biodostępność bezwzględna
Biodostępność bezwzględna to parametr farmakokinetyczny określający, jaka część podanej dawki leku dociera do krążenia ogólnoustrojowego w postaci niezmienionej. Wyrażana jest jako stosunek pola pod krzywą stężenia leku we krwi po podaniu pozanaczyniowym (np. doustnym, przezskórnym, domięśniowym) do pola pod krzywą po podaniu dożylnym, które przyjmuje się za 100%.
Ocena biodostępności bezwzględnej ma kluczowe znaczenie w procesie opracowywania nowych leków oraz w terapii klinicznej. Pozwala na precyzyjne określenie, w jakim stopniu substancja lecznicza jest wchłaniana i dostępna biologicznie po podaniu w określonej formie. Niższa biodostępność bezwzględna może wynikać z efektu pierwszego przejścia, niestabilności leku w przewodzie pokarmowym, słabej rozpuszczalności lub niepełnego wchłaniania.
W praktyce klinicznej znajomość biodostępności bezwzględnej umożliwia prawidłowe dostosowanie dawki leku w zależności od drogi podania. Jest ona niezbędna do zapewnienia odpowiedniego stężenia terapeutycznego leku we krwi, co bezpośrednio przekłada się na skuteczność i bezpieczeństwo farmakoterapii. Dla leków o wąskim indeksie terapeutycznym precyzyjne określenie biodostępności bezwzględnej jest szczególnie istotne.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Polsart 40 mg
Telmisartan, substancja czynna leku Polsart dostępnego w dawkach 40 mg i 80 mg, jest wybiórczym antagonistą receptora angiotensyny II typu AT1, stosowanym w terapii nadciśnienia tętniczego. Charakteryzuje się biodostępnością około 50%, wysokim (>99,5%) wiązaniem z białkami osocza (albuminy i kwaśna alfa-1-glikoproteina) oraz dużą objętością dystrybucji (~500 l). Metabolizm zachodzi głównie przez sprzęganie do nieaktywnych metabolitów glukuronidowych. Telmisartan wykazuje nieliniową farmakokinetykę, szczególnie dla dawek powyżej 40 mg, z nieproporcjonalnym wzrostem Cₘₐₓ i AUC. Pokarm zmniejsza AUC o 6% przy dawce 40 mg i o 19% przy dawce 160 mg, jednak stężenia w osoczu w pierwszych 3 godzinach pozostają podobne niezależnie od przyjęcia leku z jedzeniem lub na czczo. Okres półtrwania eliminacji przekracza 20 godzin, co umożliwia dawkowanie raz na dobę, a eliminacja następuje głównie z kałem (>99% w postaci niezmienionej), z minimalnym wydalaniem nerkowym (<1%).
albumina, antagonista receptora angiotensyny II, biodostępność bezwzględna, dawkowanie dobowe, dializa, dystrybucja tkankowa, efekt hipotensyjny, efekt pierwszego przejścia, interakcja lekowa, klirens osoczowy, kwaśna alfa-1-glikoproteina, nadciśnienie tętnicze, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania w fazie eliminacji, pole powierzchni pod krzywą, przepływ wątrobowy krwi, stężenie maksymalne, stężenie w osoczu, telmisartan, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Eprocliv 850 mg + 50 mg
Produkt leczniczy Eprocliv zawiera sytagliptynę i metforminę, których farmakokinetyka została szczegółowo zbadana. Sytagliptyna charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie (Cmax) 950 nM w ciągu 1-4 godzin, z AUC wynoszącym 8,52 μM•h i biodostępnością około 87%. Jej eliminacja odbywa się głównie przez nerki (79% w postaci niezmienionej), z klirensem nerkowym około 350 ml/min i okresem półtrwania około 12,4 godziny. Metabolizm sytagliptyny jest ograniczony, głównie przez CYP3A4 i CYP2C8, bez istotnego wpływu na inne izoenzymy CYP. Farmakokinetyka sytagliptyny jest podobna u osób zdrowych i pacjentów z cukrzycą typu 2, a jej podawanie nie wymaga dostosowania dawki u pacjentów z łagodnymi i umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek (GFR ≥ 45 ml/min), natomiast u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (GFR < 30 ml/min) obserwuje się 4-krotne zwiększenie AUC, co wymaga uwagi klinicznej. Metformina osiąga Cmax po około 2,5 godzinach, z biodostępnością 50-60%, jest wydalana w postaci niezmienionej z moczem, a jej okres półtrwania wynosi około 6,5 godziny. Wchłanianie metforminy jest nieliniowe i częściowo zależne od przyjmowania pokarmu, który zmniejsza Cmax o 40% i AUC o 25%.
biodostępność bezwzględna, ciężkie zaburzenia czynności nerek, Cmax, cukrzyca typu 2, CYP3A4, DPP-4, farmakokinetyka populacyjna, farmakokinetyka sytagliptyny, glikoproteina p, hemodializa, hOAT-3, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, łagodne zaburzenia czynności nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, przesączanie kłębuszkowe, schyłkowa niewydolność nerek, skala Child-Pugha, sytagliptyna i metformina, umiarkowane zaburzenia czynności nerek, wydzielanie kanalikowe, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Abagat 150 mg
Dabigatran eteksylan po podaniu doustnym ulega szybkiemu przekształceniu do aktywnego dabigatranu, z biodostępnością około 6,5%. Maksymalne stężenie (Cmax) osiągane jest w 0,5-2 godziny u zdrowych osób, natomiast po zabiegach chirurgicznych czas ten wydłuża się do około 6 godzin z powodu wpływu znieczulenia i porażenia perystaltyki. Pokarm nie zmienia biodostępności, lecz opóźnia czas osiągnięcia Cmax o 2 godziny. Dabigatran wykazuje umiarkowaną dystrybucję tkankową (objętość dystrybucji 60-70 l) i niski stopień wiązania z białkami osocza (34-35%). Lek jest wydalany głównie z moczem (85%), z okresem półtrwania około 11 godzin u osób starszych, który wydłuża się do 12-14 godzin po wielokrotnym podaniu. U pacjentów z niewydolnością nerek okres półtrwania wzrasta proporcjonalnie do stopnia upośledzenia funkcji nerek (np. do 27,2 h przy CrCL <30 mL/min).
acyloglukuronid, białko transportowe P-gp, biodostępność bezwzględna, Cmax, dabigatran eteksylan, działanie przeciwzakrzepowe, hemodializa, hydroksypropylometyloceluloza, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym cytochromu P450, klasyfikacja Childa-Pugha, migotanie przedsionków, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania eliminacji, porażenie perystaltyki przewodu pokarmowego, profil farmakokinetyczny, przesączanie kłębuszkowe, schyłkowa niewydolność nerek, umiarkowana niewydolność nerek, wskaźnik przesączania kłębuszkowego, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Sytagliptyna + Metforminy chlorowodorek Reddy 50 mg + 1000 mg
Produkt leczniczy zawierający sytagliptynę i metforminę charakteryzuje się korzystnym profilem farmakokinetycznym, potwierdzonym badaniami biorównoważności. Sytagliptyna wykazuje wysoką biodostępność bezwzględną (~87%), szybkie wchłanianie z Tmax wynoszącym 1-4 godziny oraz znaczną dystrybucję do tkanek (Vd ~198 L). Metabolizm sytagliptyny jest ograniczony, głównie przez CYP3A4 i CYP2C8, a eliminacja odbywa się przede wszystkim przez nerki (79% w postaci niezmienionej), z okresem półtrwania około 12,4 godziny i klirensem nerkowym około 350 ml/min. Metformina wykazuje biodostępność 50-60%, Tmax około 2,5 godziny, nieznaczne wiązanie z białkami osocza oraz szeroki zakres objętości dystrybucji (63-276 L). Metformina nie ulega metabolizmowi i jest wydalana z moczem w postaci niezmienionej, z klirensem nerkowym przekraczającym 400 ml/min i okresem półtrwania około 6,5 godziny. Wchłanianie metforminy jest nieliniowe i ulega zmniejszeniu pod wpływem pokarmu, co skutkuje obniżeniem Cmax o 40% i AUC o 25%, natomiast sytagliptyna może być podawana niezależnie od posiłków bez wpływu na farmakokinetykę.
biodostępność bezwzględna, biorównoważność, ciężkie zaburzenie czynności nerek, CYP3A4, eliminacja leku, glikoproteina p, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, metformina, objętość dystrybucji, okres półtrwania, przesączanie kłębkowe, schyłkowa niewydolność nerek, skala Child-Pugh, stężenie w stanie stacjonarnym, sytagliptyna, transporter anionów organicznych, umiarkowane zaburzenie czynności nerek, wydzielanie kanalikowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Myrelez 60 mg
Lanreotyd, substancja czynna Myrelez, charakteryzuje się ograniczoną dystrybucją pozanaczyniową (objętość dystrybucji 16,1 l) oraz szybkim klirensem po podaniu dożylnym (23,7 l/h) z okresem półtrwania 1,14 godziny. Po głębokim podskórnym podaniu w dawkach 60, 90 i 120 mg obserwuje się wysoką biodostępność (69-78,4%) oraz długi okres półtrwania eliminacji (23,3-30,1 dni). Maksymalne stężenia (Cmax) w surowicy osiągane są w ciągu 7-12 godzin, a stan stacjonarny po 4 iniekcjach co 4 tygodnie cechuje się stabilnym profilem farmakokinetycznym z umiarkowanym wskaźnikiem fluktuacji (81-108%). U pacjentów z akromegalią i guzami neuroendokrynnymi (GEP-NET) kinetyka lanreotydu jest liniowa, a w populacji GEP-NET stężenia w stanie stacjonarnym wynoszą średnio Cmax 13,9 ng/ml i Cmin 6,56 ng/ml, z okresem półtrwania około 50 dni.
akromegalia, biodostępność bezwzględna, ciężka niewydolność nerek, dystrybucja pozanaczyniowa, GEP-NET, guzy neuroendokrynne żołądkowo-jelitowo-trzustkowe, iniekcja podskórna, kinetyka pierwszego rzędu, klasyfikacja Child-Pugh, lanreotyd, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, podanie dożylne, pole pod krzywą stężenia, stan stabilny, stan stacjonarny, substancja czynna, właściwości farmakokinetyczne, wydalanie lanreotydu, wydalanie z żółcią - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Uronorm 10 mg
Bursztynian solifenacyny, substancja czynna preparatu Uronorm, wykazuje liniową farmakokinetykę w dawkach terapeutycznych 5-40 mg, z wysoką biodostępnością około 90% i Tmax wynoszącym 3-8 godzin, niezależnym od dawki. Lek charakteryzuje się dużą objętością dystrybucji (~600 l) oraz wysokim wiązaniem z białkami osocza (~98%), głównie z kwaśną α1-glikoproteiną. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie przez CYP3A4, z udziałem alternatywnych szlaków metabolicznych, co ma znaczenie kliniczne przy zaburzeniach czynności wątroby i stosowaniu inhibitorów CYP3A4. Okres półtrwania wynosi 45-68 godzin, umożliwiając dawkowanie raz na dobę. Eliminacja odbywa się głównie z moczem (70% aktywności promieniotwórczej po 26 dniach), z udziałem metabolitów, z których tylko 4R-hydroksysolifenacyna jest aktywna farmakologicznie.
4R-hydroksy-N-tlenek solifenacyny, 4R-hydroksysolifenacyna, AUC, biodostępność bezwzględna, bursztynian solifenacyny, Cmax, CYP3A4, farmakokinetyka solifenacyny, hemodializa, hipoproteinemia, inhibitor CYP3A4, interakcja lekowa, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, klirens solifenacyny, klirens układowy, liniowa farmakokinetyka, N-glukuronid, N-tlenek solifenacyny, objętość dystrybucji, T½, Tmax, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, α1-glikoproteina - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Hastina 21 0,02 mg + 3 mg
Hastina 21 zawiera 0,02 mg etynyloestradiolu oraz 3 mg drospirenonu, które charakteryzują się specyficznymi właściwościami farmakokinetycznymi. Drospirenon po podaniu doustnym osiąga maksymalne stężenie około 38 ng/ml w 1-2 godziny, z biodostępnością 76-85% i okresem półtrwania 31 godzin. Wiąże się głównie z albuminami, nie z SHBG ani CBG, a jego metabolizm zachodzi głównie poza układem cytochromu P450, z klirensem 1,5 ± 0,2 ml/min/kg. Metabolity wydalane są kałem i moczem w stosunku 1,2-1,4, z okresem półtrwania eliminacji około 40 godzin. W stanie stacjonarnym stężenie drospirenonu kumuluje się do około 70 ng/ml po 8 dniach, z współczynnikiem kumulacji około 3. U pacjentek z łagodnymi i umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek oraz wątroby obserwuje się zmiany klirensu i stężenia drospirenonu, jednak bez istotnego wpływu na stężenie potasu w surowicy, co wskazuje na dobrą tolerancję preparatu w tych grupach.
3-siarczan 4, 5-dihydrodrospirenonu, biodostępność, biodostępność bezwzględna, cytochrom P450 3A4, drospirenon, efekt pierwszego przejścia, etynyloestradiol, globulina wiążąca hormony płciowe, globulina wiążąca kortykosteroidy, hiperkaliemia, hydroksylacja pierścienia aromatycznego, klirens drospirenonu, klirens etynyloestradiolu, kwasowa postać drospirenonu, łagodne zaburzenia czynności nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, skala Child-Pugh, spironolakton, umiarkowane zaburzenia czynności nerek, umiarkowane zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Clabilla Gem 20 mg
Bilastyna, substancja czynna leku Clabilla Gem 20 mg, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) po około 1,3 godziny, z biodostępnością około 61%. Lek wykazuje liniową farmakokinetykę w dawkach od 5 do 220 mg, bez kumulacji przy stosowaniu powtarzalnych dawek. Bilastyna jest substratem glikoproteiny P oraz transporterów OATP, co może prowadzić do interakcji z inhibitorami tych białek (np. ketokonazol, erytromycyna, diltiazem, sok grejpfrutowy), jednak hamowanie transporterów w osoczu jest klinicznie nieistotne ze względu na wysokie wartości IC50 (≥ 300 μM) w porównaniu do Cmax. Lek wiąże się z białkami osocza w 84-90%, nie indukuje ani nie hamuje izoenzymów CYP450, a ponad 95% dawki jest wydalane w postaci niezmienionej (28,3% z moczem, 66,5% z kałem), co potwierdza brak istotnego metabolizmu.
alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, białko oporności raka piersi, bilastyna, biodostępność bezwzględna, czas półtrwania, dawkowanie dobowe, dystrybucja leku, glikoproteina p, interakcja lekowa, izoenzymy cytochromu P450, kumulacja substancji czynnej, liniowa farmakokinetyka, maksymalne stężenie w osoczu, niewydolność nerek, okres półtrwania, pole pod krzywą stężeń, polipeptydy transportujące aniony organiczne, przewlekła pokrzywka, stężenie leku w osoczu, transportery nerkowe, wchłanianie leku, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby