Specjalne ostrzeżenia
Dasatinib SUN
Leczenie dazatynibem wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko istotnych działań niepożądanych, w tym hematologicznych (niedokrwistość, neutropenia, małopłytkowość) oraz sercowo-płucnych (retencja płynów, wysięk w jamie opłucnej, przedwłośniczkowe tętnicze nadciśnienie płucne – TNP). Zaleca się regularne badania morfologii krwi: u dorosłych z CML w fazie zaawansowanej lub Ph+ ALL co tydzień przez pierwsze 2 miesiące, następnie co miesiąc; u pacjentów z CML w fazie przewlekłej co 2 tygodnie przez 12 tygodni, potem co 3 miesiące. W przypadku wysięku w jamie opłucnej stopnia 3. lub 4. konieczne może być leczenie objawowe, drenaż i podanie tlenu. Pacjenci powyżej 65 roku życia są szczególnie narażeni na powikłania sercowo-płucne i wymagają intensywnego monitorowania. Dazatynib może wydłużać odstęp QTc (średnia zmiana 3-6 msec), co wymaga ostrożności u pacjentów z hipokalemią, hipomagnezemią, wrodzonym wydłużeniem QT lub stosujących leki przeciwarytmiczne. Przed terapią należy uzupełnić niedobory potasu i magnezu.
- limfoblastyczna postać przełomu blastycznego przewlekłej białaczki szpikowej
- ostra białaczka limfoblastyczna z chromosomem Philadelphia
- przewlekła białaczka szpikowa w fazie akceleracji
- przewlekła białaczka szpikowa w fazie przełomu blastycznego
- przewlekła białaczka szpikowa z chromosomem Philadelphia w fazie przewlekłej
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania Dasatinib SUN
Leczenie dazatynibem wymaga szczególnej uwagi oraz odpowiedniego monitorowania pacjenta ze względu na możliwość wystąpienia istotnych klinicznie działań niepożądanych. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące specjalnych ostrzeżeń i środków ostrożności, które należy uwzględnić podczas terapii preparatem Dasatinib SUN.1
Klinicznie istotne interakcje
Dazatynib jest zarówno substratem jak i inhibitorem cytochromu P450 (CYP)3A4, co stwarza ryzyko wystąpienia interakcji z innymi równocześnie stosowanymi produktami leczniczymi metabolizowanymi głównie przez CYP3A4 lub wpływającymi na jego aktywność.2
Należy zwrócić szczególną uwagę na następujące interakcje:
- Jednoczesne stosowanie dazatynibu z silnymi inhibitorami CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, erytromycyna, klarytromycyna, rytonawir, telitromycyna, sok grejpfrutowy) może zwiększać ekspozycję na dazatynib. Nie zaleca się stosowania tych leków u pacjentów przyjmujących dazatynib.3
- Leki indukujące CYP3A4 (np. deksametazon, fenytoina, karbamazepina, ryfampicyna, fenobarbital lub produkty roślinne zawierające ziele dziurawca Hypericum perforatum) mogą znacznie zmniejszyć ekspozycję na dazatynib, zwiększając potencjalnie ryzyko niepowodzenia terapeutycznego. U pacjentów otrzymujących dazatynib zaleca się stosowanie alternatywnych produktów leczniczych o słabszym działaniu indukującym CYP3A4.4
- Jednoczesne podawanie dazatynibu i substratów CYP3A4 może zwiększyć ekspozycję na substrat CYP3A4. Zaleca się ostrożność przy równoczesnym stosowaniu dazatynibu z substratami CYP3A4 o wąskim zakresie terapeutycznym, takimi jak astemizol, terfenadyna, cisapryd, pimozyd, chinidyna, beprydyl lub alkaloidy sporyszu (ergotamina, dihydroergotamina).5
- Stosowanie antagonistów receptora histaminowego typu 2 (H2) (np. famotydyna), inhibitorów pompy protonowej (np. omeprazol) oraz leków zawierających wodorotlenek glinu/wodorotlenek magnezu może zmniejszać ekspozycję na dazatynib. Nie zaleca się stosowania antagonistów receptora H2 i inhibitorów pompy protonowej. Leki zawierające wodorotlenek glinu/wodorotlenek magnezu powinny być podawane do 2 godzin przed lub w 2 godziny po podaniu dazatynibu.6
Szczególne populacje pacjentów
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby w stopniu łagodnym, umiarkowanym lub ciężkim mogą otrzymywać zalecaną dawkę początkową dazatynibu zgodnie z wynikami badań farmakokinetycznych. Ze względu na ograniczenia tych badań klinicznych, zaleca się zachowanie ostrożności podczas podawania dazatynibu pacjentom z zaburzeniami czynności wątroby.7
Ważne działania niepożądane
Zahamowanie czynności szpiku kostnego
Leczenie dazatynibem wiąże się z wystąpieniem niedokrwistości, neutropenii oraz małopłytkowości. Objawy te występują wcześniej i częściej u pacjentów z CML w fazie zaawansowanej lub z Ph+ ALL niż u pacjentów z CML w fazie przewlekłej.8
Zalecenia dotyczące monitorowania morfologii krwi:
- U dorosłych pacjentów z CML w fazie zaawansowanej lub z Ph+ ALL leczonych dazatynibem w monoterapii – badanie morfologii krwi z rozmazem (CBCs) należy wykonywać co tydzień w trakcie pierwszych 2 miesięcy leczenia, a następnie co miesiąc lub zgodnie ze wskazaniami klinicznymi.9
- U dorosłych oraz u dzieci i młodzieży z CML w fazie przewlekłej – badanie morfologii krwi z rozmazem należy wykonywać co 2 tygodnie przez 12 tygodni, a następnie co 3 miesiące lub zgodnie ze wskazaniami klinicznymi.10
- U dzieci i młodzieży z Ph+ ALL leczonych dazatynibem w skojarzeniu z chemioterapią – badanie CBC należy wykonywać przed rozpoczęciem każdego bloku chemioterapii, a także zgodnie ze wskazaniami klinicznymi. W trakcie konsolidacyjnych bloków chemioterapii badanie CBC należy wykonywać co 2 dni aż do czasu ustąpienia objawów.11
Zahamowanie czynności szpiku kostnego jest zasadniczo odwracalne i ustępuje po tymczasowym wstrzymaniu podawania dazatynibu lub po zmniejszeniu dawki.12
Krwawienie
W badaniach klinicznych u pacjentów otrzymujących dazatynib obserwowano krwawienia różnego stopnia:
- U pacjentów z CML w fazie przewlekłej (n=548) krwawienie stopnia 3. lub 4. wystąpiło u 5 pacjentów (1%).13
- U pacjentów z CML w fazie zaawansowanej (n=304) ciężkie krwawienie w ośrodkowym układzie nerwowym (OUN) wystąpiło u 1% pacjentów, w jednym przypadku zakończyło się zgonem i związane było z małopłytkowością stopnia 4. według kryteriów CTC.14
- Krwawienie z przewodu pokarmowego stopnia 3. lub 4. wystąpiło u 6% pacjentów z CML w fazie zaawansowanej i w większości przypadków konieczne było przerwanie leczenia i podanie preparatów krwi.15
- Inne krwawienia stopnia 3. lub 4. wystąpiły u 2% pacjentów z CML w fazie zaawansowanej.16
Większość działań niepożądanych związanych z krwawieniem u tych pacjentów związanych było zazwyczaj z małopłytkowością stopnia 3. lub 4.17
Badania in vitro i in vivo sugerują, że stosowanie dazatynibu wpływa w odwracalny sposób na aktywację płytek. Należy zachować ostrożność u pacjentów, u których konieczne jest stosowanie produktów leczniczych hamujących czynność płytek krwi lub przeciwzakrzepowych.18
Retencja płynów
Dazatynib może powodować retencję płynów. W badaniach klinicznych z udziałem pacjentów leczonych dazatynibem obserwowano następujące przypadki retencji płynów:
- W badaniu III fazy u pacjentów z nowo rozpoznaną CML w fazie przewlekłej, retencję płynów stopnia 3. lub 4. obserwowano u 13 pacjentów (5%) w grupie stosującej dazatynib i u 2 pacjentów (1%) w grupie stosującej imatynib po co najmniej 60 miesiącach obserwacji.19
- Wśród wszystkich pacjentów z CML w fazie zaawansowanej leczonych dazatynibem, ciężka retencja płynów wystąpiła u 32 pacjentów (6%) otrzymujących dazatynib w zalecanej dawce (n=548).20
- W badaniach klinicznych u pacjentów z CML w fazie zaawansowanej lub Ph+ ALL otrzymujących dazatynib w zalecanej dawce (n=304), retencję płynów stopnia 3. lub 4. obserwowano u 8% pacjentów, włącznie z wysiękiem w jamie opłucnej stopnia 3. lub 4. u 7% oraz do osierdzia u 1% pacjentów.21
- Wśród tych pacjentów niekardiogenny obrzęk płuc stopnia 3. lub 4. i nadciśnienie płucne obserwowano u 1% pacjentów.22
Postępowanie w przypadku wysięku w jamie opłucnej:
- U pacjentów z objawami wskazującymi na wysięk w jamie opłucnej, takimi jak duszność oraz suchy kaszel, należy wykonać zdjęcie radiologiczne klatki piersiowej.23
- W przypadku wysięku w jamie opłucnej stopnia 3. lub 4. konieczny może być drenaż jamy opłucnej i podanie tlenu.24
- Działania niepożądane związane z retencją płynów były zazwyczaj leczone objawowo, lekami moczopędnymi i krótkimi kursami glikokortykosteroidów.25
Pacjenci w wieku 65 lat i starsi mają większe ryzyko wystąpienia wysięku opłucnowego, duszności, kaszlu, wysięku osierdziowego i zastoinowej niewydolności serca niż młodsi pacjenci, dlatego należy dokładnie monitorować ich stan.26
U pacjentów z wysiękiem w jamie opłucnej odnotowano również przypadki chłonkotoku.27
Tętnicze nadciśnienie płucne (TNP)
TNP (przedwłośniczkowe tętnicze nadciśnienie płucne potwierdzone poprzez cewnikowanie prawej komory i przedsionka serca) zgłaszano w związku z leczeniem dazatynibem. TNP było zgłaszane po rozpoczęciu leczenia dazatynibem, w tym po ponad roku leczenia.28
Zalecenia dotyczące monitorowania i postępowania w przypadku TNP:
- Przed rozpoczęciem leczenia dazatynibem należy ocenić, czy u pacjentów nie występują objawy przedmiotowe i podmiotowe podstawowej choroby sercowo-płucnej.29
- U każdego pacjenta z objawami choroby serca należy wykonać badanie echokardiograficzne na początku leczenia, należy również rozważyć jego wykonanie u pacjentów z czynnikami ryzyka choroby serca lub płuc.30
- U pacjentów, u których po rozpoczęciu leczenia wystąpiła duszność i zmęczenie, należy ocenić czynniki etiologiczne, w tym wysięk w jamie opłucnej, obrzęk płuc, niedokrwistość lub nacieki w płucach.31
- Zgodnie z zaleceniami dotyczącymi postępowania w przypadku niehematologicznych działań niepożądanych należy zmniejszyć dawkę dazatynibu lub przerwać leczenie podczas przeprowadzania oceny.32
- W przypadku niestwierdzenia innej przyczyny lub braku poprawy po przerwaniu leczenia lub zmniejszeniu dawki leku należy rozważyć rozpoznanie TNP.33
- Sposób diagnozowania powinien być zgodny z wytycznymi dotyczącymi standardowego postępowania.34
- W przypadku potwierdzenia TNP, należy na stałe zaprzestać leczenia dazatynibem.35
U pacjentów z TNP leczonych dazatynibem obserwowano poprawę parametrów hemodynamicznych i klinicznych po zaprzestaniu leczenia tym lekiem.36
Wydłużenie odstępu QT
Z badań in vitro wynika, że dazatynib może wydłużać czas repolaryzacji komór serca (odstęp QT).37 W przeprowadzonych badaniach klinicznych wykazano:
- W badaniu III fazy u pacjentów z nowo rozpoznaną CML w fazie przewlekłej, po co najmniej 60-miesięcznej obserwacji, wydłużenie odcinka QTc jako działanie niepożądane stwierdzono u 1 pacjenta (<1%) w grupie leczonej dazatynibem i u 1 pacjenta (<1%) w grupie leczonej imatynibem.38
- Mediana zmian QTcF w porównaniu z wartościami wyjściowymi wynosiła 3,0 msec u pacjentów leczonych dazatynibem w porównaniu do 8,2 msec u pacjentów leczonych imatynibem.39
- U jednego pacjenta (<1%) w każdej z grup stwierdzono QTcF > 500 msec.41
- U 15 (1%) z 2182 pacjentów z opornością lub nietolerancją na wcześniejsze leczenie imatynibem, którzy otrzymywali dazatynib w badaniach klinicznych zgłoszono wydłużenie QTc jako działanie niepożądane.42
- U dwudziestu jeden z tych pacjentów (1%) obserwowano wydłużenie QTcF > 500 msec.44
Przed podaniem dazatynibu należy uzupełnić niedobór potasu oraz magnezu.45
Działania niepożądane związane z sercem
W badaniach klinicznych dazatynibu u pacjentów obserwowano działania niepożądane związane z sercem, takie jak:
- zastoinowa niewydolność serca/zaburzenia czynności serca
- wysięk osierdziowy
- zaburzenia rytmu serca
- kołatanie serca
- wydłużenie odstępu QT
- zawał serca (w tym zakończony zgonem)46
Działania niepożądane związane z sercem występowały dużo częściej u pacjentów z czynnikami ryzyka lub chorobą serca w wywiadzie.47
Pacjentów z czynnikami ryzyka (np. nadciśnienie, hiperlipidemia, cukrzyca) lub z chorobą serca w wywiadzie (np. wcześniejsza przezskórna interwencja wieńcowa, udokumentowana choroba naczyń wieńcowych) należy dokładnie monitorować w kierunku objawów podmiotowych i przedmiotowych związanych z niewydolnością serca, takich jak ból w piersiach, skrócenie oddechu i obfite pocenie się.48
W przypadku wystąpienia objawów podmiotowych i przedmiotowych niewydolności serca zaleca się:
- Przerwanie podawania dazatynibu
- Rozważenie konieczności zastosowania alternatywnego, swoistego leczenia CML
- Wykonanie oceny czynnościowej przed wznowieniem podawania dazatynibu49
Po powrocie do zdrowia można podać dazatynib w niezmienionej dawce w przypadku działań niepożądanych łagodnych do umiarkowanych (≤ stopnia 2.), a w przypadku ciężkich działań niepożądanych (≥ stopnia 3.) w zmniejszonej dawce.50
Pacjentów kontynuujących leczenie należy okresowo badać.51
Pacjenci z niewyrównaną lub poważną chorobą układu sercowo-naczyniowego nie byli włączani do badań klinicznych.52
Mikroangiopatia zakrzepowa (TMA)
Inhibitory kinazy tyrozynowej BCR-ABL związane były z mikroangiopatią zakrzepową (TMA), w tym zgłoszenia pojedynczych przypadków dla dazatynibu.53
Postępowanie w przypadku podejrzenia TMA:
- Jeśli u pacjenta stosującego dazatynib wyniki badań laboratoryjnych lub klinicznych wskazują na wystąpienie TMA, należy przerwać leczenie dazatynibem
- Przeprowadzić dokładną ocenę TMA, w tym oznaczenie aktywności ADAMTS13 (ang. a disintegrin and metalloproteinase with thrombospondin motif) i przeciwciał przeciwko ADAMTS13
- Nie należy wznawiać leczenia dazatynibem w przypadku zwiększonego miana przeciwciał przeciwko ADAMTS13 w połączeniu z niską aktywnością ADAMTS1354
Reaktywacja wirusowego zapalenia wątroby typu B
U pacjentów będących przewlekłymi nosicielami wirusa zapalenia wątroby typu B dochodziło do reaktywacji zapalenia wątroby po otrzymaniu przez nich inhibitorów kinazy tyrozynowej BCR-ABL. Niektóre przypadki prowadziły do ostrej niewydolności wątroby lub piorunującego zapalenia wątroby, a w konsekwencji do przeszczepienia wątroby lub zgonu pacjenta.55
Zalecenia dotyczące monitorowania i postępowania w przypadku zakażenia HBV:
- U pacjentów należy wykonać badania pod kątem zakażenia wirusem HBV przed rozpoczęciem leczenia dazatynibem.56
- Przed rozpoczęciem leczenia u pacjentów z dodatnim wynikiem badania serologicznego w kierunku wirusowego zapalenia wątroby typu B (w tym u pacjentów z aktywną chorobą) i w przypadku pacjentów z dodatnim wynikiem badania w kierunku zakażenia wirusem HBV w trakcie leczenia należy skonsultować się z ekspertami ds. chorób wątroby i leczenia wirusowego zapalenia wątroby typu B.57
- Nosiciele wirusa HBV, którzy wymagają leczenia dazatynibem, powinni być poddawani ścisłej obserwacji pod kątem objawów podmiotowych i przedmiotowych aktywnego zakażenia wirusem HBV w trakcie całego okresu leczenia i przez kilka miesięcy po jego zakończeniu.58
Wpływ na wzrost i rozwój dzieci i młodzieży
W badaniach klinicznych z udziałem dzieci i młodzieży leczonych dazatynibem obserwowano następujące zdarzenia niepożądane związane ze wzrostem i rozwojem:
- W badaniach z udziałem dzieci i młodzieży z Ph+ CML-CP z opornością lub nietolerancją imatynibu oraz u dzieci i młodzieży z Ph+ CML-CP dotychczas nieleczonych, po co najmniej 2 latach leczenia zdarzenia niepożądane związane z leczeniem, dotyczące wzrostu kości i rozwoju, zgłoszono u 6 (4,6%) pacjentów, przy czym jedno z nich miało nasilenie ciężkie (opóźnienie wzrostu stopnia 3). Te 6 przypadków obejmowało opóźnienie zrastania się nasad kości, osteopenię, opóźnienie wzrostu i ginekomastię.59
- W badaniach z udziałem dzieci i młodzieży oceniających stosowanie dazatynibu w skojarzeniu z chemioterapią u dzieci i młodzieży z nowo rozpoznaną Ph+ ALL, po maksymalnie 2 latach leczenia zdarzenia niepożądane związane z leczeniem, dotyczące wzrostu kości i rozwoju, zgłoszono u 1 (0,6%) pacjenta. Była to osteopenia stopnia 1.60
- U dzieci i młodzieży leczonych w badaniach klinicznych dazatynibem obserwowano opóźnienie wzrostu.61
- Po maksymalnie 2 latach leczenia zaobserwowano trend spadkowy oczekiwanego wzrostu w takim samym stopniu, jak przy zastosowaniu samej chemioterapii, bez wpływu na oczekiwaną wagę i BMI oraz bez związku z zaburzeniami hormonalnymi lub nieprawidłowościami w innych parametrach laboratoryjnych.62
Zaleca się monitorowanie wzrostu i rozwoju kości u dzieci i młodzieży.63
Substancje pomocnicze
Produkt leczniczy Dasatinib SUN zawiera laktozę jednowodną. Nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy całkowitej lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.64
Zawartość laktozy jednowodnej w poszczególnych dawkach produktu:
| Dawka | Zawartość laktozy jednowodnej |
|---|---|
| 20 mg | 27 mg |
| 50 mg | 67 mg |
| 70 mg | 94 mg |
| 80 mg | 108 mg |
| 100 mg | 134 mg |
| 140 mg | 188 mg |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania