cytochrom P450 3A4
Cytochrom P450 3A4 (CYP3A4) jest najważniejszym enzymem z rodziny cytochromu P450, odpowiedzialnym za metabolizm ponad 50% wszystkich leków stosowanych klinicznie. Występuje głównie w wątrobie i jelicie cienkim, gdzie odgrywa kluczową rolę w pierwszym etapie biotransformacji ksenobiotyków.
CYP3A4 charakteryzuje się szeroką specyficznością substratową, co oznacza zdolność do metabolizowania związków o różnorodnej strukturze chemicznej. Wśród substratów CYP3A4 znajdują się leki z wielu grup terapeutycznych, w tym statyny, benzodiazepiny, leki przeciwdrgawkowe, immunosupresyjne, przeciwnowotworowe oraz makrolidowe antybiotyki.
Aktywność CYP3A4 podlega znacznym wahaniom międzyosobniczym, co może prowadzić do istotnych różnic w metabolizmie leków u poszczególnych pacjentów. Na funkcję tego enzymu wpływają czynniki genetyczne, wiek, płeć, choroby współistniejące oraz interakcje lekowe. Inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, erytromycyna, sok grejpfrutowy) mogą zwiększać stężenie jego substratów w osoczu, natomiast induktory (np. rifampicyna, karbamazepina, dziurawiec) mogą obniżać ich biodostępność.
Znajomość roli CYP3A4 w metabolizmie leków ma kluczowe znaczenie w praktyce klinicznej, szczególnie przy planowaniu farmakoterapii u pacjentów stosujących politerapię. Pozwala przewidzieć potencjalne interakcje lekowe i dostosować dawkowanie, minimalizując ryzyko działań niepożądanych lub nieskuteczności terapii.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Rixacam 20 mg
Rywaroksaban w dawce 20 mg (RIXACAM) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym 50 mg laktozy jednowodnej w tabletce, a także u osób z aktywnym krwawieniem klinicznie istotnym. Przeciwwskazania obejmują także stany zwiększonego ryzyka krwawień, takie jak czynne lub niedawno przebyte owrzodzenia przewodu pokarmowego, obecność żylaków przełyku, nowotwory złośliwe o wysokim ryzyku krwawienia, niedawne urazy lub zabiegi neurochirurgiczne, operacje okulistyczne oraz malformacje naczyniowe. Równoczesne stosowanie rywaroksabanu z innymi lekami przeciwzakrzepowymi, w tym heparyną niefrakcjonowaną, heparynami drobnocząsteczkowymi, fondaparynuksem oraz doustnymi antykoagulantami, jest przeciwwskazane, z wyjątkiem sytuacji przejściowej zmiany terapii.
apiksaban, choroba wątroby, cytochrom P450 3A4, czynne krwawienie, czynnik krzepnięcia, dalteparyna, enoksaparyna, eteksylan dabigatranu, fondaparynuks, glikoproteina p, heparyna drobnocząsteczkowa, heparyna niefrakcjonowana, inhibitor czynnika Xa, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, koagulopatia, krwotok wewnątrzczaszkowy, laktoza jednowodna, lek przeciwzakrzepowy, malformacja naczyniowa, marskość wątroby, nadwrażliwość na rywaroksaban, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, rywaroksaban, tętniak naczyniowy, warfaryna, żylaki przełyku - Leksykon leków
Interakcje leku – Torvacard neo 40 mg
Atorwastatyna, substancja czynna leku Torvacard neo, jest metabolizowana głównie przez cytochrom P450 3A4 (CYP3A4) oraz transportowana przez nośniki OATP1B1/1B3, P-gp i BCRP, co predysponuje do licznych interakcji farmakokinetycznych. Silne inhibitory CYP3A4 (np. cyklosporyna, ketokonazol, rytonawir) znacząco zwiększają stężenie atorwastatyny w osoczu, podnosząc ryzyko miopatii, dlatego ich jednoczesne stosowanie należy unikać lub stosować z redukcją dawki i monitorowaniem klinicznym. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (erytromycyna, diltiazem, amiodaron) również podwyższają ekspozycję na atorwastatynę, co wymaga rozważenia zmniejszenia dawki i ścisłej obserwacji pacjenta. Induktory CYP3A4 (ryfampicyna, efawirenz, ziele dziurawca) mogą obniżać stężenie atorwastatyny, co wymaga monitorowania skuteczności terapii, zwłaszcza przy ryfampicynie, którą należy podawać jednocześnie z atorwastatyną, aby uniknąć znacznego spadku stężenia leku.
atorwastatyna, białko oporności raka piersi, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, diltiazem, efawirenz, erytromycyna, ezetymib, flukonazol, gemfibrozyl, hepatotoksyczność, induktor cytochromu, inhibitor białka transportowego, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, ketokonazol, kolchicyna, kolestypol, kwas fusydowy, lek immunosupresyjny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwwirusowy, miopatia, P-glikoproteina, pochodna kwasu fibrynowego, polipeptydy transportujące aniony organiczne, pozakonazol, rabdomioliza, ryfampicyna, rytonawir, werapamil, worykonazol - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Fentanyl Kalceks 0,05 mg/ml
Fentanyl, podawany dożylnie w preparacie Fentanyl Kalceks (0,05 mg/ml fentanylu cytrynianu), charakteryzuje się dwufazowym profilem farmakokinetycznym z bardzo krótkim pierwszym okresem półtrwania wynoszącym 1 minutę oraz drugim okresem półtrwania 18 minut, a końcowa faza eliminacji trwa około 475 minut. Objętość dystrybucji w kompartmencie centralnym (Vc) wynosi 13 litrów, natomiast całkowita objętość dystrybucji w stanie stacjonarnym (Vdss) to 339 litrów, co wskazuje na szerokie rozprzestrzenianie się leku w tkankach. Fentanyl wiąże się z białkami osocza w około 84%, a jego metabolizm zachodzi głównie w wątrobie przez enzym CYP3A4, prowadząc do powstania norfentanylu. Klirens leku wynosi 574 ml/min, a około 75% dawki jest wydalane z moczem w ciągu 24 godzin, z czego tylko 10% w formie niezmienionej.
białka osocza, biodostępność, biotransformacja, cytochrom P450 3A4, dawka fentanylu, dostępność biologiczna, droga nerkowa, efekt terapeutyczny, fentanyl cytrynian, klirens, kompartment centralny, norfentanyl, objętość dystrybucji, okres półtrwania, opioidowy lek przeciwbólowy, stan stacjonarny, stężenie w osoczu, właściwości farmakokinetyczne, wstrzyknięcie dożylne - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Mycosyst 200 mg
Przeciwwskazania do stosowania flukonazolu w preparacie Mycosyst (200 mg, kapsułki) obejmują przede wszystkim nadwrażliwość na flukonazol, inne azole oraz substancje pomocnicze, w tym laktozę bezwodną (148,5 mg/kapsułka). Lek jest bezwzględnie przeciwwskazany u pacjentów przyjmujących terfenadynę w dawkach ≥400 mg/dobę ze względu na ryzyko poważnych interakcji farmakologicznych. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu leków wydłużających odstęp QT i metabolizowanych przez CYP3A4, takich jak cyzapryd, astemizol, pimozyd, chinidyna oraz erytromycyna, gdyż flukonazol może zwiększać ich stężenia do toksycznych poziomów, co grozi arytmiami, w tym torsade de pointes.
antybiotyk makrolidowy, astemizol, chinidyna, cytochrom P450 3A4, cyzapryd, erytromycyna, interakcja farmakologiczna, laktoza bezwodna, lek prokinetyczny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwgrzybiczy, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwpsychotyczny, nadwrażliwość na flukonazol, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, odstęp QT, pimozyd, terfenadyna, torsade de pointes, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, związek azolowy - Leksykon leków
Interakcje leku – Dasatinib Zentiva 100 mg
Dazatynib, metabolizowany głównie przez enzym CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, itrakonazol, erytromycyna, klarytromycyna, rytonawir oraz telitromycyna, mogą znacząco zwiększać stężenie dazatynibu w osoczu, co wiąże się z ryzykiem toksyczności; jednoczesne stosowanie tych leków jest niewskazane. Z kolei silne induktory CYP3A4, w tym ryfampicyna (600 mg/dobę), fenytoina, karbamazepina, fenobarbital oraz ziele dziurawca, mogą obniżać AUC dazatynibu nawet o 82%, co może prowadzić do utraty skuteczności terapeutycznej. Deksametazon, będący słabym induktorem CYP3A4, zmniejsza AUC dazatynibu o około 25%, co prawdopodobnie nie ma istotnego znaczenia klinicznego. Ponadto, leki wpływające na pH żołądka, takie jak inhibitory pompy protonowej (omeprazol 40 mg) i antagoniści receptora H2 (famotydyna), mogą obniżać biodostępność dazatynibu odpowiednio o 43% i 61%, dlatego zaleca się unikanie ich stosowania lub stosowanie leków zobojętniających z zachowaniem odstępu czasowego ≥2 godzin od podania dazatynibu.
alkaloid sporyszu, antagonista receptora histaminowego H2, antybiotyk makrolidowy, biodostępność, cukrzyca typu 2, cytochrom P450 3A4, Dasatinib Zentiva, dazatynib, działanie hepatotoksyczne, dziurawiec, efekt hepatotoksyczny, glikokortykosteroid, glitazon, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor pompy protonowej, kwasowość soku żołądkowego, lek prokinetyczny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwgruźliczy, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwwirusowy, lek zobojętniający sok żołądkowy, pole pod krzywą, substrat CYP3A4 - Leksykon leków
Interakcje leku – Ivabradine Aurovitas 5 mg
Iwabradyna, metabolizowana wyłącznie przez izoenzym CYP3A4, wykazuje istotne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają kluczowe znaczenie w terapii wielolekowej. Szczególnie istotne jest unikanie jednoczesnego stosowania iwabradyny z silnymi inhibitorami CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, klarytromycyna, erytromycyna doustna, nelfinawir), które zwiększają stężenie leku w osoczu 7-8-krotnie, co znacząco nasila ryzyko bradykardii. Przeciwwskazane jest także łączenie iwabradyny z umiarkowanymi inhibitorami CYP3A4 obniżającymi częstość pracy serca (diltiazem, werapamil), które podnoszą AUC iwabradyny 2-3-krotnie i dodatkowo zmniejszają HR o około 5 uderzeń/min. Ponadto, należy unikać stosowania iwabradyny z lekami wydłużającymi odstęp QT (np. chinidyna, amiodaron, pimozyd, erytromycyna i.v.), ze względu na ryzyko groźnych arytmii, a w przypadku konieczności takiej terapii zaleca się ścisłe monitorowanie pracy serca. Spożycie soku grejpfrutowego podwaja ekspozycję na iwabradynę i powinno być wykluczone podczas leczenia.
antagonista aldosteronu, antagonista angiotensyny II, antagonista wapnia, antybiotyk makrolidowy, beta-adrenolityk, bradykardia, choroba niedokrwienna serca, cytochrom P450 3A4, doustny antykoagulant, działanie hipotensyjne, glikozyd nasercowy, hipokaliemia, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, lek antyarytmiczny, lek moczopędny, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek przeciwpsychotyczny, niewydolność serca, pneumocystozowe zapalenie płuc, spadek ciśnienia tętniczego, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie erekcji, zaburzenie rytmu serca, zespół długiego QT - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Flumycon 50 mg
Flumycon, zawierający flukonazol w dawkach 50 mg, 100 mg, 150 mg oraz 200 mg, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na flukonazol lub inne azole, ze względu na ryzyko reakcji krzyżowych. Preparat zawiera laktozę jednowodną w ilościach od 47 mg (50 mg kapsułka) do 188 mg (200 mg kapsułka), co wymaga ostrożności u osób z nietolerancją laktozy. Dodatkowo kapsułki 200 mg zawierają 0,090 mg azorubiny (E122), potencjalnego alergenu. Kluczowe jest wykluczenie jednoczesnego stosowania Flumyconu z lekami wydłużającymi odstęp QT i metabolizowanymi przez CYP3A4, takimi jak terfenadyna (przy dawkach flukonazolu ≥400 mg/dobę), cyzapryd, astemizol, pimozyd, chinidyna oraz erytromycyna, ze względu na ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca.
antybiotyk makrolidowy, astemizol, azorubina, chinidyna, cytochrom P450 3A4, cyzapryd, erytromycyna, flukonazol, Flumycon, interakcja lekowa, kapsułka twarda, laktoza jednowodna, lek antyarytmiczny, lek prokinetyczny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwhistaminowy, nadwrażliwość na flukonazol, neuroleptyk, nietolerancja laktozy, pimozyd, reakcja alergiczna, terapia przeciwgrzybicza, terfenadyna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia rytmu serca, zapis EKG, związki azolowe - Leksykon leków
Interakcje leku – Simvagen 40 40 mg
Symwastatyna jest metabolizowana głównie przez enzym CYP3A4 oraz transportowana przez białko OATP1B1, co predysponuje do licznych interakcji farmakokinetycznych i farmakodynamicznych. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak itrakonazol, ketokonazol, erytromycyna czy inhibitory proteazy HIV, mogą zwiększać stężenie aktywnych metabolitów symwastatyny nawet ponad 10-krotnie, co znacząco podnosi ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Przeciwwskazane jest łączenie symwastatyny z gemfibrozylem, cyklosporyną, danazolem oraz kwasem fusydowym ze względu na wysokie ryzyko działań niepożądanych mięśniowych. W przypadku konieczności stosowania inhibitorów CYP3A4 powodujących co najmniej pięciokrotne zwiększenie AUC, zaleca się przerwanie terapii symwastatyną i rozważenie alternatywnej statyny. Dawkowanie symwastatyny powinno być ograniczone do 20 mg/dobę podczas jednoczesnego stosowania amiodaronu, amlodypiny, werapamilu, diltiazemu, elbaswiru, grazoprewiru oraz tikagreloru, a w przypadku lomitapidu u pacjentów z homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną – do 40 mg/dobę.
amlodypina, białko warunkujące oporność w raku piersi, boceprewir, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, danazol, daptomycyna, diltiazem, działanie hepatotoksyczne, elbaswir, erytromycyna, fibrat, gemfibrozyl, grazoprewir, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, kobicystat, kolchicyna, kwas fusydowy, kwas symwastatyny, lomitapid, miopatia, nefazodon, niacyna, pochodna kumaryny, rabdomioliza, ryfampicyna, symwastatyna, telaprewir, telitromycyna, tikagrelor, transporter OATP1B1, werapamil, wskaźnik INR - Leksykon leków
Interakcje leku – Zocor 80 80 mg
Symwastatyna jest metabolizowana głównie przez enzym CYP3A4 oraz transportowana przez białko OATP1B1, co stanowi podstawę licznych interakcji farmakokinetycznych i farmakodynamicznych. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak itrakonazol, ketokonazol, erytromycyna czy inhibitory proteazy HIV, znacząco zwiększają stężenia symwastatyny i jej aktywnego metabolitu w osoczu, co może prowadzić do miopatii i rabdomiolizy. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie symwastatyny z gemfibrozylem, cyklosporyną, danazolem oraz silnymi inhibitorami CYP3A4. W przypadku konieczności terapii inhibitorami CYP3A4, zaleca się przerwanie stosowania symwastatyny. Dawkę symwastatyny należy ograniczyć do 20 mg/dobę przy jednoczesnym stosowaniu amiodaronu, antagonistów kanału wapniowego (werapamil, diltiazem, amlodypina) oraz inhibitorów BCRP (elbaswir, grazoprewir). U pacjentów z homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną dawka symwastatyny nie powinna przekraczać 40 mg/dobę przy stosowaniu lomitapidu. Picie soku grejpfrutowego, nawet w ilości 240 ml, może niemal dwukrotnie zwiększyć ekspozycję na kwas symwastatyny i jest niewskazane.
antagonista kanału wapniowego, BCRP, białko transportowe, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, enzym wątrobowy, fenofibrat, gemfibrozyl, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia rodzinna, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, induktor enzymatyczny, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, INR, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, kwas nikotynowy, kwas symwastatyny, lek hipolipemizujący, lek przeciwzakrzepowy, OATP1B1, pochodna kumaryny, rabdomioliza, terapia skojarzona, transporter OATP1B - Leksykon leków
Interakcje leku – Atorvastatin Medical Valley 10 mg
Atorwastatyna jest metabolizowana głównie przez cytochrom P450 3A4 (CYP3A4) oraz transportowana przez białka OATP1B1, OATP1B3, P-gp i BCRP, co determinuje jej farmakokinetykę i potencjalne interakcje lekowe. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak cyklosporyna, ketokonazol czy inhibitory proteazy HIV, znacząco zwiększają stężenie atorwastatyny w osoczu, co podnosi ryzyko miopatii i rabdomiolizy; w takich przypadkach zaleca się unikanie jednoczesnego stosowania lub redukcję dawki i ścisłe monitorowanie pacjenta. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (erytromycyna, diltiazem, werapamil) również podnoszą ekspozycję na lek, co wymaga rozważenia zmniejszenia maksymalnej dawki atorwastatyny. Induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, efawirenz) obniżają stężenie atorwastatyny, co może osłabiać jej skuteczność, dlatego konieczne jest monitorowanie efektu terapeutycznego, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu ryfampicyny. Inhibitory transporterów (cyklosporyna, letermowir) zwiększają ogólnoustrojową ekspozycję na atorwastatynę, co wymaga zmniejszenia dawki i monitorowania, a stosowanie letermowiru z cyklosporyną i atorwastatyną jest przeciwwskazane.
amiodaron, BCRP, białko oporności raka piersi, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, delawirdyna, digoksyna, diltiazem, efawirenz, elbaswir z grazoprewirem, erytromycyna, etynyloestradiol, ezetymib, fibrat, flukonazol, hepatotoksyczność, induktor cytochromu P450 3A, inhibitor białka transportującego, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, kolchicyna, kolestypol, kumaryna, kwas fusydowy, lek przeciwzakrzepowy, letermowir, miopatia, noretysteron, OATP1B1, OATP1B3, P-glikoproteina, polipeptydy transportujące aniony organiczne, pompy efluksowe, pozakonazol, rabdomioliza, ryfampicyna, silny inhibitor CYP3A4, styrypentol, telitromycyna, transporter OATP1B1, układ krzepnięcia, umiarkowany inhibitor CYP3A4, warfaryna, werapamil, worykonazol, ziele dziurawca - Leksykon leków
Interakcje leku – Atorvagen 10 mg
Atorwastatyna, metabolizowana głównie przez CYP3A4 oraz transportowana przez OATP1B1/1B3, P-gp i BCRP, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco wpływać na jej stężenie w osoczu i ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza miopatii i rabdomiolizy. Silne inhibitory CYP3A4 (np. cyklosporyna, ketokonazol, rytonawir) powodują znaczne zwiększenie stężenia atorwastatyny, co wymaga unikania jednoczesnego stosowania lub znacznego zmniejszenia dawki i ścisłego monitorowania pacjenta. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (erytromycyna, diltiazem, amiodaron) również podwyższają stężenie leku, wskazując na konieczność stosowania niższych dawek. Inhibitory transporterów (np. cyklosporyna, letermowir) zwiększają biodostępność atorwastatyny, a ich łączna terapia z lekiem jest przeciwwskazana w przypadku letermowiru z cyklosporyną. Induktory CYP3A4 (ryfampicyna, efawirenz) obniżają stężenie atorwastatyny, co może zmniejszać jej skuteczność, dlatego zaleca się monitorowanie efektu terapeutycznego.
białko oporności raka piersi, biodostępność leku, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, doustny środek antykoncepcyjny, farmakodynamika, farmakokinetyka, hepatotoksyczność, induktor cytochromu P450, inhibitor CYP3A4, inhibitor transporterów, kwas fusydowy, leczenie hipolipemizujące, lek immunosupresyjny, lek przeciwgrzybiczny, miopatia, P-glikoproteina, pochodna kumaryny, pochodna kwasu fibrynowego, polipeptydy transportujące aniony organiczne, profil lipidowy, rabdomioliza, środek przeciwzakrzepowy, stan stacjonarny, ziele dziurawca - Leksykon leków
Interakcje leku – Atorvastatin Teva Pharmaceuticals Polska 20 mg
Atorwastatyna, metabolizowana głównie przez CYP3A4 oraz transportowana przez OATP1B1/1B3, P-gp i BCRP, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne wpływające na jej stężenie w osoczu i ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza miopatii. Silne inhibitory CYP3A4 (np. cyklosporyna, ketokonazol, inhibitory proteazy HIV) znacząco zwiększają stężenie atorwastatyny, co wymaga redukcji dawki i ścisłego monitorowania. Umiarkowane inhibitory (erytromycyna, diltiazem, amiodaron) również podnoszą stężenie leku, wskazując na konieczność dostosowania dawki. Induktory CYP3A4 (ryfampicyna, efawirenz, ziele dziurawca) obniżają stężenie atorwastatyny, potencjalnie zmniejszając jej skuteczność, co wymaga monitorowania efektu terapeutycznego. Inhibitory transporterów (cyklosporyna, letermowir) zwiększają ekspozycję na lek, co także wymaga zmniejszenia dawki i kontroli klinicznej.
białko oporności raka piersi, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, etynyloestradiol, ezetymib, fibrat, gemfibrozyl, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor transportera, kolchicyna, kolestypol, kwas fusydowy, letermowir, miopatia, noretysteron, P-glikoproteina, pochodna kumaryny, polipeptydy 1B1, polipeptydy 1B3, rabdomioliza, ryfampicyna, transporter OATP, warfaryna - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Vastan 20 mg
Symwastatyna, będąca prolekiem w formie nieaktywnego laktonu, ulega w organizmie hydrolizie do aktywnego beta-hydroksykwasu, który hamuje reduktazę HMG-CoA, głównie w wątrobie. Po podaniu doustnym lek jest dobrze wchłaniany, jednak mniej niż 5% dawki aktywnej formy trafia do krążenia systemowego z powodu efektu pierwszego przejścia wątrobowego. Maksymalne stężenie aktywnego metabolitu w osoczu osiągane jest po 1-2 godzinach, a przyjmowanie leku z posiłkiem nie wpływa na jego absorpcję. Symwastatyna i jej metabolity wykazują wysokie (>95%) wiązanie z białkami osocza, co wpływa na ich biodostępność. Metabolizm odbywa się głównie przez CYP3A4, a transport do hepatocytów jest zależny od białka OATP1B1 oraz pompy BCRP. Eliminacja leku następuje głównie z kałem (60%) i w mniejszym stopniu z moczem (13%). Okres półtrwania aktywnego metabolitu beta-hydroksykwasu wynosi około 1,9 godziny.
beta-hydroksykwas, białko transportujące OATP1B1, cytochrom P450 3A4, efekt pierwszego przejścia, ekspozycja systemowa, heterozygota, homozygota, hydroliza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, okres półtrwania, polimorfizm genu SLCO1B1, rabdomioliza, reduktaza HMG-CoA, stężenie maksymalne, symwastatyna, transporter pompy lekowej BCRP, właściwości farmakokinetyczne - Leksykon leków
Interakcje leku – Larus 20 mg
Atorwastatyna, metabolizowana głównie przez CYP3A4 oraz transportowana przez OATP1B1/1B3, P-gp i BCRP, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Silne inhibitory CYP3A4 (np. cyklosporyna, ketokonazol, inhibitory proteazy HIV) znacząco podwyższają stężenia atorwastatyny, zwiększając ryzyko miopatii i rabdomiolizy, co wymaga unikania kojarzenia lub stosowania obniżonych dawek i monitorowania klinicznego. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (erytromycyna, diltiazem, amiodaron) również podnoszą ekspozycję na lek, zalecając ostrożność i ewentualne zmniejszenie dawki. Induktory CYP3A4 (ryfampicyna, efawirenz, ziele dziurawca) obniżają stężenia atorwastatyny, co może osłabiać jej skuteczność, zwłaszcza przy ryfampicynie, gdzie zaleca się jednoczesne podawanie i ścisłe monitorowanie. Inhibitory transporterów (cyklosporyna, letermowir) zwiększają ogólnoustrojową ekspozycję, co wymaga redukcji dawki i monitorowania, a jednoczesne stosowanie letermowiru z cyklosporyną jest przeciwwskazane.
atorwastatyna, białko oporności raka piersi, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, działanie niepożądane, efekt farmakodynamiczny, efekt farmakokinetyczny, enzym wątrobowy, ezetymib, farmakokinetyka leku, fibrat, funkcja wątroby, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, inhibitor białka transportującego, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, interakcja lekowa, klirens żółciowy, kolchicyna, kwas fusydowy, lek przeciwgrzybiczny z grupy azoli, lek przeciwwirusowy, miopatia, P-glikoproteina, rabdomioliza, środek przeciwzakrzepowy, transporter OATP1B1, warfaryna - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Simvastatin Genoptim 10 mg
Symwastatyna jest prolekiem występującym w formie nieaktywnego laktonu, który w organizmie ulega hydrolizie do aktywnego beta-hydroksykwasu, silnego inhibitora reduktazy HMG-CoA. Proces ten zachodzi głównie w wątrobie, gdzie lek jest intensywnie wychwytywany (efekt pierwszego przejścia), co determinuje jego główne miejsce działania. Po podaniu doustnym maksymalne stężenie aktywnego metabolitu w osoczu osiągane jest w ciągu 1-2 godzin, a biodostępność metabolitu wynosi poniżej 5%. Symwastatyna charakteryzuje się wysokim (>95%) wiązaniem z białkami osocza oraz jest substratem enzymu CYP3A4 i transportera OATP1B1, co ma kluczowe znaczenie dla jej farmakokinetyki i potencjalnych interakcji lekowych. Eliminacja leku odbywa się głównie z kałem (60% dawki) oraz w mniejszym stopniu z moczem (13% dawki), a okres półtrwania aktywnego metabolitu wynosi około 1,9 godziny. Wchłanianie symwastatyny nie jest modyfikowane przez obecność pokarmu, a lek nie wykazuje kumulacji przy stosowaniu wielokrotnym.
beta-hydroksykwas, białko osocza, białko transportowe OATP1B1, bioaktywacja, CYP3A4, cytochrom P450 3A4, dystrybucja leku, efekt pierwszego przejścia, farmakokinetyka symwastatyny, hepatocyt, homozygota, interakcja lekowa, polimorfizm genu SLCO1B1, przepływ wątrobowy, rabdomioliza, reduktaza HMG-CoA, tkanka wątrobowa, wychwyt wątrobowy, znakowanie radioizotopowe - Leksykon leków
Interakcje leku – Torvacard 80 mg
Atorwastatyna, metabolizowana głównie przez CYP3A4 oraz transportery OATP1B1/1B3, P-gp i BCRP, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco wpływać na jej stężenie w osoczu i ryzyko miopatii. Silne inhibitory CYP3A4 (np. cyklosporyna, ketokonazol, inhibitory proteazy HIV) powodują znaczne zwiększenie stężenia atorwastatyny, co wymaga unikania jednoczesnego stosowania lub redukcji dawki i ścisłego monitorowania klinicznego. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (erytromycyna, diltiazem, amiodaron) również podwyższają stężenie leku, co wskazuje na konieczność rozważenia zmniejszenia dawki. Induktory CYP3A4 (ryfampicyna, efawirenz) obniżają stężenie atorwastatyny, co wymaga monitorowania skuteczności terapii. Inhibitory transporterów (cyklosporyna, letermowir) zwiększają ekspozycję ogólnoustrojową, a ich stosowanie z atorwastatyną wymaga zmniejszenia dawki i monitorowania, przy czym połączenie letermowiru z cyklosporyną jest przeciwwskazane.
amiodaron, atorwastatyna, białko oporności raka piersi, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, delawirdyna, digoksyna, diltiazem, doustny środek antykoncepcyjny, efawirenz, elbaswir z grazoprewirem, erytromycyna, etynyloestradiol, ezetymib, fibrat, flukonazol, hepatocyt, hepatotoksyczność, induktor cytochromu P450 3A, inhibitor białka transportującego, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, klarytromycyna, kolchicyna, kolestypol, kwas fusydowy, lek przeciwgrzybiczny azolowy, letermowir, miopatia, noretysteron, OATP1B1, OATP1B3, P-glikoproteina, pochodna kumaryny, pochodna kwasu fibrynowego, rabdomioliza, ryfampicyna, styrypentol, telitromycyna, Torvacard, warfaryna, werapamil, ziele dziurawca - Leksykon leków
Interakcje leku – Ivohart 5 mg
Iwabradyna, metabolizowana wyłącznie przez izoenzym CYP3A4, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z lekami wpływającymi na ten enzym oraz na elektrofizjologię serca. Silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, klarytromycyna doustna, rytonawir) zwiększają stężenie iwabradyny w osoczu 7-8-krotnie, co znacząco podnosi ryzyko bradykardii i jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 o działaniu bradykardyzującym, takie jak diltiazem i werapamil, podnoszą ekspozycję na iwabradynę 2-3-krotnie i dodatkowo obniżają częstość akcji serca o około 5 uderzeń/min, co również stanowi przeciwwskazanie. Sok grejpfrutowy podwaja stężenie iwabradyny, dlatego jego spożycie należy unikać. Induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, barbiturany, preparaty dziurawca) obniżają stężenie leku, co może wymagać korekty dawki. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu tiazydowych i pętlowych leków moczopędnych, które mogą indukować hipokaliemię, zwiększając ryzyko ciężkich zaburzeń rytmu serca w połączeniu z bradykardią wywołaną przez iwabradynę.
antagonista aldosteronu, antagonista angiotensyny II, antagonista wapnia, antybiotyk makrolidowy, azolowa pochodna przeciwgrzybicza, azotan, beta-adrenolityk, bradykardia, CYP3A4, cytochrom P450 3A4, częstość akcji serca, digoksyna, diltiazem, doustny lek przeciwcukrzycowy, działanie bradykardyzujące, fibrat, hipokaliemia, hipotonia, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, iwabradyna, kwas acetylosalicylowy, lek moczopędny, lek przeciwpłytkowy, lek wydłużający odstęp QT, odstęp QT, silny inhibitor CYP3A4, sok grejpfrutowy, tiazydowy lek moczopędny, układ sercowo-naczyniowy, warfaryna, werapamil, zaburzenie rytmu serca, zespół długiego odstępu QT - Leksykon leków
Interakcje leku – ApoTiapina PR 400 mg
Kwetiapina jest metabolizowana głównie przez enzym CYP3A4, co determinuje jej liczne interakcje farmakokinetyczne. Jednoczesne stosowanie z inhibitorami CYP3A4, takimi jak ketokonazol, prowadzi do 5-8-krotnego wzrostu AUC kwetiapiny, co jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko nasilenia działań niepożądanych. Sok grejpfrutowy również zwiększa stężenie kwetiapiny poprzez inhibicję CYP3A4 i jest niezalecany. Induktory enzymów wątrobowych, takie jak karbamazepina i fenytoina, znacząco zwiększają klirens kwetiapiny (do 450%), redukując jej ekspozycję do około 13% wartości monoterapii, co może skutkować nieskutecznością leczenia. W takich przypadkach terapia kwetiapiną powinna być rozważana jedynie, gdy korzyści przewyższają ryzyko, a zmiany w stosowaniu induktorów enzymów powinny być stopniowe. Farmakokinetyka kwetiapiny pozostaje stabilna podczas stosowania z lekami przeciwdepresyjnymi (imipramina, fluoksetyna) oraz przeciwpsychotycznymi (rysperydon, haloperydol), natomiast tiorydazyna zwiększa klirens kwetiapiny o około 70%.
cymetydyna, cytochrom P450 3A4, działanie przeciwcholinergiczne, działanie sedatywne, fałszywie dodatni wynik testu, fenytoina, fluoksetyna, haloperydol, imipramina, induktor enzymów wątrobowych, inhibitor CYP3A4, karbamazepina, ketokonazol, kwetiapina, lek przeciwcholinergiczny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpsychotyczny, leukopenia i neutropenia, lit, rysperydon, senność, sok grejpfrutowy, tiorydazyna, układ pozapiramidowy, walproinian sodu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie koordynacji ruchowej, zwiększenie masy ciała - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Aprepitant Accord
Podczas stosowania leku Aprepitant Accord należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z umiarkowanymi do ciężkich zaburzeniami czynności wątroby, ze względu na ograniczone dane kliniczne w tej grupie. Lek wchodzi w interakcje z lekami metabolizowanymi przez CYP3A4, co wymaga monitorowania i ewentualnej modyfikacji dawkowania, zwłaszcza w przypadku immunosupresantów (cyklosporyna, takrolimus, syrolimus, ewerolimus), opioidowych leków przeciwbólowych (alfentanyl, fentanyl), pochodnych alkaloidów sporyszu oraz chinidyny. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcję z irynotekanem, która może zwiększać toksyczność chemioterapeutyku, manifestującą się m.in. neutropenią i biegunką. Ponadto, u pacjentów przyjmujących warfarynę konieczne jest ścisłe monitorowanie INR podczas terapii i przez 14 dni po jej zakończeniu, aby uniknąć ryzyka krwawień lub zakrzepów.
alfentanyl, alkaloid sporyszu, chinidyna, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, dysfagia, ewerolimus, fentanyl, irynotekan, lek immunosupresyjny, neutropenia, niedobór sacharazy-izomaltazy, nietolerancja fruktozy, środek antykoncepcyjny hormonalny, syrolimus, takrolimus, warfaryna, wąski indeks terapeutyczny, współczynnik INR, zaburzenie czynności wątroby, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Irinotecan Accord 20 mg/ml
Produkt leczniczy Irinotecan Accord, zawierający irynotekan chlorowodorek trójwodny w stężeniu 20 mg/ml, jest przeciwwskazany u pacjentów z przewlekłymi chorobami zapalnymi jelit (np. choroba Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego), niedrożnością jelit, ciężką niewydolnością szpiku kostnego oraz u osób z nadwrażliwością na irynotekan lub substancje pomocnicze, w tym sorbitol (45 mg/ml). Przeciwwskazaniem jest także stężenie bilirubiny przekraczające trzykrotnie górną granicę normy, ze względu na zwiększone ryzyko toksyczności. Lek nie powinien być stosowany u pacjentów z oceną stanu ogólnego powyżej 2 wg WHO oraz w okresie karmienia piersią, gdyż metabolity irynotekanu mogą przenikać do mleka i powodować poważne działania niepożądane u dziecka. Jednoczesne stosowanie z zielem dziurawca zwyczajnego oraz żywymi, atenuowanymi szczepionkami jest bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na ryzyko obniżenia skuteczności terapii lub ciężkich zakażeń.
bewacyzumab, cetuksymab, choroba Leśniowskiego-Crohna, cytochrom P450 3A4, dziurawiec zwyczajny, interakcja farmakokinetyczna, irynotekan chlorowodorek trójwodny, kapecytabina, mielosupresja, nadwrażliwość na substancję czynną, niedrożność jelit, niewydolność szpiku kostnego, parametry hematologiczne, parametry wątrobowe, powikłania hematologiczne, powikłania żołądkowo-jelitowe, przewlekła choroba zapalna jelit, radioterapia jamy brzusznej, sorbitol, stężenie bilirubiny, szczepionki żywe atenuowane, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenia perystaltyki, zły stan ogólny - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – AirFluSal 25 mcg + 250 mcg
Podawanie wziewne flutykazonu propionianu i salmeterolu jednocześnie nie wpływa istotnie na farmakokinetykę poszczególnych substancji, co pozwala na ich indywidualną analizę. Salmeterol działa głównie miejscowo w płucach, a jego stężenia w osoczu (około 200 pg/ml lub mniej) nie odzwierciedlają bezpośrednio efektu terapeutycznego, co utrudnia ocenę farmakokinetyki. Flutykazon propionian charakteryzuje się biodostępnością wziewną na poziomie 5-11% dawki nominalnej, zależną od typu inhalatora, z niższą ekspozycją u pacjentów z astmą. Wchłanianie flutykazonu odbywa się głównie przez płuca, z minimalnym wpływem połkniętej dawki (około 1%) ze względu na efekt pierwszego przejścia wątrobowego. Parametry farmakokinetyczne flutykazonu obejmują klirens osoczowy 1150 ml/min, objętość dystrybucji około 300 l, okres półtrwania około 8 godzin oraz wysokie wiązanie z białkami osocza (91%).
biodostępność, cytochrom P450 3A4, dawka nominalna, efekt pierwszego przejścia, ekspozycja ogólnoustrojowa, flutykazon propionian, klirens osoczowy, komora inhalacyjna, komora inhalacyjna AeroChamber Plus, komora inhalacyjna Volumatic, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, pochodna kwasu karboksylowego, salmeterol, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami osocza, właściwości farmakokinetyczne - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Dasatinib SUN
Leczenie dazatynibem wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko istotnych działań niepożądanych, w tym hematologicznych (niedokrwistość, neutropenia, małopłytkowość) oraz sercowo-płucnych (retencja płynów, wysięk w jamie opłucnej, przedwłośniczkowe tętnicze nadciśnienie płucne – TNP). Zaleca się regularne badania morfologii krwi: u dorosłych z CML w fazie zaawansowanej lub Ph+ ALL co tydzień przez pierwsze 2 miesiące, następnie co miesiąc; u pacjentów z CML w fazie przewlekłej co 2 tygodnie przez 12 tygodni, potem co 3 miesiące. W przypadku wysięku w jamie opłucnej stopnia 3. lub 4. konieczne może być leczenie objawowe, drenaż i podanie tlenu. Pacjenci powyżej 65 roku życia są szczególnie narażeni na powikłania sercowo-płucne i wymagają intensywnego monitorowania. Dazatynib może wydłużać odstęp QTc (średnia zmiana 3-6 msec), co wymaga ostrożności u pacjentów z hipokalemią, hipomagnezemią, wrodzonym wydłużeniem QT lub stosujących leki przeciwarytmiczne. Przed terapią należy uzupełnić niedobory potasu i magnezu.
aktywność ADAMTS13, antagonista receptora histaminowego H2, cewnikowanie prawej komory, chłonkotok, cytochrom P450 3A4, dazatynib, ginekomastia, hipokalemia, hipomagnezemia, inhibitor CYP3A4, inhibitor pompy protonowej, krwawienie w OUN, krwawienie z przewodu pokarmowego, małopłytkowość, mikroangiopatia zakrzepowa, morfologia krwi z rozmazem, nadciśnienie płucne, neutropenia, niedobór laktazy, niedokrwistość, niekardiogenny obrzęk płuc, nietolerancja galaktozy, opóźnienie zrastania nasad kości, osteopenia, ostra niewydolność wątroby, Ph+ CML-CP, piorunujące zapalenie wątroby, reaktywacja zapalenia wątroby, retencja płynów, tętnicze nadciśnienie płucne, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wydłużenie odcinka QTc, wydłużenie odstępu QT, wysięk osierdziowy, wysięk w jamie opłucnej, zaburzenie czynności serca, zaburzenie czynności wątroby, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zastoinowa niewydolność serca, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Matrifen 12 mikrogramów/godzinę system trandermalny
Produkt Matrifen to transdermalny system dostarczający fentanyl, silny opioid stosowany w leczeniu bólu. Ze względu na ryzyko ciężkich działań niepożądanych, w tym depresji ośrodka oddechowego, konieczne jest monitorowanie pacjentów przez co najmniej 24 godziny po usunięciu plastra, gdyż stężenie fentanylu w surowicy spada o około 50% w ciągu 20-27 godzin. Matrifen powinien być stosowany wyłącznie u pacjentów z udokumentowaną tolerancją na opioidy, gdyż u opioidowo-naïwnych, zwłaszcza w podeszłym wieku lub z zaburzeniami czynności wątroby i nerek, nawet najmniejsza dawka może wywołać zagrażającą życiu hipowentylację. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu leków działających depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), takich jak benzodiazepiny, alkohol czy inne opioidy, ze względu na ryzyko sedacji, śpiączki i zgonu. Ponadto, u pacjentów z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc opioidy mogą nasilać depresję oddechową i zwiększać opór dróg oddechowych.
allodynia, benzodiazepiny, bradyarytmia, bradykardia, buprenorfina, cytochrom P450 3A4, depresja oddechowa, depresja ośrodka oddechowego, fentanyl, hiperalgezja, hiperalgezja wywołana opioidami, hipowentylacja, hipowolemie, inhibitory cytochromu P450 3A4, inhibitory monoaminooksydazy, inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny, inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny i noradrenaliny, miastenia, nalbufina, niedociśnienie, niedrożność porażenna jelit, ośrodkowy bezdech senny, ośrodkowy układ nerwowy, pentazocyna, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcje miokloniczne, stężenie fentanylu w surowicy, system transdermalny, tolerancja na opioidy, zaburzenia związane ze stosowaniem opioidów, zespół odstawienia opioidów, zespół serotoninowy, zwiększone ciśnienie śródczaszkowe - Leksykon leków
Interakcje leku – Axocar 10 mg + 80 mg
Produkt leczniczy Axocar zawiera ezetymib (10 mg) oraz symwastatynę w dawkach od 10 mg do 80 mg, co predysponuje do licznych interakcji farmakokinetycznych i farmakodynamicznych, głównie poprzez hamowanie enzymu CYP3A4 oraz wpływ na transportery białkowe OATP1B1 i BCRP. Interakcje te mogą znacząco zwiększać stężenia symwastatyny i jej metabolitów w osoczu, co podnosi ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Szczególnie niebezpieczne są jednoczesne terapie z silnymi inhibitorami CYP3A4 (np. itrakonazol, ketokonazol, erytromycyna), cyklosporyną, danazolem oraz gemfibrozylem, które są przeciwwskazane ze względu na wielokrotne zwiększenie ekspozycji na symwastatynę i ezetymib. Ponadto, stosowanie fibratów i niacyny w dawkach ≥1 g/dobę wymaga ostrożności ze względu na ryzyko miopatii oraz kamicy żółciowej. Zaleca się ograniczenie spożycia alkoholu, który może nasilać hepatotoksyczność i miopatię oraz wpływać na skuteczność terapii hipolipemizującej.
amiodaron, amlodypina, Axocar, BCRP, biodostępność, boceprewir, cyklosporyna, CYP3A4, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, danazol, daptomycyna, diltiazem, elbaswir, erytromycyna, ezetymib, fibrat, fluindion, flukonazol, gemfibrozyl, grazoprewir, hepatotoksyczność, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, kamienie żółciowe, ketokonazol, klarytromycyna, kobicystat, kolchicyna, kolestyramina, kwas fusydowy, kwas nikotynowy, lek przeciwzakrzepowy, lomitapid, miopatia, nefazodon, nelfinawir, niacyna, OATP1B1, pochodna kumaryny, pozakonazol, preparat hipolipemizujący, rabdomioliza, ryfampicyna, symwastatyna, telaprewir, telitromycyna, terapia skojarzona, tikagrelor, warfaryna, wartość INR, werapamil, worykonazol, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Interakcje leku – Dironorm 20 mg + 10 mg
Preparat Dironorm, zawierający lizynopryl (inhibitor ACE) oraz amlodypinę (antagonista wapnia), wykazuje liczne interakcje farmakologiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Lizynopryl może nasilać działanie leków przeciwnadciśnieniowych, zwłaszcza w połączeniu z innymi inhibitorami RAAS, co zwiększa ryzyko niedociśnienia, hiperkaliemii oraz zaburzeń czynności nerek. Szczególnie niebezpieczne jest łączenie lizynoprylu z sakubitrylem/walsartanem (przeciwwskazane), inhibitorami mTOR, inhibitorami NEP oraz wildagliptyną ze względu na ryzyko obrzęku naczynioruchowego. Ponadto, stosowanie lizynoprylu z lekami moczopędnymi oszczędzającymi potas, suplementami potasu, trimetoprimem, cyklosporyną czy heparyną wymaga ścisłej kontroli stężenia potasu z uwagi na ryzyko hiperkaliemii. Jednoczesne podawanie z litem zwiększa ryzyko toksyczności litu, a NLPZ (w tym ASA ≥3 g/dobę) mogą osłabiać efekt hipotensyjny i pogarszać funkcję nerek, szczególnie u osób starszych i z niewydolnością nerek.
amlodypina, antagonista wapnia, antybiotyk makrolidowy, azol przeciwgrzybiczy, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, efekt przeciwnadciśnieniowy, hiperkaliemia, hipertermia złośliwa, induktor CYP3A4, inhibitor ACE, inhibitor COX-2, inhibitor mTOR, inhibitor obojętnej endopeptydazy, inhibitor proteazy, lek moczopędny oszczędzający potas, lek przeciwcukrzycowy, lizynopryl, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk naczynioruchowy, suplement potasu, symwastatyna, takrolimus, tkankowy aktywator plazminogenu, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Interakcje leku – Simvastatin Genoptim 40 mg
Symwastatyna wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco zwiększać ryzyko miopatii, w tym rabdomiolizy. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie symwastatyny z silnymi inhibitorami CYP3A4 (np. itrakonazol, ketokonazol, erytromycyna, telitromycyna), które mogą zwiększyć stężenie kwasu symwastatyny w osoczu ponad 10-krotnie, co jest przeciwwskazaniem do łącznego stosowania. Podobnie przeciwwskazane jest stosowanie gemfibrozylu (1,9-krotny wzrost AUC kwasu symwastatyny), cyklosporyny, danazolu oraz inhibitorów proteazy HIV, ze względu na bardzo wysokie ryzyko miopatii. W przypadku leków takich jak amiodaron, werapamil, diltiazem czy amlodypina, które zwiększają ekspozycję na symwastatynę od 1,6- do 2,7-krotnie, zaleca się ograniczenie dawki symwastatyny do 20 mg/dobę. Ponadto, jednoczesne stosowanie niacyny w dawkach ≥ 1 g/dobę, kwasu fusydowego, kolchicyny oraz spożywanie soku grejpfrutowego (zwłaszcza powyżej 1 litra dziennie) wymaga szczególnej ostrożności lub unikania, ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych mięśniowych i wątrobowych.
amiodaron, amlodypina, antagonista kanału wapniowego, białko OATP1B1, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, danazol, diltiazem, doustny lek przeciwzakrzepowy, fenofibrat, fibrat, gemfibrozyl, hipercholesterolemia rodzinna homozygotyczna, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, INR, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, kolchicyna, kwas fusydowy, kwas symwastatyny, lek hipolipemizujący, lomitapid, miopatia, niacyna, pochodna kumaryny, rabdomioliza, reduktaza HMG-CoA, ryfampicyna, sok grejpfrutowy, werapamil - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Solifenacin Vivanta 5 mg
Solifenacyna bursztynian, dostępna w dawkach 5 mg i 10 mg, charakteryzuje się liniową farmakokinetyką w zakresie dawek terapeutycznych (5-40 mg), z wysoką biodostępnością około 90%. Po podaniu doustnym maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest w 3-8 godzin (tmax niezależny od dawki), a okres półtrwania wynosi 45-68 godzin, co umożliwia dawkowanie raz na dobę. Lek wykazuje dużą objętość dystrybucji (~600 l) i silne wiązanie z białkami osocza (~98%, głównie α1-glikoproteiną). Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie przez CYP3A4, z udziałem alternatywnych szlaków metabolicznych. W osoczu wykryto cztery metabolity, z których 4R-hydroksysolifenacyna jest aktywnym farmakologicznie metabolitem. Eliminacja jest powolna, z wydalaniem około 70% dawki w moczu i 23% w kale, głównie w postaci metabolitów.
4R-hydroksy-N-tlenek solifenacyny, 4R-hydroksysolifenacyna, bursztynian solifenacyny, ciężkie zaburzenia czynności nerek, ciężkie zaburzenia czynności wątroby, cytochrom P450 3A4, dostępność biologiczna, dostosowanie dawki, farmakokinetyka solifenacyny, hemodializa, klirens kreatyniny, klirens układowy, kwaśna α1-glikoproteina, maksymalne stężenie substancji, N-glukuronid, N-tlenek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametr Cmax, pole pod krzywą, skala Child-Pugh, umiarkowane zaburzenia czynności wątroby, wiązanie z białkami osocza, zaburzenia czynności nerek