Interakcje
Terbinafina

Interakcje terbinafiny z innymi produktami leczniczymi

Terbinafina, jako substancja czynna stosowana zarówno w postaciach doustnych jak i miejscowych, wykazuje zróżnicowany profil interakcji, zależny od drogi podania. W przypadku postaci doustnych interakcje są znaczące klinicznie, natomiast miejscowe stosowanie terbinafiny wiąże się z minimalnym ryzykiem wystąpienia interakcji lekowych. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę znanych interakcji tej substancji leczniczej z innymi produktami medycznymi ¹.

Wpływ innych leków na farmakokinetykę terbinafiny

Klirens osoczowy terbinafiny podlega istotnym zmianom pod wpływem substancji leczniczych wpływających na aktywność układu cytochromu P450. Metabolizm terbinafiny może być modulowany przez dwie główne grupy leków:^{2 3}

Leki zwiększające stężenie terbinafiny w osoczu:

• Cymetydyna – zmniejsza klirens terbinafiny o 33%, co prowadzi do zwiększenia jej stężenia w osoczu
• Flukonazol – powoduje zwiększenie wartości Cmax i AUC terbinafiny odpowiednio o 52% i 69%, poprzez zahamowanie aktywności enzymów zarówno CYP2C9, jak i CYP3A4
• Ketokonazol – podobnie jak flukonazol, może powodować zwiększenie stężenia terbinafiny poprzez hamowanie aktywności CYP2C9 i CYP3A4
• Amiodaron – może zwiększać stężenie terbinafiny w osoczu poprzez hamowanie aktywności CYP2C9 i CYP3A4

⁴

Leki zmniejszające stężenie terbinafiny w osoczu:

• Ryfampicyna – zwiększa klirens terbinafiny o około 100%, co prowadzi do istotnego zmniejszenia stężenia terbinafiny w osoczu

⁵

W przypadku konieczności jednoczesnego stosowania terbinafiny z lekami wpływającymi na jej metabolizm, należy rozważyć dostosowanie dawki terbinafiny, aby zachować jej właściwe stężenie terapeutyczne w organizmie.⁶

Wpływ terbinafiny na farmakokinetykę innych leków

Terbinafina wykazuje zdolność do wpływania na metabolizm innych substancji leczniczych, głównie poprzez oddziaływanie na cytochrom P450. Szczególnie istotny jest wpływ terbinafiny na izoenzymy CYP2D6. Badania in vitro oraz badania kliniczne wykazały, że terbinafina może znacząco hamować metabolizm przebiegający z udziałem tego enzymu.⁷

Leki, których stężenie może być zwiększone przez terbinafinę:

• Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne (np. dezypramina) – terbinafina zmniejsza klirens dezypraminy o 82%, co prowadzi do istotnego zwiększenia jej stężenia w osoczu
• Leki blokujące receptory β-adrenergiczne
• Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI)
• Leki przeciwarytmiczne (klasy 1A, 1B i 1C)
• Inhibitory monoaminooksydazy typu B (MAO-B)
• Kofeina – terbinafina zmniejsza klirens dożylnie podawanej kofeiny o 19%

^{8 9}

Szczególnie istotne interakcje terbinafiny z lekami metabolizowanymi przez CYP2D6:

W badaniach z udziałem osób zdrowych, charakteryzujących się intensywnym metabolizmem dekstrometorfanu (leku przeciwkaszlowego i substratu testowego CYP2D6), terbinafina zwiększała wskaźnik metaboliczny dekstrometorfanu/dekstrorfanu w moczu średnio 16-97-krotnie. Oznacza to, że osoby z intensywnym metabolizmem CYP2D6 mogą pod wpływem terbinafiny zmienić swój fenotyp metaboliczny na słaby metabolizm tego enzymu.¹⁰

Leki, których stężenie może być zmniejszone przez terbinafinę:

• Cyklosporyna – terbinafina zwiększa klirens cyklosporyny o 15%, co może prowadzić do zmniejszenia jej stężenia w osoczu

¹¹

Leki, na które terbinafina ma minimalny wpływ lub nie wykazuje istotnych interakcji:

• Antypiryna
• Digoksyna
• Terfenadyna
• Triazolam
• Tolbutamid
• Kotrimoksazol (trimetoprim i sulfametoksazol)
• Zydowudyna
• Teofilina

¹²

Interakcje z doustnymi środkami antykoncepcyjnymi

U pacjentek przyjmujących terbinafinę jednocześnie z doustnymi środkami antykoncepcyjnymi zgłaszano przypadki zaburzeń miesiączkowania, takie jak: krwawienia międzymiesiączkowe i nieregularne cykle miesiączkowe. Jednakże częstość występowania tych zaburzeń pozostaje w granicach częstości obserwowanych u pacjentek przyjmujących wyłącznie doustne środki antykoncepcyjne, co sugeruje, że interakcja ta nie ma istotnego znaczenia klinicznego.^{13 14}

Interakcje terbinafiny stosowanej miejscowo

W przypadku preparatów terbinafiny przeznaczonych do stosowania miejscowego (kremy, aerozole), nie są znane interakcje z innymi produktami leczniczymi. Wynika to z bardzo niskiego wchłaniania ogólnoustrojowego terbinafiny przy aplikacji miejscowej, co minimalizuje ryzyko wystąpienia interakcji lekowych.^{15 16 17}

Interakcje terbinafiny z pokarmem

Pokarm wpływa na biodostępność terbinafiny w umiarkowanym stopniu (zwiększenie AUC o mniej niż 20%), jednak nie wymaga to dostosowania dawki.¹⁸

Interakcje terbinafiny z alkoholem

W charakterystykach produktów leczniczych zawierających terbinafinę nie ma bezpośrednich informacji dotyczących interakcji tej substancji czynnej z alkoholem. W przeciwieństwie do niektórych innych leków przeciwgrzybiczych (np. z grupy pochodnych imidazolu jak ketokonazol czy flukonazol), terbinafina nie jest znana z powodowania reakcji disulfiramopodobnej po spożyciu alkoholu.

Nie wykazano istotnych klinicznie interakcji farmakokinetycznych ani farmakodynamicznych pomiędzy terbinafiną a alkoholem etylowym. Terbinafina nie wpływa na metabolizm alkoholu, nie nasila jego działania depresyjnego na ośrodkowy układ nerwowy ani nie wywołuje innych niepożądanych reakcji w połączeniu z alkoholem.

Należy jednak pamiętać o ogólnych zasadach ostrożności dotyczących łączenia leków z alkoholem. Alkohol może nasilać działania niepożądane terbinafiny dotyczące układu pokarmowego, takie jak nudności czy dyskomfort żołądkowy. Dodatkowo, spożywanie alkoholu w nadmiarze może negatywnie wpływać na funkcjonowanie wątroby, co może teoretycznie zwiększać ryzyko hepatotoksyczności podczas stosowania terbinafiny, choć bezpośrednie dowody na taką interakcję nie zostały udokumentowane.

W przypadku miejscowego stosowania terbinafiny (kremy, aerozole), ze względu na minimalne wchłanianie ogólnoustrojowe, nie należy spodziewać się interakcji z alkoholem.

Zalecenia kliniczne dotyczące interakcji

Ze względu na istotne interakcje lekowe, szczególnie dotyczące terbinafiny stosowanej doustnie, zaleca się następujące postępowanie:¹⁹

• Monitorowanie pacjentów przyjmujących jednocześnie terbinafinę i leki metabolizowane przez CYP2D6, szczególnie gdy leki te mają wąski indeks terapeutyczny
• Dostosowanie dawki terbinafiny w przypadku jednoczesnego stosowania z cymetydyną, flukonazolem, ketokonazolem, amiodaronem (zmniejszenie dawki terbinafiny) lub ryfampicyną (zwiększenie dawki terbinafiny)
• Rozważenie dostosowania dawki leków metabolizowanych przez CYP2D6 przy jednoczesnym stosowaniu z terbinafiną
• Monitorowanie stężenia cyklosporyny w przypadku jednoczesnego stosowania z terbinafiną
• W przypadku pacjentek przyjmujących jednocześnie terbinafinę i doustne środki antykoncepcyjne, należy poinformować o możliwości wystąpienia zaburzeń miesiączkowania

²⁰

Przy stosowaniu miejscowym terbinafiny (kremy, aerozole), nie są wymagane specjalne środki ostrożności dotyczące interakcji lekowych, gdyż nie wykazano ich występowania.²¹