biodostępność bezwzględna
Biodostępność bezwzględna to parametr farmakokinetyczny określający, jaka część podanej dawki leku dociera do krążenia ogólnoustrojowego w postaci niezmienionej. Wyrażana jest jako stosunek pola pod krzywą stężenia leku we krwi po podaniu pozanaczyniowym (np. doustnym, przezskórnym, domięśniowym) do pola pod krzywą po podaniu dożylnym, które przyjmuje się za 100%.
Ocena biodostępności bezwzględnej ma kluczowe znaczenie w procesie opracowywania nowych leków oraz w terapii klinicznej. Pozwala na precyzyjne określenie, w jakim stopniu substancja lecznicza jest wchłaniana i dostępna biologicznie po podaniu w określonej formie. Niższa biodostępność bezwzględna może wynikać z efektu pierwszego przejścia, niestabilności leku w przewodzie pokarmowym, słabej rozpuszczalności lub niepełnego wchłaniania.
W praktyce klinicznej znajomość biodostępności bezwzględnej umożliwia prawidłowe dostosowanie dawki leku w zależności od drogi podania. Jest ona niezbędna do zapewnienia odpowiedniego stężenia terapeutycznego leku we krwi, co bezpośrednio przekłada się na skuteczność i bezpieczeństwo farmakoterapii. Dla leków o wąskim indeksie terapeutycznym precyzyjne określenie biodostępności bezwzględnej jest szczególnie istotne.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Fimodigo 0,5 mg
Fingolimod wykazuje powolne wchłanianie po podaniu doustnym z Tmax wynoszącym 12-16 godzin oraz wysoką biodostępność około 93%. Aktywnym metabolitem jest fosforan fingolimodu, odpowiedzialny za efekt terapeutyczny. Stężenia w stanie stacjonarnym osiągane są po 1-2 miesiącach i są około 10-krotnie wyższe niż po dawce początkowej. Lek charakteryzuje się dużą objętością dystrybucji (~1200±260 l), wysokim wiązaniem z białkami osocza (>99%) oraz znaczną dystrybucją do erytrocytów (86%). Metabolizm obejmuje stereoselektywną fosforylację do aktywnego fosforanu oraz oksydacyjną biotransformację przez CYP4F2 i CYP3A4 do nieaktywnych metabolitów. Okres półtrwania fingolimodu wynosi 6-9 dni, a eliminacja odbywa się głównie przez metabolity wydalane z moczem (81%), bez wydalania leku w formie niezmienionej.
analogi ceramidowe, biodostępność bezwzględna, biotransformacja oksydacyjna, dystrybucja do krwinek czerwonych, enzym CYP3A4, farmakokinetyka fingolimodu, fosforan fingolimodu, fosforylacja, izoenzym CYP4F2, klirens fingolimodu, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą stężenia, skala Child-Pugh, stężenie w stanie stacjonarnym, stwardnienie rozsiane, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zmiana farmakokinetyczna - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Telmisartan Genoptim 80 mg
Telmisartan, substancja czynna leku Telmisartan Genoptim, charakteryzuje się biodostępnością bezwzględną około 50% z istotną zmiennością międzyosobniczą. Wchłanianie jest szybkie, jednak obecność pokarmu zmniejsza AUC0-∞ o 6-19% w zależności od dawki (40-160 mg), choć stężenia w osoczu w pierwszych 3 godzinach pozostają podobne niezależnie od przyjęcia leku z jedzeniem. Farmakokinetyka telmisartanu wykazuje nieliniowość względem dawki, z nieproporcjonalnym wzrostem Cmax i AUC powyżej 40 mg. Lek wiąże się silnie z białkami osocza (>99,5%), głównie albuminami i kwaśną alfa-1-glikoproteiną, a jego objętość dystrybucji (Vdss) wynosi około 500 litrów, co wskazuje na szeroką dystrybucję tkankową.
albumina, AUC, biodostępność bezwzględna, Cmax, dawka leku, dystrybucja tkankowa, eliminacja pozanerkowa, eliminacja wątrobowo-jelitowa, farmakokinetyka telmisartanu, klirens osoczowy, krzywa wykładnicza, kwaśna alfa-1-glikoproteina, nieliniowość farmakokinetyki, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pochodna glukuronidowa, przepływ wątrobowy krwi, sprzęganie z kwasem glukuronowym, stężenie w osoczu, substancja czynna, wiązanie z białkami osocza, zmienność międzyosobnicza - Leksykon substancji czynnych
Irbesartan – Właściwości farmakokinetyczne
Irbesartan, jako antagonista receptora angiotensyny II, wykazuje dobrą biodostępność doustną na poziomie 60-80%, z maksymalnym stężeniem w osoczu (Cmax) osiąganym po 1,5-2 godzinach, co umożliwia szybki początek działania terapeutycznego. Lek charakteryzuje się wysokim wiązaniem z białkami osocza (~96%) oraz objętością dystrybucji wynoszącą 53-93 litry, co świadczy o efektywnej penetracji do tkanek docelowych, w tym nerek i naczyń krwionośnych. Klirens całkowity irbesartanu wynosi 157-176 ml/min, natomiast klirens nerkowy jest niski (3-3,5 ml/min), co wskazuje na dominującą eliminację pozanerkową. Okres półtrwania w fazie eliminacji wynosi 11-15 godzin, co uzasadnia dawkowanie raz na dobę, a stan stacjonarny osiągany jest w ciągu 3 dni od rozpoczęcia terapii. Kumulacja leku przy wielokrotnym podawaniu jest ograniczona (<20%), minimalizując ryzyko toksyczności.
antagonista receptora angiotensyny II, biodostępność bezwzględna, biotransformacja, cytochrom P450, dawkowanie leku, działanie nefroprotekcyjne, działanie przeciwnadciśnieniowe, enzym CYP2C9, glukuronid irbesartanu, hemodializa, izoenzym CYP3A4, klirens całkowity, klirens nerkowy, kumulacja leku, kwas glukuronowy, liniowość farmakokinetyczna, maksymalne stężenie leku, marskość wątroby, nadciśnienie tętnicze, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą stężenia, stężenie leku w osoczu, wiązanie z białkami osocza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Tulip 40 mg 40 mg
Atorwastatyna, substancja czynna leku Tulip, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w ciągu 1-2 godzin. Biodostępność bezwzględna wynosi około 12%, a dostępność ogólnoustrojowa aktywnego inhibitora HMG-CoA około 30%, co jest wynikiem klirensu w przewodzie pokarmowym i efektu pierwszego przejścia wątrobowego. Lek wykazuje dużą objętość dystrybucji (~381 l) oraz wysokie wiązanie z białkami osocza (≥98%). Metabolizm odbywa się głównie przez CYP3A4, prowadząc do powstania aktywnych metabolitów hydroksylowanych, które odpowiadają za około 70% aktywności hamującej reduktazę HMG-CoA. Okres półtrwania atorwastatyny wynosi około 14 godzin, natomiast aktywność farmakodynamiczna utrzymuje się 20-30 godzin dzięki metabolitom. Atorwastatyna jest substratem transporterów OATP1B1, OATP1B3, P-gp oraz BCRP, co wpływa na jej wchłanianie i eliminację żółciową.
białko oporności raka piersi, biodostępność bezwzględna, cholesterol całkowity, efekt pierwszego przejścia, inhibitor HMG-CoA, izoenzym CYP3A4, klirens, maksymalne stężenie w osoczu, masa ciała, objętość dystrybucji, okres półtrwania, P-glikoproteina, pole pod krzywą stężenia leku, polimorfizm genu SLCO1B1, polipeptyd transportujący aniony organiczne, pompa efluksowa, rabdomioliza, reduktaza HMG-CoA, rodzinna hipercholesterolemia heterozygotyczna, skala Childa-Pugha, skala Tannera, stężenie LDL-C, stężenie maksymalne, tabletka powlekana, transporter wątrobowy - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ansifora Duo 50 mg + 1000 mg
Ansifora Duo to produkt leczniczy zawierający sytagliptynę i metforminę chlorowodorek, których farmakokinetyka została szczegółowo zbadana. Sytagliptyna po podaniu doustnym w dawce 100 mg osiąga Tmax w 1-4 godziny, z biodostępnością około 87%, AUC 8,52 μM•h i Cmax 950 nM. Lek jest eliminowany głównie przez nerki (87% dawki w postaci niezmienionej), z okresem półtrwania około 12,4 godziny i klirensem nerkowym około 350 ml/min. Metabolizm sytagliptyny jest ograniczony, głównie przez CYP3A4 i CYP2C8, bez istotnych interakcji z innymi izoenzymami CYP. Metformina osiąga Tmax po około 2,5 godziny, z biodostępnością 50-60%, nie ulega metabolizmowi i jest wydalana całkowicie przez nerki, z klirensem >400 ml/min i okresem półtrwania około 6,5 godziny. Wchłanianie metforminy jest nieliniowe i wysycalne, a stężenia terapeutyczne w osoczu nie przekraczają 1 μg/ml w stanie stacjonarnym.
AUC osoczowe, biodostępność bezwzględna, biorównoważność, cukrzyca typu 2, CYP2C8, CYP3A4, erytrocyt, farmakokinetyka, glikoproteina p, hemodializa, klirens nerkowy, krwinka czerwona, przesączanie kłębkowe, schyłkowa niewydolność nerek, skala Child-Pugha, substancja czynna, transporter anionów organicznych-3, wydzielanie kanalikowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Fragmin 2500 j.m. a.Xa/0,2 ml
Dalteparyna sodowa, substancja czynna leku Fragmin, wykazuje wysoką dostępność biologiczną wynoszącą 87 ± 6% po podaniu podskórnym, a jej działanie mierzone jest w j.m. anty-Xa. Farmakokinetyka dalteparyny charakteryzuje się ograniczoną dystrybucją tkankową (Vd 40-60 ml/kg) oraz krótkim okresem półtrwania po podaniu dożylnym (2,1-2,3 h), który ulega wydłużeniu do 3-5 godzin po podaniu podskórnym, co jest związane z opóźnionym wchłanianiem. Klirens leku u zdrowych ochotników wynosi od 15,6 do 24,6 ml/h/kg w zależności od dawki, natomiast u pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek okres półtrwania wydłuża się do 5,7 ± 2,0 h, co wskazuje na ryzyko kumulacji leku w organizmie. Wydalanie przez nerki jest główną drogą eliminacji, jednak mniej niż 5% aktywności anty-Xa jest wykrywane w moczu.
aktywność anty-Xa, biodostępność bezwzględna, choroba nowotworowa, dalteparyna sodowa, dostępność biologiczna, dystrybucja tkankowa, faza dystrybucji, Fragmin, hemodializa, heparyna drobnocząsteczkowa, klirens, klirens anty-Xa, model jednokompartmentowy, objętość dystrybucji, okres półtrwania, podanie dożylne, podanie podskórne, przewlekła niewydolność nerek, wydalanie nerkowe - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Azculem 25 mg/ml
Azacytydyna, substancja czynna leku Azculem, podawana podskórnie w dawce 75 mg/m² wykazuje szybkie wchłanianie z maksymalnym stężeniem w osoczu (Cmax) około 750 ± 403 ng/ml po 0,5 godziny. Biodostępność podskórna wynosi około 89% w porównaniu do podania dożylnego. Parametry farmakokinetyczne, takie jak AUC i Cmax, są proporcjonalne do dawki w zakresie 25-100 mg/m². Średni okres półtrwania (t½) po podaniu podskórnym wynosi 41 ± 8 minut, a klirens układowy po podaniu dożylnym to 147 ± 47 l/h. Azacytydyna jest metabolizowana głównie przez deaminazę cytydynową i ulega samoistnej hydrolizie, bez udziału enzymów cytochromu P450, UGT, SULT czy GST, co minimalizuje ryzyko interakcji farmakokinetycznych. Eliminacja odbywa się głównie przez nerki, z wydaleniem 50-85% dawki w moczu, a kumulacja leku nie występuje przy podawaniu wielokrotnym.
azacytydyna, biodostępność bezwzględna, całkowita remisja, ciężkie zaburzenie czynności nerek, deaminaza cytydyny, ekspozycja osoczowa, frakcja S9 wątroby, hodowla hepatocytów, hydroliza samoistna, izoenzym cytochromu P450, klirens, klirens układowy, łagodne zaburzenie czynności nerek, maksymalne stężenie w osoczu, młodzieńcza białaczka mielomonocytowa, nawrót molekularny, objętość dystrybucji, okres półtrwania eliminacji, ostra białaczka szpikowa, parametr farmakokinetyczny, podanie dożylne, podanie podskórne, pole pod krzywą stężenia, polimorfizm deaminazy cytydynowej, sulfotransferaza, transferaza glutationowa, UDP-glukuronozylotransferaza, umiarkowane zaburzenie czynności nerek, wydalanie nerkowe, zaburzenie czynności nerek, zespół mielodysplastyczny, zmienność międzyosobnicza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Dessette mono 75 mcg
Dezogestrel (DSG), będący składnikiem aktywnym leku Dessette mono w dawce 75 μg, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym i przekształceniem do aktywnego metabolitu etonogestrelu (ENG). Maksymalne stężenie etonogestrelu w osoczu osiągane jest po około 1,8 godziny, z biodostępnością około 70%. ENG wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (95,5-99%), głównie z albuminą, a w mniejszym stopniu z SHBG. Metabolizm dezogestrelu odbywa się głównie przez izoenzym CYP3A, prowadząc do powstania etonogestrelu, który następnie ulega sprzęganiu z siarczanami i glukuronianami, co ułatwia jego eliminację. Okres półtrwania ENG wynosi około 30 godzin, a stan stacjonarny osiągany jest po 4-5 dniach stosowania. Klirens osoczowy etonogestrelu wynosi średnio 10 l/h, a wydalanie odbywa się zarówno z moczem, jak i kałem w stosunku 1,5:1.
albumina, białka osocza, biodostępność bezwzględna, Dessette mono, dezogestrel, etonogestrel, globulina wiążąca hormony płciowe, hormony steroidowe, hydroksylacja i dehydrogenacja, klirens osoczowy, niewydolność nerek, okres półtrwania, stan stacjonarny, tabletka powlekana, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Gefitinib Krka 250 mg
Gefitynib Krka (250 mg) charakteryzuje się umiarkowanie wolnym wchłanianiem po podaniu doustnym, z maksymalnym stężeniem w osoczu (Cmax) osiąganym po 3-7 godzinach. Biodostępność bezwzględna u pacjentów onkologicznych wynosi 59%. Wchłanianie leku jest istotnie obniżone (o 47%) przy pH soku żołądkowego powyżej 5, co wynika z ograniczonej rozpuszczalności substancji czynnej w środowisku o podwyższonym pH. Spożycie pokarmu nie wpływa na ekspozycję na gefitynib. Lek wykazuje dużą objętość dystrybucji (1400 l) oraz wysoki stopień wiązania z białkami osocza (~90%), głównie albuminami i kwaśną alfa 1-glikoproteiną. Metabolizm tlenowy zachodzi głównie przez izoenzymy CYP3A4 i CYP2D6, a głównym metabolitem jest O-desmetylogefitynib, o 14-krotnie słabszym działaniu hamującym EGFR. Wydalanie odbywa się głównie z kałem w postaci metabolitów, z minimalnym (<4%) wydalaniem nerkowym. Klirens osoczowy wynosi około 500 ml/min, a okres półtrwania u pacjentów onkologicznych to 41 godzin, co powoduje kumulację leku 2-8-krotną przy dawkowaniu raz na dobę i osiągnięcie stanu stacjonarnego po 7-10 dawkach.
biodostępność bezwzględna, Cmax, Common Toxicity Criteria, CYP2D6, CYP3A4, cytochrom P450, fosfataza alkaliczna, gefitynib, guzy lite, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, klirens osoczowy, kwaśna alfa-1-glikoproteina, marskość wątroby, niewydolność wątroby, O-desmetylogefitynib, objętość dystrybucji, okres półtrwania, P-glikoproteina, przerzuty do wątroby, receptor EGFR, stan stacjonarny, wiązanie z białkami osocza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Darunavir Synoptis 400 mg
Darunawir, stosowany w skojarzeniu z kobicystatem lub rytonawirem, wykazuje wyższą ekspozycję u pacjentów zakażonych HIV-1 w porównaniu z osobami zdrowymi, co wiąże się ze zwiększonym stężeniem kwaśnej glikoproteiny α1 (AAG) i większym wiązaniem z białkami osocza (~95%). Metabolizm darunawiru odbywa się głównie przez CYP3A4, a inhibitory tego enzymu, takie jak rytonawir i kobicystat, znacząco zwiększają stężenia leku w osoczu (np. rytonawir 100 mg podany dwa razy na dobę powoduje około 14-krotny wzrost ekspozycji). Biodostępność darunawiru po podaniu doustnym wynosi około 37%, wzrastając do 82% w obecności rytonawiru. Maksymalne stężenie (Cmax) osiągane jest po 2,5-4 godzinach, a okres półtrwania przy jednoczesnym podawaniu rytonawiru wynosi około 15 godzin. Dawkowanie u dzieci i młodzieży o masie ciała ≥15 kg, zarówno wcześniej leczonych, jak i nieleczonych przeciwretrowirusowo, prowadzi do ekspozycji porównywalnej z dorosłymi, co potwierdza skuteczność schematów dawkowania opartych na masie ciała.
biodostępność bezwzględna, indukcja enzymów, inhibitor CYP3A, izoenzym CYP3A, izoenzym CYP3A4, klirens kreatyniny, klirens wewnątrznaczyniowy, kobicystat, komórka CD4+, kwaśna glikoproteina α1, leczenie przeciwretrowirusowe, maksymalne stężenie w osoczu, mikrosom wątrobowy, mutacja DRV-RAM, objętość dystrybucji, okres półtrwania, rytonawir, skala Child-Pugh, wiremia HIV-1 RNA, wolna frakcja darunawiru, wzmocnienie farmakokinetyczne - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Candezek Combi 16 mg + 5 mg
Candezek Combi zawiera kandesartan cyleksetylu i amlodypinę, których farmakokinetyka determinuje skuteczność i bezpieczeństwo terapii. Kandesartan wykazuje biodostępność około 14% (kapsułki), Tmax 3-4 godziny, silne (>99%) wiązanie z białkami osocza, objętość dystrybucji 0,1 l/kg oraz okres półtrwania około 9 godzin. Eliminacja zachodzi głównie przez mocz (26% w postaci niezmienionej) i kał (56% niezmienionej substancji). Metabolizm jest minimalny, głównie przez CYP2C9, bez istotnych interakcji z innymi izoenzymami CYP. U pacjentów w podeszłym wieku i z niewydolnością nerek obserwuje się wzrost Cmax i AUC (odpowiednio do 50% i 110%), co wymaga monitorowania, choć nie zwiększa ryzyka działań niepożądanych. W niewydolności wątroby AUC kandesartanu wzrasta o 20-80%.
biodostępność amlodypiny, biodostępność bezwzględna, ciężkie zaburzenia czynności nerek, cytochrom P450, eliminacja nerkowa, enzym CYP2C9, filtracja kłębuszkowa, hemodializa, izoenzym CYP1A2, kandesartan cyleksetylu, klirens amlodypiny, klirens nerkowy, klirens osoczowy, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pacjent w podeszłym wieku, Tmax, wiązanie z białkami osocza, wydzielanie kanalikowe, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zastoinowa niewydolność serca