Właściwości farmakokinetyczne
Piracetam Espefa 800 mg

Charakterystyka farmakokinetyki piracetamu

Piracetam charakteryzuje się farmakokinetyką liniową, która nie ulega zmianom w czasie. Badania obejmujące szeroki zakres dawek leku wykazały małą zmienność międzyosobniczą, co potwierdza wysoką przenikalność, dobrą rozpuszczalność i minimalny metabolizm substancji. Okres półtrwania piracetamu w osoczu wynosi około 5 godzin, zarówno u zdrowych ochotników, jak i u osób chorych. Stan stacjonarny jest osiągany po 3 dniach stosowania leku.¹

Wchłanianie piracetamu

Piracetam po podaniu doustnym wchłania się szybko i w znacznym stopniu. Przyjęty na czczo osiąga maksymalne stężenie w osoczu po około godzinie od podania. Biodostępność bezwzględna form doustnych jest bliska 100%. Spożywanie posiłków nie wpływa na zakres wchłaniania, jednak zmniejsza maksymalne stężenie (Cmax) o 17% i wydłuża czas do osiągnięcia stężenia maksymalnego (tmax) z 1 do 1,5 godziny. Po pojedynczej dawce doustnej 3,2 g maksymalne stężenie w osoczu wynosi zwykle 84 µg/ml, natomiast przy wielokrotnym podawaniu dawki 3,2 g trzy razy na dobę osiąga wartość 115 µg/ml.²

Dystrybucja piracetamu

Piracetam nie wiąże się z białkami osocza. Objętość dystrybucji wynosi około 0,6 l/kg. Ważną cechą leku jest zdolność przenikania przez barierę krew-mózg, co potwierdzono wykrywając lek w płynie mózgowo-rdzeniowym po podaniu dożylnym. Dla płynu mózgowo-rdzeniowego tmax wynosi około 5 godzin, a okres półtrwania około 8,5 godziny. Badania na zwierzętach wykazały najwyższe stężenia piracetamu w korze mózgu (płaty czołowy, ciemieniowy i potyliczny), w korze móżdżku oraz zwojach podstawy mózgu. Lek przenika do wszystkich tkanek z wyjątkiem tkanki tłuszczowej, przenika także przez barierę łożyskową i błony komórkowe izolowanych erytrocytów.³

Metabolizm piracetamu

Dostępne dane wskazują, że piracetam nie jest metabolizowany w organizmie. Potwierdza to znaczne wydłużenie okresu półtrwania w osoczu u pacjentów z bezmoczem oraz fakt, że większość przyjętej dawki piracetamu jest wykrywana w moczu w postaci niezmienionej.⁴

Eliminacja piracetamu

Okres półtrwania piracetamu w osoczu u osób dorosłych wynosi około 5 godzin, niezależnie od drogi podania (doustnej czy dożylnej). Całkowity klirens ustrojowy kształtuje się na poziomie 80-90 ml/min. Lek jest wydalany głównie przez nerki (80-100% dawki) w procesie przesączania kłębuszkowego.⁵

Liniowość farmakokinetyki

Właściwości farmakokinetyczne piracetamu wykazują charakter liniowy w szerokim zakresie dawek od 0,8 do 12 g. Parametry farmakokinetyczne, takie jak okres półtrwania i klirens, nie ulegają zmianom w zależności od wielkości dawki i czasu trwania leczenia.⁶

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Różnice związane z płcią

Badania biorównoważności różnych postaci leku w dawce 2,4 g wykazały, że wartości Cmax i AUC są około 30% większe u kobiet niż u mężczyzn. Jednocześnie po uwzględnieniu różnic masy ciała, wartości klirensu są porównywalne u obu płci.⁷

Różnice rasowe

Bezpośrednie badania farmakokinetyki u osób różnych ras nie były prowadzone. Porównania danych osób rasy białej i żółtej, uczestniczących w różnych badaniach, wskazują na podobne wartości parametrów farmakokinetycznych. Ze względu na fakt, że piracetam jest wydalany głównie przez nerki, a między rasami nie występują istotne różnice dotyczące klirensu kreatyniny, nie należy oczekiwać znaczących różnic w farmakokinetyce leku u osób o różnym pochodzeniu etnicznym.⁸

Osoby w podeszłym wieku

U osób w podeszłym wieku obserwuje się wydłużenie okresu półtrwania piracetamu, co jest związane ze zmniejszeniem czynności nerek w tej grupie pacjentów.⁹

Dzieci

Nie przeprowadzono badań dotyczących farmakokinetyki piracetamu w populacji pediatrycznej.¹⁰

Zaburzenia czynności nerek

Klirens piracetamu wykazuje silną korelację z klirensem kreatyniny. Z tego powodu u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek zaleca się modyfikację dawki dobowej piracetamu odpowiednio do wartości klirensu kreatyniny. U osób z bezmoczem w schyłkowym stadium niewydolności nerek okres półtrwania piracetamu ulega znacznemu wydłużeniu do 59 godzin. Podczas standardowej 4-godzinnej dializy usuwa się 50-60% piracetamu z organizmu.¹¹

Zaburzenia czynności wątroby

Wpływ zaburzeń czynności wątroby na farmakokinetykę piracetamu nie był przedmiotem badań. Ponieważ 80-100% dawki leku jest wydalane z moczem, nie należy oczekiwać, aby zaburzenia czynności wątroby powodowały istotne zmiany w procesie wydalania piracetamu.¹²

Podsumowanie parametrów farmakokinetycznych piracetamu