mięśniowo-szkieletowe (zapalenie i zerwanie ścięgien, rabdomioliza) oraz nerkowe (ostra niewydolność nerek). Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalnie nieodwracalne, długotrwałe działania niepożądane obejmujące układ nerwowy, mięśniowo-szkieletowy i sercowo-naczyniowy, zwłaszcza u pacjentów z czynnikami ryzyka, takimi jak wiek powyżej 60 lat, choroby współistniejące czy stosowanie kortykosteroidów.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, antybiotyk fluorochinolonowy, arytmia komorowa, biegunka krwotoczna, częstoskurcz komorowy, drgawki, dyskineza, eozynofilia, hiperglikemia, hipoglikemia, kandydoza, łagodne nadciśnienie śródczaszkowe, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, leukopenia, majaczenie, mioklonia, neuropatia, neutropenia, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niedomykalność zastawki serca, niewydolność szpiku kostnego, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, parestezja, rabdomioliza, reakcja psychotyczna, rumień trwały polekowy, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, skurcz oskrzeli, śpiączka hipoglikemiczna, śródmiąższowe zapalenie nerek, tętniak aorty, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, torsade de pointes, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wstrząs rzekomoanafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie pozapiramidowe, zakażenie grzybicze, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie ścięgna, zapalenie trzustki, zerwanie ścięgna, zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Fluxazol
Flukonazol (Fluxazol) wymaga szczególnej ostrożności w praktyce klinicznej, zwłaszcza u pacjentów z dysfunkcją nerek i wątroby, gdzie konieczne jest dostosowanie dawki i monitorowanie czynności narządów. Lek wykazuje ograniczoną skuteczność w leczeniu grzybicy skóry owłosionej głowy u dzieci (skuteczność <20%) oraz w przypadku kryptokokozy o nietypowych lokalizacjach i głębokich grzybic endemicznych, gdzie brak jest precyzyjnych schematów dawkowania. Istotne jest także uwzględnienie rosnącej oporności gatunków Candida, takich jak C. krusei i C. auris (naturalna oporność) oraz C. glabrata (zmniejszona wrażliwość), co może wymagać zastosowania alternatywnych terapii. Flukonazol jest silnym inhibitorem CYP2C9, umiarkowanym CYP3A4 i inhibitorem CYP2C19, co wymaga monitorowania interakcji lekowych, zwłaszcza z lekami o wąskim indeksie terapeutycznym i terfenadyną.
Candida glabrata, Candida krusei, DRESS, głęboka grzybica endemiczna, grzybica skóry owłosionej głowy, histoplazmoza, inhibitor CYP2C19, inhibitor CYP2C9, inhibitor CYP3A4, inwazyjne zakażenie grzybicze, izoenzym cytochromu P450, kryptokokoza płuc, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, niewydolność kory nadnerczy, ośrodkowy układ nerwowy, parakokcydioidomikoza, powierzchowna grzybica, reakcja anafilaktyczna, reakcja polekowa z eozynofilią, rumień wielopostaciowy, sporotrychoza limfatyczno-skórna, toksyczne uszkodzenie wątroby, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności nerek, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Bioracef 250 mg
Lek Bioracef zawierający cefuroksym aksetyl w dawkach 125 mg, 250 mg i 500 mg może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości występowania, sklasyfikowane na podstawie danych z badań klinicznych oraz obserwacji po wprowadzeniu do obrotu. Do najczęstszych działań należą zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego, takie jak biegunka, nudności i ból brzucha, a także bóle głowy i zawroty głowy. Rzadziej obserwuje się eozynofilię, małopłytkowość, leukopenię, a także reakcje immunologiczne, w tym gorączkę polekową, zespół choroby posurowiczej i anafilaksję. Cefuroksym może powodować dodatni odczyn Coombs’a, co ma znaczenie kliniczne w kontekście prób krzyżowych krwi i może prowadzić do niedokrwistości hemolitycznej. Przemijające zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych oraz rzadkie przypadki żółtaczki zastoinowej i zapalenia wątroby również zostały odnotowane.
anafilaksja, cefalosporyny, cefuroksym aksetyl, choroba posurowicza, Clostridioides difficile, eozynofilia, kandydoza, leukopenia, małopłytkowość, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, odczyn Coombsa, pokrzywka, reakcja Jarischa-Herxheimera, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zapalenie wątroby, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka, żółtaczka zastoinowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Oriven 225 mg
Wenlafaksyna, substancja czynna preparatu Oriven w formie kapsułek o przedłużonym uwalnianiu, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Do najczęstszych objawów (>1/10) należą nudności, suchość w jamie ustnej, ból głowy oraz nadmierne pocenie się, w tym poty nocne. Istotne jest monitorowanie parametrów hematologicznych ze względu na ryzyko agranulocytozy, niedokrwistości aplastycznej, pancytopenii, neutropenii i trombocytopenii. Rzadkie, ale poważne powikłania obejmują reakcje anafilaktyczne, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny (NMS), a także zaburzenia rytmu serca takie jak torsade de pointes, częstoskurcz komorowy, migotanie komór oraz wydłużenie odstępu QT w EKG. U pacjentów z ryzykiem chorób serca zaleca się ostrożność. Ponadto, wenlafaksyna może indukować zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego (SIADH) prowadzący do hiponatremii, co wymaga kontroli elektrolitów, zwłaszcza sodu.
agranulocytoza, ból głowy, częstoskurcz komorowy, dyskineza późna, eozynofilia płucna, hiponatremia, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, jaskra z zamkniętym kątem, kardiomiopatia Takotsubo, migotanie komór, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, neutropenia, niedokrwistość aplastyczna, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, SIADH, śródmiąższowa choroba płuc, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, torsade de pointes, trombocytopenia, wydłużenie odstępu QT, zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół serotoninowy, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Piroxicam Jelfa 20 mg
Piroksykam (Piroxicam Jelfa) jest niesteroidowym lekiem przeciwzapalnym (NLPZ) dostępnym w tabletkach powlekanych o dawkach 10 mg i 20 mg. Stosowanie piroksykamu jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, a także u osób z ciężkimi reakcjami alergicznymi w wywiadzie, takimi jak rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona czy zespół Lyella. Leku nie należy podawać pacjentom z chorobami przewodu pokarmowego zwiększającymi ryzyko krwawienia, w tym aktywną lub przebyłą chorobą wrzodową żołądka i/lub dwunastnicy, wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego, chorobą Leśniowskiego-Crohna, nowotworami przewodu pokarmowego, zapaleniem uchyłków, aktywnym owrzodzeniem lub krwawieniem z przewodu pokarmowego. Piroksykam hamuje syntezę prostaglandyn, co może nasilać istniejące problemy żołądkowo-jelitowe i zwiększać ryzyko powikłań, dlatego konieczne jest dokładne zebranie wywiadu przed rozpoczęciem terapii.
choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba wrzodowa żołądka, ciężka niewydolność nerek, ciężka niewydolność serca, ciężka niewydolność wątroby, ciężka reakcja alergiczna, działanie antyagregacyjne, hamowanie cyklooksygenazy, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwzakrzepowy, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, nadciśnienie płucne, nadwrażliwość na substancję czynną, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nowotwór przewodu pokarmowego, oligohydramnion, perforacja przewodu pokarmowego, piroksykam, przedwczesne zamknięcie przewodu tętniczego, rumień wielopostaciowy, selektywny inhibitor COX-2, skaza krwotoczna, trzeci trymestr ciąży, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenie krzepnięcia, zapalenie błony śluzowej przewodu pokarmowego, zapalenie uchyłków, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon chorób i schorzeń
Alergia na penicylinę – Etiologia i przyczyny
Alergia na penicylinę jest wynikiem nadwrażliwości układu immunologicznego, najczęściej mediowanej przez przeciwciała IgE (reakcje typu I) oraz rzadziej przez mechanizmy typu IV. Występuje u mniej niż 1% populacji, mimo że około 10% pacjentów zgłasza taką alergię. Reakcje natychmiastowe mogą prowadzić do anafilaksji (częstość 0,02-0,04%), obrzęku naczynioruchowego i pokrzywki, natomiast reakcje opóźnione obejmują wysypki, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczną nekrolizę naskórka (TEN) oraz DRESS. Diagnostyka opiera się na testach skórnych, które wykrywają obecność przeciwciał IgE, a ich wynik pozwala na bezpieczne wykluczenie lub potwierdzenie alergii. W przypadku potwierdzonej alergii, desensytyzacja umożliwia podanie penicyliny, jednak jest przeciwwskazana w ciężkich reakcjach skórnych. Ryzyko reakcji krzyżowej z cefalosporynami wynosi około 5%, a z karbapenemami około 1%, co wymaga ostrożności przy doborze terapii.
anafilaksja, antybiotyk beta-laktamowy, atopia, Clostridioides difficile, czynnik XII, desensytyzacja, erytrodermia, histamina, komórka tuczna, mediator zapalny, MRSA, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, oporność na antybiotyki, pierścień beta-laktamowy, pokrzywka, przeciwciała IgE, reakcja alergiczna, reakcja immunologiczna, reakcja nadwrażliwości, reaktywność krzyżowa, rumień wielopostaciowy, test skórny, test transformacji limfocytów, toksyczna nekroliza naskórka, układ kontaktowy, zakażenie drożdżakowe, zapalenie naczyń, zapalenie nerek, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Teicoplanin Altan 200 mg
Teikoplanina (Teicoplanin Altan 200 mg) jest glikopeptydowym antybiotykiem stosowanym w leczeniu ciężkich zakażeń, którego profil bezpieczeństwa wymaga szczegółowego monitorowania działań niepożądanych. Działania te sklasyfikowano według częstości występowania: często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz o częstości nieznanej. Najczęstsze działania niepożądane obejmują zaburzenia hematologiczne, takie jak leukopenia, małopłytkowość i eozynofilia, a także reakcje ogólne (ból, gorączka) i skórne (rumień, wysypka, świąd). Rzadziej obserwuje się poważniejsze stany, w tym neutropenię, agranulocytozę, pancytopenię, reakcje anafilaktyczne, drgawki, ototoksyczność (głuchota, szumy uszne), ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka, DRESS) oraz nefrotoksyczność manifestującą się wzrostem stężenia kreatyniny i ostrą niewydolnością nerek. Produkt zawiera 200 mg teikoplaniny (≥200 000 j.m.) oraz 9,45 mg sodu na fiolkę, co jest istotne u pacjentów na diecie niskosodowej.
antybiotyk glikopeptydowy, ciężkie zakażenie, drgawki, hiperkreatynemia, nefrotoksyczność, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, ototoksyczność, pancytopenia, pęcherzowe zapalenie skóry, podwyższona fosfataza alkaliczna, podwyższone aminotransferazy, reakcja anafilaktyczna, reakcja skórna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, szumy uszne, teikoplanina, toksyczna nekroliza naskórka, utrata słuchu, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia hematologiczne, zaburzenie przedsionkowe, zapalenie żył, zawroty głowy, zespół czerwonego człowieka, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Aspicam Bio 7,5 mg
Meloksykam, jako niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ), wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy uwzględnić w trakcie terapii. Najczęściej dotyczą one przewodu pokarmowego, gdzie obserwuje się niestrawność, nudności, wymioty, ból brzucha, zaparcia, wzdęcia oraz biegunkę (częstość bardzo częsta). Istotne jest ryzyko poważnych powikłań, takich jak choroba wrzodowa, perforacja i krwawienia z przewodu pokarmowego, które mogą prowadzić do zgonu, zwłaszcza u osób w podeszłym wieku. Działania niepożądane obejmują również zaburzenia hematologiczne (niedokrwistość niezbyt często, leukopenia i trombocytopenia rzadko, agranulocytoza bardzo rzadko), reakcje immunologiczne (reakcje alergiczne niezbyt często, anafilaktyczne o częstości nieznanej) oraz zaburzenia psychiczne i neurologiczne, takie jak ból głowy (często), zawroty głowy i senność (niezbyt często), a także rzadkie przypadki splątania i dezorientacji.
agranulocytoza, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba wrzodowa, hiperkaliemia, kołatanie serca, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukopenia, martwica brodawek nerkowych, meloksykam, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na kwas acetylosalicylowy, nadwrażliwość na światło, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, ostra martwica kanalików nerkowych, ostra niewydolność nerek, perforacja przewodu pokarmowego, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, stan splątania, szumy uszne, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, udar mózgu, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, zaburzenia morfologii krwi, zapalenie przełyku, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie żołądka, zator tętnicy, zawał serca, zawroty głowy błędnikowe, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ambroxol Dr.Max 15 mg/5 ml
Ambroxol Dr.Max w postaci syropu o stężeniu 15 mg/5 ml (3 mg/ml ambroksolu chlorowodorku) może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości występowania, sklasyfikowane zgodnie z MedDRA. Najczęściej obserwuje się zaburzenia smaku, niedoczulicę gardła, nudności oraz niedoczulicę jamy ustnej (1-10% pacjentów). Rzadziej występują reakcje alergiczne (1-10 na 10 000 pacjentów), wysypka, pokrzywka oraz dolegliwości żołądkowo-jelitowe takie jak biegunka, wymioty, niestrawność i ból brzucha (1-10 na 1000 pacjentów). Częstość występowania suchości gardła jest nieznana. Szczególną uwagę należy zwrócić na ciężkie reakcje alergiczne, w tym anafilaksję, obrzęk naczynioruchowy oraz poważne reakcje skórne, takie jak rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna martwica naskórka i ostra uogólniona krostkowica, które mogą zagrażać życiu.
ambroksolu chlorowodorek, benzoesan sodu, MedDRA, niedoczulica gardła, niedoczulica jamy ustnej, nietolerancja fruktozy, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona krostkowica, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, sorbitol, suchość błony śluzowej jamy ustnej, suchość gardła, świąd, toksyczna martwica naskórka, wstrząs anafilaktyczny, wysypka, zaburzenie smaku, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon substancji czynnych
Atazanawir – Działania niepożądane
Atazanawir, inhibitor proteazy HIV, stosowany jest w terapii skojarzonej zakażenia HIV, dostępny w dawkach 150 mg, 200 mg i 300 mg. Profil bezpieczeństwa opiera się na badaniach klinicznych u 1806 dorosłych pacjentów, gdzie dawki wynosiły 400 mg atazanawiru raz dziennie lub 300 mg atazanawiru z 100 mg rytonawiru. Najczęstsze działania niepożądane to nudności (20%), biegunka (10%) oraz żółtaczka (13-19%), z wyższą częstością żółtaczki u pacjentów stosujących atazanawir z rytonawirem (19% vs 13%). Istotnym problemem jest bardzo częste (87%) zwiększenie stężenia bilirubiny całkowitej, głównie pośredniej, z 37% pacjentów doświadczających stopnia 3-4, a u 6% stopnia 4. Wzrost aktywności aminotransferaz (AlAT, AspAT) stopnia 3-4 wraz ze wzrostem bilirubiny stopnia 3-4 występował u 2% pacjentów, co może wskazywać na poważne uszkodzenie wątroby. Dodatkowo, u pacjentów z współistniejącym zakażeniem HBV lub HCV obserwowano częstsze zwiększenie aktywności aminotransferaz, bez różnic w częstości hiperbilirubinemii.
aminotransferazy, amylaza, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, białkomocz, bilirubina, blok przedsionkowo-komorowy, choroba Gravesa-Basedowa, działanie niepożądane, HIV, inhibitor proteazy HIV, kamica nerkowa, kamica żółciowa, krwiomocz, lek przeciwretrowirusowy, martwica kości, neuropatia obwodowa, obrzęk naczynioruchowy, przewlekła choroba nerek, rumień wielopostaciowy, rytonawir, śródmiąższowe zapalenie nerek, torsades de pointes, wydłużenie odcinka QT, wykwit skórny, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie wątroby typu B, zastój żółci, zespół DRESS, zespół reaktywacji immunologicznej, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ibured 50 mg/g (5%)
Ibuprofen stosowany miejscowo w formie żelu charakteryzuje się niską biodostępnością systemową w porównaniu do doustnych NLPZ, co przekłada się na rzadsze występowanie działań niepożądanych, zwłaszcza ze strony układu pokarmowego. Dawkowanie dostępne bez recepty nie przekracza 500 mg na dobę i jest przeznaczone do krótkotrwałego stosowania. Wśród działań niepożądanych o nieznanej częstości występowania wymienia się nadwrażliwość, bóle brzucha, niestrawność, upośledzenie czynności nerek, reakcje skórne (zaczerwienienie, mrowienie), reakcje alergiczne i anafilaktyczne, a także zaostrzenie astmy oskrzelowej. Rzadko obserwuje się ciężkie dermatozy, takie jak toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka czy rumień wielopostaciowy.
astma oskrzelowa, ból brzucha, choroba przewlekła, dysfagia, ibuprofen, nadwrażliwość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niestrawność, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, rumień, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, układ immunologiczny, układ pokarmowy, zaburzenia nerek, zaburzenia żołądka i jelit, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, zmiany skórne - Leksykon leków
Działania niepożądane – Traumon 100 mg/g
Traumon w postaci żelu zawiera 100 mg/g etofenamatu, niesteroidowego leku przeciwzapalnego (NLPZ) stosowanego miejscowo. Mimo że miejscowe podanie zmniejsza ryzyko działań niepożądanych w porównaniu z podaniem ogólnoustrojowym, mogą wystąpić reakcje skórne, takie jak rumień i pieczenie (częstość niezbyt częsta: ≥1/1 000 do <1/100), zapalenie skóry z silnym świądem, wysypką i obrzękiem (bardzo rzadko: <1/10 000) oraz reakcje fotouczuleniowe o nieznanej częstości. Ponadto, mogą pojawić się reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja, niespecyficzne reakcje alergiczne, zaostrzenie astmy, skurcz oskrzeli oraz różnorodne zmiany skórne, które mogą stanowić zagrożenie życia i wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.
anafilaksja, astma, duszność, etofenamat, martwica naskórka, miejscowe podanie leku, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk, obrzęk naczynioruchowy, pieczenie skóry, podanie ogólnoustrojowe, pokrzywka, produkt leczniczy, reakcja alergiczna, reakcja fotouczuleniowa, reakcja nadwrażliwości, reakcja skórna, reaktywność układu oddechowego, rumień, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, stosunek korzyści do ryzyka, Traumon, wysypka pęcherzowa, zapalenie skóry, zdarzenie niepożądane - Leksykon leków
Działania niepożądane – PULNOZIN MUCO Junior o smaku malinowym 250 mg
Produkt leczniczy PULNOZIN MUCO Junior, zawierający 250 mg karbocysteiny w tabletkach do ssania o smaku malinowym, wykazuje działania niepożądane o różnej częstości występowania, które należy uwzględnić podczas przepisywania leku, zwłaszcza u pacjentów pediatrycznych. W zakresie układu pokarmowego najczęściej obserwuje się nudności, wymioty i biegunkę (0,1-1%), natomiast bardzo rzadko (<0,01%) mogą wystąpić krwawienia z przewodu pokarmowego, co wymaga natychmiastowej interwencji. Dodatkowo zgłaszano ból brzucha, nadżerki żołądka oraz dyskomfort w jamie brzusznej (częstość nieznana). W układzie nerwowym rzadko (0,01-0,1%) pojawiają się ból głowy, zawroty głowy, nietrzymanie moczu i kołatanie serca, które mogą wpływać na codzienne funkcjonowanie pacjenta. W zakresie układu oddechowego rzadko występują duszności (0,01-0,1%), a śluzotok oskrzelowy zgłaszany jest z częstością nieznaną, co może być związane z mukolitycznym działaniem karbocysteiny.
astma oskrzelowa, biegunka, ból głowy, ból mięśni, choroba wrzodowa, duszność, dyskomfort w jamie brzusznej, działanie mukolityczne, gastropatia polekowa, karbocysteina, kołatanie serca, krwawienie z przewodu pokarmowego, nadżerka żołądka, niedoczynność tarczycy, nietrzymanie moczu, obrzęk naczynioruchowy, palpitacje, PULNOZIN MUCO Junior, reakcja alergiczna, reakcja alergiczna skórna, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, śluzotok oskrzelowy, wysypka skórna, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Deflegmin Effect Long 75 mg
Ambroksol chlorowodorek w kapsułkach o przedłużonym uwalnianiu Deflegmin EFFECT LONG może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu. Najczęściej obserwuje się nudności (często), a także wymioty, biegunkę, niestrawność i ból brzucha (niezbyt często). Rzadziej występują reakcje alergiczne, takie jak wysypka i pokrzywka, a także reakcje nadwrażliwości układu immunologicznego (rzadko). Poważne, potencjalnie zagrażające życiu działania niepożądane obejmują reakcje anafilaktyczne, wstrząs anafilaktyczny, obrzęk naczynioruchowy oraz ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna martwica naskórka, rumień wielopostaciowy i ostra uogólniona krostkowica. Objawy te wymagają natychmiastowego przerwania leczenia i interwencji medycznej.
ambroksol chlorowodorek, ból brzucha, Deflegmin, działanie niepożądane, kapsułka o przedłużonym uwalnianiu, mukolityk, niestrawność, niewydolność krążeniowo-oddechowa, nudności, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona krostkowica, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, ślinotok, suchość jamy ustnej, toksyczna martwica naskórka, wodnisty katar, wstrząs anafilaktyczny, wymioty i biegunka, wysypka i pokrzywka, zaburzenia mikcji, zaburzenia oddawania moczu, zespół Stevensa-Johnsona, zgaga - Leksykon leków
Działania niepożądane – Metronidazole B. Braun 5 mg/ml
Metronidazol B. Braun (5 mg/ml, roztwór do infuzji) wykazuje działania niepożądane głównie przy długotrwałym stosowaniu lub dużych dawkach. Najczęściej obserwuje się mdłości, zaburzenia smaku oraz ryzyko neuropatii obwodowej. Częstość działań niepożądanych klasyfikuje się od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000) oraz nieznaną. Częstym powikłaniem są nadkażenia Candida, zwłaszcza narządów płciowych, a rzadko rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego z ciężką biegunką. Bardzo rzadko występują zaburzenia hematologiczne (granulocytopenia, agranulocytoza, pancytopenia, małopłytkowość) oraz reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja. Opisywano także encefalopatię, neuropatię, zaburzenia widzenia, zmiany w EKG (spłaszczenie załamka T), zapalenie trzustki i hepatotoksyczność, zwłaszcza u pacjentów z zespołem Cockayne'a.
agranulocytoza, anoreksja, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, ból mięśni, ból stawów, ciemny mocz, dysfagia, encefalopatia, leukopenia, małopłytkowość, mioklonia, nadkażenie Candida, neuropatia, neuropatia obwodowa, niedokrwistość aplastyczna, obrzęk naczynioruchowy, podrażnienie żył, reakcja alergiczna skórna, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, toksyczna nekroliza naskórka, zaburzenia psychotyczne, zaburzenia widzenia, zakrzepowe zapalenie żył, załamek T, zapalenie jamy ustnej, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Cockayne’a, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – MUCOPECT CONTROL 375 mg
Podczas terapii lekiem Mucopect Control zawierającym 375 mg karbocysteiny w postaci kapsułek twardych, odnotowano liczne działania niepożądane obejmujące różne układy i narządy. Szczególnie istotne są poważne reakcje alergiczne, takie jak reakcje anafilaktyczne oraz rumień trwały polekowy, które mogą stanowić zagrożenie życia. Ponadto, karbocysteina może wywoływać objawy ze strony przewodu pokarmowego, w tym krwawienia z przewodu pokarmowego oraz wymioty o nieznanej częstości występowania. W zakresie zmian skórnych zgłaszano wysypki, alergiczne wykwity skórne oraz ciężkie reakcje, takie jak zespół Stevensa-Johnsona i rumień wielopostaciowy, które wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.
działanie niepożądane, farmakoterapia, karbocysteina, krwawienie z przewodu pokarmowego, monitorowanie działań niepożądanych, pęcherzowe zapalenie skóry, personel medyczny, podmiot odpowiedzialny, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, rejestracja produktów leczniczych, rumień trwały polekowy, rumień wielopostaciowy, smołowaty stolec, tkanka podskórna, układ immunologiczny, wykwit skórny, wymioty, wymioty z krwią, wysypka skórna, zaburzenia żołądka, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Darunavir Synoptis 150 mg
Darunavir Synoptis (darunawir) jest inhibitorem proteazy stosowanym w terapii zakażeń HIV, często w skojarzeniu z rytonawirem. W badaniach klinicznych u 2613 pacjentów uprzednio leczonych dawką 600/100 mg dwa razy na dobę, działania niepożądane wystąpiły u 51,3% pacjentów przy średnim czasie terapii 95,3 tygodni. Najczęstsze objawy to biegunka (≥ 1/10), nudności, wysypka, ból głowy i wymioty. Ciężkie działania niepożądane obejmują ostrą niewydolność nerek, zawał mięśnia sercowego, zespół zapalnej reaktywacji immunologicznej, małopłytkowość, martwicę kości, zapalenie wątroby i gorączkę. Profil bezpieczeństwa przy dawce 800/100 mg raz na dobę u pacjentów wcześniej nieleczonych był podobny, z wyjątkiem częstszych, lecz łagodnych nudności. Długoterminowa analiza (do 192 tygodni) nie wykazała nowych zagrożeń. W trakcie terapii obserwuje się także ryzyko wzrostu masy ciała, hiperlipidemii i hiperglikemii, co wymaga monitorowania parametrów metabolicznych.
autoimmunologiczne zapalenie wątroby, białkomocz, choroba Gravesa-Basedowa, cytolityczne zapalenie wątroby, dna moczanowa, dysuria, ginekomastia, hemofilia, hipercholesterolemia, hiperlipidemia, hipertriglicerydemia, insulinooporność, kamica nerkowa, lek przeciwretrowirusowy, leukopenia, łojotokowe zapalenie skóry, małopłytkowość, martwica kości, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, osteoporoza, ostra niewydolność nerek, ostra uogólniona osutka krostkowa, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, stłuszczenie wątroby, wirus opryszczki, wirusowe zapalenie wątroby typu B, zakażenie HIV, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespół Stevensa-Johnsona, zespół zapalnej reaktywacji immunologicznej - Leksykon leków
Działania niepożądane – Naloxone Accord 400 mcg/ml
Naloxone Accord w formie roztworu do wstrzykiwań/infuzji może wywoływać działania niepożądane o różnym nasileniu i częstości, które należy monitorować szczególnie u pacjentów pooperacyjnych oraz z chorobami układu krążenia. Do często występujących objawów należą zawroty głowy, ból głowy, tachykardia, nudności (bardzo często ≥ 1/10), wymioty (≥ 1/100 do < 1/10) oraz niedociśnienie i nadciśnienie tętnicze. Rzadziej obserwuje się drżenie, pocenie się, zaburzenia rytmu serca, bradykardię, biegunki, suchość w jamie ustnej, hiperwentylację oraz bóle pooperacyjne, zwłaszcza przy dawkach wyższych niż zalecane. Bardzo rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu reakcje alergiczne obejmują pokrzywkę, obrzęk Quinckego i wstrząs anafilaktyczny.
bradykardia, częstoskurcz komorowy, drgawki, drżenie, duszność, hiperwentylacja, migotanie komór, nadciśnienie tętnicze, naloksonu chlorowodorek, niedociśnienie tętnicze, obrzęk płuc, obrzęk Quinckego, podanie domięśniowe, podanie dożylne, pokrzywka, reakcja alergiczna, roztwór do wstrzykiwań, rumień wielopostaciowy, stan zapalny, tachykardia, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie błony śluzowej nosa, zatrzymanie czynności serca - Leksykon leków
Działania niepożądane – uroFuraginum Max 100 mg
Furazydyna, substancja czynna preparatu uroFuraginum Max 100 mg, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy uważnie monitorować podczas terapii. Najczęściej zgłaszane objawy to nudności (8%), bóle głowy (6%) oraz nadmierne oddawanie gazów (1,5%). Rzadziej (<1%) obserwuje się sinicę związaną z methemoglobinemią, niedokrwistość megaloblastyczną lub hemolityczną, zwłaszcza u pacjentów z niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej. Neurologiczne działania niepożądane obejmują zawroty głowy, senność, zaburzenia widzenia oraz neuropatię obwodową, z wyższym ryzykiem u osób z niewydolnością nerek, niedokrwistością, cukrzycą, zaburzeniami elektrolitowymi i niedoborem witaminy B. Istotne są również reakcje nadwrażliwości układu oddechowego, w tym ostre objawy (gorączka, kaszel, duszność) oraz przewlekłe zmiany śródmiąższowe i zwłóknienie płuc, szczególnie u pacjentów starszych stosujących lek powyżej 6 miesięcy, które mogą być nieodwracalne. Ponadto, mogą wystąpić zaburzenia żołądkowo-jelitowe, skórne (w tym zespół Stevensa-Johnsona), reakcje alergiczne oraz hepatotoksyczność (polekowe zapalenie wątroby, żółtaczka cholestatyczna, martwica miąższu wątroby).
anafilaksja, Candida, duszność, dyspepsja, eozynofilia, Furagina, furazydyna, martwica miąższu wątroby, methemoglobinemia, nadkażenie oportunistyczne, neuropatia obwodowa, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość megaloblastyczna, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, polekowe zapalenie wątroby, Pseudomonas, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, senność, sinica, śródmiąższowe zapalenie płuc, wysięk opłucnowy, zaburzenia widzenia, zapalenie ślinianek, zapalenie trzustki, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka cholestatyczna, zwłóknienie płuc - Leksykon substancji czynnych
Triamcynolon – Dawkowanie i sposób podawania
Triamcynolon jest kortykosteroidem o szerokim spektrum zastosowań klinicznych, stosowanym w różnych postaciach farmaceutycznych, w tym doustnych (tabletki Polcortolon 4 mg) oraz miejscowych (krem Pevisone, aerozol Polcortolon TC). Dawkowanie triamcynolonu u dorosłych waha się od 4 mg do 60 mg na dobę, zależnie od wskazania i nasilenia choroby, z dawkami początkowymi np. 8-16 mg/dobę w chorobach reumatycznych, 20-32 mg/dobę w toczniu rumieniowatym układowym, 20-60 mg/dobę w ostrym reumatycznym zapaleniu mięśnia sercowego, czy 12-40 mg/dobę w chorobach okulistycznych. W leczeniu miejscowym krem Pevisone (1,1 mg triamcynolonu acetonidu/g) stosuje się 2 razy dziennie do 2 tygodni, natomiast aerozol Polcortolon TC (0,58 mg triamcynolonu acetonidu/g) aplikuje się 2-4 razy na dobę. Dawkowanie u dzieci jest dostosowane do masy ciała lub powierzchni ciała, z ograniczeniami wiekowymi dla preparatów miejscowych (Pevisone nie dla dzieci <16 lat, Polcortolon TC nie dla dzieci <3 lat).
alergiczne zapalenie spojówek, alergiczny nieżyt nosa, astma oskrzelowa, atopowe zapalenie skóry, beryloza, blok podpajęczynówkowy, chłoniak, dnawe zapalenie stawów, ekonazolu azotan, gruźlica płuc, gruźlicze zapalenie opon mózgowych, kortykosteroid przeciwzapalny, łuszczycowe zapalenie stawów, niewydolność kory nadnerczy, opryszczkowe pęcherzowe zapalenie skóry, ostra białaczka, pęcherzyca, reumatoidalne zapalenie stawów, reumatyczne zapalenie mięśnia sercowego, rumień wielopostaciowy, sarkoidoza, tetracykliny chlorowodorek, toczeń rumieniowaty, toczeń rumieniowaty układowy, triamcynolonu acetonid, wysięk osierdziowy, zapalenie kaletki maziowej, zapalenie naczyniówki, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie pochewki ścięgna, zapalenie rogówki, zapalenie siatkówki, zapalenie tęczówki, zastoinowa niewydolność serca, zespół Löfflera, zespół nerczycowy, zespół odstawienia miejscowych steroidów, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, ziarniniak grzybiasty, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Oriven 150 mg
Wenlafaksyna, dostępna w kapsułkach o przedłużonym uwalnianiu w dawkach 37,5 mg, 75 mg, 150 mg i 225 mg (produkt Oriven), wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które należy uwzględnić podczas terapii. Najczęstsze objawy (>1/10) to nudności, suchość w jamie ustnej, ból głowy oraz nadmierne pocenie się, w tym poty nocne. Istotne są także zaburzenia psychiatryczne, takie jak bezsenność, stany splątania, depersonalizacja, nietypowe sny, nerwowość, obniżone libido oraz ryzyko myśli i zachowań samobójczych, zwłaszcza w trakcie leczenia i po jego przerwaniu. Neurologicznie należy monitorować ryzyko zespołu serotoninowego, złośliwego zespołu neuroleptycznego, drgawek, dystonii oraz dyskinezy późnej. Ze strony układu sercowo-naczyniowego obserwuje się groźne arytmie (torsade de pointes, częstoskurcz komorowy, migotanie komór) oraz wydłużenie odstępu QT w EKG, a także tachykardię, nadciśnienie tętnicze i kardiomiopatię stresową. Rzadkie, ale poważne działania obejmują agranulocytozę, niedokrwistość aplastyczną, pancytopenię, trombocytopenię oraz ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka.
agranulocytoza, akatyzja, ból głowy, delirium, depersonalizacja, dyskineza, dyskineza późna, dystonia, eozynofilia płucna, hiponatremia, jaskra z zamkniętym kątem przesączania, kardiomiopatia stresowa, kardiomiopatia Takotsubo, mania, myśli samobójcze, nadmierne pocenie się, neutropenia, niedokrwistość aplastyczna, nudności, pancytopenia, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, suchość w jamie ustnej, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, torsade de pointes, trombocytopenia, wenlafaksyna, zaburzenia ejakulacji, zaburzenia erekcji, zaburzenia orgazmu, zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół odstawienia, zespół serotoninowy, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Veloxsol 5 mg
Lek VELOXSOL zawiera solifenacynę w dawce 5 mg (3,8 mg substancji czynnej) i wykazuje działania niepożądane typowe dla leków o działaniu cholinolitycznym. Najczęściej obserwowanym objawem jest suchość w jamie ustnej, występująca u 11% pacjentów przy dawce 5 mg, z nasileniem zwykle niewielkim i rzadko prowadzącym do przerwania terapii. Inne często zgłaszane działania niepożądane obejmują zaparcia, nudności, niestrawność, zakażenia dróg moczowych, niewyraźne widzenie, senność, zmęczenie oraz obrzęki obwodowe. W tabeli działań niepożądanych uwzględniono również rzadkie, ale poważne reakcje, takie jak zatrzymanie moczu, zaburzenia rytmu serca (Torsade de Pointes, wydłużenie odstępu QT, migotanie przedsionków), reakcje anafilaktyczne, niedrożność jelit, zaburzenia czynności wątroby oraz ciężkie reakcje skórne (rumień wielopostaciowy, złuszczające zapalenie skóry).
bursztynian solifenacyny, ciężka reakcja alergiczna, dyskomfort brzuszny, działanie cholinolityczne, halucynacje, hiperkaliemia, jaskra, jaskra z wąskim kątem przesączania, majaczenie, mechanizm cholinolityczny, migotanie przedsionków, niedrożność jelit, niedrożność okrężnicy, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, osłabienie mięśniowe, ośrodkowy układ nerwowy, reakcja anafilaktyczna, refluks żołądkowo-przełykowy, rumień wielopostaciowy, solifenacyna, suchość jamy ustnej, trudności w oddawaniu moczu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia przewodzenia serca, zakażenie dróg moczowych, zaklinowanie stolca, zapalenie pęcherza moczowego, zatrzymanie moczu, zespół suchego oka, zespół torsade de pointes, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Leflunomide Aurovitas 20 mg
Leflunomide Aurovitas, dostępny w dawkach 10 mg, 15 mg i 20 mg, jest lekiem immunosupresyjnym stosowanym w terapii chorób autoimmunologicznych. Jego profil bezpieczeństwa obejmuje szeroki zakres działań niepożądanych, które zostały sklasyfikowane według częstości występowania. Do najczęstszych należą leukopenia (leukocyty > 2 G/L), łagodne reakcje alergiczne, parestezje, bóle głowy, neuropatia obwodowa, łagodny wzrost ciśnienia tętniczego oraz zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak zapalenie okrężnicy, biegunka i nudności. Często obserwuje się także zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (zwłaszcza AlAT) oraz nasilenie wypadania włosów i zmiany skórne. Rzadziej występują poważniejsze zaburzenia hematologiczne, takie jak pancytopenia, agranulocytoza, oraz ciężkie reakcje skórne, w tym zespół Stevensa-Johnsona. Istotne jest monitorowanie funkcji wątroby, parametrów hematologicznych oraz ciśnienia tętniczego podczas terapii.
agranulocytoza, cholestaza, eozynofilia, hiperlipidemia, hipofosfatemia, hipokaliemia, hipourykemia, kolagenowe zapalenie okrężnicy, leflunomid, lek immunosupresyjny, leukopenia, limfocytowe zapalenie okrężnicy, łuszczyca krostkowa, mikroskopowe zapalenie okrężnicy, nadciśnienie płucne, neuropatia obwodowa, niedokrwistość, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, nieżyt nosa, ostra martwica wątroby, pancytopenia, parestezja, posocznica, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, śródmiąższowe zapalenie płuc, tabletka powlekana, toczeń rumieniowaty, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, wysypka polekowa z eozynofilią, zaburzenie limfoproliferacyjne, zakażenie oportunistyczne, zapalenie naczyń, zapalenie okrężnicy, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie pochewek ścięgien, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zerwanie ścięgna, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sortis 20 20 mg
Atorwastatyna, będąca inhibitorem reduktazy HMG-CoA i substancją czynną leku Sortis, jest stosowana w terapii hipercholesterolemii. W badaniach klinicznych obejmujących 16 066 pacjentów (8755 leczonych atorwastatyną, 7311 placebo) przez średnio 53 tygodnie, 5,2% pacjentów w grupie atorwastatyny przerwało leczenie z powodu działań niepożądanych, w porównaniu do 4,0% w grupie placebo. Do często występujących działań niepożądanych należą bóle mięśni (często), bóle stawów, skurcze mięśni, bóle głowy, zaparcia, wzdęcia, nudności, biegunka, bóle gardła i krwawienia z nosa. Istotne klinicznie podwyższenie aktywności aminotransferaz (>3× GGN) wystąpiło u 0,8% pacjentów, a zwiększenie kinazy kreatynowej (>3× GGN) u 2,5%, z cięższymi wzrostami (>10× GGN) u 0,4%. Rzadko obserwowano miopatię, rabdomiolizę, zapalenie wątroby, cholestazę, małopłytkowość oraz reakcje alergiczne, w tym bardzo rzadką anafilaksję.
aminotransferaza, anafilaksja, anoreksja, atorwastatyna, cholestaza, działanie niepożądane, ginekomastia, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hipoglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, koszmary senne, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, miastenia, miopatia, neuropatia obwodowa, niedoczulica, nieostre widzenie, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, pokrzywka, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, szumy uszne, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Anastrozol Teva 1 mg
Anastrozol Teva w dawce 1 mg, stosowany u pacjentek po menopauzie z operacyjnym rakiem piersi, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, potwierdzony w badaniu fazy III ATAC na 9366 pacjentkach. Najczęstsze działania niepożądane obejmują bóle głowy, uderzenia gorąca, nudności, wysypkę, bóle i zapalenie stawów oraz osłabienie, które mogą znacząco obniżać jakość życia. W zakresie zaburzeń metabolicznych często obserwuje się anoreksję i hipercholesterolemię, a niezbyt często hiperkalcemię, wymagającą monitorowania stężenia wapnia i diagnostyki w kierunku nadczynności przytarczyc. Depresja występuje bardzo często i wymaga aktywnego monitorowania oraz ewentualnej interwencji psychiatrycznej. W układzie nerwowym dominują bóle głowy (bardzo często), senność, zespół cieśni nadgarstka i zaburzenia czucia. W układzie pokarmowym często pojawiają się nudności, biegunka i wymioty, co może prowadzić do zaburzeń wodno-elektrolitowych i niedożywienia. Zaburzenia czynności wątroby manifestują się częstym wzrostem enzymów (fosfataza zasadowa, AlAT, AspAT) oraz niezbyt częstym zapaleniem wątroby, co wymaga regularnego monitorowania parametrów biochemicznych.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, anastrozol, anoreksja, biegunka, bisfosfoniany, ból głowy, ból kości, ból mięśni, depresja, fosfataza zasadowa, gammaglutamylotransferaza, hipercholesterolemia, hiperkalcemia, hormon przytarczyc, krwawienie z pochwy, łysienie, nadczynność przytarczyc, nudności, obrzęk naczynioruchowy, operacyjny rak piersi, osteoporoza, parestezje, pokrzywka, rak piersi, rumień wielopostaciowy, suchość pochwy, sztywność stawów, tamoksyfen, uderzenia gorąca, wysypka, zaburzenia czucia, zapalenie pochewki ścięgnistej, zapalenie stawów, zapalenie wątroby, zespół cieśni nadgarstka, zespół Stevensa-Johnsona, złamanie osteoporotyczne - Leksykon leków
Działania niepożądane – Telmidon 80 mg + 12,5 mg
Telmidon to lek złożony zawierający telmisartan (40 mg lub 80 mg) oraz hydrochlorotiazyd (12,5 mg lub 25 mg). Profil bezpieczeństwa preparatu wynika z działań niepożądanych obu składników i jest porównywalny z monoterapią telmisartanem, co potwierdzono w badaniach kontrolowanych na 1471 pacjentach. Najczęstszym działaniem niepożądanym są zawroty głowy ośrodkowego pochodzenia, a rzadko obserwuje się ciężki obrzęk naczynioruchowy (częstość ≥1/10000 do <1/1000). Nie stwierdzono zależności działań niepożądanych od dawki leku, płci, wieku ani rasy, choć u pacjentów japońskich częściej występują zaburzenia czynności wątroby. Wśród działań niepożądanych istotnie częstszych niż placebo wymienia się m.in. hipokaliemię, hiponatremię, lęk, depresję, tachykardię, niedociśnienie ortostatyczne, duszność, zaburzenia widzenia, bóle mięśniowo-szkieletowe oraz zaburzenia czynności wątroby i nerek.
agranulocytoza, alkaloza hipokaliemiczna, badanie kliniczne, depresja, duszność, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, hipowolemia, hydrochlorotiazyd, leukopenia, małopłytkowość, nadwrażliwość na światło, neutropenia, nieczerniakowy nowotwór złośliwy skóry, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, niewydolność szpiku kostnego, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, parestezja, pokrzywka, posocznica, rak kolczystokomórkowy skóry, rak podstawnokomórkowy, randomizowane badanie kontrolowane, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, tachykardia, telmisartan, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenie elektrolitowe, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie naczyń skóry, zapalenie płuc, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Esomeprazol Alugastrin 20 mg
Ezomeprazol, inhibitor pompy protonowej stosowany w leczeniu chorób związanych z nadmiernym wydzielaniem kwasu solnego, charakteryzuje się dobrze poznanym profilem bezpieczeństwa, niezależnym od dawki, postaci farmaceutycznej czy grupy wiekowej pacjentów. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są bóle głowy, ból brzucha, biegunka oraz nudności. Zaburzenia przewodu pokarmowego, takie jak polipy dna żołądka, kandydoza przewodu pokarmowego czy mikroskopowe zapalenie jelita grubego, występują z różną częstością. Istotne są również zaburzenia elektrolitowe, zwłaszcza hipomagnezemia, która może współistnieć z hipokalcemią i hipokaliemią, co wymaga monitorowania stężenia elektrolitów, szczególnie u pacjentów poddawanych długotrwałej terapii. Działania niepożądane ze strony układu nerwowego obejmują bóle głowy, zawroty głowy, parestezje oraz zaburzenia psychiczne, takie jak bezsenność, pobudzenie czy depresja. Reakcje skórne mogą mieć charakter od łagodnych (wysypka, świąd) do ciężkich, zagrażających życiu (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna martwica naskórka).
agranulocytoza, encefalopatia, ginekomastia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, inhibitor pompy protonowej, kandydoza przewodu pokarmowego, leukopenia, mikroskopowe zapalenie jelita grubego, nadmierne wydzielanie kwasu solnego, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, parestezja, podostra postać skórna tocznia rumieniowatego, polip dna żołądka, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczna rozpływna martwica naskórka, trombocytopenia, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Cefepime Panpharma 1 g
Cefepime Panpharma 1 g, zawierający cefepimu dichlorowodorek jednowodny, jest antybiotykiem cefalosporynowym stosowanym do wstrzykiwań i infuzji. Profil bezpieczeństwa leku u niemowląt i dzieci jest zbliżony do obserwowanego u dorosłych, z najczęstszym działaniem niepożądanym w postaci rumienia. Cefepime może powodować liczne działania niepożądane, w tym zaburzenia hematologiczne takie jak bardzo często dodatni test Coombsa, często wydłużenie czasu protrombinowego i kaolinowo-kefalinowego, niedokrwistość oraz eozynofilię. Rzadziej obserwuje się małopłytkowość, leukopenię i neutropenię, a z nieznaną częstością ciężkie stany zagrażające życiu, jak niedokrwistość aplastyczna, hemolityczna i agranulocytoza. Reakcje anafilaktyczne, w tym wstrząs anafilaktyczny, występują rzadko lub z nieznaną częstością i wymagają natychmiastowej interwencji.
agranulocytoza, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, antybiotyk cefalosporynowy, biegunka, bilirubina, ból brzucha, ból głowy, cefepim, Clostridioides difficile, czas kaolinowo-kefalinowy, czas protrombinowy, drgawki, duszność, encefalopatia, fosfataza alkaliczna, kandydoza, kandydoza jamy ustnej, kreatynina, krwotok, leukopenia, małopłytkowość, mioklonia, mocznik, nefropatia toksyczna, neutropenia, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, nudność, omam, parestezja, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, rumień, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, śpiączka, splątanie, stupor, świąd, szum uszny, test Coombsa, toksyczna nekroliza naskórka, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wysypka, zaburzenie smaku, zapalenie jelita grubego, zapalenie pochwy, zapalenie żyły, zaparcie, zawrót głowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Venlafaxine Bluefish XL 75 mg
Venlafaxine Bluefish XL w dawce 75 mg, kapsułki o przedłużonym uwalnianiu, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które wymagają ścisłego monitorowania klinicznego. U dzieci i młodzieży (6-17 lat) obserwuje się podobny profil działań niepożądanych jak u dorosłych, z dodatkowymi objawami takimi jak zmniejszenie apetytu, masy ciała, podwyższone ciśnienie tętnicze oraz cholesterol w surowicy. Szczególnie istotne są doniesienia o myślach samobójczych, wrogości i samookaleczeniach w tej grupie. Nagłe przerwanie terapii może wywołać objawy odstawienia, takie jak zawroty głowy, parestezje, bezsenność, nudności, drżenia i objawy grypopodobne, dlatego zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane do odpowiednich instytucji monitorujących.
agranulocytoza, akatyzja, częstoskurcz komorowy, dyskineza, dystonia, eozynofilia płucna, hiponatremia, jaskra zamkniętego kąta, krwotok poporodowy, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, migotanie komór, myśli samobójcze, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość aplastyczna, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, SIADH, torsade de pointes, trombocytopenia, wydłużenie QT, zaburzenia pozapiramidowe, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół serotoninowy, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Trileptal 60 mg/ml
Trileptal (okskarbazepina) w formie zawiesiny doustnej wykazuje profil bezpieczeństwa oparty na szerokich badaniach klinicznych i doświadczeniach po wprowadzeniu do obrotu. Najczęstsze działania niepożądane (>10%) obejmują senność, bóle głowy, nieukładowe zawroty głowy, diplopię, nudności, wymioty oraz uczucie zmęczenia. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko hiponatremii, obserwowanej u 2,7% pacjentów, z poziomem sodu w surowicy poniżej 125 mmol/L, zwykle bezobjawowej, ale w rzadkich przypadkach prowadzącej do poważnych objawów neurologicznych i metabolicznych. Hiponatremia może pojawić się zarówno w ciągu pierwszych 3 miesięcy terapii, jak i po dłuższym czasie stosowania. Profil bezpieczeństwa u dzieci jest zbliżony do obserwowanego u dorosłych.
AGEP, agranulocytoza, ataksja, białkomocz, blok przedsionkowo-komorowy, chwiejność afektu, diplopia, dyzartria, encefalopatia, encefalopatia wątrobowa, eozynofilia, hamowanie czynności szpiku kostnego, hiponatremia, leukopenia, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość wielonarządowa, napad padaczkowy, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość aplastyczna, niemiarowość, nieostre widzenie, nieukładowe zawroty głowy, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, obrzęk stawów, oczopląs, okskarbazepina, osteopenia, osteoporoza, pancytopenia, podwójne widzenie, powiększenie węzłów chłonnych, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, splątanie, śródmiąższowa choroba płuc, śródmiąższowe zapalenie nerek, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, układ krwiotwórczy, układowe zawroty głowy, zaburzenie świadomości, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół DRESS, zespół Lyella, zespół nieprawidłowego wydzielania wazopresyny, zespół Stevensa-Johnsona, zmniejszona gęstość mineralna kości - Leksykon leków
Działania niepożądane – Autokila 200 mg
Hydroksychlorochina (Hydroxychloroquine TZF, 200 mg) wykazuje szerokie spektrum działań terapeutycznych, jednak jej stosowanie wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych obejmujących różne układy i narządy. Do najpoważniejszych należą zaburzenia hematologiczne, takie jak zahamowanie czynności szpiku kostnego prowadzące do niedokrwistości aplastycznej, agranulocytozy, leukopenii i małopłytkowości, wymagające regularnego monitorowania morfologii krwi. Reakcje nadwrażliwości (pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, skurcz oskrzeli) oraz zaburzenia metaboliczne (jadłowstręt, hipoglikemia, nasilenie porfirii) występują z nieznaną częstością. Hydroksychlorochina może indukować poważne zaburzenia psychiatryczne (psychoza, depresja, zachowania samobójcze), neurologiczne (napady drgawkowe, zaburzenia pozapiramidowe) oraz okulistyczne, w tym retinopatię z zaburzeniami pola widzenia i zmianami barwnikowymi, które mogą być nieodwracalne i postępować mimo odstawienia leku. Często obserwuje się bóle i zawroty głowy, a także objawy ze strony przewodu pokarmowego (bóle brzucha, nudności, biegunka, wymioty), które ustępują po zmniejszeniu dawki lub przerwaniu terapii.
agranulocytoza, badanie przewodnictwa nerwowego, blok przedsionkowo-komorowy, cholestatyczne uszkodzenie wątroby, częstoskurcz komorowy, dyskineza, efekt halo, hipoglikemia, kardiomiopatia, kardiotoksyczność, leukopenia, łuszczyca, małopłytkowość, nadwrażliwość na światło, neuromiopatia, niedokrwistość aplastyczna, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, piorunująca niewydolność wątroby, pokrzywka, polekowe uszkodzenie wątroby, porfiria, retinopatia, retinotoksyczność, rumień wielopostaciowy, siarczan hydroksychlorochiny, skurcz oskrzeli, światłowstręt, testy czynności wątroby, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia pozapiramidowe, zahamowanie szpiku kostnego, zapalenie wątroby, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zespół Sweeta, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Hydroxyzinum Hasco 25,00 mg
Hydroksyzyna w dawce 25 mg (Hydroxyzinum Hasco, tabletki powlekane) wykazuje działania niepożądane głównie związane z depresyjnym lub paradoksalnym pobudzającym wpływem na ośrodkowy układ nerwowy, działaniem przeciwcholinergicznym oraz reakcjami nadwrażliwości. W badaniach klinicznych na 735 pacjentach przyjmujących 50 mg hydroksyzyny dziennie, najczęściej obserwowano senność (13,74% vs 2,70% placebo), ból głowy (1,63% vs 1,90%), zmęczenie (1,36% vs 0,63%) oraz suchość w jamie ustnej (1,22% vs 0,63%). Po wprowadzeniu leku do obrotu zgłoszono także rzadkie i bardzo rzadkie działania niepożądane, takie jak reakcje alergiczne (wysypka, świąd, obrzęk), wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia psychiczne (pobudzenie, splątanie, dezorientacja, omamy), drgawki, tachykardię, niedociśnienie tętnicze, skurcz oskrzeli oraz poważne zaburzenia rytmu serca (np. torsade de pointes, wydłużenie QT). Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowano zgodnie z MedDRA, co ułatwia ocenę ryzyka klinicznego.
astenia, dysfunkcja układu moczowego, dyskineza, dystonia, działanie przeciwcholinergiczne, halucynacje, hydroksyzyna, małopłytkowość, niedociśnienie tętnicze, obrzęk naczynioruchowy, omamy, ośrodkowy układ nerwowy, osutka krostkowa, parestezja, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, sedacja, skurcz oskrzeli, splątanie, tachykardia, testy czynnościowe wątroby, torsade de pointes, uszkodzenie hepatocytów, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, wysypka polekowa, zaburzenia akomodacji, zaburzenia rytmu serca, zatrzymanie moczu, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Polsart Plus 80 mg + 25 mg
Produkt leczniczy Polsart Plus, dostępny w dawkach 40 mg + 12,5 mg, 80 mg + 12,5 mg oraz 80 mg + 25 mg, zawiera telmisartan i hydrochlorotiazyd. W badaniach klinicznych obejmujących 1471 pacjentów, z czego 835 stosowało kombinację obu substancji, profil bezpieczeństwa wykazał, że częstość działań niepożądanych nie różni się istotnie między dawkami 80 mg + 12,5 mg a 80 mg + 25 mg. Najczęstszym działaniem niepożądanym są zawroty głowy, a rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) może wystąpić ciężki obrzęk naczynioruchowy, potencjalnie zagrażający życiu. Działania niepożądane obejmują m.in. hipokaliemię, hiponatremię, zaburzenia widzenia, niedociśnienie ortostatyczne, duszność, zaburzenia czynności wątroby oraz reakcje skórne, a także objawy ze strony układu mięśniowo-szkieletowego i psychiczne. Nie stwierdzono zależności częstości działań niepożądanych od płci, wieku czy rasy pacjentów.
agranulocytoza, alkaloza hipochloremiczna, cukromocz, częstoskurcz, dyspepsja, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hipokaliemia, hiponatremia, hipowolemia, jaskra z zamkniętym kątem, kwas moczowy, leukopenia, małopłytkowość, martwicze zapalenie naczyń, neutropenia, nieczerniakowy nowotwór złośliwy skóry, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność szpiku kostnego, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, parestezje, posocznica, rak kolczystokomórkowy skóry, rak podstawnokomórkowy, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, śródmiąższowe zapalenie nerek, telmisartan i hydrochlorotiazyd, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, triglicerydy, zaburzenia wątroby, zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zapalenie żołądka, zawroty głowy, zespół zaburzeń oddechowych, żółtaczka cholestatyczna, żółtaczka miąższowa - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Pantoprazol Zentiva
Pantoprazol Zentiva 40 mg w formie proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań wymaga szczególnej uwagi ze strony lekarza ze względu na ryzyko maskowania objawów nowotworu żołądka, co może opóźniać diagnozę. Należy monitorować objawy alarmowe, takie jak znaczna niezamierzona utrata masy ciała, nawracające wymioty, dysfagia, krwawe wymioty, niedokrwistość oraz smołowate stolce. W przypadku owrzodzeń żołądka konieczne jest wykluczenie podłoża nowotworowego. U pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby wskazane jest regularne monitorowanie enzymów wątrobowych, a w razie ich wzrostu – przerwanie terapii. Nie zaleca się łączyć pantoprazolu z inhibitorami proteazy HIV zależnymi od kwaśnego pH żołądka (np. atazanawir), ze względu na zmniejszenie ich biodostępności. Leczenie może zwiększać ryzyko zakażeń przewodu pokarmowego bakteriami Salmonella, Campylobacter i Clostridium difficile oraz prowadzić do hipomagnezemii, szczególnie przy stosowaniu powyżej 3 miesięcy, co wymaga monitorowania stężenia magnezu i suplementacji w razie potrzeby.
Campylobacter, chromogranina A, ciężka skórna reakcja niepożądana, Clostridium difficile, digoksyna, diuretyk, dysfagia, guz neuroendokrynny, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, kacheksja, komorowe zaburzenie rytmu, niedokrwistość z niedoboru żelaza, niewydolność wątroby, objawy alarmowe, odpowiedź na pantoprazol, osteoporoza, owrzodzenie żołądka, reakcja polekowa z eozynofilią, rumień wielopostaciowy, Salmonella, stolec smołowaty, tężyczka, toczeń rumieniowaty podostry skórny, toksyczna rozpływna martwica naskórka, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Darunavir Sandoz 600 mg
Darunavir Sandoz (600 mg tabletki powlekane) stosowany w terapii HIV wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które zostały szczegółowo opisane na podstawie badań klinicznych obejmujących 2613 pacjentów. Profil bezpieczeństwa leku jest dobrze poznany, z 51,3% pacjentów doświadczających co najmniej jednego działania niepożądanego podczas średniego czasu terapii wynoszącego 95,3 tygodnia. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są biegunka (bardzo często, ≥1/10), nudności, wymioty, wysypka i ból głowy (często, ≥1/100 do <1/10). Ciężkie działania niepożądane, takie jak ostra niewydolność nerek, zawał mięśnia sercowego, zespół zapalnej reaktywacji immunologicznej, małopłytkowość, martwica kości oraz zapalenie wątroby, wymagają natychmiastowej interwencji i modyfikacji terapii. Szczególną uwagę należy zwrócić na zaburzenia hematologiczne (małopłytkowość, neutropenia, niedokrwistość), metaboliczne (cukrzyca, hiperlipidemia) oraz neurologiczne i psychiczne, które mogą wpływać na adherencję do leczenia.
astenia, bezsenność, białkomocz, biegunka, ból głowy, cukrzyca, depresja, dezorientacja, dławica piersiowa, dna moczanowa, duszność, herpes simplex, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hiperlipidemia, hipertriglicerydemia, insulinooporność, kamica nerkowa, kaszel, krwawienie z nosa, lęk, lek przeciwretrowirusowy, letarg, leukopenia, małopłytkowość, martwica kości, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, nefropatia krystaliczna, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedoczulica, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, niestrawność, niewydolność nerek, nudności, obrzęk naczynioruchowy, osteoporoza, ostra niewydolność nerek, parestezje, polidypsja, rumień wielopostaciowy, toksyczna nekroliza naskórka, wirus opryszczki, wymioty, wysypka, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zespół zapalnej reaktywacji immunologicznej