Interakcje leku
Hydroxyzinum PPH 10 mg
Hydroksyzyna chlorowodorek, substancja czynna preparatu Hydroxizine Genoptim, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie hydroksyzyny z lekami wydłużającymi odstęp QT, takimi jak leki przeciwarytmiczne klasy IA (np. chinidyna, dyzopiramid), klasy III (amiodaron, sotalol), niektóre leki przeciwpsychotyczne (haloperydol), antydepresanty (cytalopram, escytalopram), antybiotyki (erytromycyna, lewofloksacyna, moksyfloksacyna), leki przeciwmalaryczne (meflochina), przeciwgrzybicze (pentamidyna), przeciwnowotworowe (toremifen, wandetanib) oraz metadon. Takie połączenia są przeciwwskazane ze względu na wysokie ryzyko arytmii typu torsade de pointes. Ponadto, konieczna jest ostrożność i monitorowanie EKG przy stosowaniu hydroksyzyny z lekami wywołującymi bradykardię (beta-blokery, digoksyna, diltiazem, werapamil) oraz lekami powodującymi hipokaliemię (diuretyki, laksativa, glikokortykosteroidy), które mogą nasilać ryzyko zaburzeń rytmu serca.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Hydroksyzyna chlorowodorek, substancja czynna preparatu Hydroxizine Genoptim, wchodzi w liczne interakcje z innymi lekami, co wymaga szczególnej uwagi podczas terapii. Interakcje te mogą mieć charakter farmakodynamiczny lub farmakokinetyczny i wiążą się z różnymi mechanizmami działania.1
Przeciwwskazane połączenia lekowe
Szczególnie niebezpieczne są interakcje hydroksyzyny z lekami wydłużającymi odstęp QT i/lub wywołującymi zaburzenia rytmu serca typu torsade de pointes. Jednoczesne stosowanie takich leków jest bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na istotnie zwiększone ryzyko poważnych zaburzeń rytmu serca.2
Do grupy leków przeciwwskazanych do stosowania z hydroksyzyną należą:3
- Leki przeciwarytmiczne klasy IA – np. chinidyna, dyzopiramid
- Leki przeciwarytmiczne klasy III – np. amiodaron, sotalol
- Niektóre leki przeciwhistaminowe
- Niektóre leki przeciwpsychotyczne – np. haloperydol
- Niektóre leki przeciwdepresyjne – np. cytalopram, escytalopram
- Niektóre leki przeciwmalaryczne – np. meflochina
- Niektóre antybiotyki – np. erytromycyna, lewofloksacyna, moksyfloksacyna
- Niektóre leki przeciwgrzybicze – np. pentamidyna
- Niektóre leki stosowane w chorobach układu pokarmowego – np. prukalopryd
- Niektóre leki przeciwnowotworowe – np. toremifen, wandetanib
- Metadon
Połączenia wymagające zachowania ostrożności
Istnieje również grupa leków, których stosowanie równocześnie z hydroksyzyną wymaga szczególnej ostrożności, monitorowania pacjenta oraz potencjalnej modyfikacji dawkowania.4
- Leki wywołujące bradykardię – należy zachować szczególną ostrożność ze względu na ryzyko nasilenia zaburzeń rytmu serca5
- Leki powodujące hipokaliemię – mogą zwiększać ryzyko zaburzeń rytmu serca6
- Leki hamujące enzymy metabolizujące hydroksyzynę – silne inhibitory dehydrogenazy alkoholowej oraz enzymu CYP3A4/5 mogą zwiększać stężenie hydroksyzyny we krwi7
- Leki działające depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy (OUN) – może dochodzić do nasilenia działania depresyjnego, konieczne indywidualne dostosowanie dawkowania8
- Leki o działaniu przeciwcholinergicznym – może dochodzić do nasilenia działania antycholinergicznego9
- Inhibitory monoaminooksydazy (MAO) – należy unikać jednoczesnego podawania10
Interakcje farmakodynamiczne
Hydroksyzyna wykazuje działanie antagonistyczne w stosunku do kilku substancji leczniczych, co może wpływać na efektywność terapii:11
- Betahistyna – hydroksyzyna może zmniejszać jej skuteczność12
- Inhibitory cholinoesterazy – może dochodzić do osłabienia ich działania13
- Adrenalina – hydroksyzyna osłabia działanie adrenaliny zwiększające ciśnienie krwi14
- Fenytoina – hydroksyzyna może zmniejszać działanie przeciwdrgawkowe fenytoiny (wykazano w badaniach na szczurach)15
Interakcje farmakokinetyczne
Istotne interakcje farmakokinetyczne dotyczą głównie wpływu innych leków na metabolizm hydroksyzyny oraz wpływu hydroksyzyny na enzymy metabolizujące inne leki:16
- Cymetydyna – w dawce 600 mg podawanej dwa razy na dobę zwiększa stężenie hydroksyzyny w surowicy o 36% oraz zmniejsza stężenie jej metabolitu, cetyryzyny o 20%17
- Substraty enzymu CYP2D6 – hydroksyzyna jako inhibitor CYP2D6 może w dużych dawkach zaburzać metabolizm leków będących substratami tego enzymu18
W przypadku dużych stężeń hydroksyzyna hamuje izoenzymy 2C9, 2C19 i 3A4 cytochromu P450, jednak przy stężeniach osiąganych w normalnym dawkowaniu terapeutycznym jest to mało prawdopodobne.19
Warto zaznaczyć, że cetyryzyna, będąca metabolitem hydroksyzyny, w stężeniu 100 μM nie wykazuje działania hamującego na cytochrom P450 (izoenzymy 1A2, 2A6, 2C9, 2C19, 2D6, 2E1 i 3A4) ani na izoenzymy UDP-glukuronylotransferazy.20
Wpływ na wyniki badań diagnostycznych
Hydroksyzyna może zaburzać wyniki testów diagnostycznych, dlatego leczenie należy przerwać na co najmniej 5 dni przed przeprowadzeniem:21
- Testów na alergię
- Testów prowokacji oskrzelowej z metacholiną
Interakcje z alkoholem
Równoczesne spożywanie alkoholu podczas leczenia hydroksyzyną jest szczególnie ryzykowne, ponieważ alkohol nasila działanie depresyjne hydroksyzyny na ośrodkowy układ nerwowy.22 Interakcja ta ma charakter farmakodynamiczny i może prowadzić do:
- Nasilonej sedacji
- Pogorszenia funkcji poznawczych i psychomotorycznych
- Zwiększonego ryzyka upadków, zwłaszcza u osób starszych
- Zaburzeń świadomości
- Depresji oddechowej w przypadku znacznego przedawkowania
Dodatkowo warto pamiętać, że alkohol ma wpływ na metabolizm hydroksyzyny, ponieważ dehydrogenaza alkoholowa jest jednym z głównych enzymów odpowiedzialnych za metabolizm tego leku. Pacjenci powinni być wyraźnie ostrzeżeni o zakazie spożywania alkoholu podczas terapii hydroksyzyną.
Tabela interakcji lekowych hydroksyzyny
| Grupa leków/substancji | Przykłady | Rodzaj interakcji | Poziom istotności klinicznej | Zalecenia |
|---|---|---|---|---|
| Leki wydłużające odstęp QT | Leki przeciwarytmiczne klasy IA (chinidyna, dyzopiramid), klasy III (amiodaron, sotalol), niektóre leki przeciwpsychotyczne (haloperydol), niektóre antydepresanty (cytalopram, escytalopram) | Addytywne działanie na wydłużenie odstępu QT, zwiększone ryzyko arytmii typu torsade de pointes | Bardzo wysoki | Przeciwwskazane |
| Antybiotyki | Erytromycyna, lewofloksacyna, moksyfloksacyna | Zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca przez wydłużenie odstępu QT | Bardzo wysoki | Przeciwwskazane |
| Leki przeciwmalaryczne | Meflochina | Zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca | Bardzo wysoki | Przeciwwskazane |
| Leki przeciwgrzybicze | Pentamidyna | Zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca | Bardzo wysoki | Przeciwwskazane |
| Leki przeciwnowotworowe | Toremifen, wandetanib | Zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca | Bardzo wysoki | Przeciwwskazane |
| Metadon | – | Zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca | Bardzo wysoki | Przeciwwskazane |
| Leki wywołujące bradykardię | Beta-blokery, digoksyna, diltiazem, werapamil | Zwiększone ryzyko arytmii | Wysoki | Zachować ostrożność, monitorowanie EKG |
| Leki powodujące hipokaliemię | Diuretyki, laksativa, glikokortykosteroidy | Zwiększone ryzyko arytmii | Wysoki | Zachować ostrożność, monitorowanie poziomu elektrolitów |
| Inhibitory CYP3A4/5 | Ketokonazol, itrakonazol, inhibitory proteazy HIV | Mogą zwiększać stężenie hydroksyzyny we krwi | Średni | Zachować ostrożność, rozważyć zmniejszenie dawki hydroksyzyny |
| Inhibitory MAO | Moklobemid, selegilina | Teoretyczne ryzyko nasilenia działania antycholinergicznego i sedatywnego | Średni | Unikać jednoczesnego stosowania |
| Betahistyna | – | Antagonistyczne działanie hydroksyzyny | Średni | Unikać jednoczesnego stosowania |
| Inhibitory cholinoesterazy | Donepezil, rywastygmina, galantamina | Antagonistyczne działanie hydroksyzyny | Średni | Unikać jednoczesnego stosowania |
| Adrenalina | – | Hydroksyzyna osłabia działanie adrenaliny zwiększające ciśnienie krwi | Średni | Zachować ostrożność w stanach nagłych wymagających podania adrenaliny |
| Fenytoina | – | Potencjalne zmniejszenie działania przeciwdrgawkowego fenytoiny | Niski-średni | Monitorowanie stężenia fenytoiny i efektu przeciwdrgawkowego |
| Cymetydyna | – | Zwiększa stężenie hydroksyzyny w surowicy o 36% | Średni | Rozważyć zmniejszenie dawki hydroksyzyny |
| Substraty CYP2D6 | Niektóre beta-blokery, antydepresanty, leki przeciwpsychotyczne | Hydroksyzyna w dużych dawkach może zwiększać ich stężenie | Niski-średni | Monitorowanie działań niepożądanych przy dużych dawkach hydroksyzyny |
| Alkohol | – | Nasilenie działania depresyjnego na OUN | Wysoki | Unikać jednoczesnego stosowania |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania