cytochrom P450 3A4
Cytochrom P450 3A4 (CYP3A4) jest najważniejszym enzymem z rodziny cytochromu P450, odpowiedzialnym za metabolizm ponad 50% wszystkich leków stosowanych klinicznie. Występuje głównie w wątrobie i jelicie cienkim, gdzie odgrywa kluczową rolę w pierwszym etapie biotransformacji ksenobiotyków.
CYP3A4 charakteryzuje się szeroką specyficznością substratową, co oznacza zdolność do metabolizowania związków o różnorodnej strukturze chemicznej. Wśród substratów CYP3A4 znajdują się leki z wielu grup terapeutycznych, w tym statyny, benzodiazepiny, leki przeciwdrgawkowe, immunosupresyjne, przeciwnowotworowe oraz makrolidowe antybiotyki.
Aktywność CYP3A4 podlega znacznym wahaniom międzyosobniczym, co może prowadzić do istotnych różnic w metabolizmie leków u poszczególnych pacjentów. Na funkcję tego enzymu wpływają czynniki genetyczne, wiek, płeć, choroby współistniejące oraz interakcje lekowe. Inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, erytromycyna, sok grejpfrutowy) mogą zwiększać stężenie jego substratów w osoczu, natomiast induktory (np. rifampicyna, karbamazepina, dziurawiec) mogą obniżać ich biodostępność.
Znajomość roli CYP3A4 w metabolizmie leków ma kluczowe znaczenie w praktyce klinicznej, szczególnie przy planowaniu farmakoterapii u pacjentów stosujących politerapię. Pozwala przewidzieć potencjalne interakcje lekowe i dostosować dawkowanie, minimalizując ryzyko działań niepożądanych lub nieskuteczności terapii.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Interakcje leku – Atorvastatin Krka 60 mg
Atorwastatyna, metabolizowana głównie przez CYP3A4 oraz transportowana przez OATP1B1, OATP1B3, P-gp i BCRP, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak cyklosporyna, telitromycyna, klarytromycyna, azole przeciwgrzybicze (ketokonazol, worykonazol, itrakonazol, pozakonazol) oraz inhibitory proteazy HIV (rytonawir, lopinawir, atazanawir, indynawir, darunawir), mogą zwiększać stężenie atorwastatyny w osoczu nawet do 9,4-krotności AUC, co znacząco podnosi ryzyko miopatii i rabdomiolizy. W takich przypadkach zaleca się obniżenie dawki atorwastatyny (np. do maksymalnie 10-20 mg/dobę) oraz ścisłe monitorowanie kliniczne. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (erytromycyna, diltiazem, werapamil, flukonazol) również zwiększają ekspozycję na lek, co wymaga rozważenia zmniejszenia dawki i obserwacji pacjenta. Induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, efawirenz, ziele dziurawca) mogą obniżać stężenie atorwastatyny, co wymaga monitorowania skuteczności terapii. Ponadto, inhibitory transporterów (np. cyklosporyna, letermowir) zwiększają ekspozycję na atorwastatynę, co również wymaga dostosowania dawki i kontroli klinicznej.
azole przeciwgrzybicze, białko oporności raka piersi, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, elbaswir, ezetymib, fibrat, glekaprewir, induktor cytochromu P450, inhibitor białka transportowego, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, klirens żółciowy, lek przeciwwirusowy HCV, lek przeciwzakrzepowy, miopatia, OATP1B1, P-glikoproteina, pochodna kwasu fibrynowego, pompa efluksowa, rabdomioliza, typranawir, werapamil - Leksykon leków
Interakcje leku – Alpragen 0,5 mg
Alprazolam, metabolizowany głównie przez CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mogą znacząco wpływać na jego skuteczność i bezpieczeństwo stosowania. Szczególnie istotne są interakcje z lekami o działaniu depresyjnym na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), takimi jak opioidy (morfina, kodeina, fentanyl, oksykodon, tramadol), które zwiększają ryzyko sedacji, depresji oddechowej, śpiączki i zgonu. Również klozapina zwiększa stężenie alprazolamu i ryzyko nagłego zatrzymania oddechu i/lub krążenia. Inhibitory CYP3A4, zwłaszcza silne (ketokonazol, itrakonazol, pozakonazol, worykonazol, rytonawir), mogą znacząco podwyższać stężenie alprazolamu, co wymaga redukcji dawki. Umiarkowane inhibitory (erytromycyna, klarytromycyna, diltiazem, fluoksetyna, fluwoksamina, nefazodon, cymetydyna) również wydłużają okres półtrwania alprazolamu i mogą wymagać dostosowania dawkowania. Induktory CYP3A4 (karbamazepina, fenytoina, ryfampicyna) przyspieszają metabolizm, obniżając stężenie i skuteczność leku.
addytywne działanie depresyjne, alprazolam, amnezja anterogradowa, antybiotyki makrolidowe, azolowe leki przeciwgrzybicze, benzodiazepiny, cymetydyna, CYP3A4, cytochrom P450 3A4, depresja oddechowa, digoksyna, diltiazem, doustne środki antykoncepcyjne, dziurawiec, erytromycyna, fenytoina, fluoksetyna, fluwoksamina, induktory CYP3A4, inhibitory CYP3A4, inhibitory proteazy, inhibitory proteazy HIV, interakcje farmakodynamiczne, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klozapina, leki przeciwdepresyjne, leki przeciwpsychotyczne, nagłe zatrzymanie oddechu, nefazodon, opioidy, ośrodkowy układ nerwowy, propoksyfen, ryfampicyna, rytonawir, sertralina, sok grejpfrutowy - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Neuair Airmaster (50 mcg + 250 mcg)/dawkę
Farmakokinetyka produktu Neuair Airmaster opiera się na właściwościach dwóch substancji czynnych: salmeterolu i flutykazonu propionianu, które wykazują odrębne profile farmakokinetyczne. Salmeterol, jako długo działający β2-agonista, działa głównie miejscowo w płucach, co powoduje, że jego stężenia w osoczu są bardzo niskie (około 200 pg/ml lub mniej) i nie stanowią wiarygodnego wskaźnika skuteczności terapeutycznej. Flutykazon propionian charakteryzuje się biodostępnością wziewną na poziomie 5-11%, z liniową zależnością między dawką a ekspozycją ogólnoustrojową. Jego klirens osoczowy wynosi 1150 ml/min, objętość dystrybucji około 300 l, a okres półtrwania około 8 godzin. Flutykazon jest silnie wiązany z białkami osocza (91%) i metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4 do nieaktywnej pochodnej, co ma znaczenie w kontekście potencjalnych interakcji lekowych. Eliminacja zachodzi głównie przez kał, z minimalnym wydalaniem nerkowym (<5% dawki).
astma dziecięca, astma łagodna, beta2-agonista długodziałający, biodostępność flutykazonu, cytochrom P450 3A4, działanie miejscowe w płucach, działanie przeciwzapalne, efekt pierwszego przejścia, glikokortykosteroid, inhalator ciśnieniowy, inhalator suchego proszku, inhibitory enzymatyczne, klirens osoczowy, komora inhalacyjna, kwas karboksylowy, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, podanie wziewne, salmeterol i flutykazon propionian, stężenie osoczowe, wiązanie z białkami osocza - Leksykon leków
Interakcje leku – Atorvasterol 40 mg
Atorwastatyna, metabolizowana głównie przez CYP3A4 oraz transportowana przez OATP1B1/1B3, MDR1 i BCRP, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, które mogą znacząco wpływać na jej stężenie w osoczu i ryzyko miopatii. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak cyklosporyna, telitromycyna czy inhibitory proteazy HIV, mogą zwiększać AUC atorwastatyny nawet do 9,4-krotnie, co wymaga ograniczenia dawki do maksymalnie 10 mg/dobę i ścisłego monitorowania klinicznego. Umiarkowane inhibitory (np. erytromycyna, diltiazem) również podnoszą stężenia leku, co wymaga dostosowania dawki i obserwacji pacjenta. Induktory CYP3A4, takie jak efawirenz czy ryfampicyna, mogą obniżać stężenie atorwastatyny, przy czym ryfampicyna wykazuje dodatkowo hamowanie OATP1B1, co komplikuje interakcję i wymaga jednoczesnego podawania leków. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko miopatii i rabdomiolizy przy łącznym stosowaniu atorwastatyny z fibratami, ezetymibem, kwasem fusydowym oraz kolchicyną, gdzie zaleca się stosowanie najmniejszych skutecznych dawek i intensywne monitorowanie kliniczne.
amlodypina, białko BCRP, białko MDR1, cyklosporyna, cymetydyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, digoksyna, diltiazem, elbaswir, erytromycyna, etynyloestradiol, fenofibrat, flukonazol, gemfibrozyl, glekaprewir, hepatotoksyczność, inhibitory CYP3A4, inhibitory proteazy HIV, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, klirens żółciowy, kolchicyna, kwas fusydowy, miopatia, noretysteron, pozakonazol, rabdomioliza, ryfampicyna, warfaryna, werapamil, worykonazol - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Colchianova 500 mcg
Lek Colchianova zawiera 500 mikrogramów kolchicyny i jest stosowany w leczeniu ostrego napadu dny moczanowej oraz profilaktyce nawrotów. W terapii ostrego napadu zaleca się dawkę 0,5 mg 2-3 razy na dobę, z opcjonalną dawką początkową 1 mg, kontynuowaną do ustąpienia objawów, jednak nie przekraczającą 6 mg w jednym cyklu. Po zakończeniu leczenia należy zachować co najmniej 72-godzinną przerwę przed kolejnym cyklem. W profilaktyce stosuje się dawkę 0,5-1 mg raz na dobę, najlepiej wieczorem. U pacjentów z łagodnymi i umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek lub wątroby oraz u osób przyjmujących inhibitory CYP3A4 lub glikoproteiny P konieczne jest ścisłe monitorowanie ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych. Lek nie jest wskazany u dzieci i młodzieży oraz u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek lub wątroby.
biegunka, ból brzucha, ciężkie zaburzenie czynności nerek, ciężkie zaburzenie czynności wątroby, cytochrom P450 3A4, dna moczanowa, działanie niepożądane kolchicyny, inhibitor CYP3A4, inhibitor glikoproteiny p, kolchicyna, nudność, ostry napad dny moczanowej, profilaktyka dny moczanowej, przedawkowanie leku, przewód pokarmowy, wymioty, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zatrucie kolchicyną - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Iwabradyna Synthon 2,5 mg
Iwabradyna Synthon w dawce 2,5 mg (chlorowodorek iwabradyny) jest przeciwwskazana u pacjentów z bradykardią (HR < 70/min), wstrząsem kardiogennym, świeżym zawałem mięśnia sercowego, ciężkim niedociśnieniem (< 90/50 mm Hg), niestabilną niewydolnością serca i dławicą piersiową. Zaburzenia przewodnictwa, takie jak zespół chorego węzła zatokowego, blok zatokowo-przedsionkowy i blok przedsionkowo-komorowy III stopnia, również wykluczają stosowanie leku. Ponadto, iwabradyna nie jest wskazana u pacjentów z koniecznością stymulacji serca oraz u osób z ciężką niewydolnością wątroby ze względu na ryzyko kumulacji leku. Tabletki zawierają 0,672 mg laktozy jednowodnej, co jest istotne u pacjentów z nietolerancją laktozy.
antybiotyki makrolidowe, blok przedsionkowo-komorowy, blok zatokowo-przedsionkowy, bradykardia, chlorowodorek, cytochrom P450 3A4, diltiazem, dławica piersiowa, erytromycyna, inhibitory CYP3A4, inhibitory proteazy HIV, itrakonazol, jozamycyna, ketokonazol, klarytromycyna, laktoza jednowodna, nadwrażliwość, niedociśnienie, nietolerancja laktozy, niewydolność serca, niewydolność wątroby, pochodne azolowe, stymulator serca, substancja pomocnicza, telitromycyna, werapamil, wstrząs kardiogenny, zaburzenia przewodnictwa, zawał mięśnia sercowego, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon leków
Interakcje leku – Atorvastatin Genoptim 20 mg
Atorwastatyna, metabolizowana głównie przez CYP3A4 oraz transportery OATP1B1/1B3, MDR1 i BCRP, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Silne inhibitory CYP3A4 (np. klarytromycyna, ketokonazol, rytonawir, cyklosporyna) znacząco podwyższają stężenie atorwastatyny w osoczu, zwiększając ryzyko miopatii i rabdomiolizy, co wymaga unikania jednoczesnego stosowania lub znacznej redukcji dawki i ścisłego monitorowania. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (erytromycyna, diltiazem, flukonazol) również podnoszą stężenie leku, wskazując na konieczność stosowania niższych dawek i monitorowania klinicznego. Induktory CYP3A4 (efawirenz, ryfampicyna, ziele dziurawca) obniżają stężenie atorwastatyny, potencjalnie zmniejszając jej skuteczność, co wymaga uważnej kontroli terapii, zwłaszcza przy ryfampicynie, gdzie zaleca się jednoczesne podawanie leków. Interakcje z inhibitorami transporterów (np. cyklosporyna, letermowir) mogą zwiększać ekspozycję na atorwastatynę, co wymaga redukcji dawki i monitorowania, a stosowanie letermowiru i cyklosporyny z atorwastatyną jest przeciwwskazane.
antybiotyk makrolidowy, atorwastatyna, białko oporności raka piersi, białko oporności wielolekowej, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, digoksyna, diltiazem, doustny środek antykoncepcyjny, efawirenz, erytromycyna, ezetymib, fenofibrat, fibrat, flukonazol, gemfibrozyl, glikozyd nasercowy, hepatocyt, hepatotoksyczność, induktor cytochromu P450, inhibitor proteazy HIV, inhibitor transportera białkowego, ketokonazol, klarytromycyna, kolchicyna, kolestypol, kumaryna, kwas fusydowy, lek immunosupresyjny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwwirusowy, lek przeciwzakrzepowy, letermowir, miopatia, pochodna kwasu fibrynowego, polipeptyd transportujący aniony organiczne, rabdomioliza, ryfampicyna, rytonawir, substancja czynna, warfaryna, werapamil, ziele dziurawca - Leksykon leków
Interakcje leku – Finahit 1 mg
Finasteryd, metabolizowany głównie przez układ cytochromu P450 3A4, nie wykazuje wpływu modulującego na ten enzym, co minimalizuje ryzyko interakcji farmakokinetycznych z innymi lekami metabolizowanymi przez CYP3A4. Potencjalne zwiększenie stężenia finasterydu w osoczu pod wpływem inhibitorów CYP3A4 (np. ketokonazol, klarytromycyna) jest klinicznie nieistotne, natomiast induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, fenytoina) mogą obniżać stężenie leku, co wymaga monitorowania skuteczności terapii. Badania kliniczne nie wykazały istotnych interakcji finasterydu z lekami takimi jak fenozon, digoksyna, glibenklamid, propranolol, teofilina oraz warfaryna, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania finasterydu w politerapii, zwłaszcza u pacjentów w starszym wieku.
alkohol etylowy, beta-adrenolityk, cytochrom P450 3A4, digoksyna, dziurawiec, erytromycyna, fenytoina, finasteryd, glibenklamid, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitory cytochromu P450, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwkrzepliwy, łysienie typu męskiego, minoksydyl, nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca, POChP, politerapia, propranolol, ritonawir, ryfampicyna, teofilina, warfaryna, zaburzenia rytmu serca - Leksykon leków
Interakcje leku – Colchianova 500 mcg
Kolchicyna, będąca substratem dla CYP3A4 oraz glikoproteiny P (P-gp), wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne o istotnym znaczeniu klinicznym, zwłaszcza ze względu na wąski indeks terapeutyczny i ryzyko toksyczności. Inhibitory CYP3A4 i/lub P-gp, takie jak makrolidy (klarytromycyna, erytromycyna), azole przeciwgrzybicze (ketokonazol, itrakonazol, worykonazol), inhibitory proteazy HIV (rytonawir, atazanawir, indynawir), antagoniści wapnia (werapamil, diltiazem) oraz cyklosporyna, mogą zwiększać stężenie kolchicyny w osoczu nawet do 4-krotności, co znacząco podnosi ryzyko ciężkich działań niepożądanych, w tym miopatii, rabdomiolizy i toksyczności zagrażającej życiu. W przypadku jednoczesnego stosowania tych inhibitorów zaleca się redukcję dawki kolchicyny o 75%, a przy umiarkowanych inhibitorach CYP3A4 – o 50%. U pacjentów z niewydolnością nerek lub wątroby należy unikać takiego skojarzenia. Dodatkowo, kolchicyna w połączeniu ze statynami, fibratami czy digoksyną zwiększa ryzyko miopatii i rabdomiolizy poprzez mechanizmy addytywne.
antagonista wapnia, antybiotyki makrolidowe, cyjanokobalamina, cytochrom P450 3A4, digoksyna, działania niepożądane przewodu pokarmowego, fibrat, glikoproteina p, glikozyd nasercowy, hepatotoksyczność, indeks terapeutyczny, inhibitory CYP3A4, inhibitory proteazy HIV, lek przeciwgrzybiczny, leki immunosupresyjne, miopatia, morfologia krwi obwodowej, rabdomioliza, statyna, witamina B12, zespół złego wchłaniania - Leksykon leków
Interakcje leku – Atorvastatin Medical Valley 20 mg
Atorwastatyna jest metabolizowana głównie przez enzym CYP3A4 oraz transportowana przez nośniki OATP1B1, OATP1B3, P-gp i BCRP, co warunkuje liczne interakcje farmakokinetyczne. Silne inhibitory CYP3A4 (np. cyklosporyna, klarytromycyna, ketokonazol, inhibitory proteazy HIV) znacząco zwiększają stężenie atorwastatyny w osoczu, co podnosi ryzyko miopatii i rabdomiolizy; w takich przypadkach zaleca się unikanie jednoczesnego stosowania lub redukcję dawki oraz ścisłe monitorowanie kliniczne. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (erytromycyna, diltiazem, werapamil, flukonazol, amiodaron) również podnoszą stężenie leku, wymagając zmniejszenia dawki i monitorowania. Induktory CYP3A4 (ryfampicyna, efawirenz, ziele dziurawca) mogą obniżać stężenie atorwastatyny, co wymaga kontroli skuteczności terapii. Inhibitory transporterów (cyklosporyna, letermowir) zwiększają ekspozycję na atorwastatynę, a ich jednoczesne stosowanie, zwłaszcza letermowiru z cyklosporyną, jest przeciwwskazane.
amiodaron, atorwastatyna, BCRP, białko oporności raka piersi, cyklosporyna, CYP3A4, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, detoksykacja, digoksyna, diltiazem, efawirenz, erytromycyna, etynyloestradiol, ezetymib, fibrat, flukonazol, funkcja wątroby, gemfibrozyl, hepatocyt, hepatotoksyczność, hepatotoksyczność statyn, induktor CYP3A4, induktor cytochromu P450, inhibitor białka transportującego, inhibitor proteazy HIV, inhibitor transportera, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, kolchicyna, kolestypol, kumaryna, kwas fusydowy, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwzakrzepowy, letermowir, miopatia, noretysteron, P-glikoproteina, pochodna kwasu fibrynowego, rabdomioliza, ryfampicyna, rytonawir, silny inhibitor CYP3A4, transporter OATP1B1, transporter OATP1B3, umiarkowany inhibitor CYP3A4, warfaryna, werapamil - Leksykon leków
Interakcje leku – Simvachol 40 mg
Symwastatyna, będąca substratem enzymu CYP3A4 oraz transportera OATP1B1, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco zwiększać ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Silne inhibitory CYP3A4 (np. itrakonazol, ketokonazol, erytromycyna, inhibitory proteazy HIV) powodują ponad 10-krotne zwiększenie stężenia aktywnego metabolitu symwastatyny, co jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Podobnie, cyklosporyna, danazol i gemfibrozyl znacząco zwiększają ryzyko miopatii i rabdomiolizy, dlatego ich kojarzenie z symwastatyną jest przeciwwskazane. Umiarkowane zwiększenie ekspozycji na symwastatynę (1,6-2,7-krotne) obserwuje się przy jednoczesnym stosowaniu amiodaronu, amlodypiny, werapamilu i diltiazemu, co wymusza ograniczenie dawki symwastatyny do maksymalnie 20 mg/dobę. Inhibitory BCRP (np. elbaswir, grazoprewir) oraz tikagrelor również podnoszą stężenia symwastatyny, co wymaga ostrożności i rozważenia dawki nieprzekraczającej 40 mg/dobę.
antagonista kanału wapniowego, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, doustny lek przeciwzakrzepowy, działanie hepatotoksyczne, działanie niepożądane, fibrat, funkcja wątroby, hipercholesterolemia, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor BCRP, inhibitor CYP3A4, inhibitor reduktazy HMG-CoA, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcja z alkoholem, kwas symwastatyny, miopatia i rabdomioliza, pochodna kumaryny, sok grejpfrutowy, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Interakcje leku – Atoris 80 mg
Atorwastatyna, metabolizowana głównie przez CYP3A4 oraz transportowana przez OATP1B1/1B3, P-gp i BCRP, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, które mogą znacząco zwiększać jej stężenie w osoczu i ryzyko miopatii oraz rabdomiolizy. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak cyklosporyna, klarytromycyna, inhibitory proteaz HIV (np. rytonawir, lopinawir), ketokonazol czy telaprewir, mogą podnieść AUC atorwastatyny nawet do 9,4-krotności, co wymaga zmniejszenia dawki i ścisłej obserwacji klinicznej. Umiarkowane inhibitory (erytromycyna, diltiazem, werapamil, flukonazol, amiodaron) również zwiększają stężenie leku, wskazując na konieczność dostosowania dawki i monitorowania pacjenta. Induktory CYP3A4 (ryfampicyna, efawirenz, ziele dziurawca) obniżają stężenie atorwastatyny, co wymaga monitorowania skuteczności terapii. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z lekami hamującymi transportery (np. cyklosporyna, letermowir), które mogą zwiększać ekspozycję na atorwastatynę i są przeciwwskazane w niektórych kombinacjach.
białko oporności raka piersi, bloker kanału wapniowego, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, digoksyna, doustny lek antykoncepcyjny, dysfagia, działanie hepatotoksyczne, dziurawiec, elbaswir i grazoprewir, ezetymib, farmakokinetyka leku, fibrat, glekaprewir i pibrentaswir, induktor CYP3A4, inhibitor białka transportowego, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, interakcja lekowa, kinaza kreatynowa, klarytromycyna, kwas fusydowy, lek immunosupresyjny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwzakrzepowy z grupy kumaryn, letermowir, lopinawir i rytonawir, miopatia i rabdomioliza, monitorowanie bezpieczeństwa, nośnik wątrobowy, P-glikoproteina, parametr funkcji wątroby, polipeptyd 1B1, pompa efluksowa, ryzyko miopatii, sok grejpfrutowy, telaprewir, umiarkowany inhibitor CYP3A4, warfaryna - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Mycosyst 50 mg
Stosowanie leku Mycosyst (flukonazol) jest przeciwwskazane u pacjentów z potwierdzoną nadwrażliwością na flukonazol, inne azole (itrakonazol, ketokonazol, worykonazol) oraz substancje pomocnicze preparatu. Szczególną uwagę należy zwrócić na obecność laktozy bezwodnej w dawkach 49,5 mg (kapsułka 50 mg) i 99 mg (kapsułka 100 mg), co stanowi ryzyko u pacjentów z nietolerancją laktozy, w tym z dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy. Przeciwwskazaniem jest także jednoczesne stosowanie terfenadyny przy dawkach flukonazolu ≥400 mg/dobę ze względu na potwierdzone klinicznie interakcje lekowe.
antybiotyk makrolidowy, astemizol, chinidyna, cytochrom P450 3A4, cyzapryd, erytromycyna, flukonazol, interakcja lekowa, itrakonazol, ketokonazol, laktoza bezwodna, leczenie przeciwgrzybicze, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwhistaminowy, nadwrażliwość, neuroleptyk, niedobór laktazy, nietolerancja, nietolerancja galaktozy, pimozyd, prokinetyk, reakcja alergiczna, reakcja krzyżowa, terfenadyna, torsade de pointes, worykonazol, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rytmu serca, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, związki azolowe - Leksykon leków
Interakcje leku – Triveram 40 mg + 10 mg + 10 mg
Produkt leczniczy Triveram, zawierający atorwastatynę, peryndopryl i amlodypinę, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą wpływać na bezpieczeństwo i skuteczność terapii. Szczególnie istotne jest unikanie podwójnej blokady układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAA) poprzez jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE (peryndopryl) z antagonistami receptora angiotensyny II lub aliskirenem, ze względu na ryzyko niedociśnienia tętniczego, hiperkaliemii oraz zaburzeń czynności nerek, zwłaszcza u pacjentów z cukrzycą lub niewydolnością nerek (GFR < 60 ml/min/1,73m²). Ponadto, stosowanie peryndoprylu z produktami zawierającymi sakubitryl/walsartan jest przeciwwskazane z powodu wysokiego ryzyka obrzęku naczynioruchowego, wymagając 36-godzinnej przerwy między terapiami. Inne leki zwiększające ryzyko obrzęku naczynioruchowego to racekadotryl, inhibitory mTOR oraz gliptyny. W przypadku atorwastatyny, metabolizowanej przez CYP3A4 i transportery OATP1B1/1B3 oraz P-gp, istotne są interakcje z inhibitorami CYP3A4, które mogą zwiększać ryzyko miopatii, zwłaszcza w połączeniu z glekaprewirem i pibrentaswirem, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania.
afereza lipoprotein, aliskiren, amiloryd, antagonista receptora angiotensyny II, BCRP, białko oporności raka piersi, choroba miażdżycowa, cyklosporyna, CYP3A4, cytochrom P450 3A4, dializa, ewerolimus, glekaprewir/pibrentaswir, glikoproteina p, gliptyna, hemofiltracja, heparyna, hiperkaliemia, inhibitor ACE, inhibitor mTOR, kotrimoksazol, lek immunosupresyjny, lek moczopędny oszczędzający potas, linagliptyna, miopatia, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, OATP1B1, OATP1B3, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, podwójna blokada układu RAA, polipeptyd transportujący aniony organiczne, pompa efluksowa, racekadotryl, reakcja rzekomoanafilaktyczna, saksagliptyna, sakubitryl walsartan, siarczan dekstranu, sitagliptyna, spironolakton, stężenie potasu w surowicy, sulfametoksazol, syrolimus, takrolimus, temsyrolimus, transporter wątrobowy, triamteren, trimetoprim, układ renina-angiotensyna-aldosteron, uszkodzenie wątroby, wildagliptyna, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Interakcje leku – Atrox 40 40 mg
Atorwastatyna, substancja czynna leku Atrox 40, jest metabolizowana głównie przez enzym CYP3A4 oraz transportowana przez białka OATP1B1, OATP1B3, MDR1 i BCRP, co predysponuje do licznych interakcji farmakokinetycznych. Silne inhibitory CYP3A4 (np. cyklosporyna, klarytromycyna, inhibitory proteazy HIV, azole przeciwgrzybicze) znacząco zwiększają stężenie atorwastatyny w osoczu, co podnosi ryzyko miopatii i rabdomiolizy i wymaga unikania jednoczesnego stosowania lub redukcji dawki atorwastatyny oraz ścisłego monitorowania. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (np. erytromycyna, diltiazem, amiodaron) również podwyższają stężenia leku, choć w mniejszym stopniu, co wymaga rozważenia zmniejszenia dawki i monitorowania pacjenta. Induktory CYP3A4 (ryfampicyna, efawirenz, ziele dziurawca) obniżają stężenie atorwastatyny, potencjalnie zmniejszając jej skuteczność, co wymaga kontroli efektu terapeutycznego i ewentualnej korekty dawki.
azol przeciwgrzybiczny, białko oporności raka piersi, białko oporności wielolekowej, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, działanie niepożądane, HCV, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, kwas fusydowy, lek hipolipemizujący, lek przeciwzakrzepowy, miopatia, polipeptydy transportujące aniony organiczne, profil działania niepożądanego, rabdomioliza, środek antykoncepcyjny, substancja czynna, terapia hipolipemizująca - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ivohart 7,5 mg
Iwabradyna, występująca jako enancjomer S, charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym, z maksymalnym stężeniem w osoczu (Cmax) osiąganym po około 1 godzinie. Bezwzględna dostępność biologiczna wynosi około 40%, co jest wynikiem efektu pierwszego przejścia w jelitach i wątrobie. Lek wiąże się z białkami osocza w około 70%, a objętość dystrybucji w stanie równowagi u pacjentów wynosi około 100 litrów. Po długotrwałym stosowaniu dawki 5 mg dwa razy na dobę, Cmax osiąga 22 ng/ml (CV=29%), a średnie stężenie w stanie równowagi wynosi 10 ng/ml (CV=38%). Metabolizm iwabradyny odbywa się głównie przez CYP3A4, z głównym aktywnym metabolitem N-demetylową pochodną (S 18982), której ekspozycja stanowi około 40% ekspozycji na związek macierzysty. Farmakokinetyka leku jest liniowa w zakresie dawek 0,5-24 mg, a efektywny okres półtrwania wynosi 11 godzin, co umożliwia dawkowanie dwa razy na dobę.
biokonwersja, biotransformacja, Cmax, CYP3A4, cytochrom P450 3A4, dostępność biologiczna, efekt pierwszego przejścia, enancjomer S, farmakokinetyka liniowa, faza eliminacji, inhibitor CYP3A4, izoenzym, klirens kreatyniny, klirens leku, klirens nerkowy, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, oksydacja, pochodna N-demetylowa, przewlekła niewydolność serca, skala Child-Pugh, stan równowagi stacjonarnej, stężenie w osoczu, tabletka powlekana, wiązanie z białkami osocza, właściwości farmakodynamiczne, właściwości farmakokinetyczne, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Kwetaplex 200 mg
Przy kwalifikacji pacjenta do leczenia kwetiapiną (Kwetaplex) kluczowe jest wykluczenie bezwzględnych przeciwwskazań, takich jak nadwrażliwość na kwetiapinę lub substancje pomocnicze, w tym laktozę jednowodną (obecna w dawkach od 7,00 mg w 25 mg do 84 mg w 300 mg) oraz żółcień pomarańczową (E110) w dawce 0,003 mg w tabletkach 25 mg. Pacjenci z nietolerancją laktozy lub zaburzeniami wchłaniania glukozy-galaktozy wymagają szczególnej uwagi lub rozważenia alternatywnego leczenia. Ponadto, stosowanie Kwetaplex jest przeciwwskazane u pacjentów przyjmujących inhibitory cytochromu P450 3A4, takie jak inhibitory proteazy HIV (rytonawir, atazanawir, indynawir), azolowe leki przeciwgrzybicze (ketokonazol, itrakonazol, flukonazol), makrolidowe antybiotyki (erytromycyna, klarytromycyna) oraz nefazodon, ze względu na ryzyko istotnego wzrostu stężenia kwetiapiny i nasilenia działań niepożądanych.
antybiotyk makrolidowy, atazanawir, cytochrom P450 3A4, erytromycyna, flukonazol, fumaran kwetiapiny, indynawir, inhibitor cytochromu P450 3A4, inhibitor proteazy HIV, interakcja lekowa, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, Kwetaplex, kwetiapina, laktoza jednowodna, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwgrzybiczny z grupy azoli, nadwrażliwość, nefazodon, nietolerancja laktozy, reakcja alergiczna, rytonawir, substancja czynna, substancja pomocnicza, zaburzenia wchłaniania glukozy-galaktozy, żółcień pomarańczowa - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Apo-Doxan 4 4 mg
Lek Apo-Doxan zawierający doksazosynę charakteryzuje się dobrą biodostępnością doustną (~65%) oraz szybkim osiągnięciem maksymalnego stężenia (Cmax) po około 2 godzinach. Substancja czynna wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (98,3%), co może wpływać na interakcje lekowe. Metabolizm doksazosyny odbywa się głównie w wątrobie, z dominującą rolą enzymu CYP3A4, a także CYP2D6 i CYP2C9. Eliminacja leku jest dwufazowa, z okresem półtrwania około 22 godzin, co umożliwia dawkowanie raz na dobę. Mniej niż 5% dawki jest wydalane w formie niezmienionej, co podkreśla znaczenie metabolizmu w eliminacji leku.
AUC, białka osocza, biodostępność, biotransformacja, CYP 2C9, CYP 2D6, CYP 3A4, cytochrom P450 3A4, doksazosyna, dysfunkcja wątroby, efekt pierwszego przejścia, hydroksylacja, interakcja farmakokinetyczna, klirens leku, mezylan doksazosyny, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, O-demetylacja, okres półtrwania, pole pod krzywą stężenia, półokres eliminacji, stężenie maksymalne - Leksykon leków
Interakcje leku – Zentasta 10 mg + 10 mg
Produkt leczniczy Zentasta, zawierający ezetymib i atorwastatynę, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą wpływać na bezpieczeństwo i skuteczność terapii. Atorwastatyna jest metabolizowana przez CYP3A4 oraz transportowana przez OATP1B1/1B3, MDR1 i BCRP, co predysponuje do interakcji z inhibitorami i induktorami tych enzymów i transporterów. Silne inhibitory CYP3A4 (np. cyklosporyna, ketokonazol) mogą zwiększać AUC atorwastatyny nawet 5,9-9,4-krotnie, co wymaga unikania jednoczesnego stosowania lub ograniczenia dawki atorwastatyny do 10 mg/dobę z monitorowaniem klinicznym. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (np. erytromycyna, diltiazem) podnoszą stężenia atorwastatyny 1,3-3,4-krotnie, co wymaga zmniejszenia dawki i monitorowania. Inhibitory BCRP (elbaswir, grazoprewir) zwiększają AUC atorwastatyny 1,9-krotnie, a glekaprewir/pibrentaswir powodują wzrost AUC o 8,3 razy, co jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Fibraty (fenofibrat, gemfibrozyl) zwiększają stężenia ezetymibu i atorwastatyny oraz ryzyko miopatii i rabdomiolizy, dlatego ich łączna terapia nie jest zalecana. Kwas fusydowy znacząco podnosi ryzyko miopatii i rabdomiolizy, wskazując na konieczność przerwania terapii atorwastatyną podczas stosowania kwasu fusydowego.
białko oporności raka piersi, białko oporności wielolekowej, cholesterol LDL, cytochrom P450, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, doustny lek antykoncepcyjny, hepatotoksyczność, induktor cytochromu P450, inhibitor cytochromu CYP3A4, inhibitor reduktazy HMG-CoA, inhibitor transporterów, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, klirens kreatyniny, kwas fusydowy, lek hipolipemizujący, lek przeciwzakrzepowy, lek zobojętniający kwas żołądkowy, międzynarodowy wskaźnik znormalizowany, pochodna kwasu fibrynowego, polipeptydy transportujące aniony organiczne, rabdomioliza, transporter OATP - Leksykon leków
Interakcje leku – Simvastatin Genoptim 20 mg
Symwastatyna wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco zwiększać ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak itrakonazol, ketokonazol, erytromycyna czy inhibitory proteazy HIV, powodują 5-11-krotny wzrost stężenia symwastatyny, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Umiarkowani inhibitory CYP3A4 (werapamil, diltiazem, amlodipina) zwiększają ekspozycję na symwastatynę 1,6-2,7-krotnie, dlatego dawka symwastatyny nie powinna przekraczać 20 mg/dobę. Gemfibrozyl, hamując glukuronidację i OATP1B1, podnosi AUC symwastatyny o 1,9 raza i jest przeciwwskazany. Fenofibrat wykazuje addytywne działanie miopatyczne, zaleca się nie przekraczać dawki 10 mg/dobę symwastatyny. Inne istotne interakcje dotyczą kwasu fusydowego (przerwać terapię symwastatyną), lomitapidu (max. 40 mg/dobę u pacjentów z HoFH), niacyny ≥ 1 g/dobę oraz kolchicyny, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością nerek. Sok grejpfrutowy może zwiększyć ekspozycję na symwastatynę od 1,9- do 7-krotnej, co wymaga unikania jego spożycia podczas terapii.
amiodaron, amlodypina, antagonista kanału wapniowego, antybiotyk makrolidowy, AUC, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, danazol, diltiazem, doustny lek przeciwzakrzepowy, fenofibrat, fibrat, gemfibrozyl, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia rodzinna homozygotyczna, inhibitor CYP3A4, inhibitor OATP1B1, inhibitor proteazy HIV, INR, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, kolchicyna, kwas fusydowy, kwas symwastatyny, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lomitapid, miopatia i rabdomioliza, niacyna, pochodna kumaryny, ryfampicyna, sok grejpfrutowy, warfaryna, werapamil