biodostępność bezwzględna
Biodostępność bezwzględna to parametr farmakokinetyczny określający, jaka część podanej dawki leku dociera do krążenia ogólnoustrojowego w postaci niezmienionej. Wyrażana jest jako stosunek pola pod krzywą stężenia leku we krwi po podaniu pozanaczyniowym (np. doustnym, przezskórnym, domięśniowym) do pola pod krzywą po podaniu dożylnym, które przyjmuje się za 100%.
Ocena biodostępności bezwzględnej ma kluczowe znaczenie w procesie opracowywania nowych leków oraz w terapii klinicznej. Pozwala na precyzyjne określenie, w jakim stopniu substancja lecznicza jest wchłaniana i dostępna biologicznie po podaniu w określonej formie. Niższa biodostępność bezwzględna może wynikać z efektu pierwszego przejścia, niestabilności leku w przewodzie pokarmowym, słabej rozpuszczalności lub niepełnego wchłaniania.
W praktyce klinicznej znajomość biodostępności bezwzględnej umożliwia prawidłowe dostosowanie dawki leku w zależności od drogi podania. Jest ona niezbędna do zapewnienia odpowiedniego stężenia terapeutycznego leku we krwi, co bezpośrednio przekłada się na skuteczność i bezpieczeństwo farmakoterapii. Dla leków o wąskim indeksie terapeutycznym precyzyjne określenie biodostępności bezwzględnej jest szczególnie istotne.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – SITAGLIPTIN BIOTON 25 mg
Sytagliptyna, podawana doustnie w dawce 100 mg, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z mediana Tmax wynoszącą 1-4 godziny oraz wysoką biodostępnością około 87%. Średnie AUC wynosi 8,52 µM•hr, a Cmax osiąga 950 nM. Lek wykazuje proporcjonalny do dawki wzrost AUC, natomiast Cmax rośnie bardziej niż proporcjonalnie, a C24h mniej. Objętość dystrybucji wynosi około 198 litrów, a wiązanie z białkami osocza jest niskie (38%). Sytagliptyna jest eliminowana głównie przez nerki w postaci niezmienionej (79%), z okresem półtrwania około 12,4 godziny i klirensem nerkowym około 350 ml/min. Metabolizm ograniczony, głównie przez CYP3A4 i CYP2C8, bez istotnego wpływu na izoenzymy CYP450, co minimalizuje ryzyko interakcji lekowych. Lek nie wykazuje znaczącego wpływu na transportery OCT2, OAT1, PEPT1/2, a jedynie słaby wpływ na glikoproteinę P.
akumulacja leku, AUC sytagliptyny, biodostępność bezwzględna, cukrzyca typu 2, CYP2C8, CYP3A4, farmakokinetyka populacyjna, glikoproteina p, hemodializa, inhibitor DPP-4, izoenzym cytochromu P450, klirens nerkowy, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, schyłkowa niewydolność nerek, skala Child-Pugh, stężenie osoczowe, sytagliptyna, transporter anionów organicznych, transporter OCT2, wiązanie z białkami osocza, wydzielanie kanalikowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Dabigatran Etexilate Viatris 75 mg
Dabigatran eteksylat jest prolekiem, który po podaniu doustnym ulega szybkiej i całkowitej konwersji do aktywnego dabigatranu, z biodostępnością około 6,5%. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) u zdrowych ochotników osiągane jest w ciągu 0,5-2 godzin, natomiast po zabiegach chirurgicznych czas ten wydłuża się do około 6 godzin z powodu czynników takich jak znieczulenie i porażenie mięśni przewodu pokarmowego. Dabigatran wykazuje niskie wiązanie z białkami osocza (34-35%) i umiarkowaną dystrybucję tkankową (objętość dystrybucji 60-70 L). Eliminacja odbywa się głównie przez nerki (85%) z klirensem około 100 mL/min, a okres półtrwania u osób starszych wynosi około 11-14 godzin, wydłużając się przy niewydolności nerek. Hemodializa usuwa 50-60% leku w ciągu 4 godzin. Wpływ wieku, masy ciała, płci i niewydolności wątroby na farmakokinetykę jest umiarkowany, z istotnym wzrostem ekspozycji u pacjentów z niewydolnością nerek (np. 2,7-krotny wzrost AUC przy CrCL 30-50 mL/min i 6-krotny przy CrCL 10-30 mL/min).
acyloglukuronidy, białko transportowe P-gp, biodostępność bezwzględna, cytochrom P450, dabigatran eteksylat, ekspozycja na dabigatran, hydroksypropylometyloceluloza, model dwuwykładniczy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania eliminacji, prolek, przesączanie kłębuszkowe, schyłkowa niewydolność nerek, skala Childa-Pugha, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Olimestra 10 mg
Olmesartan medoksomil, prolek stosowany doustnie, ulega szybkiemu przekształceniu do aktywnego olmesartanu dzięki esterazom jelitowym i wrotnej krwi. Biodostępność bezwzględna wynosi około 25,6%, a maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest po około 2 godzinach. Lek charakteryzuje się wysokim wiązaniem z białkami osocza (99,7%) oraz niewielką objętością dystrybucji (16-29 l). Całkowity klirens osoczowy wynosi 1,3 l/h, z klirensem nerkowym 0,5-0,7 l/h, a okres półtrwania w fazie eliminacji to 10-15 godzin. Wydalanie olmesartanu odbywa się w około 40% przez nerki i 60% drogą wątrobowo-żółciową, co wyklucza stosowanie u pacjentów z niedrożnością dróg żółciowych. Stan stacjonarny osiągany jest po kilku dawkach, bez kumulacji po 14 dniach stosowania.
biodostępność bezwzględna, biodostępność systemowa, esteraza, frakcja niezwiązana, klirens nerkowy, klirens olmesartanu, klirens osoczowy, kolesewelam chlorowodorek, krążenie jelitowo-wątrobowe, nadciśnienie tętnicze, niedrożność dróg żółciowych, objętość dystrybucji, okres półtrwania, olmesartan medoksomil, półtrwanie w fazie eliminacji, sekwestrant kwasu żółciowego, stan stacjonarny, stężenie osoczowe, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Somatuline Autogel 90 mg/dawkę
Lanreotyd, substancja czynna Somatuline Autogel, charakteryzuje się specyficzną farmakokinetyką zależną od drogi podania i populacji pacjentów. Po dożylnym podaniu u zdrowych ochotników objętość dystrybucji wynosi 16,1 l, klirens całkowity 23,7 l/h, a okres półtrwania 1,14 godziny. Po podaniu podskórnym w dawkach 60, 90 i 120 mg u zdrowych osób Cmax wynosi odpowiednio 4,25, 8,39 i 6,79 ng/ml, osiągane w ciągu 7-12 godzin, z okresem półtrwania eliminacji 23,3-30,1 dni i biodostępnością 69-78%. U pacjentów z akromegalią Cmax jest niższe (1,6-3,5 ng/ml), osiągane w 6-24 godziny, a po 4 tygodniach stężenia utrzymują się na poziomie 0,7-1,4 ng/ml. Stan stacjonarny osiągany jest po 4 iniekcjach co 4 tygodnie, z Cmax 3,8-7,7 ng/ml i Cmin 1,8-3,8 ng/ml, wykazując liniową kinetykę uwalniania.
akromegalia, biodostępność bezwzględna, ciężkie zaburzenie czynności nerek, dystrybucja pozanaczyniowa, guzy GEP-NET, kinetyka pierwszego rzędu, klasyfikacja Child-Pugh, klirens, lanreotyd, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, podeszły wiek, pozorny okres półtrwania, Somatuline Autogel, stan stacjonarny, stężenie maksymalne, stężenie minimalne, stężenie w fazie stacjonarnej, wskaźnik fluktuacji, wydalanie lanreotydu - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Valsartan + hydrochlorothiazide Krka 80 mg + 12,5 mg
Preparat złożony Valsartan + hydrochlorothiazide Krka (80 mg walsartanu + 12,5 mg hydrochlorotiazydu) wykazuje specyficzne właściwości farmakokinetyczne, różniące się od podawania składników osobno. Walsartan charakteryzuje się biodostępnością 23%, osiąga maksymalne stężenie w osoczu po 2-4 godzinach, a jego eliminacja odbywa się głównie z kałem (83% dawki) z okresem półtrwania około 6 godzin. Walsartan silnie wiąże się z białkami osocza (94-97%) i podlega ograniczonemu metabolizmowi (około 20% dawki). Hydrochlorotiazyd ma biodostępność 70%, maksymalne stężenie osiąga po około 2 godzinach, a jego eliminacja zachodzi głównie przez nerki (>95% dawki) z okresem półtrwania 6-15 godzin. Wspólne podawanie powoduje zmniejszenie dostępności układowej hydrochlorotiazydu o około 30%, jednak nie wpływa to negatywnie na efekt terapeutyczny preparatu, który wykazuje silniejsze działanie hipotensyjne niż składniki podawane osobno.
bierna filtracja, biodostępność bezwzględna, biodostępność po podaniu doustnym, biotransformacja, działanie hipotensyjne, ekspozycja AUC, eliminacja walsartanu, farmakokinetyka hydrochlorotiazydu, farmakokinetyka walsartanu, hydrochlorotiazyd, kinetyka wielowykładnicza, klirens nerkowy, klirens osoczowy, kumulacja w erytrocytach, narażenie układowe, objętość dystrybucji, okres półtrwania w fazie dystrybucji, okres półtrwania w fazie eliminacji, pole pod krzywą stężenia, stężenie maksymalne w osoczu, stężenie maksymalne w surowicy, walsartan, wiązanie z białkami osocza, właściwości farmakokinetyczne, współczynnik przesączania kłębuszkowego, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Eprocliv 1000 mg + 50 mg
Eprocliv to preparat łączący sytagliptynę i metforminę, wykazujący biorównoważność z jednoczesnym podawaniem tych substancji w oddzielnych tabletkach. Po doustnym podaniu 100 mg sytagliptyny osiąga ona maksymalne stężenie w osoczu (Cₘₐₓ) wynoszące 950 nM w czasie 1-4 godzin (Tₘₐₓ), z AUC około 8,52 μM•h i biodostępnością 87%. Sytagliptyna jest eliminowana głównie przez nerki w postaci niezmienionej (79%), z klirensem nerkowym około 350 ml/min i okresem półtrwania około 12,4 godziny. Metabolizm sytagliptyny jest ograniczony, głównie przez CYP3A4 i CYP2C8, bez istotnego wpływu na izoenzymy CYP, co minimalizuje ryzyko interakcji lekowych. U pacjentów z łagodnymi i umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek (GFR ≥ 45 ml/min) nie jest konieczna modyfikacja dawki, natomiast u osób z ciężkimi zaburzeniami (GFR < 45 ml/min) AUC wzrasta 2-4-krotnie, co wymaga ostrożności. Sytagliptyna jest umiarkowanie usuwana podczas hemodializy (około 13,5% dawki). U pacjentów z łagodnymi do umiarkowanych zaburzeniami wątroby oraz u osób starszych nie jest konieczne dostosowanie dawki.
aktywne wydzielanie kanalikowe, biodostępność bezwzględna, biorównoważność, cukrzyca typu 2, CYP2C8, CYP3A4, glikoproteina p, hemodializa, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, krwinki czerwone, metformina, metforminy chlorowodorek, objętość dystrybucji, przesączanie kłębuszkowe, schyłkowa niewydolność nerek, skala Child-Pugha, substancja czynna, sytagliptyna, transporter anionów organicznych-3, wiązanie z białkami osocza, wydzielanie kanalikowe, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon substancji czynnych
Ikatybant – Właściwości farmakokinetyczne
Ikatybant, stosowany w leczeniu dziedzicznego obrzęku naczynioruchowego (HAE), charakteryzuje się wysoką biodostępnością po podaniu podskórnym (97%) oraz szybkim wchłanianiem, z czasem do osiągnięcia maksymalnego stężenia (Tmax) około 30 minut. Objętość dystrybucji wynosi 20-25 litrów, a wiązanie z białkami osocza to 44%. Lek jest intensywnie metabolizowany przez enzymy proteolityczne do nieaktywnych metabolitów, które są głównie wydalane z moczem, przy czym mniej niż 10% dawki jest wydalane w postaci niezmienionej. Klirens ikatybantu wynosi 15-20 l/h i jest niezależny od dawki, a okres półtrwania w fazie eliminacji końcowej wynosi 1-2 godziny. Profil farmakokinetyczny jest podobny u zdrowych ochotników i pacjentów z HAE, a także nie wykazuje istotnych różnic między płciami czy rasami. U osób starszych (75-80 lat) obserwuje się zmniejszony klirens i zwiększoną ekspozycję na lek o 50-60% w porównaniu do osób w wieku 40 lat.
badanie kliniczne, biodostępność bezwzględna, cytochrom P450, dawkowanie leku, działanie farmakodynamiczne, dziedziczny obrzęk naczynioruchowy, ekspozycja na lek, enzymy proteolityczne, farmakokinetyka ikatybantu, ikatybant, interakcja lekowa, izoenzymy, klirens, mechanizm działania, modelowanie farmakokinetyczne, objętość dystrybucji, okres półtrwania, podanie dożylne, podanie podskórne, receptor bradykininy, stężenie maksymalne, terapia wielolekowa, wiązanie z białkami osocza, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Enoxaparin sodium LEK-AM 2 000 j.m. (20 mg)/0,2 ml
Enoksaparyna sodowa, heparyna drobnocząsteczkowa, charakteryzuje się wysoką biodostępnością (~100%) po podaniu podskórnym oraz liniową farmakokinetyką w zalecanych dawkach. Maksymalna aktywność anty-Xa w osoczu osiąga wartości od 0,2 j.m./ml (20 mg) do 1,3 j.m./ml (1,5 mg/kg mc.), z czasem do maksimum 3-5 godzin. Stan stacjonarny osiągany jest w 2-4 dniu leczenia, zależnie od schematu dawkowania, z minimalną kumulacją i niską zmiennością międzyosobniczą. Objętość dystrybucji wynosi około 4,3 l, wskazując na dystrybucję głównie w przestrzeni naczyniowej. Metabolizm zachodzi w wątrobie przez desulfację i depolimeryzację, a eliminacja odbywa się głównie przez nerki, z klirensem anty-Xa około 0,74 l/h i okresem półtrwania 5-7 godzin. Aktywność anty-IIa jest około 10-krotnie niższa niż anty-Xa, osiągając maksima 0,13-0,19 j.m./ml po 3-4 godzinach.
aktywność anty-IIa, aktywność anty-Xa, antytrombina III, AUC, biodostępność bezwzględna, biodostępność podskórna, depolimeryzacja, desulfacja, enoksaparyna sodowa, hemodializa, heparyna drobnocząsteczkowa, interakcja farmakokinetyczna, klirens anty-Xa, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, lek trombolityczny, marskość wątroby, metoda amidolityczna, objętość dystrybucji, okres półtrwania, ostry zespół wieńcowy, skala Childa-Pugha, stan stacjonarny, udar niedokrwienny mózgu, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Metformax SR Combi 100 mg + 1000 mg
Metformax SR Combi to lek złożony zawierający sytagliptynę (50 mg lub 100 mg) oraz metforminę o zmodyfikowanym uwalnianiu (500 mg lub 1000 mg). Farmakokinetyka sytagliptyny charakteryzuje się szybkim wchłanianiem (Tmax 1-4 h dla dawki 100 mg), wysoką biodostępnością (~87%) oraz eliminacją głównie przez nerki (ok. 79% w postaci niezmienionej). AUC sytagliptyny wzrasta proporcjonalnie do dawki, a jej okres półtrwania wynosi około 12,4 h. U pacjentów z łagodnymi i umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek (GFR ≥ 45 ml/min) wzrost AUC jest nieistotny klinicznie (1,2-1,6-krotny), natomiast u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami (GFR < 45 ml/min) AUC wzrasta 2-4-krotnie, co wymaga ostrożności. Sytagliptyna jest słabym inhibitorem glikoproteiny p i nie wykazuje istotnych interakcji z izoenzymami CYP. U osób starszych i dzieci (10-17 lat) farmakokinetyka jest zbliżona do dorosłych, bez konieczności modyfikacji dawki. Metformina o zmodyfikowanym uwalnianiu wykazuje opóźnione Tmax (~7 h) w porównaniu do formy natychmiastowej (2,5 h), a jej AUC po dawce 2000 mg jest porównywalne do 1000 mg formy natychmiastowej podawanej dwukrotnie dziennie. Metformina jest wydalana niemal wyłącznie przez nerki w postaci niezmienionej, z klirensem nerkowym >400 ml/min i okresem półtrwania około 6,5 h. Wchłanianie metforminy jest zmienne w zależności od posiłku, który może zwiększać AUC o 62% przy podaniu po jedzeniu.
badanie biorównoważności, biodostępność bezwzględna, CYP2C8, CYP3A4, dipeptydylopeptydaza 4, farmakokinetyka populacyjna, glikoproteina p, hemodializa, hOAT-3, klirens nerkowy, kwasica mleczanowa, objętość dystrybucji, okres półtrwania, przesączanie kłębkowe, schyłkowa niewydolność nerek, skala Child-Pugha, stężenie w osoczu, sytagliptyna i metformina, tabletka o zmodyfikowanym uwalnianiu, transporter anionów organicznych-3, wiązanie z białkami osocza, wydzielanie kanalikowe, zaburzenie czynności nerek, zależność farmakokinetyczno-farmakodynamiczna, zmienność wewnątrzosobnicza, znakowanie radioaktywne