Interakcje leku
Questax XR 400 mg
Kwetiapina, substancja czynna preparatu Questax XR, jest metabolizowana głównie przez enzym CYP3A4, co determinuje jej liczne interakcje farmakokinetyczne. Jednoczesne stosowanie z inhibitorami CYP3A4, takimi jak ketokonazol, prowadzi do 5-8-krotnego wzrostu AUC kwetiapiny, co znacząco zwiększa ryzyko działań niepożądanych i jest przeciwwskazane. Z kolei induktory enzymów wątrobowych, takie jak karbamazepina i fenytoina, powodują istotne zwiększenie klirensu kwetiapiny (karbamazepina obniża ekspozycję do około 13%, a fenytoina zwiększa klirens o około 450%), co może skutkować obniżeniem skuteczności terapeutycznej. W przypadku tiorydazyny obserwuje się wzrost klirensu o około 70%. Farmakokinetyka kwetiapiny pozostaje stabilna podczas stosowania z lekami przeciwdepresyjnymi (imipramina, fluoksetyna), przeciwpsychotycznymi (rysperydon, haloperydol) oraz cymetydyną. Współstosowanie z litem nie wpływa na farmakokinetykę, jednak zwiększa ryzyko objawów pozapiramidowych, senności i przyrostu masy ciała. Walproinian sodu nie zmienia istotnie farmakokinetyki, ale może zwiększać ryzyko leukopenii i neutropenii u dzieci i młodzieży.
- Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
- Interakcje z lekami metabolizowanymi przez cytochrom P450
- Interakcje z induktorami enzymów wątrobowych
- Interakcje z lekami przeciwdepresyjnymi
- Interakcje z lekami przeciwpsychotycznymi
- Interakcje z cymetydyną
- Interakcje z litem
- Interakcje z walproinianem
- Interakcje z lekami działającymi na układ sercowo-naczyniowy
- Interakcje z lekami o działaniu przeciwcholinergicznym
- Interakcje z sokiem grejpfrutowym
- Wpływ na wyniki badań laboratoryjnych
- Interakcje z alkoholem
- Tabela interakcji z kwetiapiną
- choroba afektywna dwubiegunowa
- epizod ciężkiej depresji w dużej depresji
- epizod ciężkiej depresji w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej
- epizod maniakalny o dużym nasileniu
- epizod maniakalny o umiarkowanym nasileniu
- schizofrenia
- zapobieganie nawrotom epizodu depresji w chorobie afektywnej dwubiegunowej
- zapobieganie nawrotom epizodu manii w chorobie afektywnej dwubiegunowej
Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Kwetiapina, substancja czynna preparatu Questax XR, wykazuje głównie działanie na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), co wymaga szczególnej ostrożności podczas jednoczesnego stosowania z innymi lekami wpływającymi na OUN, a także z alkoholem. Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę interakcji lekowych oraz innych rodzajów interakcji z kwetiapiną.1
Interakcje z lekami metabolizowanymi przez cytochrom P450
Cytochrom P450 (CYP) 3A4 jest głównym enzymem odpowiedzialnym za metabolizm kwetiapiny. Badania wykazały, że jednoczesne stosowanie kwetiapiny z inhibitorami tego enzymu może prowadzić do znaczącego wzrostu ekspozycji na kwetiapinę, co wiąże się z ryzykiem nasilenia działań niepożądanych.2
W badaniu na zdrowych ochotnikach wykazano, że równoczesne podawanie kwetiapiny (25 mg) z ketokonazolem (inhibitor CYP3A4) powodowało pięcio- do ośmiokrotny wzrost wartości AUC (pola pod krzywą zależności stężenia od czasu) kwetiapiny. Na podstawie tych wyników stwierdzono, że jednoczesne stosowanie kwetiapiny z inhibitorami CYP3A4 jest przeciwwskazane.3
Interakcje z induktorami enzymów wątrobowych
Stosowanie kwetiapiny z lekami indukującymi enzymy wątrobowe prowadzi do istotnego zwiększenia klirensu kwetiapiny, co może znacząco zmniejszyć jej stężenie w osoczu i wpłynąć negatywnie na skuteczność terapii.4
Przykładowe interakcje z induktorami enzymów wątrobowych:
- Karbamazepina – znacząco zwiększa klirens kwetiapiny, obniżając ekspozycję średnio do około 13% wartości obserwowanej przy monoterapii kwetiapiną, przy czym u niektórych pacjentów efekt ten może być jeszcze bardziej wyraźny5
- Fenytoina – prowadzi do znacznego podwyższenia klirensu kwetiapiny o około 450%6
U pacjentów otrzymujących leki indukujące enzymy wątrobowe, terapię kwetiapiną należy rozpoczynać wyłącznie wtedy, gdy korzyści przewyższają ryzyko związane z odstawieniem induktora. Wszelkie zmiany w stosowaniu leków indukujących enzymy wątrobowe powinny być wprowadzane stopniowo, a jeśli to konieczne, należy rozważyć zastąpienie ich lekami, które nie posiadają właściwości indukujących (np. walproinian sodu).7
Interakcje z lekami przeciwdepresyjnymi
Badania wykazały, że farmakokinetyka kwetiapiny nie ulega istotnym zmianom podczas jednoczesnego stosowania z lekami przeciwdepresyjnymi takimi jak imipramina (inhibitor CYP 2D6) czy fluoksetyna (inhibitor CYP 3A4 i CYP 2D6).8
Interakcje z lekami przeciwpsychotycznymi
Profil farmakokinetyczny kwetiapiny pozostaje bez większych zmian w przypadku jednoczesnego stosowania z lekami przeciwpsychotycznymi, takimi jak rysperydon i haloperydol. Wyjątek stanowi tiorydazyna, której jednoczesne stosowanie z kwetiapiną prowadzi do zwiększenia klirensu kwetiapiny o około 70%.9
Interakcje z cymetydyną
Nie zaobserwowano zmian farmakokinetycznych kwetiapiny przy jednoczesnym stosowaniu z cymetydyną.10
Interakcje z litem
Jednoczesne stosowanie litu nie zmienia farmakokinetyki kwetiapiny.11 Jednakże w 6-tygodniowym randomizowanym badaniu porównującym jednoczesne stosowanie litu i kwetiapiny o przedłużonym uwalnianiu z placebo i kwetiapiną o przedłużonym uwalnianiu u dorosłych pacjentów z ostrą manią, zaobserwowano zwiększoną częstość występowania objawów pozapiramidowych (szczególnie drżenia), senności oraz przyrostu masy ciała w grupie otrzymującej lit jako dodatkowe leczenie w porównaniu do grupy placebo.12
Interakcje z walproinianem
Właściwości farmakokinetyczne walproinianu sodu i kwetiapiny podczas jednoczesnego stosowania nie ulegają istotnym klinicznie zmianom.13 Należy jednak zaznaczyć, że w badaniu retrospektywnym obejmującym dzieci i młodzież, które otrzymywały walproinian, kwetiapinę lub kombinację obu leków, stwierdzono większą częstość występowania leukopenii i neutropenii w grupie leczonej w sposób skojarzony niż w grupach poddawanych monoterapii.14
Interakcje z lekami działającymi na układ sercowo-naczyniowy
Nie przeprowadzono specyficznych badań interakcji z powszechnie stosowanymi produktami leczniczymi działającymi na układ sercowo-naczyniowy.15 Należy jednak zachować szczególną ostrożność podczas jednoczesnego stosowania kwetiapiny z lekami, które mogą powodować zaburzenia gospodarki elektrolitowej lub wydłużać odstęp QT.16
Interakcje z lekami o działaniu przeciwcholinergicznym
Przy jednoczesnym stosowaniu kwetiapiny z lekami wykazującymi działanie przeciwcholinergiczne (przeciwmuskarynowe) zalecana jest szczególna ostrożność.17
Interakcje z sokiem grejpfrutowym
Nie zaleca się spożywania soku grejpfrutowego podczas terapii kwetiapiną, gdyż może on hamować aktywność enzymu CYP3A4 i prowadzić do zwiększenia stężenia kwetiapiny w organizmie.18
Wpływ na wyniki badań laboratoryjnych
U pacjentów przyjmujących kwetiapinę opisywano przypadki fałszywie dodatnich wyników oznaczeń w kierunku metadonu i tricyklicznych leków przeciwdepresyjnych wykonywanych metodami immunoenzymatycznymi. W przypadku wątpliwości dotyczących wyników badań przesiewowych wykonywanych tą metodą, zaleca się ich potwierdzenie odpowiednią metodą chromatograficzną.19
Interakcje z alkoholem
Ze względu na główne działanie kwetiapiny na ośrodkowy układ nerwowy, podczas terapii preparatem Questax XR należy zachować szczególną ostrożność przy jednoczesnym spożywaniu alkoholu.20
Alkohol, podobnie jak kwetiapina, działa depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy i może nasilać następujące efekty:
- Sedację i senność
- Zaburzenia koordynacji psychoruchowej
- Obniżenie czujności i koncentracji
- Wydłużenie czasu reakcji
- Ryzyko zaburzeń oddychania
Jednoczesne spożywanie alkoholu podczas terapii kwetiapiną może prowadzić do nasilenia działań niepożądanych leku, zwłaszcza w zakresie funkcji poznawczych i motorycznych. W skrajnych przypadkach może dojść do nadmiernego obniżenia ciśnienia tętniczego krwi, a nawet depresji oddechowej.
Należy poinformować pacjenta o konieczności unikania spożywania alkoholu w trakcie leczenia preparatem Questax XR, ze względu na ryzyko wystąpienia nasilonych działań niepożądanych i potencjalnie niebezpiecznych interakcji.
Tabela interakcji z kwetiapiną
| Lek/Substancja | Opis interakcji | Poziom istotności |
|---|---|---|
| Inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, klarytromycyna, erytromycyna) | 5-8 krotny wzrost AUC kwetiapiny, zwiększenie ryzyka działań niepożądanych | Przeciwwskazane |
| Karbamazepina i inne induktory enzymów wątrobowych | Znaczące zmniejszenie stężenia kwetiapiny w osoczu (nawet do 13% wartości wyjściowej), ryzyko nieskuteczności leczenia | Wysoki |
| Fenytoina | Zwiększenie klirensu kwetiapiny o ok. 450%, znaczące obniżenie skuteczności terapeutycznej | Wysoki |
| Tiorydazyna | Zwiększenie klirensu kwetiapiny o ok. 70% | Średni |
| Sok grejpfrutowy | Hamowanie metabolizmu kwetiapiny poprzez CYP3A4, wzrost stężenia leku i ryzyka działań niepożądanych | Należy unikać |
| Lit | Brak wpływu na farmakokinetykę, ale zwiększona częstość objawów pozapiramidowych (szczególnie drżenia), senności oraz przyrostu masy ciała | Średni |
| Walproinian | Brak istotnych zmian farmakokinetycznych, ale zwiększone ryzyko leukopenii i neutropenii u dzieci i młodzieży | Średni |
| Leki przeciwdepresyjne (imipramina, fluoksetyna) | Brak istotnych zmian farmakokinetycznych | Niski |
| Rysperydon, haloperydol | Brak istotnych zmian farmakokinetycznych | Niski |
| Cymetydyna | Brak istotnych zmian farmakokinetycznych | Niski |
| Leki wydłużające odstęp QT | Potencjalne ryzyko nasilenia zaburzeń rytmu serca | Średni do wysokiego |
| Leki zaburzające gospodarkę elektrolitową | Potencjalne ryzyko nasilenia działania proarytmicznego | Średni do wysokiego |
| Alkohol | Nasilenie sedacji, senności, zaburzeń psychomotorycznych, ryzyko hipotonii i depresji oddechowej | Wysoki |
| Leki o działaniu przeciwcholinergicznym | Możliwe nasilenie działania przeciwcholinergicznego kwetiapiny | Średni |
| Inne leki działające depresyjnie na OUN | Nasilenie sedacji, senności i innych działań depresyjnych na OUN | Wysoki |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania