enzym CYP2D6

Enzym CYP2D6 należy do rodziny cytochromu P450 i odgrywa kluczową rolę w metabolizmie około 25% leków stosowanych klinicznie, w tym beta-blokerów, przeciwdepresantów, przeciwpsychotycznych, opioidów i leków przeciwarytmicznych. Jest kodowany przez gen CYP2D6 zlokalizowany na chromosomie 22.

CYP2D6 charakteryzuje się wysokim polimorfizmem genetycznym, co prowadzi do znacznych różnic w aktywności enzymatycznej między pacjentami. Na podstawie aktywności tego enzymu pacjentów klasyfikuje się jako metabolizerów ultraszybkich, szybkich (prawidłowych), pośrednich lub wolnych. Te różnice mają istotne implikacje kliniczne, wpływając na skuteczność terapii i ryzyko działań niepożądanych.

W praktyce klinicznej oznaczanie genotypu CYP2D6 może być pomocne przy doborze dawek leków lub wyborze alternatywnych terapii, szczególnie w przypadku leków o wąskim indeksie terapeutycznym. Warto pamiętać, że aktywność CYP2D6 może być modyfikowana przez interakcje lekowe – niektóre substancje mogą hamować lub indukować ten enzym, zmieniając metabolizm innych jednocześnie stosowanych leków.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Przeciwwskazania – Neoazarina 316 mg + 10 mg

Lek Neoazarina, zawierający 10 mg fosforanu kodeiny półwodnego oraz 316 mg sproszkowanego ziela tymianku, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki preparatu, w tym laktozę jednowodną (131 mg), oraz u osób z ostrą niewydolnością oddechową, ostrymi napadami astmy oskrzelowej i innymi zaburzeniami oddychania. Ze względu na działanie zapierające kodeiny, lek nie powinien być stosowany u pacjentów z przewlekłymi zaparciami. Ponadto, Neoazarina jest przeciwwskazana u dzieci poniżej 12 roku życia z powodu ryzyka ciężkich działań niepożądanych, a także u kobiet karmiących piersią, gdyż kodeina przenika do mleka matki i może powodować sedację oraz depresję oddechową u niemowląt, zwłaszcza u matek będących szybkimi metabolizerami kodeiny (enzym CYP2D6). U pacjentów z bardzo szybkim metabolizmem kodeiny istnieje podwyższone ryzyko toksyczności opioidowej nawet przy standardowych dawkach.
astma oskrzelowa, choroba wątroby, dawka terapeutyczna, depresja ośrodka oddechowego, depresja ośrodkowego układu nerwowego, enzym CYP2D6, fosforan kodeiny, hipoksemia, konwersja kodeiny do morfiny, laktoza jednowodna, metabolizm kodeiny, metabolizm leku, nadwrażliwość na substancje, nietolerancja galaktozy, ostra niewydolność oddechowa, perystaltyka przewodu pokarmowego, przewlekłe zaparcia, skurcz oskrzeli, toksyczność opioidowa, wymiana gazowa w płucach, zaburzenia oddychania, ziele tymianku
Leksykon leków
Interakcje leku – Febuxostat Aurovitas 120 mg

Febuksostat Aurovitas, jako inhibitor oksydazy ksantynowej (XO), wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne przede wszystkim z merkaptopuryną i azatiopryną, gdzie hamowanie XO prowadzi do znacznego wzrostu stężenia tych cytostatyków w osoczu i ryzyka mielotoksyczności. Zaleca się redukcję dawki tych leków do 20% standardowej lub mniej podczas jednoczesnego stosowania. W przypadku innych leków cytotoksycznych brak jest szczegółowych danych, co wymaga ostrożności. Febuksostat wykazuje słabe hamowanie enzymów CYP2C8 i CYP2D6, co nie wymaga modyfikacji dawek leków takich jak rosiglitazon (4 mg) czy dezypramina (AUC wzrost o 22%). Inhibitory glukuronidacji, np. naproksen (250 mg 2x/d), zwiększają ekspozycję na febuksostat (Cmax +28%, AUC +41%, t1/2 +26%), jednak bez konieczności zmiany dawkowania. Silni induktory UGT mogą obniżać skuteczność febuksostatu, dlatego zaleca się monitorowanie stężenia kwasu moczowego przez 1-2 tygodnie po ich wprowadzeniu lub odstawieniu.
azatiopryna, biodostępność, czynnik krzepnięcia VII, dezypramina, enzym CYP2C8, enzym CYP2D6, farmakokinetyka, febuksostat, glukuronylotransferaza, hepatotoksyczność, hydrochlorotiazyd, indometacyna, induktor enzymatyczny, inhibitor COX-2, inhibitor glukuronidacji, inhibitor oksydazy ksantynowej, INR, kolchicyna, kwas moczowy, lek cytotoksyczny, lek zobojętniający, merkaptopuryna, metabolit, mielotoksyczność, niesteroidowy lek przeciwzapalny, probenecyd, przeciwciało monoklonalne, rosiglitazon, teofilina, warfaryna, wodorotlenek glinu, wodorotlenek magnezu, zespół rozpadu guza
Leksykon leków
Interakcje leku – Abirateron Zentiva 500 mg

Abirateron Zentiva, stosowany w terapii raka gruczołu krokowego, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają kluczowe znaczenie dla skuteczności i bezpieczeństwa leczenia. Podawanie leku z pokarmem znacząco zwiększa wchłanianie abirateronu octanu, co jest niezalecane ze względu na brak danych potwierdzających bezpieczeństwo takiego postępowania. Silne induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna (600 mg/dobę przez 6 dni), obniżają AUC abirateronu o 55%, co wymaga unikania ich stosowania podczas terapii. Natomiast silne inhibitory CYP3A4, np. ketokonazol, nie wykazują klinicznie istotnego wpływu na farmakokinetykę abirateronu. Abirateron jest inhibitorem enzymów CYP2D6 i CYP2C8, co prowadzi do zwiększenia ekspozycji na leki metabolizowane przez te szlaki, np. dekstrometorfan (2,9-krotny wzrost AUC) oraz pioglitazon (wzrost AUC o 46%), co wymaga ostrożności i monitorowania działań niepożądanych, zwłaszcza przy lekach o wąskim indeksie terapeutycznym.
abirateron octan, amiodaron, chinidyna, cytochrom P450, dekstrometorfan, dekstrorfan, dezypramina, dofetylid, dyzopiramid, dziurawiec zwyczajny, enzym CYP2C8, enzym CYP2D6, fenobarbital, fenytoina, flekainid, haloperydol, ibutylid, indeks terapeutyczny, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, karbamazepina, ketokonazol, kodeina, lek przeciwarytmiczny klasy Ia, lek przeciwarytmiczny klasy III, metadon, metoprolol, moksyfloksacyna, oksykodon, pioglitazon, propafenon, propranolol, rak gruczołu krokowego, receptor androgenowy, repaglinid, ryfabutyna, ryfampicyna, ryfapentyna, rysperydon, siarczan abirateronu, siarczan N-tlenku abirateronu, sotalol, spironolakton, supresja androgenowa, swoisty antygen sterczowy, torsade de pointes, tramadol, transporter OATP1B1, wenlafaksyna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie sercowo-naczyniowe
Leksykon leków
Interakcje leku – Arpixor 20 mg

Arypiprazol, będący substancją czynną leku Arpixor, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie związane z jego metabolizmem przez enzymy CYP2D6 i CYP3A4 oraz działaniem antagonistycznym na receptor α1-adrenergiczny. Silne inhibitory CYP2D6 (np. chinidyna, fluoksetyna, paroksetyna) zwiększają AUC arypiprazolu o 107%, a silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol) podnoszą AUC o 63% i Cmax o 37%, co wymaga zmniejszenia dawki arypiprazolu o około 50%. Induktory CYP3A4 (np. karbamazepina) obniżają Cmax i AUC o 68-73%, wskazując na konieczność podwojenia dawki. Dodatkowo, arypiprazol może nasilać działanie leków przeciwnadciśnieniowych poprzez antagonizm receptorów α1, a także zwiększać ryzyko arytmii serca przy jednoczesnym stosowaniu leków wydłużających odstęp QT. Spożycie alkoholu podczas terapii może potęgować depresję OUN i sedację, co wymaga edukacji pacjenta i ostrożności klinicznej, zwłaszcza u osób starszych i z historią nadużywania alkoholu.
antagonista receptora H2, antagonizm receptorowy, chinidyna, Cmax, CYP3A4, dehydroarypiprazol, diltiazem, dziurawiec, efekt depresyjny, enzym CYP2D6, escytalopram, famotydyna, fenobarbital, fenytoina, fluoksetyna, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, lamotrygina, lek przeciwnadciśnieniowy, lit, obniżona aktywność CYP2D6, ośrodkowy układ nerwowy, paroksetyna, receptor adrenergiczny alfa1, ryfampicyna, sedacja, SNRI, SSRI, walproinian, wydłużenie QT, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie świadomości, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Atossa 8 mg

Ondansetron, substancja czynna leku ATOSSA (8 mg tabletki powlekane), charakteryzuje się całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym, z maksymalnym stężeniem w osoczu około 30 ng/ml osiąganym po 1,5 godziny. Farmakokinetyka wykazuje nieliniowość przy dawkach powyżej 8 mg, co wiąże się z redukcją metabolizmu pierwszego przejścia. Objętość dystrybucji wynosi około 140 l, a wiązanie z białkami osocza to 70-76%. Eliminacja odbywa się głównie przez metabolizm wątrobowy, z okresem półtrwania około 3 godzin i mniej niż 5% dawki wydalanej z moczem w formie niezmienionej. U dzieci i młodzieży parametry farmakokinetyczne są zależne od wieku i masy ciała, z wydłużonym okresem półtrwania u niemowląt 1-4 miesięcy (6,7 h) oraz zmniejszonym klirensem o 30%. Dawkowanie w przeliczeniu na masę ciała kompensuje różnice wiekowe, a ekspozycja (AUC) u dzieci powyżej 5 miesięcy jest porównywalna z dorosłymi.
absorpcja, biodostępność, dostępność biologiczna, dystrybucja, ekspozycja układowa, eliminacja, eliminacja leku, enzym CYP2D6, farmakokinetyka ondansetronu, hemodializa, klirens kreatyniny, klirens ondansetronu, metabolizm, metabolizm pierwszego przejścia, metabolizm wątrobowy, objętość dystrybucji, objętość dystrybucji w stanie stacjonarnym, odstęp QTcF, okres półtrwania, PONV, wiązanie z białkami osocza, zależność ekspozycji i odpowiedzi
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Elvanse 50 mg

Lisdeksamfetamina dimezylan, substancja czynna leku Elvanse, jest szybko wchłaniana po podaniu doustnym, osiągając Tmax około 1 godziny, a jej aktywny metabolit, deksamfetamina, osiąga Tmax po około 3,5-3,8 godzinach. Wchłanianie nie jest istotnie modyfikowane przez obecność pokarmu, choć posiłki bogate w tłuszcze wydłużają Tmax deksamfetaminy z 3,8 do 4,7 godziny. Farmakokinetyka jest liniowa w dawkach 30-70 mg u dzieci z ADHD w wieku 6-12 lat, a biodostępność jest porównywalna między roztworem doustnym a kapsułkami. Lisdeksamfetamina jest metabolizowana głównie w erytrocytach do deksamfetaminy i L-lizyny, z eliminacją głównie nerkową (96% dawki w moczu po 120 godzinach), a okres półtrwania deksamfetaminy wynosi około 11 godzin. Metabolizm nie obejmuje układu cytochromu P-450, co zmniejsza ryzyko interakcji lekowych.
4-hydroksyamfetamina, 4-hydroksynorefedryna, ADHD, alfa-hydroksyamfetamina, białko transportowe PEPT1, biodostępność, cytochrom P-450, deksamfetamina, ekspozycja ogólnoustrojowa, enzym CYP2D6, farmakokinetyka populacyjna, klirens deksamfetaminy, klirens kreatyniny, kwas hipurowy, liniowa farmakokinetyka, lisdeksamfetaminy dimezylan, niewydolność nerek, norefedryna, okres półtrwania, schyłkowa niewydolność nerek, stan stacjonarny, właściwości farmakokinetyczne
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – HERBAPini

Produkt leczniczy HERBAPINI, zawierający fosforan kodeiny, wyciąg płynny z pędów sosny oraz nalewkę z owocu kopru włoskiego, wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania, zwłaszcza ze względu na ryzyko uzależnienia przy długotrwałym stosowaniu powyżej 7 dni oraz przekraczaniu zalecanych dawek. Nie jest wskazany u osób uzależnionych od opioidów oraz pacjentów przyjmujących agonistów lub antagonistów morfiny. Konieczna jest konsultacja lekarska u pacjentów z niewydolnością nerek, nadczynnością tarczycy, astmą oskrzelową, chorobą obturacyjną płuc, przerostem prostaty, drgawkami, urazami głowy oraz po zabiegach chirurgicznych w obrębie przewodu pokarmowego lub moczowo-płciowego. Produkt jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby ze względu na ryzyko śpiączki. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z inhibitorami MAO oraz ryzyko nasilenia działań niepożądanych u osób z niedoczynnością tarczycy, kory nadnerczy, miastenią, niedociśnieniem i wstrząsem.
agonista morfiny, astma oskrzelowa, choroba Addisona, choroba obturacyjna płuc, ciśnienie śródczaszkowe, depresja oddechowa, drgawki, enzym CYP2D6, fosforan kodeiny, guz chromochłonny, inhibitor MAO, kamica żółciowa, metabolit, miastenia, mioza, nadczynność tarczycy, nalewka z kopru włoskiego, niedobór CYP2D6, niedociśnienie, niedoczynność kory nadnerczy, niedoczynność tarczycy, niewydolność krążenia, niewydolność krążeniowo-oddechowa, niewydolność nerek, ostre zapalenie jelita grubego, perystaltyka jelit, płytki oddech, pobudzenie OUN, pochodna opioidowa, przełom nadciśnieniowy, przerost prostaty, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, skurcz dróg żółciowych, śpiączka, splątanie, toksyczne rozdęcie okrężnicy, toksyczność opioidowa, uwalnianie katecholamin, uzależnienie, wyciąg z pędów sosny, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie nerwowo-mięśniowe, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie uchyłków, zwężenie źrenic
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Atomoksetyna Medice 25 mg

Atomoksetyna Medice jest dostępna w tabletkach powlekanych o dawkach 10 mg, 18 mg, 25 mg i 40 mg, stosowana doustnie, niezależnie od posiłków, w całości bez dzielenia. Dawkowanie zależy od masy ciała i wieku pacjenta: u dzieci i młodzieży do 70 kg dawka początkowa wynosi około 0,5 mg/kg mc./dobę, podtrzymująca 1,2 mg/kg mc./dobę, z maksymalną dawką do 1,8 mg/kg mc./dobę; u pacjentów powyżej 70 kg oraz dorosłych dawka początkowa to 40 mg/dobę, podtrzymująca 80-100 mg/dobę, maksymalna 100 mg/dobę. W przypadku niewydolności wątroby dawki należy odpowiednio zmniejszyć do 50% (stopień B) lub 25% (stopień C) zwykle stosowanej dawki. U pacjentów z niewydolnością nerek dawka nie wymaga modyfikacji, jednak należy monitorować nadciśnienie tętnicze. U około 7% osób rasy białej z genotypem CYP2D6 o słabej aktywności enzymu zaleca się ostrożne dawkowanie ze względu na zwiększoną ekspozycję na lek i ryzyko działań niepożądanych.
ADHD, atomoksetyna, ciężka niewydolność wątroby, ciśnienie tętnicze krwi, CYP2D6, dawka początkowa, dawka podtrzymująca, działania niepożądane, ekspozycja ustrojowa, enzym CYP2D6, klasyfikacja Childa-Pugha, leczenie dorosłych, masa ciała, nadciśnienie, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, nudności, schyłkowa choroba nerek, schyłkowa niewydolność nerek, siatka centylowa, wydolność układu krążenia, wywiad medyczny, zespół odstawienia leku
Leksykon leków
Działania niepożądane – Auroxetyn 10 mg

Atomoksetyna, substancja czynna leku Auroxetyn, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych zarówno u dzieci, młodzieży, jak i dorosłych pacjentów z ADHD. W populacji pediatrycznej najczęściej obserwuje się ból głowy (19%), ból brzucha (18%) oraz zmniejszenie łaknienia (16%), które rzadko prowadzą do przerwania terapii (odsetek rezygnacji odpowiednio 0,1%, 0,2% i 0,0%). W początkowym okresie leczenia może wystąpić opóźnienie przyrostu masy ciała i wzrostu, związane ze zmniejszonym apetytem, jednak parametry te zwykle normalizują się w trakcie długotrwałej terapii. U dorosłych najczęstsze działania niepożądane (≥5%) to zmniejszenie łaknienia, bezsenność, ból głowy, suchość w jamie ustnej i nudności, z przewagą łagodnego lub umiarkowanego nasilenia. Atomoksetyna wpływa również na układ krążenia, powodując przyspieszenie tętna oraz wzrost ciśnienia tętniczego, co wymaga ostrożności u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi ze względu na ryzyko niedociśnienia ortostatycznego (0,2%) i omdleń (0,8%).
anoreksja, atomoksetyna chlorowodorek, bezsenność, ból brzucha, ból głowy, bolesne miesiączkowanie, ciśnienie skurczowe i rozkurczowe, częstoskurcz, depresja, drażliwość, drżenie, duszność, enzym CYP2D6, halucynacja, hepatotoksyczność, kołatanie serca, kurcz mięśni, lęk, migrena, nadmierne pocenie się, napad drgawkowy, niedociśnienie ortostatyczne, niedoczulica, niestrawność, niewyraźne widzenie, nudności, omdlenie, opóźnienie przyrostu masy ciała, ostra niewydolność wątroby, parestezja, pobudzenie, pokrzywka, priapizm, przyspieszenie tętna, psychoza, reakcja alergiczna, rozszerzenie źrenic, senność, suchość w jamie ustnej, świąd, tiki, układ żołądkowo-jelitowy, uszkodzenie wątroby, wahania nastroju, wydłużenie odstępu QT, wymioty, wysypka, zaburzenie erekcji, zaburzenie wytrysku, zachowanie samobójcze, zapalenie gruczołu krokowego, zapalenie skóry, zapalenie wątroby, zaparcie, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zespół Raynauda, zmniejszenie łaknienia, żółtaczka, zwiększone stężenie bilirubiny
Leksykon substancji czynnych
Fosforan kodeiny półwodny – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Fosforan kodeiny półwodny, będący składnikiem Sirupus Pini compositus w dawce 0,05 g/100 g syropu (9,6 mg fosforanu kodeiny w 15 ml), wymaga ograniczenia stosowania do maksymalnie 7 dni ze względu na ryzyko uzależnienia fizycznego i psychicznego. Kodeina jest metabolizowana przez enzym CYP2D6 do morfiny, co determinuje jej skuteczność i profil działań niepożądanych. U około 7% populacji kaukaskiej, będących wolnymi metabolizerami, efekt terapeutyczny może być niewystarczający, natomiast u szybkich i bardzo szybkich metabolizerów istnieje podwyższone ryzyko toksyczności opioidowej, objawiającej się m.in. splątaniem, sennością, depresją oddechową i niewydolnością krążenia. Częstość fenotypu bardzo szybkiego metabolizmu różni się etnicznie, osiągając do 29% w populacji afrykańskiej/etiopskiej.
aktywny metabolit, choroba alkoholowa, choroba wątroby, depresja oddechowa, działanie przeciwbólowe i przeciwkaszlowe, enzym CYP2D6, fenotyp szybkiego metabolizmu, fosforan kodeiny półwodny, metabolizm kodeiny, niedobór enzymu CYP2D6, niedobór sacharazy-izomaltazy, nietolerancja fruktozy, niewydolność krążenia, padaczka, płytki oddech, splątanie, szybki metabolizer, toksyczność opioidów, toksyczność opioidowa, uzależnienie fizyczne i psychiczne, wolny metabolizer, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zwężenie źrenic
Leksykon leków
Interakcje leku – Abiraterone Olainfarm 250 mg

Octan abirateronu, substancja czynna leku Abiraterone Olainfarm, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne, które mają kluczowe znaczenie dla skuteczności i bezpieczeństwa terapii. Podawanie leku z jedzeniem znacząco zwiększa jego wchłanianie, co może prowadzić do wzrostu ryzyka działań niepożądanych, dlatego zaleca się podawanie na czczo. Silne induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna 600 mg/dobę) obniżają AUC abirateronu o 55%, co może zmniejszać skuteczność leczenia, natomiast silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, nie wykazują klinicznie istotnego wpływu na farmakokinetykę leku. Abirateron hamuje enzymy CYP2D6 i CYP2C8, co skutkuje znacznym zwiększeniem ekspozycji na substraty tych enzymów, np. 2,9-krotnym wzrostem AUC dekstrometorfanu oraz 46% wzrostem AUC pioglitazonu, co wymaga ostrożności i monitorowania, zwłaszcza przy lekach o wąskim indeksie terapeutycznym.
antybiotyk przeciwgruźliczy, antygen PSA, dziurawiec zwyczajny, enzym CYP2C8, enzym CYP2D6, enzym CYP3A4, farmakokinetyka, fluorochinolon, hepatotoksyczność, induktor enzymatyczny, inhibitor enzymatyczny, lek opioidowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpsychotyczny, leki przeciwarytmiczne, leki przeciwarytmiczne klasy III, metabolizm leku, nośnik OATP1B1, octan abirateronu, przyjmowanie pokarmu, receptor androgenowy, siarczan abirateronu, siarczan N-tlenku abirateronu, stabilizator nastroju, substrat enzymatyczny, supresja androgenowa, torsades de pointes, wąski indeks terapeutyczny, wchłanianie leku, wydłużenie odstępu QT
Leksykon leków
Interakcje leku – Aripilek 15 mg

Arypiprazol, metabolizowany głównie przez enzymy CYP2D6 i CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Silne inhibitory CYP2D6 (np. chinidyna, fluoksetyna, paroksetyna) zwiększają AUC arypiprazolu o około 107%, co wymaga zmniejszenia dawki leku o około 50%. Podobnie, silne inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, inhibitory proteazy HIV) podnoszą AUC arypiprazolu o około 63%, również wskazując na konieczność redukcji dawki o połowę. Z kolei silne induktory CYP3A4 (karbamazepina, ryfampicyna, fenytoina i inne) obniżają AUC arypiprazolu o około 73%, co wymaga podwojenia dawki. Słabe inhibitory CYP3A4 lub CYP2D6 powodują niewielkie zwiększenie stężenia arypiprazolu, zwykle bez konieczności modyfikacji dawkowania. Warto podkreślić, że arypiprazol nie jest metabolizowany przez CYP1A2, co eliminuje potrzebę dostosowania dawki u palaczy tytoniu.
antagonista receptora H2, antagonista receptorowy, Aripilek, arypiprazol, chinidyna, cytochrom P450, dehydroarypiprazol, dekstrometorfan, diltiazem, działanie miorelaksacyjne, dziurawiec, efawirenz, enzym CYP2D6, enzym CYP3A4, escytalopram, etanol, famotydyna, fenobarbital, fenytoina, fluoksetyna, funkcja poznawcza, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, lamotrygina, lek przeciwnadciśnieniowy, lit, newirapina, omeprazol, paroksetyna, prymidon, receptor adrenergiczny α1, ryfabutyna, ryfampicyna, schizofrenia, sedacja, SNRI, SSRI, uzależnienie od alkoholu, walproinian, warfaryna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie schizoafektywne, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Apra 15 mg

Arypiprazol, substancja czynna leku Apra, charakteryzuje się wysoką biodostępnością po podaniu doustnym (87%) oraz Tmax wynoszącym 3-5 godzin, niezależnie od spożycia posiłków. Lek wykazuje znaczną dystrybucję pozanaczyniową (objętość dystrybucji 4,9 l/kg) oraz bardzo wysokie (>99%) wiązanie z białkami osocza, głównie albuminami. Metabolizm arypiprazolu odbywa się głównie w wątrobie, z udziałem enzymów CYP3A4 i CYP2D6, które katalizują dehydrogenację, hydroksylację i N-dealkilację. Aktywny metabolit, dehydroarypiprazol, stanowi około 40% AUC i wykazuje podobne powinowactwo do receptorów dopaminowych jak związek macierzysty. Okres półtrwania arypiprazolu jest zależny od fenotypu metabolizmu CYP2D6: około 75 godzin u szybkich metabolizerów i 146 godzin u wolnych metabolizerów. Całkowity klirens wynosi 0,7 ml/min/kg, dominującą rolę odgrywa klirens wątrobowy, a eliminacja z moczem jest minimalna (<1% niezmienionego leku).
albuminy osocza, arypiprazol, biodostępność, biodostępność po podaniu doustnym, biotransformacja arypiprazolu, dehydroarypiprazol, dehydrogenacja, dostępność biologiczna leku, dystrybucja pozanaczyniowa, enzym CYP2D6, enzym CYP3A4, faza eliminacji, hydroksylacja, izoenzym CYP3A4, klasyfikacja Child-Pugh, klirens całkowity, krążenie ogólnoustrojowe, marskość wątroby, metabolizm pierwszego przejścia, metabolizm przedukładowy, metabolizm wątrobowy, N-dealkilacja, objętość dystrybucji, okres półtrwania, profil farmakokinetyczny, receptor dopaminowy, stężenie maksymalne, stężenie terapeutyczne, stężenie w osoczu, szlak metaboliczny, szybki metabolizer, Tmax, wiązanie z białkami osocza, wolny metabolizer
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ayupil 25 mg

Klozapina, substancja czynna leku Ayupil, charakteryzuje się wysokim wchłanianiem z przewodu pokarmowego na poziomie 90-95%, niezależnym od obecności pokarmu, co ułatwia stosowanie preparatu. Bezwzględna biodostępność wynosi 50-60% z powodu umiarkowanego efektu pierwszego przejścia. Maksymalne stężenia we krwi osiągane są średnio po 2,1 godzinie (zakres 0,4-4,2 h) przy standardowym dawkowaniu dwa razy na dobę. Objętość dystrybucji wynosi 1,6 l/kg, a klozapina wiąże się z białkami osocza w 95%, co ma znaczenie przy potencjalnych interakcjach lekowych. Metabolizm zachodzi głównie przez enzymy CYP1A2, CYP3A4, a w mniejszym stopniu CYP2C19 i CYP2D6, z wytworzeniem jedynie jednego aktywnego metabolitu demetylowego o słabszym i krótszym działaniu niż lek macierzysty.
AUC, białka osocza, biodostępność bezwzględna, biotransformacja leku, Cmax, Cmin, cytochrom P450, efekt pierwszego przejścia, enzym CYP1A2, enzym CYP2C19, enzym CYP2D6, enzym CYP3A4, farmakokinetyka klozapiny, klozapina, objętość dystrybucji, okres półtrwania, przewód pokarmowy, schorzenia psychiczne, stan stacjonarny leku, stężenie maksymalne leku, zmienność międzyosobnicza
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Solpadeine

Preparat Solpadeine zawiera paracetamol (500 mg), fosforan kodeiny (8 mg) oraz kofeinę (30 mg) i wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością wątroby (Child-Pugh < 9), niewydolnością nerek (GFR ≤ 50 ml/min), zespołem Gilberta, niedoborem enzymów (dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, reduktazy methemoglobinowej), niedokrwistością hemolityczną, odwodnieniem, przewlekłym niedożywieniem oraz u osób starszych i o masie ciała poniżej 50 kg. Istotne jest unikanie jednoczesnego stosowania innych preparatów zawierających paracetamol oraz monitorowanie ryzyka hepatotoksyczności, zwłaszcza przy współistniejącym przewlekłym alkoholizmie i stosowaniu flukloksacyliny, co może prowadzić do kwasicy metabolicznej z dużą luką anionową (HAGMA). W przypadku przedawkowania paracetamolu konieczna jest natychmiastowa konsultacja lekarska ze względu na ryzyko nieodwracalnego uszkodzenia wątroby.
5-oksoprolina w moczu, astma, benzodiazepina, cholecystektomia, dehydrogenaza glukozo-6-fosforanowa, depresja oddechowa, enzym CYP2D6, flukloksacylina, fosforan kodeiny, HAGMA, hepatotoksyczność paracetamolu, inhibitor monoaminooksydazy, kofeina, kwas acetylosalicylowy, kwasica metaboliczna z dużą luką anionową, MAOI, morfina, niedobór enzymu CYP2D6, niedobór glutationu, niedociśnienie, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość hemolityczna, niedrożność jelit, niehemolityczna żółtaczka, niewydolność nerek, niewydolność wątrobowokomórkowa, obturacyjny bezdech śródsenny, paracetamol, podwyższone ciśnienie wewnątrzczaszkowe, posocznica, przesącz kłębuszkowy, przewlekły alkoholizm, reduktaza methemoglobinowa, sedacja, skurcz oskrzeli, skurcz zwieracza Oddiego, śpiączka, splątanie, szybki metabolizm, toksyczność opioidów, uszkodzenie wątroby, uzależnienie psychiczne i fizyczne, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie nerwowo-mięśniowe, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie trzustki, zespół Gilberta, zwężenie źrenic
Leksykon leków
Interakcje leku – Hydroxyzinum PPH 10 mg

Hydroksyzyna chlorowodorek, substancja czynna preparatu Hydroxizine Genoptim, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie hydroksyzyny z lekami wydłużającymi odstęp QT, takimi jak leki przeciwarytmiczne klasy IA (np. chinidyna, dyzopiramid), klasy III (amiodaron, sotalol), niektóre leki przeciwpsychotyczne (haloperydol), antydepresanty (cytalopram, escytalopram), antybiotyki (erytromycyna, lewofloksacyna, moksyfloksacyna), leki przeciwmalaryczne (meflochina), przeciwgrzybicze (pentamidyna), przeciwnowotworowe (toremifen, wandetanib) oraz metadon. Takie połączenia są przeciwwskazane ze względu na wysokie ryzyko arytmii typu torsade de pointes. Ponadto, konieczna jest ostrożność i monitorowanie EKG przy stosowaniu hydroksyzyny z lekami wywołującymi bradykardię (beta-blokery, digoksyna, diltiazem, werapamil) oraz lekami powodującymi hipokaliemię (diuretyki, laksativa, glikokortykosteroidy), które mogą nasilać ryzyko zaburzeń rytmu serca.
arytmia typu torsade de pointes, bradykardia, cytochrom P450, dehydrogenaza alkoholowa, depresja oddechowa, depresja ośrodkowego układu nerwowego, działanie przeciwcholinergiczne, EKG, enzym CYP2D6, hipokaliemia, hydroksyzyna chlorowodorek, inhibitor enzymatyczny, inhibitor monoaminooksydazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, lek przeciwarytmiczny klasy Ia, lek przeciwarytmiczny klasy III, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwmalaryczny, lek przeciwnowotworowy, lek przeciwpsychotyczny, poziom elektrolitów, torsade de pointes, UDP-glukuronylotransferaza, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rytmu serca
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Methadone hydrochloride INN-FARM 1 mg/ml

Metadon chlorowodorek, stosowany w postaci roztworu doustnego o stężeniu 1 mg/ml, charakteryzuje się wysoką biodostępnością przekraczającą 80%, pomimo intensywnego metabolizmu pierwszego przejścia. Czas osiągnięcia stanu stacjonarnego wynosi 5-7 dni regularnego stosowania. Lek wykazuje silne wiązanie z białkami osocza i tkankowymi, co wpływa na jego dystrybucję, z wyższymi stężeniami w płucach, wątrobie i nerkach niż we krwi. Metadon jest obecny w różnych płynach ustrojowych, co ma znaczenie dla monitorowania terapii. Metabolizm odbywa się głównie przez enzym CYP3A4, z udziałem CYP2D6 i CYP2B6, co niesie ryzyko interakcji lekowych. Głównym szlakiem metabolicznym jest N-demetylacja prowadząca do nieaktywnych metabolitów EDDP i EMDP, a okres półtrwania leku jest zmienny: 12-18 godzin po pojedynczej dawce (średnio 15 h) oraz 13-47 godzin przy regularnym stosowaniu (średnio 25 h), co wynika z nasycenia rezerwuarów tkankowych i zmiany dynamiki eliminacji.
albuminy, biodostępność, cytochrom P450, dystrybucja leku, enzym CYP2B6, enzym CYP2D6, enzym CYP3A4, hydroksylacja, induktor, inhibitor, interakcja lekowa, klirens metaboliczny, klirens nerkowy, koniugacja, krew pępowinowa, metabolit, metabolizm pierwszego przejścia, metadon chlorowodorek, mleko kobiece, N-demetylacja, narządy wewnętrzne, okres półtrwania, płyny ustrojowe, powinowactwo do białek osocza, proces sprzęgania, stan stacjonarny, wchłanianie z przewodu pokarmowego, zakwaszenie moczu
Leksykon leków
Interakcje leku – Grypostop 325 mg + 30 mg + 15 mg

Produkt leczniczy Grypostop zawiera paracetamol (325 mg), pseudoefedrynę (30 mg) oraz dekstrometorfan (15 mg), które wykazują liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Paracetamol wchodzi w interakcje z lekami takimi jak metoklopramid, domperidon (przyspieszenie wchłaniania), cholestyramina i cholinolityki (obniżenie wchłaniania), a także z lekami przeciwzakrzepowymi (np. warfaryna), które nasilają jego działanie przeciwzakrzepowe, co zwiększa ryzyko krwawień. Szczególnie istotne są interakcje z inhibitorami MAO (ryzyko przełomu nadciśnieniowego i zaburzeń rytmu serca), NLPZ (zwiększone ryzyko nefrotoksyczności) oraz lekami indukującymi enzymy mikrosomalne (ryzyko hepatotoksyczności). Pseudoefedryna, jako sympatykomimetyk, nasila działanie innych leków sympatykomimetycznych, jest przeciwwskazana w połączeniu z inhibitorami MAO (przerwa co najmniej 14 dni) i może powodować poważne zaburzenia rytmu serca przy jednoczesnym stosowaniu z anestetykami wziewnymi. Dekstrometorfan metabolizowany przez CYP2D6 wykazuje ryzyko kumulacji i zespołu serotoninowego przy jednoczesnym stosowaniu z silnymi inhibitorami CYP2D6 (fluoksetyna, paroksetyna, chinidyna – nawet 20-krotny wzrost stężenia). Konieczne jest monitorowanie pacjentów i ewentualna redukcja dawki dekstrometorfanu.
amiodaron, anestetyk wziewny, bupropion, chinidyna, chloramfenikol, cholestyramina, cholinolityk, cynakalcet, dekstrometorfan, domperidon, enzym CYP2D6, flekainid, flukloksacylina, fluoksetyna, haloperydol, hepatotoksyczność, inhibitor MAO, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, kaolin, kumaryna, kwasica metaboliczna, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwpadaczkowy, lek sympatykomimetyczny, lidokaina, metadon, metoklopramid, niedokrwienne zapalenie okrężnicy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, paracetamol, paroksetyna, perfenazyna, propafenon, propranolol, przełom nadciśnieniowy, pseudoefedryna, salbutamol, sertralina, terbinafina, tiorydazyna, tramadol, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, uszkodzenie wątroby, warfaryna, wenlafaksyna, wodorotlenek glinu, zaburzenia rytmu serca, zespół serotoninowy
Leksykon substancji czynnych
Ranolazyna – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Stosowanie ranolazyny wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z czynnikami zwiększającymi ekspozycję na lek, takimi jak jednoczesne stosowanie umiarkowanych inhibitorów CYP3A4 i inhibitorów P-gp, łagodne zaburzenia czynności wątroby, łagodne lub umiarkowane zaburzenia czynności nerek (klirens kreatyniny 30–80 ml/min), podeszły wiek, niska masa ciała (≤ 60 kg) oraz umiarkowana lub ciężka zastoinowa niewydolność krążenia (klasa III–IV wg NYHA). Szczególnie istotne jest monitorowanie pacjentów z wolnym metabolizmem CYP2D6, u których ryzyko zwiększonej ekspozycji i działań niepożądanych jest znacząco wyższe. W takich przypadkach zaleca się indywidualizację dawkowania, częstsze monitorowanie oraz ewentualne zmniejszenie dawki lub odstawienie leku. Ranolazyna wydłuża odstęp QTc o około 2-7 ms przy stężeniach osoczowych uzyskiwanych po dawkach 500-1000 mg dwa razy na dobę, co wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z wrodzonym lub nabytym zespołem wydłużonego QT oraz u osób przyjmujących inne leki wpływające na QTc.
barwnik azowy, czynność nerek, dysfunkcja nerek, ekspozycja na ranolazynę, enzym CYP2D6, fenobarbital, fenytoina, genotypowanie, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor glikoproteiny p, karbamazepina, klirens kreatyniny, korygujący prąd potasowy, metabolizm CYP2D6, monitorowanie EKG, monitorowanie funkcji nerek, monitorowanie funkcji wątroby, odstęp QTc, ranolazyna, reakcja alergiczna, ryfampicyna, szybki metabolizer, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, wolny metabolizer, zaburzenie czynności wątroby, zastoinowa niewydolność krążenia, zespół wydłużonego QT
Leksykon leków
Interakcje leku – Chlorprothixen Hasco 50 mg

Chloroprotyksen chlorowodorek, substancja czynna produktu Chlorprothixen Hasco, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Lek nasila działanie sedatywne innych substancji o działaniu hamującym na ośrodkowy układ nerwowy, w tym barbituranów, leków przeciwdepresyjnych, przeciwpadaczkowych, przeciwbólowych, rozkurczających mięśnie, neuroleptyków oraz starszej generacji leków przeciwhistaminowych. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie chloroprotyksenu z lekami wydłużającymi odstęp QT (np. chinidyna, amiodaron, sotalol, tiorydazyna, erytromycyna, terfenadyna), co może prowadzić do złośliwych zaburzeń rytmu serca i jest przeciwwskazane. Chloroprotyksen metabolizowany jest przez CYP2D6, a inhibitory tego enzymu (np. paroksetyna, fluoksetyna, chloramfenikol, disulfiram) zwiększają jego stężenie w osoczu, co wymaga redukcji dawki. Ponadto lek może zmniejszać skuteczność lewodopy i leków adrenergicznych oraz nasilać ryzyko objawów pozapiramidowych przy jednoczesnym stosowaniu z metoklopramidem, piperazyną, fenotiazyną, haloperidolem i rezerpiną.
antybiotyk chinolonowy, antybiotyk makrolidowy, barbiturany, bromokryptyna, chloramfenikol, chloroprotyksen chlorowodorek, Chlorprothixen Hasco, choroba Parkinsona, cytochrom P450, depresja oddechowa, disulfiram, doustny środek antykoncepcyjny, działanie alfa-adrenergiczne, działanie ototoksyczne, działanie przeciwcholinergiczne, działanie sedatywne, efekt hipotensyjny, enzym CYP2D6, guanetydyna, hipokaliemia, hipotonia, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor selektywnego wychwytu zwrotnego serotoniny, izoniazyd, lek adrenergiczny, lek neuroleptyczny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwbólowy, lek przeciwcholinergiczny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwnadciśnieniowy, lek przeciwpadaczkowy, lek rozkurczający mięśnie, leki hamujące OUN, lewodopa, lit, neurotoksyczność, objawy pozapiramidowe, ośrodkowy układ nerwowy, próg drgawkowy, reakcja alkohol-disulfiram, SSRI, stężenie prolaktyny, tachykardia, tiazydowy lek moczopędny, tioksantyna, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie rytmu serca, złośliwe zaburzenie rytmu serca
Leksykon substancji czynnych
Wortioksetyna – Przeciwwskazania stosowania

Wortioksetyna, stosowana w leczeniu zaburzeń depresyjnych, ma ściśle określone przeciwwskazania, które lekarz musi uwzględnić przed rozpoczęciem terapii preparatem Banavin dostępnym w dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg i 20 mg. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na substancję czynną lub substancje pomocnicze, a także jednoczesne stosowanie inhibitorów monoaminooksydazy (IMAO), zarówno nieselektywnych, jak i selektywnych inhibitorów MAO-A, ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego. Konieczne jest zachowanie odpowiedniego odstępu czasowego po odstawieniu IMAO, zależnego od okresu półtrwania tych leków. Ponadto, stosowanie wortioksetyny wymaga ostrożności u pacjentów przyjmujących inne leki serotoninergiczne (SSRI, SNRI, TLPD, opioidy, tryptany, dziurawiec) oraz u osób leczonych lekami metabolizowanymi przez CYP2D6, ze względu na ryzyko interakcji farmakokinetycznych i działań niepożądanych.
Banavin, bromowodorek wortioksetyny, dziurawiec, enzym CYP2D6, hipertermia, hipomania, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, interakcja farmakokinetyczna, jaskra z zamkniętym kątem przesączania, lek przeciwzakrzepowy, lek serotoninergiczny, mania, nadwrażliwość, nieselektywny inhibitor monoaminooksydazy, opioid, próg drgawkowy, reakcja anafilaktyczna, selektywny inhibitor MAO-A, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, sztywność mięśniowa, tabletka powlekana, tramadol, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tryptan, wortioksetyna, zaburzenie autonomiczne, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie depresyjne, zaburzenie drgawkowe, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Aripsan 5 mg

Arypiprazol, substancja aktywna preparatu Aripsan, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Silne inhibitory CYP2D6 (chinidyna, fluoksetyna, paroksetyna) zwiększają AUC arypiprazolu o 107%, co wymaga zmniejszenia dawki o około 50%. Podobnie silne inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, inhibitory proteazy HIV) podnoszą AUC i Cmax arypiprazolu odpowiednio o 63% i 37%, również wskazując na konieczność redukcji dawki o połowę. Z kolei silni induktory CYP3A4, takie jak karbamazepina, obniżają AUC i Cmax arypiprazolu o 73% i 68%, co wymaga podwojenia dawki leku. Słabe inhibitory CYP3A4 i CYP2D6 powodują niewielkie wzrosty stężenia arypiprazolu, które zazwyczaj nie wymagają korekty dawkowania. Arypiprazol nie jest metabolizowany przez CYP1A, więc palenie tytoniu nie wpływa na jego farmakokinetykę. Ponadto, arypiprazol nie wpływa istotnie na metabolizm substratów enzymów CYP2D6, CYP2C9, CYP2C19 i CYP3A4, co zmniejsza ryzyko interakcji z lekami metabolizowanymi przez te szlaki.
antagonista receptora H2, arypiprazol, chinidyna, dehydroarypiprazol, dekstrometorfan, działanie niepożądane, efawirenz, enzym CYP2D6, enzym CYP3A4, famotydyna, fenobarbital, fenytoina, fluoksetyna, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, lamotrygina, lek przeciwnadciśnieniowy, lit, newirapina, omeprazol, ośrodkowy układ nerwowy, paroksetyna, prymidon, receptor adrenergiczny alfa 1, ryfabutyna, ryfampicyna, sedacja, SNRI, SSRI, walproinian, warfaryna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia elektrolitowe, zespół serotoninowy, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Abiraterone Richter 500 mg

Abirateron (Abiraterone Richter) wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają kluczowe znaczenie dla skuteczności i bezpieczeństwa terapii. Podawanie leku na czczo jest zalecane ze względu na znaczne zwiększenie biodostępności przy jednoczesnym spożyciu pokarmu, co może prowadzić do nieprzewidywalnych efektów terapeutycznych. Silne induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna (600 mg/dobę przez 6 dni), fenytoina, karbamazepina, fenobarbital, ryfabutyna, ryfapentyna oraz ziele dziurawca, mogą obniżać stężenie abirateronu w osoczu nawet o 55% (AUC), co wymaga unikania ich stosowania podczas terapii. Abirateron hamuje enzymy CYP2D6 i CYP2C8, co skutkuje zwiększonym narażeniem na leki metabolizowane przez te szlaki, np. dekstrometorfan (AUC wzrasta 2,9-krotnie), pioglitazon (AUC wzrasta o 46%) oraz inne leki o wąskim indeksie terapeutycznym, co wymaga monitorowania i ewentualnej redukcji dawek.
abirateron, amiodaron, antagonista aldosteronu, beta-adrenolityk, biodostępność, biotransformacja, dekstrometorfan, diuretyk oszczędzający potas, dofetylid, dziurawiec zwyczajny, enzym CYP2C8, enzym CYP2D6, farmakokinetyka abirateronu, fenobarbital, fenytoina, fluorochinolon, hepatotoksyczność, ibutylid, indeks terapeutyczny, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, interakcja lekowa, izoenzym CYP3A4, karbamazepina, ketokonazol, lek antyarytmiczny, lek przeciwarytmiczny klasy Ia, lek przeciwarytmiczny klasy III, lek przeciwbólowy, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpsychotyczny, metabolizm wątrobowy, metadon, moksyfloksacyna, nośnik OATP1B1, pioglitazon, repaglinid, ryfabutyna, ryfampicyna, ryfapentyna, siarczan abirateronu, sotalol, spironolakton, swoisty antygen gruczołu krokowego, torsades de pointes, wydłużenie odstępu QT
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Faxigen XL 150 mg 150 mg

Wenlafaksyna, substancja czynna leku Faxigen XL, charakteryzuje się wysoką biodostępnością doustną (≥92% dla formy o natychmiastowym uwalnianiu) oraz całkowitą biodostępnością wynoszącą 40-45%, zależną od metabolizmu ogólnoustrojowego. Pokarm nie wpływa na biodostępność wenlafaksyny ani jej aktywnego metabolitu O-demetylowenlafaksyny (ODV). Maksymalne stężenia w osoczu osiągane są po 2 i 3 godzinach dla formy natychmiastowego uwalniania oraz po 5,5 i 9 godzinach dla formy o przedłużonym uwalnianiu (Faxigen XL). Wenlafaksyna wykazuje umiarkowane wiązanie z białkami osocza (27%), a jej objętość dystrybucji wynosi 4,4±1,6 l/kg, co wskazuje na dobrą penetrację do tkanek. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie z udziałem enzymu CYP2D6, prowadząc do powstania aktywnego metabolitu ODV, oraz w mniejszym stopniu przez CYP3A4 do N-demetylowenlafaksyny. Wenlafaksyna jest słabym inhibitorem CYP2D6, nie wpływając na CYP1A2, CYP2C9 i CYP3A4. Eliminacja odbywa się głównie przez nerki, z wydaleniem 87% dawki w ciągu 48 godzin, w tym 5% w postaci niezmienionej, 29% jako niesprzężona ODV oraz 26% jako sprzężona ODV. Klirens wenlafaksyny i ODV wynosi odpowiednio 1,3±0,6 l/h/kg i 0,4±0,2 l/h/kg, a okres półtrwania to 5±2 godziny dla wenlafaksyny i 11±2 godziny dla ODV. Kinetyka jest liniowa w zakresie dawek 75-450 mg/dobę, a stan stacjonarny osiągany jest po 3 dniach podawania.
biodostępność wenlafaksyny, chlorowodorek, efekt pierwszego przejścia, enzym CYP2D6, enzym CYP3A4, hemodializa, inhibitor CYP2D6, kinetyka liniowa, klirens wenlafaksyny, maksymalne stężenie w osoczu, N-demetylowenlafaksyna, natychmiastowe uwalnianie, O-demetylowenlafaksyna, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pacjent dializowany, penetracja do tkanek, pole pod krzywą stężenia, powolny metabolizm, przedłużone uwalnianie, skala Child-Pugh, stan stacjonarny, wiązanie z białkami osocza, wydalanie nerkowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Fluoxetine Vitabalans 20 mg

Fluoksetyna (Fluoxetine Vitabalans 20 mg) charakteryzuje się dobrą absorpcją po podaniu doustnym, niezależną od przyjmowania pokarmu, oraz wysokim wiązaniem z białkami osocza (~95%). Objętość dystrybucji wynosi 20-40 l/kg, a maksymalne stężenie w osoczu osiągane jest po 6-8 godzinach. Lek wykazuje nieliniowy metabolizm wątrobowy z udziałem CYP2D6, prowadzący do powstania aktywnego metabolitu norfluoksetyny. Okres półtrwania fluoksetyny wynosi 4-6 dni, a norfluoksetyny 4-16 dni, co skutkuje utrzymywaniem się substancji czynnej i metabolitu w organizmie przez 5-6 tygodni po zakończeniu terapii. Wydalanie odbywa się głównie przez nerki (około 60%).
białko osocza, biodostępność, demetylacja, demetylofluoksetyna, dystrybucja tkankowa, efekt pierwszego przejścia, enzym CYP2D6, farmakokinetyka fluoksetyny, fluoksetyna, marskość alkoholowa, metabolizm wątrobowy, nieliniowy profil farmakokinetyczny, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, norfluoksetyna, objętość dystrybucji, okres półtrwania, podeszły wiek, stan stacjonarny, stężenie maksymalne, stężenie w osoczu
Leksykon leków
Interakcje leku – Aripiprazole Medical Valley 10 mg

Arypiprazol, metabolizowany głównie przez enzymy CYP2D6 i CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Silne inhibitory CYP2D6 (np. chinidyna, fluoksetyna, paroksetyna) zwiększają AUC arypiprazolu o około 107%, jednocześnie obniżając stężenia aktywnego metabolitu dehydroarypiprazolu, co wymaga redukcji dawki arypiprazolu o około 50%. Podobne działanie wykazują silne inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, inhibitory proteazy HIV), które zwiększają AUC i Cmax arypiprazolu odpowiednio o 63% i 37%, również wskazując na konieczność zmniejszenia dawki o połowę. Z kolei silne induktory CYP3A4 (karbamazepina, ryfampicyna, fenytoina, fenobarbital, dziurawiec) obniżają stężenia arypiprazolu (AUC o 73%, Cmax o 68%), co wymaga podwojenia dawki leku. W przypadku słabych inhibitorów CYP3A4 i CYP2D6 (np. diltiazem, escytalopram) zmiany stężeń są niewielkie i zwykle nie wymagają korekty dawkowania.
antagonista receptora H2, antagonista receptorów adrenergicznych, arypiprazol, AUC, biodostępność, chinidyna, Cmax, CYP3A4, dehydroarypiprazol, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzym CYP2D6, famotydyna, fenobarbital, fenytoina, fluoksetyna, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, lamotrygina, lek przeciwnadciśnieniowy, newirapina, OUN, paroksetyna, prymidon, ryfabutyna, ryfampicyna, SNRI, sole litu, spowolnienie psychoruchowe, SSRI, upośledzenie funkcji poznawczych, walproinian, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie schizoafektywne, zespół serotoninowy
Leksykon substancji czynnych
Paracetamol – Przeciwwskazania stosowania

Paracetamol, mimo stosunkowo bezpiecznego profilu terapeutycznego, posiada liczne przeciwwskazania, które należy uwzględnić podczas ordynacji. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na paracetamol oraz ciężka niewydolność wątroby (Child-Pugh ≥9) i nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min). U pacjentów z wirusowym zapaleniem wątroby, chorobą alkoholową oraz wrodzonymi deficytami enzymatycznymi (niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, reduktazy methemoglobinowej) stosowanie paracetamolu zwiększa ryzyko hepatotoksyczności, niedokrwistości hemolitycznej i methemoglobinemii. Dodatkowo, produkty zawierające paracetamol w połączeniu z innymi substancjami (fenylefryna, difenhydramina, ibuprofen, kodeina, chlorfenamina) mają rozszerzone przeciwwskazania, m.in. zaburzenia sercowo-naczyniowe, jaskrę, astmę, niewydolność oddechową, czy wiek poniżej 12-15 lat. W ciąży i laktacji przeciwwskazania zależą od dodatkowych składników, np. fenylefryna i kodeina są przeciwwskazane.
adenoidektomia, astma oskrzelowa, bezdech śródsenny, choroba alkoholowa, choroba wrzodowa żołądka, enzym CYP2D6, fenyloketonuria, glutation, guz chromochłonny, hepatotoksyczność, inhibitor monoaminooksydazy, jaskra zamkniętego kąta, klirens kreatyniny, lek przeciwdepresyjny trójpierścieniowy, methemoglobinemia, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niedobór reduktazy methemoglobinowej, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, niewydolność wątroby, polipy nosa, porfiria, przerost prostaty, tonsilektomia, zaburzenie sercowo-naczyniowe, zydowudyna
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Abilium 15 mg

Arypiprazol, substancja czynna leku Abilium dostępnego w kapsułkach 10 mg i 15 mg, charakteryzuje się wysoką biodostępnością (87%) oraz Tmax wynoszącym 3-5 godzin po podaniu doustnym. Wchłanianie nie jest modyfikowane przez posiłki wysokotłuszczowe. Lek wykazuje dużą objętość dystrybucji (4,9 l/kg) oraz silne (>99%) wiązanie z białkami osocza, głównie albuminami. Metabolizm arypiprazolu zachodzi głównie w wątrobie, z udziałem enzymów CYP3A4 i CYP2D6, obejmując dehydrogenację, hydroksylację i N-dealkilację. Aktywny metabolit, dehydroarypiprazol, stanowi około 40% AUC arypiprazolu, co wskazuje na jego istotny udział w działaniu terapeutycznym. Okres półtrwania zależy od fenotypu metabolizmu CYP2D6 i wynosi około 75 godzin u metabolizerów szybkich oraz 146 godzin u metabolizerów wolnych. Całkowity klirens wynosi 0,7 ml/min/kg i jest głównie wątrobowy. Eliminacja odbywa się w 27% z moczem i 60% z kałem, z minimalnym wydalaniem niezmienionego leku (mocz <1%, kał 18%).
albumina osocza, arypiprazol, biodostępność, biotransformacja, dehydroarypiprazol, dehydrogenacja, dostępność biologiczna, efekt pierwszego przejścia, enzym CYP2D6, enzym CYP3A4, hydroksylacja, kapsułka twarda, klasyfikacja Child-Pugh, klirens wątrobowy, krążenie ogólnoustrojowe, marskość wątroby, metabolizer szybki, metabolizer wolny, metabolizm przedukładowy, N-dealkilacja, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą AUC, powinowactwo do białek osocza, proces metaboliczny, schizofrenia, stan stacjonarny, zaburzenie funkcji nerek
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Aripilek 30 mg

Arypiprazol, substancja czynna leku Aripilek, charakteryzuje się wysoką biodostępnością doustną na poziomie 87%, z maksymalnym stężeniem w osoczu (Cmax) osiąganym w ciągu 3-5 godzin po podaniu. Wchłanianie leku nie jest istotnie modyfikowane przez posiłki o wysokiej zawartości tłuszczu, co umożliwia podawanie niezależnie od jedzenia. Lek wykazuje rozległą dystrybucję pozanaczyniową (objętość dystrybucji 4,9 l/kg) oraz bardzo wysokie (>99%) wiązanie z białkami osocza, głównie albuminami, co może mieć znaczenie w kontekście interakcji lekowych. Arypiprazol podlega intensywnemu metabolizmowi wątrobowemu, głównie przez enzymy CYP3A4 i CYP2D6, prowadzącemu do powstania aktywnego metabolitu dehydroarypiprazolu, który stanowi około 40% całkowitego AUC i istotnie wpływa na efekt farmakologiczny leku.
albuminy osocza, arypiprazol, białka osocza, biodostępność, biotransformacja wątrobowa, dehydroarypiprazol, dehydrogenacja, dostępność biologiczna, dystrybucja pozanaczyniowa, enzym CYP2D6, enzym CYP3A4, farmakokinetyka, hydroksylacja, klirens arypiprazolu, klirens wątrobowy, lek macierzysty, metabolizm przedukładowy, metabolizm wątrobowy, N-dealkilacja, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą stężenia, stężenie w osoczu, szybki metabolizer, wolny metabolizer
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Rispolept 1 mg/ml

Rispolept w postaci roztworu doustnego (1 mg/ml) jest biorównoważny z tabletkami powlekanymi, a rysperydon charakteryzuje się całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym z bezwzględną dostępnością biologiczną 70% (CV=25%) i maksymalnym stężeniem w osoczu osiąganym w 1-2 godziny. Metabolizowany jest głównie do aktywnego 9-hydroksyrysperydonu przez enzym CYP2D6, a oba związki tworzą łączną aktywną frakcję przeciwpsychotyczną. Stan stacjonarny osiągany jest po 1 dniu dla rysperydonu i 4-5 dniach dla metabolitu. Lek wykazuje szybkie wiązanie z białkami osocza (90% dla rysperydonu, 77% dla metabolitu) oraz objętość dystrybucji 1-2 l/kg. Eliminacja odbywa się głównie przez nerki, z wydaleniem 70% dawki w moczu i 14% w kale w ciągu tygodnia. Okres półtrwania rysperydonu wynosi około 3 godziny, a 9-hydroksyrysperydonu 24 godziny, co uzasadnia dawkowanie raz na dobę.
9-hydroksyrysperydon, albumina, bezwzględna dostępność biologiczna, biorównoważność, całkowite wchłanianie, ciężkie zaburzenia czynności nerek, czynna frakcja przeciwpsychotyczna, eliminacja leku, enzym CYP2D6, intensywny metabolizm, izoenzym cytochromu P450, klirens leku, kwaśna alfa-1-glikoproteina, metabolit aktywny farmakologicznie, N-dealkilacja, niewydolność wątroby, okres półtrwania, polimorfizm genetyczny CYP2D6, słaby metabolizm, stan stacjonarny, stężenie w osoczu, szybka dystrybucja, wolna frakcja leku, wpływ pokarmu, względna dostępność biologiczna, zaburzenia czynności nerek, zależność proporcjonalna do dawki
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – OxyContin 80 mg

OxyContin, zawierający oksykodon chlorowodorek w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu (dawki 5 mg, 10 mg, 20 mg, 40 mg, 80 mg), charakteryzuje się dwufazowym wchłanianiem: faza początkowa z okresem półtrwania 0,6 h (40% substancji) oraz faza późna z okresem półtrwania 6,9 h (60% substancji). Maksymalne stężenie w osoczu osiągane jest po około 3 godzinach, a bezwzględna dostępność biologiczna wynosi 42-87% w porównaniu do podania pozajelitowego. Objętość dystrybucji wynosi 2,6 l/kg, wiązanie z białkami osocza około 45%, a okres półtrwania eliminacji 4-6 godzin (pozorny okres półtrwania OxyContin to 4,5 h). Stan równowagi farmakokinetycznej osiągany jest przeciętnie w ciągu około jednej doby. Preparat wykazuje proporcjonalność dawki i równoważność biologiczną wszystkich dostępnych dawek, a spożycie wysokotłuszczowego posiłku nie wpływa na farmakokinetykę oksykodonu, co umożliwia podawanie leku niezależnie od posiłków. Tabletki nie powinny być łamane, dzielone, żute ani kruszone, aby uniknąć ryzyka szybkiego uwalniania i przedawkowania.
bariera łożyskowa, bezwzględna dostępność biologiczna, chlorowodorek oksykodonu, dawka leku, enzym CYP2D6, enzym CYP3A4, farmakodynamika oksykodonu, kwas glukuronowy, norokyskodon, objętość dystrybucji, okres półtrwania eliminacji, oksykodon o przedłużonym uwalnianiu, opioid przeciwbólowy, parametr farmakokinetyczny, przedawkowanie, równoważność biologiczna, stan równowagi, stężenie osoczowe, terapia opioidowa, wiązanie z białkami osocza
Leksykon leków
Interakcje leku – Konaten 40 mg

Atomoksetyna, metabolizowana głównie przez enzym CYP2D6, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Przeciwwskazane jest łączenie jej z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO) ze względu na ryzyko poważnych reakcji. Inhibitory CYP2D6, takie jak fluoksetyna, paroksetyna, chinidyna i terbinafina, mogą zwiększać ekspozycję na atomoksetynę 6-8-krotnie oraz stężenie maksymalne 3-4-krotnie, co wymaga wolniejszego zwiększania dawki i zmniejszenia dawki docelowej. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów wolno metabolizujących CYP2D6, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu silnych inhibitorów innych enzymów cytochromu P450. Ponadto, atomoksetyna może nasilać działanie leków wpływających na układ sercowo-naczyniowy, w tym agonistów receptorów beta-2 (np. salbutamolu), co wymaga monitorowania ciśnienia tętniczego i rytmu serca oraz ewentualnej modyfikacji dawkowania.
agonista receptora beta-2, albumina ludzka, atomoksetyna, benzodiazepina, buproprion, chinidyna, chlorochina, ciśnienie tętnicze, diazepam, dostępność biologiczna, enzym CYP2D6, erytromycyna, fenylefryna, fenytoina, fluoksetyna, imipramina, inhibitor enzymu CYP2D6, inhibitor monoaminooksydazy, kwas acetylosalicylowy, lek moczopędny, lek neuroleptyczny, lek obkurczający naczynia krwionośne, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwnadciśnieniowy, lek zwiększający ciśnienie krwi, meflochina, metadon, mirtazapina, moksyfloksacyna, napad drgawkowy, omeprazol, ośrodkowy układ nerwowy, paroksetyna, pH żołądka, pochodna butyrofenonu, pochodna fenotiazyny, próg drgawkowy, pseudoefedryna, rytm serca, salbutamol, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, terbinafina, tramadol, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, układ noradrenergiczny, układ sercowo-naczyniowy, warfaryna, wenlafaksyna, wodorotlenek glinu, wodorotlenek magnezu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie równowagi elektrolitowej
Leksykon leków
Interakcje leku – Allefin (20 mg + 10 mg)/g

Produkt leczniczy Allefin zawiera difenhydraminę chlorowodorek (20 mg/g) oraz lidokainę chlorowodorek (10 mg/g), które wykazują istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Difenhydramina jest inhibitorem enzymu CYP2D6, co może prowadzić do zwiększenia stężenia leków metabolizowanych przez ten enzym, takich jak metoprolol i wenlafaksyna, skutkując nasileniem ich działania i działań niepożądanych (umiarkowany poziom istotności). Lidokaina może antagonizować działanie sulfonamidów oraz sumować się z lekami antyarytmicznymi klasy IB i innymi środkami miejscowo znieczulającymi, co zwiększa ryzyko toksyczności (wysoki poziom istotności). Dodatkowo, stosowanie Allefin z inhibitorami MAO, trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi, pochodnymi fenotiazyny oraz lekami przeciwzakrzepowymi wymaga ostrożności ze względu na potencjalne nasilenie działań przeciwcholinergicznych, sedatywnych oraz możliwe zmiany efektu przeciwzakrzepowego.
depresja ośrodkowego układu nerwowego, difenhydramina chlorowodorek, działania niepożądane, działanie przeciwcholinergiczne, działanie sedatywne, enzym CYP2D6, inhibitor monoaminooksydazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, lek beta-adrenolityczny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwzakrzepowy, lidokaina chlorowodorek, metoprolol, pochodna fenotiazyny, środek miejscowo znieczulający, sulfonamidy, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, wchłanianie ogólnoustrojowe, wenlafaksyna, zaburzenie koordynacji ruchowej
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Nebivolol Genoptim 5 mg

Nebiwolol w dawce 5 mg, podawany doustnie, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem obu enancjomerów, bez wpływu posiłku na biodostępność. Istotne różnice farmakokinetyczne wynikają z polimorfizmu genetycznego enzymu CYP2D6, który determinuje tempo metabolizmu leku. U osób z szybkim metabolizmem biodostępność wynosi około 12%, a okres półtrwania nebiwololu to średnio 10 godzin, podczas gdy u pacjentów z wolnym metabolizmem biodostępność jest niemal całkowita (~100%), a okres półtrwania wydłuża się do 30-50 godzin. Maksymalne stężenie niezmienionego leku w osoczu u osób z wolnym metabolizmem jest około 23-krotnie wyższe niż u osób z szybkim metabolizmem, co wymaga indywidualizacji dawkowania. Stężenia sumaryczne leku i jego aktywnych metabolitów różnią się między grupami 1,3-1,4-krotnie. Nebiwolol wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (98,1% dla enancjomeru SRRR i 97,9% dla RSSS), co może mieć znaczenie w kontekście interakcji lekowych.
albuminy, białka osocza, chlorowodorek nebiwololu, dostępność biologiczna, enancjomer, enzym CYP2D6, farmakokinetyka nebiwololu, glukuronidacja, hydroksylacja alicykliczna, hydroksylacja aromatyczna, kwas glukuronowy, N-dealkilacja, nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca, okres półtrwania, pochodne hydroksylowe, polimorfizm genetyczny, polimorfizm oksydacyjny, stan stacjonarny, szybki metabolizm, wolny metabolizm
Leksykon leków
Interakcje leku – Aripiprazole Medical Valley 30 mg

Arypiprazol, metabolizowany głównie przez enzymy CYP2D6 i CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne wymagające dostosowania dawkowania. Silne inhibitory CYP2D6 (np. chinidyna, fluoksetyna, paroksetyna) zwiększają AUC arypiprazolu o 107%, jednocześnie obniżając AUC i Cmax aktywnego metabolitu dehydroarypiprazolu o 32% i 47%, co wymaga zmniejszenia dawki arypiprazolu o około połowę. Silne inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, inhibitory proteazy HIV) podnoszą AUC i Cmax arypiprazolu odpowiednio o 63% i 37%, a dehydroarypiprazolu o 77% i 43%, również wskazując na konieczność redukcji dawki o połowę. Z kolei silne induktory CYP3A4 (karbamazepina, ryfampicyna, fenytoina) obniżają Cmax i AUC arypiprazolu o 68% i 73%, co wymaga podwojenia dawki. U pacjentów z obniżoną aktywnością CYP2D6 jednoczesne stosowanie inhibitorów CYP3A4 może prowadzić do znacznego wzrostu stężenia arypiprazolu, co wymaga szczególnej ostrożności i modyfikacji dawkowania. Po zakończeniu terapii inhibitorami lub induktorami CYP dawkę arypiprazolu należy odpowiednio dostosować do poziomu sprzed terapii skojarzonej.
aktywny metabolit, antagonista receptora H2, arypiprazol, badanie in vitro, chinidyna, CYP2C19, CYP2C9, CYP3A4, cytochrom P450, dehydroarypiprazol, diltiazem, działanie niepożądane, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzym CYP1A, enzym CYP2D6, escytalopram, famotydyna, farmakokinetyka arypiprazolu, fenobarbital, fenytoina, fluoksetyna, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, kwas żołądkowy, lamotrygina, lek przeciwnadciśnieniowy, lek serotoninergiczny, metabolizm arypiprazolu, monoterapia, newirapina, OUN, paroksetyna, prymidon, receptor adrenergiczny alfa1, ryfabutyna, ryfampicyna, schizofrenia, sedacja, SNRI, sole litu, SSRI, substancja czynna, substrat CYP2D6, walproinian, zaburzenie schizoafektywne, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Nedal 5 mg

Nebiwolol jest lipofilnym, kardioselektywnym beta-blokerem, który nie wykazuje wewnętrznej aktywności sympatykomimetycznej ani działania stabilizującego błonę komórkową (l-enancjomer), a jednocześnie posiada właściwości wazodylatacyjne poprzez uwalnianie tlenku azotu (d-enancjomer). Po podaniu doustnym lek jest szybko wchłaniany, a obecność pokarmu nie wpływa na jego absorpcję. Metabolizm nebiwololu jest intensywny i obejmuje alicykliczną oraz aromatyczną hydroksylację, N-dealkilację i sprzęganie z kwasem glukuronowym, z kluczową rolą enzymu CYP2D6, który determinuje polimorfizm metaboliczny pacjentów. Biodostępność u osób z szybkim metabolizmem wynosi około 12%, natomiast u osób z wolnym metabolizmem jest niemal całkowita, co skutkuje znaczącymi różnicami w stężeniach leku w osoczu (do 23-krotnie wyższe u wolno metabolizujących). Okres półtrwania enancjomerów u osób z szybkim metabolizmem wynosi średnio 10 godzin, a u wolno metabolizujących jest 3-5 razy dłuższy (30-50 godzin). Dawkowanie nebiwololu powinno być indywidualizowane, zwłaszcza u pacjentów z wolnym metabolizmem, osób powyżej 65 roku życia oraz z niewydolnością nerek lub wątroby.
aktywność sympatykomimetyczna, biodostępność nebiwololu, enancjomer nebiwololu, enzym CYP2D6, glukuronid hydroksymetabolitu, hydroksylacja alicykliczna, hydroksylacja aromatyczna, hydroksymetabolit, kardioselektywny lek beta-adrenergiczny, N-dealkilacja, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, polimorfizm genetyczny, proces oksydacyjny, sprzęganie z kwasem glukuronowym, stabilizacja błony komórkowej, stan stacjonarny, stężenie maksymalne, tlenek azotu, wazodylatacja, wiązanie z białkami osocza
Leksykon substancji czynnych
Atomoksetyna – Dawkowanie i sposób podawania

Atomoksetyna jest stosowana w leczeniu ADHD i może być podawana w pojedynczej dawce dobowej rano lub w dwóch podzielonych dawkach u pacjentów z nietolerancją lub brakiem odpowiedzi klinicznej. U dzieci i młodzieży o masie ciała ≤70 kg dawka początkowa wynosi około 0,5 mg/kg mc./dobę, z dawką podtrzymującą 1,2 mg/kg mc./dobę i maksymalną 1,8 mg/kg mc./dobę. U dzieci >70 kg oraz dorosłych dawka początkowa to 40 mg/dobę, dawka podtrzymująca 80 mg/dobę (dorosłych 80-100 mg/dobę), a maksymalna odpowiednio 100 mg/dobę. U pacjentów z umiarkowaną niewydolnością wątroby (Child-Pugh B) dawki należy zmniejszyć do 50%, a przy ciężkiej niewydolności (Child-Pugh C) do 25% standardowej dawki. Pacjenci z wolno metabolizującym CYP2D6 wymagają mniejszych dawek początkowych i wolniejszego zwiększania dawki ze względu na zwiększoną ekspozycję na lek.
ADHD, atomoksetyna, ciśnienie tętnicze krwi, dawka podtrzymująca, dawka podzielona, działanie niepożądane, ekspozycja na atomoksetynę, ekspozycja ustrojowa, enzym CYP2D6, klasyfikacja Child-Pugh, metabolizm CYP2D6, nadciśnienie tętnicze, niewydolność wątroby, objawy niepożądane, objawy odstawienia, odpowiedź kliniczna, schyłkowa niewydolność nerek, siatka centylowa, tolerancja leku, wydolność układu sercowo-naczyniowego
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Thiocodin (15 mg + 300 mg)/10 ml

Thiocodin, zawierający kodeinę fosforan półwodny (15 mg/10 ml) oraz sulfogwajakol (300 mg/10 ml), jest przeciwwskazany do stosowania u kobiet w ciąży ze względu na potencjalne ryzyko dla płodu. Lekarz powinien jednoznacznie poinformować pacjentkę o konieczności całkowitego unikania tego preparatu w trakcie ciąży. Również w okresie laktacji stosowanie Thiocodinu jest bezwzględnie przeciwwskazane, gdyż kodeina i jej aktywny metabolit – morfina – przenikają do mleka matki, co może prowadzić do poważnych, zagrażających życiu powikłań u niemowląt, zwłaszcza u matek będących szybkimi metabolizerami z udziałem enzymu CYP2D6.
apatia, bezdech, działanie niepożądane, ekspozycja na morfinę, enzym CYP2D6, kodeina fosforan półwodny, metabolit kodeiny, metabolizm kodeiny, objawy toksyczności, problemy z karmieniem, śpiączka, stan kliniczny, status metaboliczny, sulfogwajakol, szybki metabolizer, trudności w ssaniu, zawał mózgu
Leksykon leków
Interakcje leku – Haloperidol UNIA 2 mg/ml

Haloperydol wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco wpływać na bezpieczeństwo i skuteczność terapii. Szczególnie istotne jest przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania haloperydolu z lekami wydłużającymi odstęp QTc (np. amiodaron, sotalol, cytalopram, erytromycyna), ze względu na wysokie ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca. Metabolizm haloperydolu odbywa się głównie przez glukuronidację i redukcję grupy ketonowej, z udziałem enzymów CYP3A4 i CYP2D6. Inhibitory tych enzymów (np. ketokonazol, paroksetyna) mogą zwiększać stężenie haloperydolu w osoczu o 20-100%, co wymaga monitorowania i ewentualnej redukcji dawki. Z kolei induktory CYP3A4 (np. karbamazepina, ryfampicyna) obniżają stężenie leku, co może skutkować zmniejszeniem jego skuteczności i koniecznością zwiększenia dawki.
agonista dopaminy, blokada receptorów adrenergicznych, cytochrom P450, depresja ośrodkowego układu nerwowego, dyskineza późna, działanie hipotensyjne, enzym CYP2D6, enzym CYP3A4, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, lek przeciwarytmiczny klasy Ia, lek przeciwarytmiczny klasy III, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwzakrzepowy, lek sympatykomimetyczny, metabolizm haloperydolu, ortostatyczny spadek ciśnienia, ostry zespół mózgowy, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, walproinian sodu, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenia rytmu serca, zespół pozapiramidowy, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Palexia 75 mg

Tapentadol, substancja czynna Palexia 75 mg, charakteryzuje się szybkim i całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym, z biodostępnością około 32% z powodu efektu pierwszego przejścia. Maksymalne stężenie w surowicy (Cmax) osiągane jest po około 1,25 godziny, a farmakokinetyka jest liniowa w zakresie dawek terapeutycznych (75-175 mg). Spożycie posiłków bogatotłuszczowych zwiększa AUC o 25% i Cmax o 16%, jednak zmiany te nie mają istotnego znaczenia klinicznego. Tapentadol wykazuje dużą objętość dystrybucji (540 ± 98 l) i niski stopień wiązania z białkami osocza (~20%), co minimalizuje ryzyko interakcji farmakokinetycznych. Metabolizm zachodzi głównie przez glukuronidację (ok. 97%), z udziałem UGT1A6, UGT1A9 i UGT2B7, a metabolity nie wykazują aktywności przeciwbólowej. Wydalanie odbywa się głównie przez nerki (99%), z klirensem całkowitym 1530 ± 177 ml/min i okresem półtrwania około 4 godzin, co determinuje schemat dawkowania co 6 godzin.
AUC, biodostępność bezwzględna, Cmax, cytochrom P450, dystrybucja leku, efekt pierwszego przejścia, ekspozycja na metabolit, enzym CYP2D6, farmakokinetyka, farmakokinetyka liniowa, glukuronidacja, hydroksytapentadol, interakcja farmakokinetyczna, klirens całkowity, łagodne zaburzenie czynności wątroby, metabolizm leku, N-desmetylotapentadol, O-glukuronid tapentadolu, objętość dystrybucji, okres półtrwania, tapentadol, UDP-glukuronylotransferaza, umiarkowane zaburzenie czynności wątroby, wchłanianie leku, wiązanie z białkami osocza, współczynnik akumulacji, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Fluoxetine Aurovitas 20 mg

Fluoksetyna charakteryzuje się dobrym wchłanianiem z przewodu pokarmowego, niezależnym od spożycia posiłków, z osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) po 6-8 godzinach. Lek wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (~95%) oraz dużą objętość dystrybucji (20-40 l/kg masy ciała). Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie, z udziałem enzymu CYP2D6, prowadząc do powstania aktywnego metabolitu norfluoksetyny. Okres półtrwania fluoksetyny wynosi 4-6 dni (wydłużony do 7 dni w niewydolności wątroby), natomiast norfluoksetyny 4-16 dni (do 12 dni w niewydolności wątroby). Stan stacjonarny osiągany jest po kilku tygodniach terapii (3-4 tygodnie u dzieci). Eliminacja odbywa się głównie przez nerki (około 60%), a lek utrzymuje się w organizmie do 5-6 tygodni po zakończeniu leczenia.
biodostępność substancji czynnej, Cmax, demetylacja, demetylofluoksetyna, efekt pierwszego przejścia, enzym CYP2D6, farmakokinetyka leku, fluoksetyna, marskość alkoholowa, metabolizm wątrobowy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, norfluoksetyna, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, populacje szczególne, profil farmakokinetyczny, przenikanie do mleka, stan stacjonarny, stężenie leku w osoczu, wchłanianie leku, wiązanie z białkami osocza, wydalanie nerkowe
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Tramadol Krka

Produkt leczniczy Tramadol Krka (roztwór do wstrzykiwań/infuzji 50 mg/ml) wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z grup ryzyka, takich jak osoby uzależnione od opioidów, z urazem głowy, zaburzeniami świadomości, ośrodka oddechowego, podwyższonym ciśnieniem śródczaszkowym oraz nadwrażliwością na opiaty. Istotne jest monitorowanie ryzyka depresji oddechowej, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu leków hamujących OUN lub przekraczaniu dawki maksymalnej 400 mg/dobę. U pacjentów z padaczką lub predyspozycjami do drgawek tramadol powinien być stosowany wyłącznie w sytuacjach bezwzględnej konieczności. Należy również uwzględnić ryzyko zespołu serotoninowego, szczególnie przy kojarzeniu z lekami serotoninergicznymi, oraz potencjalne zaburzenia oddychania podczas snu, w tym centralny bezdech senny, co wymaga dostosowania dawki opioidów. Ponadto, istnieje ryzyko przemijającej niewydolności nadnerczy, której objawy (ból brzucha, nudności, niskie ciśnienie, zmęczenie) wymagają diagnostyki i leczenia glikokortykosteroidami.
benzodiazepiny, centralny bezdech senny, depresja oddechowa, drgawki, enzym CYP2D6, leki serotoninergiczne, nadwrażliwość na opiaty, niewydolność nadnerczy, obturacyjny bezdech senny, ośrodkowy układ nerwowy, podwyższone ciśnienie śródczaszkowe, terapia substytucyjna uzależnienia, toksyczność opioidów, tolerancja na leki, tramadol, uraz głowy, uzależnienie fizyczne i psychiczne, zaburzenia nerwowo-mięśniowe, zaburzenia oddychania w czasie snu, zaburzenia świadomości, zaburzenia wywołane używaniem opioidów, zaburzenia związane z używaniem opioidów, zahamowanie ośrodka oddechowego, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Tussi Drill 5 mg/5 ml

Produkt leczniczy Tussi Drill w formie syropu zawiera dekstrometorfanu bromowodorek w stężeniu 5 mg/5 ml. Po podaniu doustnym substancja czynna wykazuje dobrą absorpcję z przewodu pokarmowego, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) około 2 godziny po aplikacji. Dekstrometorfan podlega intensywnemu metabolizmowi pierwszego przejścia w wątrobie, głównie poprzez O-demetylację katalizowaną przez enzym CYP2D6 z rodziny cytochromu P450. Metabolizm ten jest genetycznie uwarunkowany, co prowadzi do zróżnicowania fenotypów metabolizmu i wpływa na farmakokinetykę oraz efektywność terapeutyczną leku u poszczególnych pacjentów.
3-hydroksy-N-metylomorfinan, 3-hydroksymorfinian, 3-metoksymorfinian, biodostępność substancji, cytochrom P450, dekstrometorfan, dekstrometorfanu bromowodorek, dekstrorfan, działanie przeciwkaszlowe, eliminacja substancji, enzym CYP2D6, metabolity morfinanowe, metabolizm pierwszego przejścia, O-demetylacja, stężenie w osoczu, Tussi Drill, wolny metabolizm
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Nedal 10 mg

Nebiwolol jest lipofilnym, kardioselektywnym beta-blokerem, który działa poprzez blokadę receptorów beta-1 adrenergicznych bez wewnętrznej aktywności sympatykomimetycznej, a także rozszerza naczynia krwionośne za pośrednictwem tlenku azotu. Po podaniu doustnym oba enancjomery nebiwololu są szybko wchłaniane, a pokarm nie wpływa na ich biodostępność. Lek podlega intensywnemu metabolizmowi, głównie przez alicykliczną i aromatyczną hydroksylację, N-dealkilację oraz sprzęganie z kwasem glukuronowym, z udziałem enzymu CYP2D6, co powoduje znaczny polimorfizm farmakokinetyczny. Biodostępność wynosi około 12% u osób z szybkim metabolizmem i niemal 100% u osób z wolnym metabolizmem. Okres półtrwania nebiwololu wynosi średnio 10 godzin u szybkich metabolizerów i 30-50 godzin u wolnych metabolizerów, co wpływa na różnice w stężeniach leku i metabolitów w osoczu oraz wymaga indywidualizacji dawkowania, zwłaszcza u pacjentów starszych oraz z niewydolnością nerek lub wątroby.
aktywność sympatykomimetyczna, biodostępność leku, enancjomer nebiwololu, enzym CYP2D6, glukuronid hydroksymetabolitu, hydroksylacja aromatyczna, hydroksymetabolit, kwas glukuronowy, lek kardioselektywny, N-dealkilacja, nebiwolol, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, polimorfizm genetyczny, proces oksydacyjny, receptor beta-adrenergiczny, stabilizacja błony komórkowej, stan stacjonarny, szybki metabolizm, tlenek azotu, wiązanie z białkami osocza, wolny metabolizm
Leksykon leków
Interakcje leku – Aripiprazole Aurovitas 15 mg

Arypiprazol wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Silne inhibitory CYP2D6 (chinidyna, fluoksetyna, paroksetyna) zwiększają AUC arypiprazolu o 107%, co wymaga zmniejszenia dawki o około 50%. Silne inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, inhibitory proteazy HIV) podnoszą AUC i Cmax arypiprazolu odpowiednio o 63% i 37%, również wskazując na konieczność redukcji dawki o połowę. Z kolei induktory CYP3A4 (karbamazepina, ryfampicyna, fenytoina i inne) obniżają AUC i Cmax arypiprazolu o około 70%, co wymaga podwojenia dawki. U pacjentów z obniżoną aktywnością CYP2D6 jednoczesne stosowanie inhibitorów CYP3A4 może prowadzić do znacznego wzrostu stężenia leku. Famotydyna zmniejsza szybkość wchłaniania arypiprazolu bez istotnego wpływu klinicznego, a słabi inhibitory CYP3A4 i CYP2D6 (diltiazem, escytalopram) powodują niewielkie wzrosty stężenia, które zwykle nie wymagają korekty dawkowania.
aktywny metabolit, antagonista receptora H2, arypiprazol, chinidyna, dehydroarypiprazol, diltiazem, działanie niepożądane, działanie sedatywne, efawirenz, enzym CYP2D6, enzym CYP3A4, escytalopram, famotydyna, fenobarbital, fenytoina, fluoksetyna, inhibitor proteazy HIV, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, kwas żołądkowy, lamotrygina, lek przeciwnadciśnieniowy, newirapina, ośrodkowy układ nerwowy, paroksetyna, pole pod krzywą AUC, prymidon, receptor α1-adrenergiczny, ryfabutyna, ryfampicyna, schizofrenia, selektywny inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, sole litu, walproinian, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie psychomotoryczne, zaburzenie schizoafektywne, zespół serotoninowy, ziele dziurawca
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Konaten 18 mg

Konaten, zawierający atomoksetynę w formie chlorowodorku, jest dostępny w kapsułkach o dawkach 10 mg, 18 mg, 25 mg i 40 mg. Dawkowanie jest dostosowane do masy ciała, wieku oraz odpowiedzi klinicznej pacjenta. U dzieci i młodzieży o masie ciała do 70 kg początkowa dawka wynosi około 0,5 mg/kg mc./dobę, z dawką podtrzymującą 1,2 mg/kg mc./dobę i maksymalną 1,8 mg/kg mc./dobę. U pacjentów powyżej 70 kg oraz dorosłych dawka początkowa to 40 mg/dobę, dawka podtrzymująca 80-100 mg/dobę, a maksymalna 100 mg/dobę. W przypadku niewydolności wątroby dawki należy odpowiednio zmniejszyć: o 50% przy stopniu B i do 25% przy stopniu C wg Child-Pugh. U pacjentów z niewydolnością nerek standardowe dawkowanie jest możliwe, jednak atomoksetyna może nasilać nadciśnienie. Osoby z wolnym metabolizmem CYP2D6 wymagają mniejszych dawek i wolniejszego zwiększania dawki. Lek podaje się zwykle rano, w pojedynczej dawce, z możliwością podziału na dwie dawki w przypadku działań niepożądanych lub braku efektu terapeutycznego.
atomoksetyna, chlorowodorek atomoksetyny, ciężka niewydolność wątroby, ciśnienie tętnicze, dawka dobowa, działanie niepożądane, ekspozycja na lek, enzym CYP2D6, genotyp, klasyfikacja Child-Pugh, metabolizm CYP2D6, nadciśnienie, nadciśnienie tętnicze, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, nudność, objawy odstawienia, schyłkowa niewydolność nerek, senność, siatka centylowa, układ krążenia, umiarkowana niewydolność wątroby, wywiad chorobowy
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Konaten 40 mg

Konaten (atomoksetyna) jest lekiem stosowanym w terapii ADHD, dostępnym w kapsułkach o dawkach 10 mg, 18 mg, 25 mg oraz 40 mg. Zalecane dawkowanie u dzieci i młodzieży zależy od masy ciała: dawka początkowa wynosi około 0,5 mg/kg mc./dobę, utrzymywana przez minimum 7 dni, a dawka podtrzymująca to około 1,2 mg/kg mc./dobę, z maksymalną bezpieczną dawką do 1,8 mg/kg mc./dobę. U pacjentów powyżej 70 kg oraz dorosłych dawka początkowa to 40 mg/dobę, dawka podtrzymująca 80-100 mg/dobę, a maksymalna zalecana dawka dobowa wynosi 100 mg. W przypadku braku tolerancji lub niedostatecznej skuteczności, można rozważyć podawanie leku w dwóch dawkach podzielonych. Lek podaje się doustnie, niezależnie od posiłków, kapsułek nie należy otwierać ani wysypywać zawartości.
ADHD, atomoksetyna, ciężka niewydolność wątroby, ciśnienie tętnicze krwi, dawka początkowa, dawka podtrzymująca, działanie niepożądane, ekspozycja ustrojowa, enzym CYP2D6, genotyp, kapsułka twarda, klasyfikacja Child-Pugh, metabolizm leku, nadciśnienie, nadciśnienie tętnicze, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, nudności, odpowiedź kliniczna, schyłkowa niewydolność nerek, senność, siatka centylowa, tętno, układ krążenia, umiarkowana niewydolność wątroby, wolno metabolizujący CYP2D6, zespół odstawienia leku
Leksykon substancji czynnych
Kodeina – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Kodeina, będąca opioidowym lekiem przeciwbólowym, jest metabolizowana w wątrobie przez enzym CYP2D6 do aktywnej morfiny, co warunkuje jej skuteczność i bezpieczeństwo stosowania. U pacjentów z niedoborem CYP2D6 efekt analgetyczny jest osłabiony, natomiast u osób z szybkim metabolizmem istnieje ryzyko toksyczności opioidowej, objawiającej się m.in. dezorientacją, sennością, depresją oddechową, małymi źrenicami, nudnościami, zaparciami i w ciężkich przypadkach zagrożeniem życia. Częstość bardzo szybkiego metabolizmu w populacjach waha się od 1% do 29%, co wymaga indywidualizacji dawkowania i ścisłego monitorowania pacjentów, zwłaszcza dzieci, osób starszych oraz z chorobami układu oddechowego, wątroby i nerek. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu kodeiny z lekami uspokajającymi (np. benzodiazepinami), ze względu na ryzyko nasilonej sedacji i depresji oddechowej.
astma oskrzelowa, benzodiazepiny, bezdech śródsenny, ból neurogenny, choroba Addisona, depresja oddechowa, enzym CYP2D6, flukloksacylina, hiperalgezja, kamica moczowa, kwasica metaboliczna, metabolit aktywny, morfina, nadciśnienie śródczaszkowe, opioid przeciwbólowy, poalkoholowa choroba wątroby, POChP, próg drgawkowy, przedawkowanie leku, rozrost gruczołu krokowego, splątanie, szybki metabolizm CYP2D6, toksyczność opioidowa, uzależnienie fizyczne, zaburzenie nerwowo-mięśniowe, zatrzymanie moczu, zwężenie źrenic, zwieracz Oddiego, zwieracz pęcherza moczowego
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Faxigen XL 37,5 mg 37,5 mg

Faxigen XL zawiera chlorowodorek wenlafaksyny, który po podaniu doustnym wykazuje wysoką biodostępność (40-45% całkowitej dawki) pomimo efektu pierwszego przejścia. Maksymalne stężenia wenlafaksyny i jej aktywnego metabolitu O-demetylowenlafaksyny (ODV) osiągane są odpowiednio po 5,5 i 9 godzinach w postaci o przedłużonym uwalnianiu, przy czym całkowity stopień wchłaniania jest równoważny z formą o natychmiastowym uwalnianiu (Tmax 2 i 3 godziny). Wenlafaksyna wiąże się z białkami osocza w 27%, a ODV w 30%, co minimalizuje ryzyko interakcji lekowych związanych z wiązaniem białkowym. Objętość dystrybucji wynosi 4,4±1,6 l/kg, a klirens w stanie stacjonarnym dla wenlafaksyny i ODV to odpowiednio 1,3±0,6 l/h/kg i 0,4±0,2 l/h/kg masy ciała. Kinetyka leku jest liniowa w zakresie dawek 75-450 mg/dobę, a stan stacjonarny osiągany jest po około 3 dniach podawania wielokrotnego.
chlorowodorek wenlafaksyny, cytochrom P450, efekt pierwszego przejścia, enzym CYP2D6, enzym CYP3A4, hemodializa, intensywny metabolizm, izoenzymy cytochromu P450, kapsułka o przedłużonym uwalnianiu, kinetyka liniowa, N-demetylowenlafaksyna, O-demetylowenlafaksyna, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pacjent dializowany, polimorfizm genetyczny, powolny metabolizm, skala Child-Pugh, stan stacjonarny, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ranolteril 1 mg

Tolterodyna, substancja czynna leku Ranolteril, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w surowicy w ciągu 1-3 godzin. Okres półtrwania wynosi 2-3 godziny u pacjentów intensywnie metabolizujących (z aktywnym enzymem CYP2D6) oraz około 10 godzin u osób słabo metabolizujących (bez aktywności CYP2D6). Biodostępność bezwzględna różni się istotnie: 17% u intensywnie metabolizujących i 65% u słabo metabolizujących, co przekłada się na około 7-krotnie wyższe stężenia tolterodyny w surowicy u tej drugiej grupy. Tolterodyna i jej aktywny metabolit 5-hydroksymetylowy wiążą się głównie z orozomukoidem, z frakcją niezwiązaną odpowiednio 3,7% i 36%. Lek podlega intensywnemu metabolizmowi wątrobowemu, głównie przez CYP2D6, z wytworzeniem metabolitu 5-hydroksymetylowego o równoważnej aktywności farmakologicznej. Całkowity klirens wynosi około 30 l/h u intensywnie metabolizujących i jest znacznie zmniejszony u słabo metabolizujących, co wpływa na farmakokinetykę i wymaga uwzględnienia fenotypu metabolicznego przy terapii.
alfa-1-glikoproteina, biodostępność bezwzględna, Cmax, dystrybucja leku, działanie farmakologiczne, efekt pierwszego przejścia, enzym CYP2D6, frakcja niezwiązana, izoenzym CYP3A4, klirens, klirens inuliny, marskość wątroby, metabolit 5-hydroksymetylowy, metabolizm wątrobowy, objętość dystrybucji, okres półtrwania, orozomukoid, polimorfizm genetyczny, słabe metabolizowanie, stan stacjonarny, stężenie w surowicy, tolterodyna, zaburzenia czynności nerek