Właściwości farmakokinetyczne
Melfalan

Właściwości farmakokinetyczne melfalanu

Melfalan jest substancją aktywną o złożonej farmakokinetyce, której charakterystyka obejmuje kilka istotnych aspektów dotyczących jego wchłaniania, dystrybucji oraz eliminacji z organizmu. Przedstawione poniżej dane farmakokinetyczne opierają się na wynikach badań klinicznych przeprowadzonych z użyciem produktu leczniczego Alkeran zawierającego melfalan w dawce 2 mg w postaci tabletek powlekanych.¹

Wchłanianie

Charakterystyczną cechą melfalanu podawanego doustnie jest znaczna zmienność wchłaniania, dotycząca zarówno czasu pojawienia się leku w osoczu, jak i maksymalnego osiągniętego stężenia. W przeprowadzonych badaniach klinicznych wykazano, że średnia bezwzględna biodostępność melfalanu mieściła się w zakresie 56-85%.²

W badaniu, w którym uczestniczyło 18 pacjentów otrzymujących melfalan doustnie w dawce od 0,2 do 0,25 mg/kg masy ciała, zaobserwowano maksymalne stężenie w osoczu w zakresie 87-350 nanogramów/ml. Stężenia te były osiągane w czasie od 0,5 do 2 godzin po podaniu leku.³

Istotny wpływ na farmakokinetykę melfalanu ma także spożywanie posiłków. Wykazano, że podawanie produktu Alkeran bezpośrednio po posiłku powoduje opóźnienie wystąpienia maksymalnego stężenia w osoczu oraz zmniejsza pole pod krzywą stężenia leku w osoczu (AUC) o 39% do 54%.⁴

Ze względu na zmienność we wchłanianiu melfalanu po podaniu doustnym, w przypadkach wymagających leczenia mieloablacyjnego, zaleca się stosowanie formy dożylnej leku, co pozwala uniknąć nieprzewidywalności farmakokinetycznej.⁵

Dystrybucja

Melfalan charakteryzuje się ograniczoną zdolnością przenikania przez barierę krew-mózg. W większości badań, w próbkach płynu mózgowo-rdzeniowego nie stwierdzano obecności melfalanu w wykrywalnym stężeniu. Jedynie w jednym badaniu, w którym stosowano duże dawki melfalanu u dzieci i młodzieży, wykryto niewielkie stężenie leku w płynie mózgowo-rdzeniowym, stanowiące około 10% wartości stwierdzanych w osoczu.⁶

Eliminacja

Dane dotyczące okresu półtrwania melfalanu pochodzą z kilku badań. W jednym z nich, obejmującym 13 pacjentów otrzymujących melfalan doustnie w dawce 0,6 mg/kg masy ciała, średni końcowy okres półtrwania eliminacji z osocza wynosił 90±57 minut. W badaniu tym wykazano również, że w ciągu 24 godzin w moczu pacjentów stwierdzano obecność 11% podanej dawki leku.⁷

W innym badaniu, przeprowadzonym na grupie 18 pacjentów przyjmujących melfalan doustnie w dawce 0,2 do 0,25 mg/kg masy ciała, średni okres półtrwania eliminacji był nieco dłuższy i wynosił 1,12±0,15 godziny.⁸

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek klirens melfalanu może być zmniejszony, co ma istotne znaczenie kliniczne i wymaga dostosowania dawkowania leku w tej grupie pacjentów.⁹

Pacjenci w podeszłym wieku

W badaniach farmakokinetycznych nie stwierdzono zależności między wiekiem pacjentów a klirensem melfalanu ani jego końcowym okresem półtrwania. Oznacza to, że u osób w podeszłym wieku nie jest konieczna modyfikacja dawkowania wynikająca wyłącznie z wieku.¹⁰