Właściwości farmakokinetyczne
Betesda 20 mg/ml

Właściwości farmakokinetyczne escytalopramu

Właściwości farmakokinetyczne leku Betesda (escytalopram 20 mg/ml) obejmują procesy wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i eliminacji substancji czynnej w organizmie. Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę poszczególnych parametrów farmakokinetycznych escytalopramu, istotnych dla właściwego stosowania produktu leczniczego w praktyce klinicznej.¹

Wchłanianie

Escytalopram charakteryzuje się prawie całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym, co zachodzi niezależnie od obecności pokarmu w przewodzie pokarmowym. Średni czas osiągnięcia maksymalnego stężenia w osoczu (Tmax) wynosi 4 godziny po zastosowaniu dawki wielokrotnej. Biodostępność bezwzględna escytalopramu szacowana jest na około 80%, co jest wartością zbliżoną do racemicznego cytalopramu.²

Dystrybucja

Po podaniu doustnym escytalopramu, pozorna objętość dystrybucji (Vd, β/F) mieści się w zakresie od 12 do 26 l/kg masy ciała. Wiązanie z białkami osocza dotyczy zarówno escytalopramu, jak i jego głównych metabolitów i wynosi mniej niż 80%. Ten umiarkowany stopień wiązania z białkami sugeruje niskie ryzyko interakcji wynikających z wypierania leków z połączeń białkowych.³

Metabolizm

Metabolizm wątrobowy escytalopramu prowadzi głównie do powstania metabolitów demetylowanych i didemetylowanych. Obydwa te metabolity zachowują aktywność farmakologiczną. Dodatkowo możliwe jest utlenienie azotu z utworzeniem metabolitu w postaci N-tlenku. Zarówno substancja macierzysta, jak i jej metabolity ulegają częściowej glukuronidacji.

Po wielokrotnym podaniu escytalopramu, względny udział poszczególnych metabolitów w całkowitym stężeniu leku w osoczu wynosi:

• Metabolit demetylowany: 28-31% stężenia escytalopramu
• Metabolit didemetylowany: <5% stężenia escytalopramu

W procesie biotransformacji escytalopramu do metabolitu demetylowanego kluczową rolę odgrywa izoenzym CYP2C19 układu cytochromu P450. W mniejszym stopniu w metabolizmie uczestniczą również izoenzymy CYP3A4 oraz CYP2D6.⁴

Eliminacja

Okres półtrwania escytalopramu wyznaczony w fazie eliminacji (t1/2β) po podaniu dawki wielokrotnej wynosi około 30 godzin. Klirens osoczowy po podaniu doustnym kształtuje się na poziomie około 0,6 l/min. Metabolity charakteryzują się znamiennie dłuższym okresem półtrwania niż substancja macierzysta.

Escytalopram i jego główne metabolity są eliminowane zarówno drogą wątrobową (metaboliczną), jak i nerkową. Przeważająca część dawki jest wydalana z moczem w postaci metabolitów.⁵

Liniowość i stan stacjonarny

Farmakokinetyka escytalopramu ma charakter liniowy, co oznacza, że stężenie leku w osoczu jest proporcjonalne do podanej dawki. Stan stacjonarny stężenia w osoczu jest osiągany po około tygodniu stosowania. Przy podawaniu standardowej dawki dobowej 10 mg, średnie stężenie w stanie stacjonarnym wynosi 50 nmol/l, z typowym zakresem od 20 do 125 nmol/l.⁶

Wpływ czynników patofizjologicznych na farmakokinetykę

Wiek pacjenta

U pacjentów w podeszłym wieku (powyżej 65 lat) obserwuje się wolniejszą eliminację escytalopramu w porównaniu z osobami młodszymi. Wartość pola pod krzywą stężenie-czas (AUC) jest u osób starszych o około 50% większa niż u młodych zdrowych ochotników. Ta różnica powinna być uwzględniona podczas ustalania dawkowania u pacjentów geriatrycznych.⁷

Zaburzenia czynności wątroby

U pacjentów z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby (klasyfikacja Childa i Pugha A i B) obserwowano istotne zmiany parametrów farmakokinetycznych escytalopramu:

• Okres półtrwania był około dwukrotnie dłuższy
• Ekspozycja na lek (mierzona jako AUC) była o około 60% większa niż u osób z prawidłową czynnością wątroby

Te zmiany wskazują na konieczność modyfikacji dawkowania u pacjentów z upośledzoną funkcją wątroby.⁸

Zaburzenia czynności nerek

U pacjentów z zaburzeniem czynności nerek (klirens kreatyniny 10-53 ml/min) badania prowadzone z racemicznym cytalopramem wykazały:

• Dłuższy okres półtrwania leku
• Niewielkie zwiększenie wartości pola pod krzywą stężenie-czas (AUC)

Stężenia metabolitów escytalopramu w osoczu nie były badane u pacjentów z niewydolnością nerek, ale można przewidywać ich zwiększenie. Ta informacja jest istotna przy ustalaniu schematu dawkowania u pacjentów z upośledzoną funkcją nerek.⁹

Polimorfizm genetyczny

Polimorfizm genetyczny wpływający na aktywność enzymów metabolizujących leki może znacząco modyfikować farmakokinetykę escytalopramu:

• U osób wolno metabolizujących przy udziale CYP2C19 stężenie escytalopramu w osoczu było dwukrotnie wyższe niż u osób o szybkim metabolizmie
• U osób z wolniejszym metabolizmem przy udziale izoenzymu CYP2D6 nie zaobserwowano istotnych zmian w narażeniu na escytalopram

Informacje te mają znaczenie przy doborze dawki u pacjentów z genetycznie uwarunkowanymi zaburzeniami aktywności enzymów wątrobowych.¹⁰