biodostępność bezwzględna
Biodostępność bezwzględna to parametr farmakokinetyczny określający, jaka część podanej dawki leku dociera do krążenia ogólnoustrojowego w postaci niezmienionej. Wyrażana jest jako stosunek pola pod krzywą stężenia leku we krwi po podaniu pozanaczyniowym (np. doustnym, przezskórnym, domięśniowym) do pola pod krzywą po podaniu dożylnym, które przyjmuje się za 100%.
Ocena biodostępności bezwzględnej ma kluczowe znaczenie w procesie opracowywania nowych leków oraz w terapii klinicznej. Pozwala na precyzyjne określenie, w jakim stopniu substancja lecznicza jest wchłaniana i dostępna biologicznie po podaniu w określonej formie. Niższa biodostępność bezwzględna może wynikać z efektu pierwszego przejścia, niestabilności leku w przewodzie pokarmowym, słabej rozpuszczalności lub niepełnego wchłaniania.
W praktyce klinicznej znajomość biodostępności bezwzględnej umożliwia prawidłowe dostosowanie dawki leku w zależności od drogi podania. Jest ona niezbędna do zapewnienia odpowiedniego stężenia terapeutycznego leku we krwi, co bezpośrednio przekłada się na skuteczność i bezpieczeństwo farmakoterapii. Dla leków o wąskim indeksie terapeutycznym precyzyjne określenie biodostępności bezwzględnej jest szczególnie istotne.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Rasagilina Synthon 1 mg
Rasagilina charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z przewodu pokarmowego, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) po około 0,5 godziny, z biodostępnością około 36%. Spożycie posiłków o wysokiej zawartości tłuszczu zmniejsza Cmax o około 60% oraz AUC o około 20%, jednak brak istotnego wpływu na AUC pozwala na podawanie leku niezależnie od posiłków. Po podaniu dożylnym objętość dystrybucji wynosi 243 l, a lek wiąże się z białkami osocza w 60-70%. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie, z udziałem CYP1A2, prowadząc do powstania metabolitów 1-aminoindanu oraz 3-hydroksy-N-propargylo-1-aminoindanu i 3-hydroksy-1-aminoindanu, które są eliminowane głównie z moczem (62,6%) w postaci sprzężonych glukuronianów. Okres półtrwania wynosi 0,6-2 godziny, a farmakokinetyka jest liniowa w zakresie dawek 0,5-2 mg.
1-aminoindan, AUC, biodostępność bezwzględna, biotransformacja, choroba Parkinsona, Cmax, CYP1A2, cytochrom P450, farmakokinetyka liniowa, glukuronidacja, hydroksylacja, inhibitor enzymatyczny, klirens kreatyniny, N-dealkilacja, objętość dystrybucji, okres półtrwania, rasagilina, Tmax, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności wątroby, znakowanie izotopowe - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Telmisartanum Teva B.V. 80 mg
Telmisartan wykazuje charakterystyczny profil farmakokinetyczny z biodostępnością około 50% i szybkim, choć zróżnicowanym wchłanianiem z przewodu pokarmowego. Przyjmowanie leku z pokarmem powoduje niewielkie zmniejszenie AUC₀-∞ (6% dla dawki 40 mg i do 19% dla dawki 160 mg), jednak nie wpływa to istotnie na skuteczność terapeutyczną. Farmakokinetyka telmisartanu jest nieliniowa, z nieproporcjonalnym wzrostem Cₘₐₓ przy dawkach powyżej 40 mg. Lek wiąże się silnie z białkami osocza (>99,5%), głównie albuminami i kwaśną alfa-1-glikoproteiną, a jego objętość dystrybucji wynosi około 500 l, co wskazuje na znaczną dystrybucję tkankową. Metabolizm ogranicza się do sprzęgania z glukuronidami, które są farmakologicznie nieaktywne. Telmisartan eliminuje się głównie drogą kałową w postaci niezmienionej, z okresem półtrwania eliminacji przekraczającym 20 godzin i całkowitym klirensem osoczowym około 1000 ml/min. Nie obserwuje się klinicznie istotnej kumulacji leku przy stosowaniu zalecanych dawek.
albuminy, AUC, biodostępność bezwzględna, biotransformacja, Cmax, dystrybucja tkankowa, działanie farmakologiczne, eliminacja leku, farmakokinetyka nieliniowa, hemodializa, klirens osoczowy, nadciśnienie tętnicze, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, przepływ wątrobowy krwi, stan stacjonarny, stężenie w osoczu, telmisartan, wiązanie z białkami osocza, zaburzenia czynności nerek - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Telmabax 40 mg
Telmisartan, substancja czynna leku Telmabax, charakteryzuje się średnią biodostępnością około 50% oraz długim okresem półtrwania eliminacji przekraczającym 20 godzin, co umożliwia dawkowanie raz na dobę. Wchłanianie leku jest szybkie, jednak nieliniowe w zakresie terapeutycznym, z nieproporcjonalnym wzrostem Cₘₐₓ i AUC powyżej dawki 40 mg. Telmisartan wykazuje bardzo wysoki stopień wiązania z białkami osocza (>99,5%), głównie albuminami i alfa-1-glikoproteiną, oraz dużą objętość dystrybucji (około 500 l), co wskazuje na znaczną penetrację do tkanek. Metabolizm zachodzi głównie przez sprzęganie do nieaktywnych glukuronidów, a eliminacja odbywa się głównie z kałem w postaci niezmienionej, z minimalnym wydalaniem nerkowym (<1%). Całkowity klirens osoczowy wynosi około 1000 ml/min, co jest wysoką wartością w stosunku do przepływu wątrobowego (około 1500 ml/min).
AUC, biodostępność bezwzględna, biodostępność leku, Cₘₐₓ, dystrybucja leku, farmakokinetyka zależna od płci, klirens osoczowy, nadciśnienie tętnicze, nieliniowa farmakokinetyka, niewydolność wątroby, okres półtrwania, okres półtrwania leku, parametry farmakokinetyczne, pochodne glukuronidowe, przepływ wątrobowy krwi, stężenie maksymalne leku, telmisartan, wchłanianie leku, wiązanie z białkami osocza, zaburzenia czynności nerek, zaburzona czynność wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Jansitin Duo 50 mg + 1000 mg
Produkt leczniczy Jansitin Duo zawiera sytagliptynę (50 mg) i metforminę chlorowodorek (1000 mg) w formie tabletek powlekanych, wykazując biorównoważność z podawaniem tych substancji oddzielnie. Sytagliptyna charakteryzuje się wysoką biodostępnością około 87%, Tmax wynosi 1-4 godziny, a średni okres półtrwania to 12,4 godziny. Lek jest eliminowany głównie przez nerki (87% z moczem), z minimalnym metabolizmem przez CYP3A4 i CYP2C8. Wchłanianie sytagliptyny nie jest istotnie modyfikowane przez posiłki bogate w tłuszcze. U pacjentów z łagodnymi i umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek (GFR ≥ 45 do < 90 mL/min) obserwuje się 1,2- do 1,6-krotne zwiększenie AUC, co nie wymaga korekty dawki, natomiast u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami (GFR < 30 mL/min) AUC wzrasta 2- do 4-krotnie, co wymaga ostrożności. Hemodializa usuwa około 13,5% dawki podczas 3-4 godzinnej sesji.
biodostępność bezwzględna, biorównoważność, CYP2C8, CYP3A4, glikoproteina p, hemodializa, klirens nerkowy, krwinki czerwone, objętość dystrybucji, okres półtrwania, przesączanie kłębkowe, schyłkowa niewydolność nerek, skala Child-Pugha, szybkie wchłanianie, wydzielanie kanalikowe, wysycalność wchłaniania, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Trosicam 15 mg
Meloksykam, substancja czynna preparatu Trosicam, charakteryzuje się wysoką biodostępnością doustną na poziomie 89% oraz liniową farmakokinetyką w zakresie dawek terapeutycznych 7,5-15 mg. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest po 2 godzinach dla zawiesiny doustnej oraz po 5-6 godzinach dla postaci stałych (tabletki, kapsułki). Stan stacjonarny ustala się po 3-5 dniach stosowania raz na dobę, z zakresami stężeń w osoczu odpowiednio 0,4-1,0 µg/ml dla dawki 7,5 mg oraz 0,8-2,0 µg/ml dla dawki 15 mg. Meloksykam wykazuje bardzo wysokie wiązanie z białkami osocza (99%), głównie albuminami, oraz stosunkowo małą objętość dystrybucji około 11 litrów. Przenika do płynu stawowego, osiągając tam stężenia około połowy wartości osoczowych, co jest istotne dla jego działania przeciwzapalnego.
biodostępność bezwzględna, biorównoważność, biotransformacja w wątrobie, choroba reumatyczna, CYP 2C9, CYP 3A4, cytochrom P450, działanie przeciwzapalne, farmakokinetyka liniowa, hydroksymetylomeloksykam, interakcja międzylekowa, karboksymeloksykam, klirens osoczowy, meloksykam, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, płyn stawowy, schyłkowa niewydolność nerek, stan stacjonarny, stężenie w osoczu, wchłanianie z przewodu pokarmowego, wiązanie z białkami osocza, zawiesina doustna - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ayupil 25 mg
Klozapina, substancja czynna leku Ayupil, charakteryzuje się wysokim wchłanianiem z przewodu pokarmowego na poziomie 90-95%, niezależnym od obecności pokarmu, co ułatwia stosowanie preparatu. Bezwzględna biodostępność wynosi 50-60% z powodu umiarkowanego efektu pierwszego przejścia. Maksymalne stężenia we krwi osiągane są średnio po 2,1 godzinie (zakres 0,4-4,2 h) przy standardowym dawkowaniu dwa razy na dobę. Objętość dystrybucji wynosi 1,6 l/kg, a klozapina wiąże się z białkami osocza w 95%, co ma znaczenie przy potencjalnych interakcjach lekowych. Metabolizm zachodzi głównie przez enzymy CYP1A2, CYP3A4, a w mniejszym stopniu CYP2C19 i CYP2D6, z wytworzeniem jedynie jednego aktywnego metabolitu demetylowego o słabszym i krótszym działaniu niż lek macierzysty.
AUC, białka osocza, biodostępność bezwzględna, biotransformacja leku, Cmax, Cmin, cytochrom P450, efekt pierwszego przejścia, enzym CYP1A2, enzym CYP2C19, enzym CYP2D6, enzym CYP3A4, farmakokinetyka klozapiny, klozapina, objętość dystrybucji, okres półtrwania, przewód pokarmowy, schorzenia psychiczne, stan stacjonarny leku, stężenie maksymalne leku, zmienność międzyosobnicza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Mestinon 60 mg
Bromek pirydostygminy charakteryzuje się niską i zmienną biodostępnością po podaniu doustnym, wynoszącą od 3,3% u pacjentów z miastenią do maksymalnie 18,9% przy dawkach dobowych 120-370 mg. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) po dawce 60 mg wynosi 40-60 μg/ml, osiągane po 1-2 godzinach, a czas działania leku trwa od 3 do 6 godzin. Lek nie wiąże się z białkami osocza, a jego objętość dystrybucji różni się w zależności od stanu klinicznego pacjenta: od 0,53-1,1 l/kg u pacjentów po operacji do 1,76 l/kg u chorych na miastenię. W mleku kobiet karmiących stężenie pirydostygminy wynosi 36% stężenia w osoczu, co przekłada się na bardzo niską ekspozycję niemowląt (około 0,1% dawki matki/kg masy ciała).
3-hydroksy-N-metylo-pirydynium, biodostępność bezwzględna, bromek pirydostygminy, cholinoesteraza osoczowa, działanie leku, efekt terapeutyczny, eliminacja leku, hydroliza, klirens osoczowy, miastenia, objętość dystrybucji, okres półtrwania, stężenie osoczowe, wchłanianie substancji, wchłanianie z przewodu pokarmowego, wiązanie z białkami osocza, wydalanie nerkowe, zmienność międzyosobnicza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Iwabradyna Synthon 5 mg
Iwabradyna Synthon w dawce 5 mg w postaci tabletek powlekanych charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym, z osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) około 1 godziny na czczo. Bezwzględna biodostępność wynosi około 40%, co jest wynikiem efektu pierwszego przejścia w jelitach i wątrobie. Lek wykazuje dobrą rozpuszczalność w wodzie (>10 mg/ml) oraz umiarkowane wiązanie z białkami osocza (~70%). Objętość dystrybucji wynosi około 100 litrów, wskazując na znaczną dystrybucję tkankową. Po długotrwałym stosowaniu dawki 5 mg dwa razy na dobę, Cmax osiąga 22 ng/ml (CV=29%), a średnie stężenie w stanie stacjonarnym wynosi 10 ng/ml (CV=38%). Iwabradyna jest metabolizowana głównie przez CYP3A4 do aktywnego metabolitu N-demetylowego (S 18982), którego ekspozycja stanowi około 40% ekspozycji na substancję macierzystą. Okres półtrwania eliminacyjny wynosi 2 godziny, natomiast efektywny okres półtrwania to 11 godzin, co umożliwia dawkowanie dwa razy na dobę. Całkowity klirens wynosi około 400 ml/min, z klirensem nerkowym około 70 ml/min, a około 4% dawki jest wydalane z moczem w postaci niezmienionej.
biodostępność bezwzględna, biotransformacja, chlorowodorek, CYP3A4, cytochrom P450 3A4, efekt pierwszego przejścia, efektywny okres półtrwania, enancjomer S, farmakokinetyka iwabradyny, inhibitor CYP3A4, klirens całkowity, klirens nerkowy, niewydolność serca, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pochodna N-demetylowa, skala Child-Pugh, stan równowagi stacjonarnej, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami osocza, właściwość farmakokinetyczna, zaburzenie czynności wątroby, zależność farmakokinetyczno-farmakodynamiczna - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Adimuplan 100 mg
Sytagliptyna, substancja czynna leku Adimuplan, charakteryzuje się wysoką biodostępnością około 87% po podaniu doustnym dawki 100 mg, z szybkim osiągnięciem Tmax w zakresie 1-4 godzin. Parametry farmakokinetyczne obejmują średnie AUC 8,52 µM•hr oraz Cmax 950 nM. Lek wykazuje liniową zależność AUC od dawki, natomiast Cmax i C24h nie są proporcjonalne do dawki, co wskazuje na nieliniowość w tych parametrach. Sytagliptyna wykazuje niskie wiązanie z białkami osocza (38%) oraz dużą objętość dystrybucji (ok. 198 l). Metabolizm jest ograniczony, głównie przez CYP3A4 i CYP2C8, a eliminacja odbywa się przede wszystkim przez nerki – około 79% dawki jest wydalane z moczem w postaci niezmienionej. Okres półtrwania wynosi około 12,4 godziny, a klirens nerkowy około 350 ml/min, co wskazuje na aktywne wydzielanie kanalikowe. Sytagliptyna nie wykazuje istotnej inhibicji ani indukcji głównych izoenzymów cytochromu P450, co minimalizuje ryzyko interakcji lekowych na tym poziomie. Ponadto, lek może być stosowany niezależnie od posiłków, w tym bogatych w tłuszcze, bez konieczności modyfikacji dawkowania.
biodostępność bezwzględna, ciężkie zaburzenia czynności nerek, cukrzyca typu 2, CYP2C8, CYP3A4, glikoproteina p, hemodializa, izoenzym cytochromu P450, klirens nerkowy, łagodne zaburzenia czynności nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, schyłkowa niewydolność nerek, skala Child-Pugh, sytagliptyna, Tmax, transporter anionów organicznych-3, umiarkowane zaburzenia czynności nerek, wskaźnik masy ciała, zależność farmakokinetyczno-farmakodynamiczna - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Azelamed 0,5 mg/ml
Azelamed w postaci kropli do oczu zawiera 0,5 mg/ml azelastyny chlorowodorku, z każdą kroplą dostarczając około 0,015 mg substancji czynnej. Po podaniu doustnym azelastyna charakteryzuje się wysoką biodostępnością bezwzględną na poziomie 81%, niezależną od spożycia pokarmu. Lek wykazuje dużą objętość dystrybucji oraz umiarkowane wiązanie z białkami osocza (80-90%), co ogranicza ryzyko interakcji farmakokinetycznych. Okres półtrwania azelastyny wynosi około 20 godzin, natomiast jej aktywnego metabolitu N-demetyloazelastyny około 45 godzin. Główną drogą eliminacji jest wydalanie z kałem, z możliwym udziałem krążenia wątrobowo-jelitowego.
azelastyny chlorowodorek, biodostępność, biodostępność bezwzględna, interakcje lekowe, kompartment obwodowy, krążenie wątrobowo-jelitowe, N-demetyloazelastyna, okres półtrwania, osmolarność, podanie miejscowe do oka, stan stacjonarny, stężenie maksymalne, tolerancja miejscowa, wchłanianie ogólnoustrojowe, wiązanie z białkami osocza, wypieranie z połączeń białkowych