biodostępność bezwzględna
Biodostępność bezwzględna to parametr farmakokinetyczny określający, jaka część podanej dawki leku dociera do krążenia ogólnoustrojowego w postaci niezmienionej. Wyrażana jest jako stosunek pola pod krzywą stężenia leku we krwi po podaniu pozanaczyniowym (np. doustnym, przezskórnym, domięśniowym) do pola pod krzywą po podaniu dożylnym, które przyjmuje się za 100%.
Ocena biodostępności bezwzględnej ma kluczowe znaczenie w procesie opracowywania nowych leków oraz w terapii klinicznej. Pozwala na precyzyjne określenie, w jakim stopniu substancja lecznicza jest wchłaniana i dostępna biologicznie po podaniu w określonej formie. Niższa biodostępność bezwzględna może wynikać z efektu pierwszego przejścia, niestabilności leku w przewodzie pokarmowym, słabej rozpuszczalności lub niepełnego wchłaniania.
W praktyce klinicznej znajomość biodostępności bezwzględnej umożliwia prawidłowe dostosowanie dawki leku w zależności od drogi podania. Jest ona niezbędna do zapewnienia odpowiedniego stężenia terapeutycznego leku we krwi, co bezpośrednio przekłada się na skuteczność i bezpieczeństwo farmakoterapii. Dla leków o wąskim indeksie terapeutycznym precyzyjne określenie biodostępności bezwzględnej jest szczególnie istotne.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Candepres HCT 32 mg + 12,5 mg
Candepres HCT to lek złożony zawierający kandesartan cyleksetylu (32 mg) oraz hydrochlorotiazyd (12,5 mg lub 25 mg), których farmakokinetyka nie ulega wzajemnemu istotnemu wpływowi. Kandesartan po podaniu doustnym wykazuje bezwzględną biodostępność około 40% (tabletka 34%), osiąga maksymalne stężenie w surowicy (Cmax) po 3-4 godzinach, wiąże się z białkami osocza w ponad 99%, a jego okres półtrwania wynosi około 9 godzin. Hydrochlorotiazyd charakteryzuje się biodostępnością około 70%, szybkim wchłanianiem, wiązaniem z białkami na poziomie 60% oraz okresem półtrwania około 8 godzin. Kandesartan jest eliminowany głównie w postaci niezmienionej z moczem i żółcią, natomiast hydrochlorotiazyd jest wydalany niemal całkowicie w postaci niezmienionej przez nerki. Wydalanie kandesartanu obejmuje 26% dawki w moczu i 56% w kale, a hydrochlorotiazydu około 70% dawki w moczu w ciągu 48 godzin.
biodostępność bezwzględna, ciśnienie tętnicze, cytochrom P450, filtracja kłębuszkowa, hemodializa, hydrochlorotiazyd, izoenzym CYP2C9, kandesartan cyleksetylu, klirens nerkowy, klirens osoczowy, niewydolność nerek, niewydolność serca, objętość dystrybucji, obrzęk, okres półtrwania, przesączanie kłębuszkowe, wiązanie z białkami osocza, wydalanie nerkowe, wydzielanie kanalikowe, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Somatuline Autogel 60 mg/dawkę
Lanreotyd, substancja czynna Somatuline AUTOGEL, wykazuje zróżnicowany profil farmakokinetyczny zależny od drogi podania, dawki oraz stanu klinicznego pacjenta. Po dożylnym podaniu u zdrowych ochotników objętość dystrybucji wynosi 16,1 l, klirens 23,7 l/h, a okres półtrwania 1,14 h. Wydalanie z moczem i kałem jest minimalne (<5% i <0,5%). Po głębokim podskórnym podaniu w dawkach 60, 90 i 120 mg u zdrowych osób Cmax wynosi odpowiednio 4,25, 8,39 i 6,79 ng/ml, osiągane w ciągu 7-12 godzin, z okresem półtrwania 23,3-30,1 dni. Biodostępność bezwzględna mieści się w zakresie 69-78,4%. U pacjentów z akromegalią Cmax jest niższe (1,6-3,5 ng/ml), a czas do osiągnięcia Cmax wynosi 6-24 h. Stan stacjonarny osiągany jest po około 4 iniekcjach co 4 tygodnie, z Cmax w stanie stacjonarnym 3,8-7,7 ng/ml i Cmin 1,8-3,8 ng/ml, wykazując liniową kinetykę uwalniania.
akromegalia, AUC, biodostępność bezwzględna, całkowity klirens, dysfagia, faza stacjonarna, guzy GEP-NET, kinetyka pierwszego rzędu, kinetyka uwalniania, klasyfikacja Child-Pugh, końcowy okres półtrwania, lanreotyd, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, podanie podskórne, pozorny okres półtrwania, Somatuline Autogel, stan stacjonarny, szybkie uwalnianie, wskaźnik fluktuacji, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Suprovia 100 mg
Sytagliptyna, podawana doustnie w dawce 100 mg, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z medianą Tmax wynoszącą 1-4 godziny oraz wysoką biodostępnością około 87%. Średnie osoczowe AUC wynosi 8,52 μM•h, a Cmax osiąga 950 nM. Lek wykazuje liniową zależność AUC od dawki, natomiast Cmax i C24h nie są proporcjonalne do dawki. Objętość dystrybucji po podaniu dożylnym wynosi około 198 litrów, a wiązanie z białkami osocza jest niskie (38%). Eliminacja sytagliptyny odbywa się głównie przez nerki w postaci niezmienionej (79% wydalane z moczem), z okresem półtrwania około 12,4 godziny i klirensem nerkowym około 350 ml/min. Metabolizm jest ograniczony, głównie przez CYP3A4 i CYP2C8, bez istotnego ryzyka interakcji lekowych związanych z układem cytochromu P450. Hemodializa usuwa około 13,5% leku w ciągu 3-4 godzin.
aktywne wydzielanie kanalikowe, biodostępność bezwzględna, ciężkie zaburzenia czynności nerek, cukrzyca typu 2, CYP2C8, CYP3A4, glikoproteina p, hemodializa, klirens nerkowy, łagodne zaburzenia czynności nerek, maksymalne stężenie w osoczu, okres półtrwania, podeszły wiek, schyłkowa niewydolność nerek, skala Child-Pugh, sytagliptyna, transporter anionów organicznych-3, umiarkowane zaburzenia czynności nerek, wiązanie z białkami osocza, wskaźnik masy ciała, zaburzenia czynności wątroby, zależność farmakokinetyczno-farmakodynamiczna - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Fingolimod Solinea 0,5 mg
Fingolimod charakteryzuje się powolnym wchłanianiem z osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu (tmax) po 12-16 godzinach oraz wysokim stopniem wchłaniania ≥85%, a biodostępność bezwzględna wynosi 93% (95% CI: 79-111%). Stan stacjonarny osiągany jest po 1-2 miesiącach stosowania dawki dobowej, przy czym stężenia w stanie stacjonarnym są około 10-krotnie wyższe niż po dawce początkowej. Pokarm nie wpływa istotnie na AUC fingolimodu, co umożliwia podawanie leku niezależnie od posiłków. Fingolimod wykazuje dużą dystrybucję do erytrocytów (86%) oraz wysokie (>99%) wiązanie z białkami osocza. Objętość dystrybucji wynosi około 1200±260 litrów, a klirens 6,3±2,3 l/godz., z okresem półtrwania 6-9 dni. Metabolizm zachodzi głównie przez fosforylację do aktywnego fosforanu fingolimodu oraz oksydację katalizowaną przez CYP4F2 i prawdopodobnie CYP3A4, z eliminacją głównie w postaci nieaktywnych metabolitów (81% dawki w moczu). Farmakokinetyka jest liniowa w zakresie dawek 0,5-1,25 mg i nie wykazuje istotnych różnic ze względu na płeć, pochodzenie etniczne czy łagodne do ciężkie zaburzenia czynności nerek.
biodostępność bezwzględna, biotransformacja oksydacyjna, CYP3A4, faza eliminacyjna, fosforan fingolimodu, fosforylacja, izoenzym CYP4F2, klirens fingolimodu, liniowa farmakokinetyka, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą stężenia, skala Child-Pugh, stężenie w osoczu, stwardnienie rozsiane, wiązanie z białkami, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Enoxaparin sodium LEK-AM 8 000 j.m. (80 mg)/0,8 ml
Farmakokinetyka enoksaparyny sodowej charakteryzuje się niemal całkowitą biodostępnością po podaniu podskórnym (około 100% na podstawie aktywności anty-Xa). Maksymalne stężenie aktywności anty-Xa w osoczu osiąga się po 3-5 godzinach i jest zależne od dawki: 0,2 j.m./ml dla 2000 j.m. (20 mg), 0,4 j.m./ml dla 4000 j.m. (40 mg), 1,0 j.m./ml dla 100 j.m./kg mc. (1 mg/kg mc.) oraz 1,3 j.m./ml dla 150 j.m./kg mc. (1,5 mg/kg mc.). Stan stacjonarny osiągany jest zwykle w 2-4 dniu leczenia, w zależności od schematu dawkowania. Klirens enoksaparyny jest niski (0,74 l/h po dawce 150 j.m./kg mc. w infuzji dożylnej), a okres półtrwania wynosi około 5 godzin po pojedynczym podaniu podskórnym i około 7 godzin po wielokrotnym podaniu. Objętość dystrybucji aktywności anty-Xa wynosi około 4,3 litra, co odpowiada objętości krwi. Aktywność anty-IIa jest około 10-krotnie niższa niż anty-Xa, osiągając maksima 0,13-0,19 j.m./ml w zależności od dawki.
aktywność anty-IIa, aktywność anty-Xa, antytrombina III, AUC, biodostępność bezwzględna, depolimeryzacja, enoksaparyna sodowa, farmakokinetyka populacyjna, interakcja farmakokinetyczna, klirens anty-Xa, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, kumulacja leku, lek trombolityczny, marskość wątroby, metoda amidolityczna, objętość dystrybucji, okres półtrwania, skala Childa-Pugha, stan stacjonarny, wstrzyknięcie dożylne, wstrzyknięcie podskórne, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Beloflow 10 mg
Bursztynian solifenacyny charakteryzuje się wysoką biodostępnością około 90% oraz liniową farmakokinetyką w zakresie dawek terapeutycznych 5-40 mg, z czasem do osiągnięcia maksymalnego stężenia (tmax) wynoszącym 3-8 godzin, niezależnym od dawki. Lek wykazuje dużą objętość dystrybucji (~600 l) i silne wiązanie z białkami osocza (~98%, głównie kwaśną α1-glikoproteiną). Metabolizm odbywa się głównie w wątrobie przez CYP3A4, z klirensem układowym około 9,5 l/h i długim okresem półtrwania 45-68 godzin, co umożliwia dawkowanie raz na dobę. W osoczu identyfikowano cztery metabolity, w tym jeden aktywny farmakologicznie (4R-hydroksysolifenacyna). Eliminacja zachodzi głównie przez nerki (około 70% dawki w moczu) oraz w mniejszym stopniu przez kał (23%).
AUC, biodostępność bezwzględna, bursztynian solifenacyny, ciężkie zaburzenia wątroby, cytochrom P450, ekspozycja na lek, farmakokinetyka leku, farmakokinetyka liniowa, hydroksy-N-tlenek solifenacyny, hydroksysolifenacyna, izoenzym CYP3A4, klirens kreatyniny, klirens leku, klirens układowy, kwaśna α1-glikoproteina, liniowa farmakokinetyka, N-glukuronid, N-tlenek, okres półtrwania, pozorna objętość dystrybucji, stężenie leku w osoczu, stężenie maksymalne, szybkość wchłaniania leku, Tmax, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia połykania - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Silodosin MSN 4 mg
Sylodosyna, substancja aktywna preparatu Silodosin MSN, wykazuje liniową farmakokinetykę w dawkach od 0,1 mg do 48 mg/dobę u dorosłych mężczyzn z BPH oraz u osób zdrowych. Po podaniu doustnym biodostępność wynosi około 32%, a lek charakteryzuje się dobrym wchłanianiem, które jest zmniejszone przez pokarm (Cmax obniżone o 30%, tmax wydłużone o 1 godzinę). Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) po dawce 8 mg wynosi średnio 87±51 ng/ml, a pole pod krzywą (AUC) 433±286 ng•h/ml. Sylodosyna wiąże się w 96,6% z białkami osocza, a jej główny metabolit – glukuronid sylodosyny (KMD-3213G) – osiąga stężenia około 3-4-krotnie wyższe niż związek macierzysty i charakteryzuje się dłuższym okresem półtrwania (~24 h). Lek jest metabolizowany głównie przez UGT2B7, dehydrogenazy alkoholową i aldehydową oraz CYP3A4, nie wykazując istotnego wpływu na enzymy cytochromu P450, co minimalizuje ryzyko interakcji lekowych. Eliminacja sylodosyny odbywa się zarówno z moczem (33,5% radioaktywności), jak i kałem (54,9%), a okres półtrwania wynosi około 11 godzin dla sylodosyny i 18 godzin dla jej glukuronidu.
AUC, biodostępność bezwzględna, biotransformacja, Cmax, CYP3A4, encefalopatia wątrobowa, farmakokinetyka liniowa, glukuronid sylodosyny, glukuronidacja, klirens całkowity, koniugat glukuronidowy, łagodny rozrost gruczołu krokowego, niedociśnienie ortostatyczne, objętość dystrybucji, okres półtrwania, P-glikoproteina, skala Child-Pugh, stan stacjonarny, UGT2B7, utlenianie, wiązanie z białkami osocza, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, związek macierzysty - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Espiro 25 mg
Eplerenon, dostępny w tabletkach 25 mg i 50 mg, charakteryzuje się bezwzględną biodostępnością 69% po podaniu doustnym dawki 100 mg, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) po 1,5-2 godzinach. Farmakokinetyka leku jest liniowa w zakresie dawek 10-100 mg, z szybkim osiągnięciem stanu stacjonarnego po 2 dniach. Lek wiąże się umiarkowanie z białkami osocza (~50%), głównie z alfa-1 kwaśną glikoproteiną, a jego pozorna objętość dystrybucji wynosi 42-90 l. Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4, bez aktywnych metabolitów w osoczu. Eliminacja odbywa się głównie przez nerki (67% dawki), z okresem półtrwania 3-6 godzin i klirensem osoczowym około 10 l/h. Pokarm nie wpływa na wchłanianie eplerenonu, a lek nie jest usuwany podczas hemodializy.
ADME, alfa-1 kwaśna glikoproteina, AUC, badanie EPHESUS, biodostępność bezwzględna, ciężkie zaburzenie czynności wątroby, dysfagia, eplerenon, farmakokinetyka, hemodializa, izoenzym CYP3A4, klasyfikacja NYHA, klirens osoczowy, nadciśnienie tętnicze, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, okres półtrwania, pacjent pediatryczny, pacjent w podeszłym wieku, proces ADME, skala Child-Pugh, stan stacjonarny, stężenie maksymalne w osoczu, tabletka powlekana - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Predasol 20 mg
Prednizolon, będący glikokortykosteroidem, charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym, z osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) w zakresie 253,9 ng/ml (dla dawki 20 mg) w czasie 1,83 godziny (tmax). Lek wiąże się odwracalnie z białkami osocza, głównie transkortyną i albuminami, co wpływa na jego dystrybucję. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie poprzez glukuronidację (70%) i sulfatację (30%), a metabolity nie wykazują aktywności hormonalnej. Eliminacja odbywa się głównie przez nerki, z minimalnym wydalaniem niezmienionego leku. Okres półtrwania wynosi około 3 godzin u pacjentów z prawidłową funkcją wątroby, jednak u osób z niewydolnością wątroby ulega wydłużeniu, co może zwiększać ryzyko działań niepożądanych. Czas biologicznej aktywności prednizolonu wynosi od 18 do 36 godzin, co umożliwia dawkowanie raz na dobę.
4-dien-3-on, 4-pregnadien-20-ol, albuminy osocza, biodostępność bezwzględna, biodostępność względna, biorównoważność, biotransformacja, Cmax, glikokortykosteroid, glukuronidacja, niewydolność wątroby, okres półtrwania, pole powierzchni pod krzywą, prednizolon, przedział ufności, przewód pokarmowy, stężenie leku w surowicy, sulfatacja, Tmax, transkortyna - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Inspra 50 mg
Eplerenon, substancja czynna leku INSPRA, wykazuje dobrą biodostępność doustną (69% po dawce 100 mg) oraz szybkie osiąganie maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) w czasie 1,5-2 godzin. Parametry farmakokinetyczne są proporcjonalne do dawki w zakresie 10-100 mg, a stan stacjonarny osiągany jest w ciągu 2 dni. Lek wiąże się umiarkowanie z białkami osocza (~50%, głównie alfa-1 kwaśną glikoproteiną), a jego objętość dystrybucji wynosi 42-90 litrów. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie przez CYP3A4, bez aktywnych metabolitów w osoczu. Eliminacja odbywa się głównie przez metabolity wydalane z moczem (67%) i kałem (32%), z okresem półtrwania 3-6 godzin i klirensem osoczowym około 10 l/h. Pokarm nie wpływa na wchłanianie, co ułatwia stosowanie kliniczne.
alfa-1 kwaśna glikoproteina, badanie EPHESUS, biodostępność bezwzględna, Cmax, cytochrom P-450, eplerenon, hemodializa, induktor, inhibitor, Inspra, interakcja lekowa, izoenzym CYP3A4, klasyfikacja NYHA, klirens kreatyniny, klirens osoczowy, nadciśnienie tętnicze, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, skala Child-Pugh, stan stacjonarny leku, stężenie leku w osoczu, tabletka powlekana, wiązanie z białkami osocza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Gopten 2,0 2 mg
Trandolapryl, zawarty w preparacie Gopten 2,0 mg, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu w około 1 godzinę, przy bezwzględnej biodostępności około 10%. Pokarm nie wpływa na farmakokinetykę leku, co umożliwia podawanie niezależnie od posiłków. Trandolapryl jest metabolizowany do aktywnego trandolaprylatu, którego maksymalne stężenie pojawia się po 3-8 godzinach, a biodostępność wynosi około 13%. Lek wiąże się z białkami osocza w 80%, a trandolaprylat wykazuje nasycenie miejsc wiązania przy wzroście stężenia (94% przy 0,1 ng/ml i 65% przy 1000 ng/ml). Okres półtrwania trandolaprylu jest krótki (<1 godzina), natomiast trandolaprylatu wynosi 15-23 godziny w stanie stacjonarnym, osiąganym po około 4 dniach stosowania. Wydalanie odbywa się głównie z kałem (66%) i moczem (33%), z moczem usuwane jest 9-14% dawki w formie trandolaprylatu, a niezmieniony trandolapryl stanowi 0,5%.
biodostępność bezwzględna, ciężka niewydolność nerek, dostosowanie dawki, efektywny okres półtrwania, hemodializa, kapsułka twarda, klirens nerkowy, klirens osoczowy, konwertaza angiotensyny, marskość wątroby poalkoholowa, nadciśnienie tętnicze, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą stężenia, stan stacjonarny, stężenie maksymalne w osoczu, trandolapryl, trandolaprylat, wiązanie z białkami osocza