Właściwości farmakodynamiczne
Citronil 40 mg

Właściwości farmakodynamiczne cytalopramu

Cytalopram, substancja czynna preparatu Citronil, należy do grupy farmakoterapeutycznej psychoanaleptyki, a dokładniej do selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), sklasyfikowanych kodem ATC: N06AB04. Pod względem struktury chemicznej cytalopram jest dwupierścieniową pochodną izobenzofuranu, która nie wykazuje pokrewieństwa z trójpierścieniowymi, czteropierścieniowymi ani innymi lekami przeciwdepresyjnymi. Istotną cechą cytalopramu jest fakt, że występuje on jako mieszanina racemiczna, w której farmakologiczną aktywność wykazuje właściwie tylko jeden z enancjomerów – postać S.¹

Mechanizm działania cytalopramu

Podstawowy mechanizm działania farmakodynamicznego cytalopramu opiera się na silnym i selektywnym hamowaniu wychwytu zwrotnego serotoniny (5-HT) w synapsach. Ta właściwość determinuje jego działanie przeciwdepresyjne i stanowi główny mechanizm terapeutyczny. Co istotne, skuteczność cytalopramu nie ulega osłabieniu w trakcie długotrwałej farmakoterapii, gdyż nie rozwija się tolerancja na jego działanie hamujące wychwyt 5-HT.²

Selektywność działania

Cytalopram charakteryzuje się wysoką selektywnością działania wobec układu serotoninergicznego. Substancja ta wywiera jedynie minimalny wpływ lub nie wpływa wcale na wychwyt zwrotny innych kluczowych neuroprzekaźników:³

• noradrenaliny (NA)
• dopaminy (DA)
• kwasu gamma-aminomasłowego (GABA)

Cytalopram wykazuje także bardzo niskie powinowactwo (lub nie wykazuje go wcale) do szeregu receptorów w układzie nerwowym:⁴

• receptorów serotoninergicznych 5-HT_1A oraz 5-HT₂
• receptorów dopaminergicznych D₁ i D₂
• receptorów adrenergicznych alfa₁, alfa₂ i beta
• receptorów histaminergicznych H₁
• receptorów cholinergicznych (muskarynowych)

Ta ograniczona interakcja z różnymi typami receptorów przekłada się na stosunkowo niski profil działań niepożądanych w porównaniu z nieselektywnymi lekami przeciwdepresyjnymi.

Wpływ na odstęp QT

W ramach oceny bezpieczeństwa kardiologicznego cytalopramu przeprowadzono podwójnie zaślepione badanie EKG kontrolowane placebo u zdrowych ochotników. Badanie to wykazało zależny od dawki wpływ na wydłużenie odcinka QTc. Zmiana od punktu początkowego dla skorygowanego odcinka QT (wg metody Fridericia) wynosiła:⁵

Wyniki te wskazują na klinicznie istotny, zależny od dawki wpływ cytalopramu na wydłużenie odstępu QT, co ma znaczenie przy kwalifikacji pacjentów do leczenia oraz przy ustalaniu dawkowania leku, szczególnie u osób z czynnikami ryzyka zaburzeń rytmu serca.

Skuteczność kliniczna i długoterminowe stosowanie

Cytalopram wykazuje stabilną skuteczność kliniczną w leczeniu zaburzeń depresyjnych. Szczególnie istotną cechą jest utrzymywanie się efektu terapeutycznego w długoterminowej farmakoterapii, co jest związane z brakiem rozwoju tolerancji na działanie hamujące wychwyt serotoniny. Dzięki temu cytalopram jest odpowiedni zarówno do leczenia ostrych epizodów depresji, jak i do terapii podtrzymującej.⁶