Interakcje leku
Simvastatin Genoptim 20 mg

Symwastatyna wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco zwiększać ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak itrakonazol, ketokonazol, erytromycyna czy inhibitory proteazy HIV, powodują 5-11-krotny wzrost stężenia symwastatyny, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Umiarkowani inhibitory CYP3A4 (werapamil, diltiazem, amlodipina) zwiększają ekspozycję na symwastatynę 1,6-2,7-krotnie, dlatego dawka symwastatyny nie powinna przekraczać 20 mg/dobę. Gemfibrozyl, hamując glukuronidację i OATP1B1, podnosi AUC symwastatyny o 1,9 raza i jest przeciwwskazany. Fenofibrat wykazuje addytywne działanie miopatyczne, zaleca się nie przekraczać dawki 10 mg/dobę symwastatyny. Inne istotne interakcje dotyczą kwasu fusydowego (przerwać terapię symwastatyną), lomitapidu (max. 40 mg/dobę u pacjentów z HoFH), niacyny ≥ 1 g/dobę oraz kolchicyny, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością nerek. Sok grejpfrutowy może zwiększyć ekspozycję na symwastatynę od 1,9- do 7-krotnej, co wymaga unikania jego spożycia podczas terapii.

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Symwastatyna wchodzi w liczne interakcje z innymi lekami, które mogą znacząco wpływać na jej skuteczność oraz bezpieczeństwo stosowania. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis interakcji farmakodynamicznych i farmakokinetycznych, ze szczególnym uwzględnieniem mechanizmów i konsekwencji klinicznych tych interakcji. Badania dotyczące interakcji przeprowadzono wyłącznie u dorosłych pacjentów.1

Interakcje farmakodynamiczne

Interakcje farmakodynamiczne dotyczą głównie preparatów obniżających stężenie lipidów, które podawane w monoterapii mogą samodzielnie powodować miopatię. Jednoczesne stosowanie symwastatyny z takimi preparatami dodatkowo zwiększa ryzyko wystąpienia tego działania niepożądanego.2

Szczególnie istotna jest interakcja z fibratami, zwłaszcza z gemfibrozylem, który powoduje zwiększenie stężenia symwastatyny w osoczu. Nie ma dowodów, że ryzyko wystąpienia miopatii podczas jednoczesnego stosowania symwastatyny i fenofibratu jest większe niż łączne ryzyko stosowania każdego z tych produktów osobno.3

Należy również zachować ostrożność podczas stosowania symwastatyny z niacyną (kwasem nikotynowym) w dawkach modyfikujących stężenie lipidów (≥ 1 g/dobę), gdyż obserwowano rzadkie przypadki rozwoju miopatii/rabdomiolizy przy takim połączeniu.4

Interakcje farmakokinetyczne

Symwastatyna jest metabolizowana głównie przez cytochrom P450 3A4 (CYP3A4), dlatego leki hamujące aktywność tego enzymu mogą znacząco zwiększać stężenie symwastatyny w osoczu, podwyższając ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, szczególnie miopatii i rabdomiolizy.5

Interakcje z silnymi inhibitorami CYP3A4

Jednoczesne stosowanie symwastatyny z silnymi inhibitorami CYP3A4 jest przeciwwskazane ze względu na istotne zwiększenie ekspozycji na symwastatynę. Przykładowo, jednoczesne podanie itrakonazolu spowodowało ponad 10-krotne zwiększenie narażenia na kwas powstający z symwastatyny, zaś telitromycyna powodowała 11-krotnie większe narażenie.6

Przeciwwskazane jest stosowanie symwastatyny z następującymi lekami:7

Jeśli leczenie silnymi inhibitorami CYP3A4 jest konieczne, należy na czas takiej terapii przerwać stosowanie symwastatyny i rozważyć zastosowanie innej statyny.8

Interakcje z umiarkowanymi inhibitorami CYP3A4

Należy zachować szczególną ostrożność podczas jednoczesnego stosowania symwastatyny z umiarkowanymi inhibitorami CYP3A4:9

  • Flukonazol – zgłaszano rzadkie przypadki wystąpienia rabdomiolizy przy jednoczesnym stosowaniu z symwastatyną10
  • Amiodaron – zwiększa ryzyko miopatii i/lub rabdomiolizy; w badaniu klinicznym miopatię zaobserwowano u 6% pacjentów otrzymujących symwastatynę w dawce 80 mg i amiodaron11
  • Antagoniści kanału wapniowego:
    • Werapamil – powoduje 2,3-krotne zwiększenie narażenia na kwas symwastatyny12
    • Diltiazem – powoduje 2,7-krotne zwiększenie narażenia na kwas symwastatyny13
    • Amlodypina – prowadzi do 1,6-krotnego wzrostu ekspozycji na kwas symwastatyny14

U pacjentów otrzymujących jednocześnie wymienione wyżej leki, maksymalna dawka symwastatyny nie powinna przekraczać 20 mg na dobę.15

Inne istotne interakcje

Lomitapid – u pacjentów z HoFH (homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną) otrzymujących jednocześnie lomitapid, dawka symwastatyny nie powinna przekraczać 40 mg na dobę ze względu na zwiększone ryzyko miopatii i rabdomiolizy.16

Kwas fusydowy – jednoczesne stosowanie z symwastatyną może zwiększać ryzyko miopatii, w tym rabdomiolizy. Jeśli podawanie kwasu fusydowego jest konieczne, leczenie symwastatyną należy przerwać na cały okres przyjmowania kwasu fusydowego.17

Sok grejpfrutowy – hamuje cytochrom P450 3A4 i może znacząco zwiększać stężenie symwastatyny w osoczu. Wypicie 240 ml soku grejpfrutowego rano i przyjęcie wieczorem symwastatyny powoduje 1,9-krotne zwiększenie narażenia, natomiast picie dużych ilości soku (ponad 1 litr dziennie) może powodować nawet 7-krotne zwiększenie narażenia na kwas symwastatyny. Należy unikać picia soku grejpfrutowego podczas leczenia symwastatyną.18

Inhibitory białek transportowych OATP1B1 – kwas symwastatyny jest substratem białka transportowego OATP1B1. Jednoczesne stosowanie inhibitorów tego transportera może prowadzić do zwiększenia stężenia kwasu symwastatyny i zwiększonego ryzyka miopatii.19

Kolchicyna – zgłaszano przypadki występowania miopatii i rabdomiolizy przy jednoczesnym stosowaniu kolchicyny i symwastatyny, szczególnie u pacjentów z osłabioną czynnością nerek. Zaleca się dokładne monitorowanie pacjentów przyjmujących kombinację tych leków.20

Ryfampicyna – jako silny induktor CYP3A4 może zmniejszać skuteczność symwastatyny podczas długotrwałego stosowania. W badaniu farmakokinetycznym u zdrowych ochotników wartość pola pod krzywą (AUC) dla kwasu symwastatyny zmniejszyła się o 93% przy jednoczesnym stosowaniu ryfampicyny.21

Interakcje z doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi

Symwastatyna może nasilać działanie doustnych leków przeciwzakrzepowych będących pochodnymi kumaryny. W badaniach klinicznych wykazano, że symwastatyna w dawce 20-40 mg/dobę powodowała umiarkowane zwiększenie czasu protrombinowego (wyrażonego jako INR – International Normalized Ratio) z wartości wyjściowej 1,7 do 1,8 u zdrowych ochotników oraz z 2,6 do 3,4 u pacjentów z hipercholesterolemią.22

U pacjentów przyjmujących pochodne kumaryny zaleca się:23

  • Ocenę czasu protrombinowego przed rozpoczęciem terapii symwastatyną
  • Częstą kontrolę w początkowym okresie leczenia
  • Po uzyskaniu stabilnych wartości, monitorowanie zgodnie z zaleceniami dla pochodnych kumaryny
  • Powtórzenie procedury w przypadku zmiany dawki symwastatyny lub przerwania jej stosowania

Interakcje symwastatyny z alkoholem

Jednoczesne spożywanie alkoholu podczas terapii symwastatyną wymaga szczególnej uwagi ze względu na potencjalne ryzyko wystąpienia działań niepożądanych. Alkohol może wpływać na metabolizm symwastatyny na kilka sposobów:

Mechanizm interakcji: Alkohol może konkurować z symwastatyną o enzymy metabolizujące w wątrobie (w tym CYP3A4), co potencjalnie prowadzi do zwiększonego stężenia symwastatyny we krwi. Przewlekłe spożywanie alkoholu może natomiast indukować enzymy CYP, co z kolei może prowadzić do przyspieszonego metabolizmu symwastatyny.

Efekty hepatotoksyczne: Zarówno symwastatyna, jak i alkohol mogą wykazywać działanie hepatotoksyczne. Jednoczesne stosowanie obu substancji może zwiększać ryzyko uszkodzenia wątroby, szczególnie u osób z istniejącymi wcześniej chorobami wątroby lub predyspozycjami do nich.

Ryzyko miopatii: Spożywanie alkoholu może potencjalnie zwiększać ryzyko miopatii i rabdomiolizy u pacjentów przyjmujących symwastatynę, zwłaszcza przy regularnym i intensywnym spożywaniu alkoholu.

Zalecenia dla pacjentów:

  • Pacjenci powinni unikać nadmiernego spożywania alkoholu podczas terapii symwastatyną
  • Okazjonalne spożycie niewielkich ilości alkoholu prawdopodobnie nie stanowi istotnego zagrożenia dla większości pacjentów
  • Osoby z chorobami wątroby powinny całkowicie unikać alkoholu podczas terapii symwastatyną
  • Pacjenci powinni być świadomi objawów miopatii (bóle mięśniowe, osłabienie) i niezwłocznie zgłaszać je lekarzowi

Lekarze powinni szczegółowo informować pacjentów o potencjalnych ryzykach związanych z jednoczesnym stosowaniem symwastatyny i alkoholu oraz dostosowywać zalecenia do indywidualnej sytuacji klinicznej pacjenta.

Tabela interakcji symwastatyny z innymi lekami

Grupa leków/substancja Przykłady Mechanizm interakcji Efekt kliniczny Zalecenia Poziom istotności interakcji
Silne inhibitory CYP3A4 Itrakonazol, ketokonazol, pozakonazol, worykonazol, erytromycyna, klarytromycyna, telitromycyna, inhibitory proteazy HIV, boceprewir, telaprewir, nefazodon, produkty zawierające kobicystat Hamowanie metabolizmu symwastatyny przez CYP3A4 5-11 krotny wzrost stężenia symwastatyny, znaczne zwiększenie ryzyka miopatii i rabdomiolizy Przeciwwskazane Bardzo wysoki
Fibraty Gemfibrozyl Hamowanie glukuronidacji i/lub OATP1B1 1,9-krotny wzrost AUC, zwiększone ryzyko miopatii i rabdomiolizy Przeciwwskazane Bardzo wysoki
Inne fibraty (np. fenofibrat) Addytywne działanie miopatyczne Zwiększone ryzyko miopatii Nie stosować dawki > 10 mg/dobę Wysoki
Cyklosporyna Hamowanie CYP3A4 i/lub OATP1B1 Znaczny wzrost stężenia symwastatyny, wysokie ryzyko miopatii Przeciwwskazane Bardzo wysoki
Danazol Hamowanie metabolizmu symwastatyny Zwiększone ryzyko miopatii i rabdomiolizy Przeciwwskazane Bardzo wysoki
Antagoniści kanału wapniowego Werapamil Hamowanie CYP3A4 2,3-krotny wzrost ekspozycji na symwastatynę Max. 20 mg symwastatyny/dobę Wysoki
Diltiazem Hamowanie CYP3A4 2,7-krotny wzrost ekspozycji na symwastatynę Max. 20 mg symwastatyny/dobę Wysoki
Amlodypina Hamowanie CYP3A4 1,6-krotny wzrost ekspozycji na symwastatynę Max. 20 mg symwastatyny/dobę Wysoki
Amiodaron Hamowanie metabolizmu symwastatyny Zwiększone ryzyko miopatii, obserwowane u 6% pacjentów przy dawce 80 mg Max. 20 mg symwastatyny/dobę Wysoki
Kwas fusydowy Nieznany (farmakodynamiczny i/lub farmakokinetyczny) Zwiększone ryzyko miopatii i rabdomiolizy Przerwać stosowanie symwastatyny na czas leczenia kwasem fusydowym Wysoki
Lomitapid Wpływ na metabolizm symwastatyny Zwiększone ryzyko miopatii i rabdomiolizy U pacjentów z HoFH max. 40 mg symwastatyny/dobę Wysoki
Niacyna (kwas nikotynowy) Addytywne działanie miopatyczne Rzadkie przypadki miopatii/rabdomiolizy przy dawkach ≥ 1 g/dobę Ostrożność, monitorowanie objawów miopatii Średni
Kolchicyna Nieznany Zgłaszano przypadki miopatii i rabdomiolizy, szczególnie u pacjentów z niewydolnością nerek Dokładne monitorowanie pacjentów Średni
Sok grejpfrutowy Hamowanie CYP3A4 w ścianie jelita 1,9-7 krotny wzrost ekspozycji na symwastatynę (zależny od ilości soku) Unikać picia soku grejpfrutowego Średni do wysokiego
Doustne antykoagulanty (pochodne kumaryny) Warfaryna Nieznany Umiarkowane zwiększenie INR Monitorowanie INR, szczególnie na początku leczenia Średni
Ryfampicyna Indukcja CYP3A4 93% zmniejszenie AUC dla kwasu symwastatyny, zmniejszona skuteczność Monitorowanie skuteczności symwastatyny Średni
Alkohol Konkurencja o enzymy metabolizujące w wątrobie, potencjalne efekty hepatotoksyczne Zwiększone ryzyko uszkodzenia wątroby i miopatii Ograniczyć spożycie alkoholu, całkowicie unikać przy chorobach wątroby Średni
  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl