enancjomer
Enancjomer to jedna z form izomerów przestrzennych, które są cząsteczkami o identycznym składzie atomowym i sekwencji wiązań, ale różnią się układem przestrzennym atomów. Enancjomery są swoimi odbiciami lustrzanymi, których nie można nałożyć na siebie poprzez obrót w przestrzeni. Ta właściwość nosi nazwę chiralności.
W medycynie i farmakologii różnice między enancjomerami mają kluczowe znaczenie, ponieważ mogą wykazywać odmienne właściwości biologiczne, farmakologiczne i toksykologiczne. Przykładowo, jeden enancjomer może być aktywny terapeutycznie, podczas gdy drugi może być nieaktywny lub nawet szkodliwy. Tragicznym przykładem jest talidomid, którego jeden enancjomer działał uspokajająco, a drugi powodował wady rozwojowe płodu.
Nowoczesne techniki syntezy leków często skupiają się na wytwarzaniu czystych enancjomerów (synteza stereoselektywna), a nie mieszanin racemicznych (zawierających oba enancjomery). Rozdział enancjomerów lub projektowanie leków zawierających tylko pożądany enancjomer stanowi ważny aspekt współczesnej farmacji, pozwalający na zwiększenie skuteczności i bezpieczeństwa farmakoterapii.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Mirtagen 30 mg
Mirtazapina, substancja czynna leku Mirtagen, jest antagonistą presynaptycznych receptorów α2-adrenergicznych, co zwiększa neuroprzekaźnictwo noradrenaliny i serotoniny, szczególnie poprzez stymulację receptorów 5-HT1 oraz blokadę 5-HT2 i 5-HT3. Enancjomery S(+) i R(-) odpowiadają odpowiednio za blokadę receptorów α2 i 5-HT2 oraz 5-HT3. Działanie sedatywne wynika z antagonizmu receptorów H1, a lek cechuje się minimalnym działaniem przeciwcholinergicznym i ograniczonym wpływem na układ sercowo-naczyniowy, z możliwym niedociśnieniem ortostatycznym. Badanie kliniczne na 54 zdrowych ochotnikach wykazało, że mirtazapina w dawkach 45 mg i 75 mg nie powoduje klinicznie istotnego wydłużenia odstępu QTc, co potwierdza jej bezpieczeństwo kardiologiczne.
antagonista receptorów α2-adrenergicznych, duże zaburzenie depresyjne, działanie przeciwcholinergiczne, działanie przeciwdepresyjne, enancjomer, hipertriglicerydemia, lek przeciwdepresyjny, mirtazapina, neuroprzekaźnictwo, neuroprzekaźnictwo noradrenergiczne, niedociśnienie ortostatyczne, odstęp QT, odstęp QTc, ośrodkowy układ nerwowy, podwójnie ślepa próba, profil farmakodynamiczny, przekaźnictwo serotoninergiczne, randomizowane badanie kliniczne, receptor 5-HT1, receptor 5-HT2, receptor 5-HT3, receptor histaminowy H1, receptor α2-adrenergiczny, ryzyko arytmogenne - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Xyzal 5 mg
Lewocetyryzyna dichlorowodorek, będąca enancjomerem cetyryzyny, wykazuje ograniczone dane kliniczne dotyczące stosowania u kobiet w ciąży, obejmujące mniej niż 300 przypadków ekspozycji. Dane z ponad 1000 przypadków stosowania cetyryzyny nie wskazują na działanie teratogenne ani toksyczne wobec płodu czy noworodka. Badania przedkliniczne na modelach zwierzęcych nie wykazały negatywnego wpływu leku na przebieg ciąży, rozwój zarodka i płodu, poród oraz rozwój pourodzeniowy potomstwa. Stosowanie leku w ciąży jest możliwe jedynie przy wyraźnym wskazaniu klinicznym, po dokładnej ocenie stosunku korzyści do ryzyka, uwzględniając indywidualną sytuację pacjentki.
cetyryzyna, ciąża, działanie niepożądane, działanie teratogenne, działanie toksyczne, ekspozycja niemowlęcia, enancjomer, karmienie piersią, leczenie lewocetyryzyną, lek przeciwhistaminowy, lewocetyryzyna, lewocetyryzyna dichlorowodorek, metoda niefarmakologiczna, płodność, racemat, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodkowo-płodowy, wskazanie do leczenia - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Palifren Long 100 mg
Paliperydon, substancja czynna leku Palifren Long, jest atypowym lekiem przeciwpsychotycznym z grupy psycholeptyków (kod ATC: N05AX13), będącym mieszaniną racemiczną enancjomerów (+)- i (-)-paliperydonu o zbliżonej aktywności farmakologicznej. Mechanizm działania opiera się na selektywnym antagonizmie receptorów serotoninergicznych 5-HT2 oraz dopaminergicznych D2, z dodatkowym blokowaniem receptorów alfa-1-adrenergicznych, H1-histaminergicznych i alfa-2-adrenergicznych, przy braku powinowactwa do receptorów cholinergicznych. W porównaniu do klasycznych neuroleptyków, paliperydon wykazuje mniejsze ryzyko pozapiramidowych działań niepożądanych i stanów kataleptycznych, co przypisuje się przewadze antagonizmu serotoninowego nad dopaminergicznym. Skuteczność leku w leczeniu nawrotów schizofrenii potwierdzono w czterech randomizowanych, podwójnie zaślepionych badaniach klinicznych trwających od 9 do 13 tygodni, w których stosowano dawki od 25 mg do 150 mg podawane domięśniowo co 4 tygodnie, bez konieczności dodatkowej terapii doustnej.
antagonista receptora D2, antagonizm serotoninowy, dezorganizacja myślenia, działanie pozapiramidowe, enancjomer, funkcja motoryczna, lek przeciwpsychotyczny, lek psycholeptyczny, mieszanina racemiczna, nawrót schizofrenii, neuroleptyk klasyczny, niekontrolowana wrogość, objaw wytwórczy schizofrenii, Palifren Long, paliperydon, receptor alfa-1-adrenergiczny, receptor alfa-2 adrenergiczny, receptor cholinergiczny, receptor dopaminergiczny D2, receptor H1-histaminergiczny, receptor serotoninergiczny 5-HT2, schizofrenia, skala PANSS, skala PSP, stan kataleptyczny - Leksykon substancji czynnych
Propranolol – Właściwości farmakodynamiczne
Propranolol jest nieselektywnym beta-adrenolitykiem (kod ATC: C07AA05), działającym jako kompetycyjny antagonista receptorów beta1- i beta2-adrenergicznych, bez właściwości agonistycznych. Jego mechanizm działania obejmuje również stabilizację błon komórkowych w stężeniach 1-3 mg/l, choć takie poziomy rzadko występują przy standardowym podawaniu doustnym. Propranolol wykazuje ujemne działanie inotropowe, co jest istotne klinicznie i stanowi przeciwwskazanie do stosowania u pacjentów z niewyrównaną niewydolnością serca. Lek występuje jako mieszanina racemiczna izomerów S(-) i R(+), z których S(-) odpowiada za główne działanie beta-adrenolityczne, natomiast R(+) hamuje konwersję tyroksyny do trijodotyroniny, choć bez istotnego wpływu klinicznego.
antagonista receptorów beta-adrenergicznych, arytmia, beta-adrenomimetyk, beta-bloker, blokada receptorów beta-adrenergicznych, dławica piersiowa, działanie beta-adrenolityczne, działanie inotropowe ujemne, enancjomer, izoprenalina, konwersja tyroksyny, kurczliwość mięśnia sercowego, mieszanina racemiczna, nadciśnienie tętnicze, niewybiórczy beta-adrenolityk, niewyrównana niewydolność serca, propranolol, receptor beta1, selektywny beta-bloker, stabilizacja błon komórkowych, trijodotyronina, tyroksyna - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Carvedilol-ratiopharm 25 mg
Karwedylol, będący racemiczną mieszaniną enancjomerów R- i S-, wykazuje złożony mechanizm działania jako alfa- i beta-adrenolityk (kod ATC: C07AG02). Enancjomer S blokuje nieselektywnie receptory beta-adrenergiczne, natomiast oba enancjomery blokują receptory alfa1-adrenergiczne, co skutkuje ujemnym działaniem chronotropowym, dromotropowym, batmotropowym i inotropowym na mięsień sercowy. Lek nie posiada wewnętrznej aktywności sympatykomimetycznej, stabilizuje błonę komórkową i w wyższych stężeniach wykazuje słabą do umiarkowanej blokadę kanałów wapniowych. Karwedylol zmniejsza obwodowy opór naczyniowy, hamuje układ renina-angiotensyna-aldosteron, wykazuje działanie przeciwutleniające, antyproliferacyjne oraz korzystnie wpływa na profil lipidowy, co przekłada się na jego szerokie zastosowanie w leczeniu nadciśnienia tętniczego, choroby niedokrwiennej serca oraz przewlekłej niewydolności serca.
aktywność sympatykomimetyczna, alfa i beta adrenolityk, blokada kanałów wapniowych, choroba niedokrwienna serca, dysfunkcja skurczowa lewej komory, dyslipidemia, dystrofia mięśniowa, działanie antyproliferacyjne, działanie batmotropowe, działanie chronotropowe, działanie dromotropowe, działanie inotropowe, działanie przeciwdławicowe, działanie przeciwniedokrwienne, enancjomer, fenylefryna, frakcja wyrzutowa, karwedylol, lipoproteina niskiej gęstości, lipoproteina wysokiej gęstości, nadciśnienie tętnicze, nagła śmierć sercowa, obciążenie następcze, obwodowy opór naczyniowy, profil lipidowy, przewlekła niewydolność serca, receptor alfa1-adrenergiczny, receptor beta-adrenergiczny, stabilizacja błony komórkowej, stres oksydacyjny, tętnica płucna, układ bodźcotwórczo-przewodzący serca, układ renina-angiotensyna-aldosteron - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Isoptin SR-E 240 240 mg
Werapamil chlorowodorek, będący mieszaniną racemiczną enancjomerów R i S, podlega intensywnemu metabolizmowi w wątrobie, głównie przez izoenzymy CYP3A4, CYP1A2, CYP2C8, CYP2C9 i CYP2C18, prowadząc do powstania 12 metabolitów, z których norwerapamil wykazuje 10-20% aktywności farmakologicznej związku macierzystego i stanowi 6% wydalanego leku. Po podaniu doustnym biodostępność werapamilu wynosi 22% dla postaci o niemodyfikowanym uwalnianiu i 33% dla postaci o przedłużonym uwalnianiu (Isoptin SR-E 240), z szybkim wchłanianiem (>90%) z jelita cienkiego. Maksymalne stężenia w osoczu osiągane są odpowiednio po 1-2 godzinach (postać niemodyfikowana) i 4-5 godzinach (postać o przedłużonym uwalnianiu), a stan stacjonarny ustala się po 3-4 dniach terapii. Werapamil charakteryzuje się dużą objętością dystrybucji (1,8-6,8 l/kg) i wysokim wiązaniem z białkami osocza (~90%).
biodostępność, CYP1A2, CYP2C18, CYP2C8, CYP2C9, CYP3A4, cytochrom P450, dealkilacja, efekt pierwszego przejścia, enancjomer, hemodializa, klirens, nadciśnienie tętnicze, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, norwerapamil, objętość dystrybucji, okres półtrwania, schyłkowa niewydolność nerek, stan stacjonarny, werapamil chlorowodorek - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Carvedilol-ratiopharm 6,25 mg
Karwedylol, będący racemiczną mieszaniną enancjomerów R- i S-karwedylolu, działa jako antagonist receptorów alfa1- i beta-adrenergicznych, co przekłada się na wielokierunkowe efekty farmakodynamiczne w układzie sercowo-naczyniowym. Enancjomer S blokuje nieselektywnie receptory beta, wywołując ujemne efekty chrono-, dromo-, batmo- i inotropowe, natomiast oba enancjomery blokują receptory alfa1, co prowadzi do zmniejszenia obwodowego oporu naczyniowego i rozszerzenia naczyń. Karwedylol wykazuje także słabą do umiarkowanej blokadę kanałów wapniowych oraz silne właściwości przeciwutleniające i antyproliferacyjne, co przyczynia się do ochrony narządów i korzystnego wpływu na profil lipidowy (utrzymanie prawidłowego stosunku HDL/LDL). W terapii nadciśnienia tętniczego lek obniża ciśnienie krwi bez wzrostu całkowitego oporu obwodowego, zachowując objętość wyrzutową i perfuzję nerek, a w chorobie niedokrwiennej serca zmniejsza obciążenie wstępne i następcze komory, wykazując działanie przeciwniedokrwienne i przeciwdławicowe.
choroba niedokrwienna serca, dysfunkcja skurczowa lewej komory, dyslipidemia, dystrofia mięśniowa, działanie antyproliferacyjne, działanie przeciwdławicowe, działanie przeciwniedokrwienne, efekt batmotropowy, efekt chronotropowy, efekt dromotropowy, efekt inotropowy, enancjomer, frakcja wyrzutowa, glikozyd naparstnicy, inhibitor ACE, kanał wapniowy, lipoproteina niskiej gęstości, lipoproteina wysokiej gęstości, nadciśnienie tętnicze, nagła śmierć sercowa, opór naczyniowy obwodowy, przeciwutleniacz, przewlekła niewydolność serca, receptor adrenergiczny, receptor alfa1-adrenergiczny, stres oksydacyjny, układ renina-angiotensyna-aldosteron, układ sercowo-naczyniowy - Leksykon substancji czynnych
Hydroksychlorochina – Właściwości farmakokinetyczne
Hydroksychlorochina wykazuje wysoką biodostępność po podaniu doustnym (średnio 79% ± 12%), z szybkim wchłanianiem i osiąganiem maksymalnego stężenia w osoczu po 3-4 godzinach (zakres 2-6 h). Charakteryzuje się bardzo dużą objętością dystrybucji (5500 ± 2200 l na podstawie danych z krwi oraz 43 000-44 000 l z osocza), co wynika z akumulacji w tkankach (oczy, nerki, wątroba, płuca) oraz w elementach morfotycznych krwi (stosunek stężenia we krwi do osocza 7,2). Wiązanie z białkami osocza wynosi 30-50%, z enancjoselektywnym preferowaniem enancjomeru (+)-(S). Hydroksychlorochina jest metabolizowana głównie w wątrobie przez CYP2C8, CYP3A4 i w mniejszym stopniu CYP2D6, z udziałem enzymów FMO-1 i MAO-A, do metabolitów: N-dezetylhydroksychlorochiny, dezetylochlorochiny i bidezetylochlorochiny. Okres półtrwania eliminacji jest długi i wynosi 30-50 dni w krwi pełnej oraz około 32 dni w osoczu, co powoduje osiągnięcie stanu stacjonarnego dopiero po około 4 miesiącach regularnego stosowania.
BCRP, białko osocza, białko transportowe, biodostępność, choroba autoimmunologiczna, CYP2C8, CYP2D6, CYP3A4, cytochrom P450, enancjomer, hydroksychlorochina, interakcja farmakokinetyczna, kardiotoksyczność, klirens, lek przeciwmalaryczny, MATE1, OAT1, OAT3, OATP1B1, OATP1B3, objętość dystrybucji, OCT1, OCT2, okres półtrwania, P-glikoproteina, profil eliminacji, reumatoidalne zapalenie stawów, stan stacjonarny, stężenie w osoczu, toczeń, toksyczność siatkówkowa, wchłanianie, zaburzenie czynności nerek, zapalenie stawów - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Palifren Long 150 mg
Paliperydon, substancja czynna preparatu Palifren Long, jest atypowym lekiem przeciwpsychotycznym z grupy N05AX13, działającym głównie poprzez antagonizm receptorów serotoninergicznych 5-HT2 oraz dopaminergicznych D2, a także receptorów alfa1-adrenergicznych, z minimalnym wpływem na receptory cholinergiczne. Taki profil farmakodynamiczny przekłada się na skuteczne łagodzenie objawów schizofrenii, zwłaszcza wytwórczych, przy jednoczesnym zmniejszeniu ryzyka wystąpienia pozapiramidowych działań niepożądanych i stanów kataleptycznych, które są częstsze w przypadku klasycznych neuroleptyków. Paliperydon jest podawany w formie mieszaniny racemicznej (+)- i (-)-enancjomerów, co zapewnia równomierną aktywność farmakologiczną obu form.
badanie podwójnie zaślepione, blokowanie monoamin, działanie pozapiramidowe, ekstrapolacja LOCF, enancjomer, funkcjonowanie społeczne, klasyfikacja DSM-IV, lek przeciwpsychotyczny, lek psycholeptyczny, nawrót schizofrenii, objawy wytwórcze schizofrenii, paliperydon, receptor alfa-1-adrenergiczny, receptor alfa-2 adrenergiczny, receptor cholinergiczny, receptor dopaminergiczny D2, receptor H1-histaminergiczny, receptor serotoninergiczny 5-HT2, Skala Objawów Pozytywnych i Negatywnych, skala PANSS, skala PSP, stan kataleptyczny - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Lenalidomide Gedeon Richter 7,5 mg
Lenalidomid jest lekiem podawanym doustnie, charakteryzującym się szybkim wchłanianiem z maksymalnym stężeniem w osoczu (Cmₐₓ) osiąganym w ciągu 0,5-2 godzin po podaniu na czczo. Wchłanianie jest proporcjonalne do dawki, a pokarm, zwłaszcza wysokotłuszczowy i wysokokaloryczny, może zmniejszyć AUC o około 20% i Cmₐₓ o 50%, choć w praktyce klinicznej lek stosuje się niezależnie od posiłków. Lenalidomid wykazuje niski stopień wiązania z białkami osocza (23-29%) i jest wydalany głównie przez nerki (około 90% dawki w postaci niezmienionej), z okresem półtrwania wynoszącym około 3-5 godzin. Metabolizm jest minimalny, a lek nie jest substratem ani inhibitorem enzymów cytochromu P450, co ogranicza ryzyko interakcji farmakokinetycznych. Wydalanie nerkowe obejmuje aktywny transport, a podczas dializy usuwane jest około 30% leku.
AUC, białko ekstruzji wielolekowej, białko oporności raka piersi, chłoniak z komórek płaszcza, Cmax, enancjomer, hydroksy-lenalidomid, klirens kreatyniny, klirens lenalidomidu, mieszanina racemiczna, N-acetylo-lenalidomid, nowotwór hematologiczny, okres półtrwania, polipeptyd transportujący aniony organiczne, pompa eksportująca sole kwasów żółciowych, szpiczak mnogi, szybkie wchłanianie, transporter anionów organicznych, transporter kationów organicznych, transporter MRP2, transporter OATP1B1, transporter OATP1B3, wiązanie z białkami osocza, wydalanie nerkowe, zaburzenie czynności wątroby, zespół mielodysplastyczny - Leksykon substancji czynnych
Formoterol – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Formoterol, długo działający β2-mimetyk (LABA), wykazuje w badaniach toksyczności na szczurach i psach głównie efekty sercowo-naczyniowe, takie jak przekrwienie, tachykardia, zaburzenia rytmu serca oraz uszkodzenia mięśnia sercowego, obserwowane przy dawkach znacznie przekraczających kliniczne. Badania mutagenności in vitro i in vivo nie wykazały działania genotoksycznego, a dwuletnie badania karcynogenności na szczurach i myszach nie potwierdziły istotnego ryzyka rakotwórczości przy dawkach terapeutycznych. Wysokie dawki u zwierząt laboratoryjnych wiązały się z łagodnymi nowotworami mięśni gładkich i innymi zmianami specyficznymi dla gryzoni, jednak przy dawce 10-krotnie wyższej niż maksymalna zalecana u ludzi nie stwierdzono istotnego wzrostu częstości występowania guzów, co wskazuje na brak klinicznego znaczenia tych obserwacji dla pacjentów stosujących formoterol w standardowych dawkach.
agonista receptora β2-adrenergicznego, badanie karcynogenności, badanie mutagenności, badanie toksyczności, beta2-sympatykomimetyk, choroba obturacyjna dróg oddechowych, dawka terapeutyczna, długo działający β2-mimetyk, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, działanie tokolityczne, ekspozycja ogólnoustrojowa, enancjomer, genotoksyczność, guz mięśni gładkich, jądro, komórka osłonki, lek β2-adrenergiczny, monoterapia, pęcherzyk Graafa, potencjał mutagenny, śmiertelność noworodków, tachykardia, torbiel jajnika, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie mięśnia sercowego, wpływ na rozrodczość, zaburzenie rytmu serca - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Citronil 40 mg
Cytalopram, substancja czynna preparatu Citronil, jest selektywnym inhibitorem wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) o kodzie ATC N06AB04, będącym dwupierścieniową pochodną izobenzofuranu. Jego działanie farmakodynamiczne opiera się na silnym i selektywnym hamowaniu wychwytu zwrotnego 5-HT w synapsach, co determinuje efekt przeciwdepresyjny. Cytalopram występuje jako mieszanina racemiczna, z aktywnym enancjomerem S. Charakteryzuje się wysoką selektywnością wobec układu serotoninergicznego, nie wpływając istotnie na wychwyt noradrenaliny, dopaminy czy GABA, ani na receptory 5-HT1A, 5-HT2, D1, D2, alfa1, alfa2, beta, H1 i muskarynowe, co przekłada się na niski profil działań niepożądanych w porównaniu z nieselektywnymi lekami przeciwdepresyjnymi.
cytalopram, długotrwała farmakoterapia, działanie przeciwdepresyjne, enancjomer, epizod depresji, kwas gamma-aminomasłowy, mieszanina racemiczna, neuroprzekaźnik, odcinek QT, odcinek QTc, pochodna izobenzofuranu, receptor adrenergiczny, receptor cholinergiczny, receptor dopaminergiczny, receptor histaminergiczny, receptor serotoninergiczny, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, terapia podtrzymująca, układ serotoninergiczny, wychwyt zwrotny, wychwyt zwrotny serotoniny, zaburzenie depresyjne, zaburzenie rytmu serca - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – AuroMirta ORO 45 mg
Mirtazapina, dostępna w dawkach 15 mg, 30 mg i 45 mg, jest antagonistą presynaptycznych receptorów α2-adrenergicznych, co prowadzi do zwiększenia neurotransmisji noradrenergicznej i serotonergicznej, ze specyficznym blokowaniem receptorów 5-HT2 i 5-HT3, a wzmocnieniem działania przez receptory 5-HT1. Enancjomery S (+) i R (-) odpowiadają odpowiednio za blokadę receptorów α2 i 5-HT2 oraz 5-HT3, co przekłada się na złożony efekt terapeutyczny. Mirtazapina wykazuje także działanie uspokajające poprzez antagonizm receptorów H1, minimalne działanie antycholinergiczne oraz ograniczony wpływ na układ sercowo-naczyniowy, co wskazuje na korzystny profil bezpieczeństwa i efektywności w leczeniu zaburzeń depresyjnych u dorosłych pacjentów.
W badaniach klinicznych u dzieci i młodzieży (7-18 lat) z ciężkimi zaburzeniami depresyjnymi, stosujących mirtazapinę w dawkach elastycznych 15-45 mg przez 4 tygodnie, a następnie ustalonych dawkach 15, 30 lub 45 mg przez kolejne 4 tygodnie (n=259), nie wykazano istotnej skuteczności w porównaniu z placebo. Jednocześnie zaobserwowano istotne działania niepożądane, w tym znaczący przyrost masy ciała (≥7%) u 48,8% pacjentów (vs. 5,7% w grupie placebo), pokrzywkę u 11,8% (vs. 6,8%) oraz hipertriglicerydemię u 2,9% (vs. 0%). Wyniki te wskazują na brak potwierdzonej skuteczności mirtazapiny u pacjentów pediatrycznych przy jednoczesnym zwiększonym ryzyku działań niepożądanych, co wymaga ostrożności w stosowaniu tego leku w tej populacji.
antagonista receptorów α2-adrenergicznych, badanie kliniczne, ciężkie zaburzenie depresyjne, działanie antycholinergiczne, działanie przeciwdepresyjne, enancjomer, hipertriglicerydemia, lek przeciwdepresyjny, mirtazapina, neurotransmisja noradrenergiczna, neurotransmisja serotonergiczna, niedociśnienie ortostatyczne, ośrodkowy układ nerwowy, pierwszorzędowy punkt końcowy, pokrzywka, przyrost masy ciała, receptor 5-HT1, receptor 5-HT2, receptor 5-HT3, receptor histaminowy H1, zaburzenie depresyjne - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Lercan 20 mg
Lerkanidypina, będąca antagonistą wapnia z grupy dihydropirydyn, wykazuje selektywne działanie naczyniowe poprzez blokadę kanałów wapniowych typu L w mięśniach gładkich naczyń, co prowadzi do ich rozkurczu i obniżenia całkowitego obwodowego oporu naczyniowego. Charakteryzuje się długotrwałym efektem hipotensyjnym mimo krótkiego okresu półtrwania w surowicy, co jest związane z wysokim powinowactwem do lipidów błon komórkowych. Lek nie wykazuje działania inotropowo ujemnego na mięsień sercowy, co jest klinicznie istotne, zwłaszcza u pacjentów z podwyższonym ryzykiem sercowo-naczyniowym. Działanie terapeutyczne lerkanidypiny jest stereoselektywne i głównie przypisane enancjomerowi S, co optymalizuje efekt farmakodynamiczny. Stopniowe rozszerzanie naczyń minimalizuje ryzyko ostrego niedociśnienia i odruchowej tachykardii.
4-dihydropirydyny, antagonista wapnia, beta-adrenolityk, ciężkie nadciśnienie tętnicze, diuretyk, działanie hipotensyjne, działanie inotropowo ujemne, enancjomer, inhibitor ACE, izolowane nadciśnienie skurczowe, kanał wapniowy typu L, lerkanidypina, lipidy błon komórkowych, mięsień gładki naczyń krwionośnych, mięsień sercowy, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, obwodowy opór naczyniowy, pochodna 1, pochodna dihydropirydyny, rozkurczowe ciśnienie tętnicze, rozszerzanie naczyń krwionośnych, skurczowe ciśnienie tętnicze, stereoselektywność, tachykardia odruchowa, transport jonów wapnia - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Strepsils Intensive 8,75 mg
Flurbiprofen, niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ) z grupy pochodnych kwasu propionowego (kod ATC: M01AE09, R02AX01), wykazuje silne działanie przeciwbólowe, przeciwgorączkowe i przeciwzapalne poprzez hamowanie syntezy prostaglandyn. Mechanizm działania opiera się na inhibicji enzymów cyklooksygenazy (COX-1 i COX-2), z pewną selektywnością wobec COX-1. Enancjomer R(-) flurbiprofenu może dodatkowo oddziaływać na ośrodkowy układ nerwowy poprzez hamowanie indukowanej COX-2 na poziomie rdzenia kręgowego, co może mieć znaczenie w modulacji bólu i stanu zapalnego.
cyklooksygenaza, działanie łagodzące, działanie przeciwbólowe, działanie systemowe, efekt przeciwbólowy, enancjomer, flurbiprofen, inhibitor COX, izoforma COX-1, lek przeciwreumatyczny, mediator procesu zapalnego, niesteroidowy lek przeciwzapalny, NLPZ, ośrodkowy układ nerwowy, pochodna kwasu propionowego, prostaglandyna, rdzeń kręgowy, stan zapalny gardła, tabletka do ssania - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Carvedilol-ratiopharm 12,5 mg
Karwedylol jest racemiczną mieszaniną enancjomerów R- i S-karwedylolu, działającą jako alfa- i beta-adrenolityk (kod ATC: C07AG02). Jego mechanizm działania obejmuje nieselektywną blokadę receptorów beta-adrenergicznych przez enancjomer S oraz blokadę receptorów alfa1-adrenergicznych przez oba enancjomery, co prowadzi do obniżenia obwodowego oporu naczyniowego i efektu hipotensyjnego. Dodatkowo, w wyższych stężeniach karwedylol wykazuje słabe do umiarkowanego działanie blokujące kanały wapniowe. Lek nie posiada wewnętrznej aktywności sympatykomimetycznej, a jego działanie na serce obejmuje ujemne efekty chronotropowe, dromotropowe, batmotropowe i inotropowe. Karwedylol wykazuje także właściwości przeciwutleniające, antyproliferacyjne na komórki mięśni gładkich naczyń oraz korzystnie wpływa na profil lipidowy (stosunek HDL/LDL) u pacjentów z nadciśnieniem i dyslipidemią.
choroba niedokrwienna serca, dysfunkcja skurczowa lewej komory, dyslipidemia, dystrofia mięśniowa, działanie antyproliferacyjne, działanie przeciwdławicowe, działanie przeciwnadciśnieniowe, działanie przeciwniedokrwienne, efekt batmotropowy, efekt chronotropowy, efekt dromotropowy, efekt inotropowy, enancjomer, glikozyd naparstnicy, inhibitor ACE, lipoproteiny niskiej gęstości, lipoproteiny wysokiej gęstości, nagła śmierć sercowa, opór obwodowy, przewlekła niewydolność serca, receptor alfa1-adrenergiczny, receptor beta-adrenergiczny, układ renina-angiotensyna-aldosteron - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Nebivolol Genoptim 5 mg
Nebivolol Genoptim to selektywny beta1-adrenolityk, którego substancją czynną jest nebiwolol, będący racematem dwóch enancjomerów: SRRR (d-nebiwolol) i RSSS (l-nebiwolol). Lek wykazuje dwukierunkowe działanie: kompetencyjne blokowanie receptorów beta-adrenergicznych (głównie przez enancjomer SRRR) oraz łagodne rozszerzanie naczyń krwionośnych poprzez aktywację szlaku L-arginina/tlenek azotu. Nebiwolol powoduje zwolnienie czynności serca i obniżenie ciśnienia tętniczego zarówno w spoczynku, jak i podczas wysiłku, u pacjentów z nadciśnieniem oraz u osób z prawidłowym ciśnieniem. Działanie przeciwnadciśnieniowe utrzymuje się podczas długotrwałej terapii, a lek nie wykazuje blokady receptorów alfa-adrenergicznych w dawkach terapeutycznych. U pacjentów z nadciśnieniem obserwuje się zmniejszenie układowego oporu naczyniowego oraz poprawę reakcji naczyń na acetylocholinę, co wskazuje na korzystny wpływ na funkcję śródbłonka.
W dużym, kontrolowanym badaniu klinicznym obejmującym 2128 pacjentów w wieku ≥ 70 lat ze stabilną przewlekłą niewydolnością serca (średnia LVEF 36±12,3%) nebiwolol, stosowany jako uzupełnienie standardowej terapii, istotnie wydłużył czas do zgonu lub hospitalizacji z przyczyn sercowo-naczyniowych, zmniejszając względne ryzyko o 14% (bezwzględne o 4,2%) po 6 miesiącach leczenia i utrzymując efekt przez średnio 18 miesięcy. Lek znacząco redukował częstość nagłych zgonów (4,1% vs 6,6% w grupie placebo, względne zmniejszenie o 38%). Nebiwolol nie wykazuje wewnętrznej aktywności sympatykomimetycznej ani działania stabilizującego błonę komórkową, nie wpływa negatywnie na maksymalną wydolność wysiłkową ani funkcje seksualne. Każda tabletka zawiera 5 mg nebiwololu chlorowodorku oraz 141,84 mg laktozy jednowodnej, co należy uwzględnić u pacjentów z nietolerancją laktozy.
acetylocholina, beta-adrenolityk, blokowanie receptorów, ciśnienie tętnicze, czynność serca, enancjomer, frakcja wyrzutowa lewej komory, hospitalizacja sercowo-naczyniowa, nadciśnienie tętnicze, nagły zgon, nebiwololu chlorowodorek, nietolerancja laktozy, niewydolność serca, objętość wyrzutowa, pojemność minutowa serca, receptor alfa-adrenergiczny, rozszerzenie naczyń krwionośnych, śródbłonek naczyniowy, stabilizacja błony komórkowej, tlenek azotu, układowy opór naczyniowy, wewnętrzna aktywność sympatykomimetyczna - Leksykon substancji czynnych
Deksrazoksan – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Deksrazoksan, stosowany w produktach leczniczych takich jak Cardioxane i Cyrdanax, wykazuje toksyczność narządową głównie w tkankach o szybkim podziale komórkowym, w tym szpiku kostnym, tkance limfatycznej, jądrach oraz błonie śluzowej przewodu pokarmowego. Atrofia jąder obserwowana była u szczurów przy dawkach dożylnych ≥25 mg/kg mc. oraz u psów przy dawce 20 mg/kg mc. podawanej raz w tygodniu. Stopień toksyczności zależy od schematu dawkowania – pojedyncza duża dawka jest lepiej tolerowana niż podział tej samej dawki na kilka mniejszych podań w ciągu doby. Deksrazoksan wykazuje działanie mutagenne i genotoksyczne potwierdzone badaniami in vitro i in vivo, co wskazuje na ryzyko uszkodzenia materiału genetycznego.
atrofia jąder, błona śluzowa przewodu pokarmowego, Cardioxane, Cyrdanax, deksrazoksan, działanie embriotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, enancjomer, gruczolakorak macicy, jądro, mieszanina racemiczna, nowotwór układu hematopoetycznego, nowotwór układu limfatycznego, roztwór do infuzji, szpik kostny, tkanka limfatyczna, toksyczność reprodukcyjna - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Gasec-20 Gastrocaps 20 mg
Omeprazol, będący inhibitorem pompy protonowej (ATC: A02BC01), wykazuje wysoką specyficzność i szybki początek działania, skutecznie hamując wydzielanie kwasu solnego w żołądku poprzez nieodwracalne blokowanie enzymu H+/K+-ATP-azy w komórkach okładzinowych. Dawka 20 mg/dobę redukuje 24-godzinną kwaśność soku żołądkowego o około 80%, utrzymując pH ≥3 przez średnio 17 godzin, co jest kluczowe w leczeniu choroby wrzodowej dwunastnicy i choroby refluksowej przełyku (GERD). Omeprazol wykazuje brak tachyfilaksji, a jego skuteczność koreluje z polem pod krzywą stężenia w osoczu (AUC). W terapii eradykacyjnej zakażenia Helicobacter pylori, omeprazol w schematach trójlekowych (20 mg 2x/dobę) w połączeniu z antybiotykami osiąga skuteczność eradykacji powyżej 80%, co jest istotne w zapobieganiu nawrotom choroby wrzodowej i zanikowemu zapaleniu błony śluzowej żołądka.
błona śluzowa żołądka, choroba refluksowa przełyku, choroba wrzodowa dwunastnicy, chromogranina A, Clostridium difficile, enancjomer, gastryna, guz neuroendokrynny, H+ K+ ATP-aza, Helicobacter pylori, inhibitor pompy protonowej, komórka ECL, komórka okładzinowa, nadkwaśność żołądka, objawy dyspeptyczne, pentagastryna, pompa protonowa, refluksowe zapalenie przełyku, schemat trójlekowy, terapia eradykacyjna, torbiel gruczołowa żołądka, wydzielanie kwasu solnego, zakażenie przewodu pokarmowego, zanikowe zapalenie błony śluzowej, zapalenie błony śluzowej żołądka, zarzucanie treści żołądkowej