Właściwości farmakokinetyczne
Terbinafina

Terbinafina charakteryzuje się dobrą biodostępnością po podaniu doustnym, wynoszącą około 70-80%, z biodostępnością bezwzględną około 50% z powodu metabolizmu pierwszego przejścia. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) po dawce 250 mg osiąga 0,97-1,3 μg/ml w czasie 1,5-2 godzin (Tmax). Okres półtrwania w fazie wchłaniania wynosi około 0,8 godziny, w fazie dystrybucji 4,6 godziny, a w fazie eliminacji około 17 godzin, z okresem półtrwania w stanie stacjonarnym szacowanym na około 30 godzin. Terbinafina silnie wiąże się z białkami osocza (99%) i jest metabolizowana przez co najmniej siedem izoenzymów cytochromu P450, głównie CYP2C9, CYP1A2, CYP3A4, CYP2C8 i CYP2C19. Metabolity nie wykazują aktywności przeciwgrzybiczej i są wydalane głównie z moczem. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby lub nerek klirens terbinafiny może być zmniejszony o około 50%, co prowadzi do zwiększenia stężenia leku w osoczu.

Właściwości farmakokinetyczne terbinafiny

Terbinafina jest substancją przeciwgrzybiczą, której właściwości farmakokinetyczne różnią się w zależności od drogi podania. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis farmakokinetyki terbinafiny z podziałem na najważniejsze procesy zachodzące w organizmie po podaniu doustnym oraz miejscowym.1

Wchłanianie po podaniu doustnym

Terbinafina po podaniu doustnym wchłania się dobrze z przewodu pokarmowego, a proces ten zachodzi niezależnie od przyjmowanych pokarmów. Biodostępność jest oceniana na poziomie około 70-80%, przy czym biodostępność bezwzględna wynosi około 50% w wyniku metabolizmu pierwszego przejścia.70%).”>1 2

Po podaniu pojedynczej doustnej dawki 250 mg terbinafiny, maksymalne stężenie w osoczu występuje po różnym czasie w zależności od preparatu, najczęściej między 1,5 a 2 godzinami po podaniu i wynosi od 0,97 μg/ml do 1,3 μg/ml.1 2 Okres półtrwania w fazie wchłaniania wynosi około 0,8 godziny.3

W stanie stacjonarnym, który jest osiągany po około 28 dniach (70% stanu stacjonarnego), maksymalne stężenie terbinafiny w porównaniu z pojedynczą dawką jest średnio o 25% większe, natomiast AUC (pole pod krzywą stężenia) w osoczu zwiększa się 2,3-krotnie.1

Pokarm w umiarkowanym stopniu wpływa na biodostępność terbinafiny, jednak efekt ten nie wymaga dostosowania dawkowania.1 2

Wchłanianie po podaniu miejscowym

Po miejscowym zastosowaniu terbinafiny (w postaci kremu lub aerozolu) przenikanie ogólnoustrojowe jest znacznie mniejsze niż przy podaniu doustnym – mniej niż 5% dawki wchłania się do organizmu. Z tego względu działanie ogólnoustrojowe terbinafiny po podaniu na skórę jest niewielkie.1 2

Dystrybucja

Terbinafina charakteryzuje się silnym wiązaniem z białkami osocza, na poziomie 99%.1 2 Okres półtrwania w fazie dystrybucji wynosi około 4,6 godziny.3

Terbinafina szybko przenika przez skórę i gromadzi się w lipofilnej warstwie rogowej naskórka.1 2 Jest to kluczowa właściwość z punktu widzenia skuteczności leczenia przeciwgrzybiczego, ponieważ umożliwia osiągnięcie wysokich stężeń leku w miejscu infekcji.

Dodatkowo, terbinafina przenika do łoju, osiągając w ten sposób duże stężenia w mieszkach włosowych, włosach i skórze – szczególnie w miejscach, gdzie wydziela się najwięcej łoju.1 2

Wykazano również, że terbinafina odkłada się w płytce paznokciowej już w pierwszych tygodniach od rozpoczęcia leczenia.1 2 Ta właściwość jest szczególnie istotna w leczeniu grzybic paznokci.

Po 7-dniowym zastosowaniu terbinafiny miejscowo (w postaci kremu), stężenie terbinafiny w zmienionej chorobowo warstwie rogowej naskórka, większe od stężenia wykazującego działanie przeciwgrzybicze, utrzymuje się przez przynajmniej 7 dni po zaprzestaniu leczenia.1 2

Metabolizm

Terbinafina jest szybko metabolizowana w organizmie przy udziale co najmniej siedmiu izoenzymów cytochromu P450, przede wszystkim przez:1 2

3

W wyniku biotransformacji powstają metabolity, które nie wykazują działania przeciwgrzybiczego.1 2

Eliminacja

Metabolity terbinafiny są wydalane głównie z moczem.1 2 Okres półtrwania w fazie eliminacji wynosi około 17 godzin.1 2

Na podstawie zwiększenia AUC w osoczu, okres półtrwania w stanie stacjonarnym oszacowano na około 30 godzin.1 2 Zastosowanie wielu dawek oraz wykonanie rozszerzonych badań krwi wykazało trójfazową eliminację z okresem półtrwania wynoszącym około 16,5 dnia.1 2

Nie stwierdzono kumulowania się leku w organizmie.1 2

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Wpływ wieku

Właściwości farmakokinetyczne terbinafiny nie są zależne od wieku pacjenta.1 2 Nie zaobserwowano żadnych istotnych zmian we właściwościach farmakokinetycznych terbinafiny związanych z wiekiem pacjentów.3

Zaburzenia czynności wątroby i nerek

Szybkość eliminacji terbinafiny może być zmniejszona u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby lub nerek, co prowadzi do zwiększenia stężenia terbinafiny we krwi.1 2

Badania farmakokinetyczne po podaniu pojedynczej dawki terbinafiny wykazały, że klirens tego leku może być zmniejszony do około 50% u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <50 ml/min) i u pacjentów z wcześniej występującymi chorobami wątroby.<sup data-drug="Lamisil" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="Badania farmakokinetyczne po podaniu pojedynczej dawki produktu Lamisil wykazały, że klirens tego leku może być zmniejszony do ok. 50% u pacjentów z zaburzeniem czynności nerek (klirens kreatyniny 1 2

Badania farmakokinetyczne przeprowadzone po podaniu pojedynczej dawki u pacjentów z umiarkowanym do ciężkiego upośledzeniem czynności wątroby wykazały, że klirens terbinafiny u tych pacjentów może być zmniejszony o około 50%.1

Parametr farmakokinetyczny Wartość Uwagi
Biodostępność >70% Biodostępność bezwzględna ~50% (metabolizm pierwszego przejścia)
Tmax (czas do osiągnięcia stężenia maksymalnego) 1,5-2 h Po podaniu doustnym
Cmax (stężenie maksymalne) po dawce 250 mg 0,97-1,3 μg/ml Po podaniu doustnym
Wiązanie z białkami osocza 99% Silne wiązanie
Okres półtrwania w fazie wchłaniania 0,8 h
Okres półtrwania w fazie dystrybucji 4,6 h
Okres półtrwania w fazie eliminacji 17 h
Okres półtrwania w stanie stacjonarnym ~30 h Na podstawie zwiększenia AUC w osoczu
Wchłanianie po podaniu miejscowym <5% Minimalne działanie ogólnoustrojowe
Główne enzymy uczestniczące w metabolizmie CYP2C9, CYP1A2, CYP3A4, CYP2C8, CYP2C19 Co najmniej 7 izoenzymów CYP
Główna droga eliminacji Wydalanie przez nerki Metabolity wydalane głównie z moczem
  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl