Właściwości farmakokinetyczne
Terbinafina
Terbinafina charakteryzuje się dobrą biodostępnością po podaniu doustnym, wynoszącą około 70-80%, z biodostępnością bezwzględną około 50% z powodu metabolizmu pierwszego przejścia. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) po dawce 250 mg osiąga 0,97-1,3 μg/ml w czasie 1,5-2 godzin (Tmax). Okres półtrwania w fazie wchłaniania wynosi około 0,8 godziny, w fazie dystrybucji 4,6 godziny, a w fazie eliminacji około 17 godzin, z okresem półtrwania w stanie stacjonarnym szacowanym na około 30 godzin. Terbinafina silnie wiąże się z białkami osocza (99%) i jest metabolizowana przez co najmniej siedem izoenzymów cytochromu P450, głównie CYP2C9, CYP1A2, CYP3A4, CYP2C8 i CYP2C19. Metabolity nie wykazują aktywności przeciwgrzybiczej i są wydalane głównie z moczem. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby lub nerek klirens terbinafiny może być zmniejszony o około 50%, co prowadzi do zwiększenia stężenia leku w osoczu.
Właściwości farmakokinetyczne terbinafiny
Terbinafina jest substancją przeciwgrzybiczą, której właściwości farmakokinetyczne różnią się w zależności od drogi podania. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis farmakokinetyki terbinafiny z podziałem na najważniejsze procesy zachodzące w organizmie po podaniu doustnym oraz miejscowym.1
Wchłanianie po podaniu doustnym
Terbinafina po podaniu doustnym wchłania się dobrze z przewodu pokarmowego, a proces ten zachodzi niezależnie od przyjmowanych pokarmów. Biodostępność jest oceniana na poziomie około 70-80%, przy czym biodostępność bezwzględna wynosi około 50% w wyniku metabolizmu pierwszego przejścia.70%).”>1 2
Po podaniu pojedynczej doustnej dawki 250 mg terbinafiny, maksymalne stężenie w osoczu występuje po różnym czasie w zależności od preparatu, najczęściej między 1,5 a 2 godzinami po podaniu i wynosi od 0,97 μg/ml do 1,3 μg/ml.1 2 Okres półtrwania w fazie wchłaniania wynosi około 0,8 godziny.3
W stanie stacjonarnym, który jest osiągany po około 28 dniach (70% stanu stacjonarnego), maksymalne stężenie terbinafiny w porównaniu z pojedynczą dawką jest średnio o 25% większe, natomiast AUC (pole pod krzywą stężenia) w osoczu zwiększa się 2,3-krotnie.1
Pokarm w umiarkowanym stopniu wpływa na biodostępność terbinafiny, jednak efekt ten nie wymaga dostosowania dawkowania.1 2
Wchłanianie po podaniu miejscowym
Po miejscowym zastosowaniu terbinafiny (w postaci kremu lub aerozolu) przenikanie ogólnoustrojowe jest znacznie mniejsze niż przy podaniu doustnym – mniej niż 5% dawki wchłania się do organizmu. Z tego względu działanie ogólnoustrojowe terbinafiny po podaniu na skórę jest niewielkie.1 2
Dystrybucja
Terbinafina charakteryzuje się silnym wiązaniem z białkami osocza, na poziomie 99%.1 2 Okres półtrwania w fazie dystrybucji wynosi około 4,6 godziny.3
Terbinafina szybko przenika przez skórę i gromadzi się w lipofilnej warstwie rogowej naskórka.1 2 Jest to kluczowa właściwość z punktu widzenia skuteczności leczenia przeciwgrzybiczego, ponieważ umożliwia osiągnięcie wysokich stężeń leku w miejscu infekcji.
Dodatkowo, terbinafina przenika do łoju, osiągając w ten sposób duże stężenia w mieszkach włosowych, włosach i skórze – szczególnie w miejscach, gdzie wydziela się najwięcej łoju.1 2
Wykazano również, że terbinafina odkłada się w płytce paznokciowej już w pierwszych tygodniach od rozpoczęcia leczenia.1 2 Ta właściwość jest szczególnie istotna w leczeniu grzybic paznokci.
Po 7-dniowym zastosowaniu terbinafiny miejscowo (w postaci kremu), stężenie terbinafiny w zmienionej chorobowo warstwie rogowej naskórka, większe od stężenia wykazującego działanie przeciwgrzybicze, utrzymuje się przez przynajmniej 7 dni po zaprzestaniu leczenia.1 2
Metabolizm
Terbinafina jest szybko metabolizowana w organizmie przy udziale co najmniej siedmiu izoenzymów cytochromu P450, przede wszystkim przez:1 2
3
W wyniku biotransformacji powstają metabolity, które nie wykazują działania przeciwgrzybiczego.1 2
Eliminacja
Metabolity terbinafiny są wydalane głównie z moczem.1 2 Okres półtrwania w fazie eliminacji wynosi około 17 godzin.1 2
Na podstawie zwiększenia AUC w osoczu, okres półtrwania w stanie stacjonarnym oszacowano na około 30 godzin.1 2 Zastosowanie wielu dawek oraz wykonanie rozszerzonych badań krwi wykazało trójfazową eliminację z okresem półtrwania wynoszącym około 16,5 dnia.1 2
Nie stwierdzono kumulowania się leku w organizmie.1 2
Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów
Wpływ wieku
Właściwości farmakokinetyczne terbinafiny nie są zależne od wieku pacjenta.1 2 Nie zaobserwowano żadnych istotnych zmian we właściwościach farmakokinetycznych terbinafiny związanych z wiekiem pacjentów.3
Zaburzenia czynności wątroby i nerek
Szybkość eliminacji terbinafiny może być zmniejszona u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby lub nerek, co prowadzi do zwiększenia stężenia terbinafiny we krwi.1 2
Badania farmakokinetyczne po podaniu pojedynczej dawki terbinafiny wykazały, że klirens tego leku może być zmniejszony do około 50% u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <50 ml/min) i u pacjentów z wcześniej występującymi chorobami wątroby.<sup data-drug="Lamisil" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="Badania farmakokinetyczne po podaniu pojedynczej dawki produktu Lamisil wykazały, że klirens tego leku może być zmniejszony do ok. 50% u pacjentów z zaburzeniem czynności nerek (klirens kreatyniny 1 2
Badania farmakokinetyczne przeprowadzone po podaniu pojedynczej dawki u pacjentów z umiarkowanym do ciężkiego upośledzeniem czynności wątroby wykazały, że klirens terbinafiny u tych pacjentów może być zmniejszony o około 50%.1
| Parametr farmakokinetyczny | Wartość | Uwagi |
|---|---|---|
| Biodostępność | >70% | Biodostępność bezwzględna ~50% (metabolizm pierwszego przejścia) |
| Tmax (czas do osiągnięcia stężenia maksymalnego) | 1,5-2 h | Po podaniu doustnym |
| Cmax (stężenie maksymalne) po dawce 250 mg | 0,97-1,3 μg/ml | Po podaniu doustnym |
| Wiązanie z białkami osocza | 99% | Silne wiązanie |
| Okres półtrwania w fazie wchłaniania | 0,8 h | |
| Okres półtrwania w fazie dystrybucji | 4,6 h | |
| Okres półtrwania w fazie eliminacji | 17 h | |
| Okres półtrwania w stanie stacjonarnym | ~30 h | Na podstawie zwiększenia AUC w osoczu |
| Wchłanianie po podaniu miejscowym | <5% | Minimalne działanie ogólnoustrojowe |
| Główne enzymy uczestniczące w metabolizmie | CYP2C9, CYP1A2, CYP3A4, CYP2C8, CYP2C19 | Co najmniej 7 izoenzymów CYP |
| Główna droga eliminacji | Wydalanie przez nerki | Metabolity wydalane głównie z moczem |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania