teratogenność
Teratogenność to zdolność czynnika (substancji chemicznej, leku, czynnika fizycznego lub biologicznego) do wywoływania wad rozwojowych u płodu podczas ciąży. Substancje teratogenne mogą zakłócać prawidłowy rozwój embrionalny, prowadząc do anomalii strukturalnych, funkcjonalnych lub metabolicznych.
Wrażliwość płodu na działanie czynników teratogennych jest najwyższa w pierwszym trymestrze ciąży, szczególnie między 3. a 8. tygodniem, gdy zachodzą kluczowe procesy organogenezy. Efekt teratogenny zależy od dawki czynnika, czasu ekspozycji oraz indywidualnej podatności genetycznej.
Do znanych czynników teratogennych należą niektóre leki (np. talidomid, izotretynoina, warfaryna, niektóre leki przeciwpadaczkowe), alkohol etylowy, promieniowanie jonizujące oraz infekcje (np. różyczka, cytomegalia, toksoplazmoza). Ocena potencjału teratogennego jest kluczowym elementem badań przedklinicznych nowych leków i podstawą klasyfikacji bezpieczeństwa farmakoterapii w ciąży.
W praktyce klinicznej znajomość potencjału teratogennego substancji ma fundamentalne znaczenie przy planowaniu farmakoterapii u kobiet w wieku rozrodczym oraz podczas ciąży. Wymaga to starannego wyważenia korzyści terapeutycznych dla matki względem potencjalnego ryzyka dla rozwijającego się płodu.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tramadol hydrochloride + Paracetamol Accord 37,5 mg + 325 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa produktu leczniczego Tramadol hydrochloride + Paracetamol Accord (37,5 mg + 325 mg) wykazały brak działania teratogennego zarówno w modelach zwierzęcych, jak i w badaniach klinicznych. W badaniach na szczurach, dawka 50/434 mg/kg mc. (8,3-krotność maksymalnej dawki terapeutycznej u człowieka) wywołała embriotoksyczność objawiającą się zmniejszeniem masy ciała płodów oraz zwiększoną liczbą dodatkowych żeber, jednak bez cech teratogenności. Niższe dawki 25/217 mg/kg (4,15x) oraz 10/87 mg/kg (1,66x) nie wykazały toksycznego wpływu na zarodek ani płód. Tramadol przenika przez łożysko, ale nie wpływa negatywnie na płodność samców i samic, a paracetamol w dawkach terapeutycznych nie wykazuje działania teratogennego ani hepatotoksycznego.
badanie mutagenności, badanie przedkliniczne, badanie rakotwórczości, chlorowodorek tramadolu, dawka niehepatotoksyczna, dawka terapeutyczna, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, efekt toksyczny, embriotoksyczność, kostnienie, paracetamol, płodność, profil bezpieczeństwa, przenikanie przez łożysko, rozwój narządów, teratogenność, toksyczność reprodukcyjna, tramadol - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Co-Amlessa 4 mg + 10 mg + 1,25 mg
Przeprowadzone badania przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania peryndoprylu, indapamidu i amlodypiny, zarówno indywidualnie, jak i w skojarzeniu w produkcie Co-Amlessa, wykazały korzystny profil toksykologiczny. Peryndopryl wykazywał odwracalne uszkodzenia nerek u szczurów i małp przy przewlekłym podawaniu, bez potencjału mutagennego i rakotwórczego. Badania reprodukcyjne nie wykazały embriotoksyczności ani teratogenności, choć inhibitory ACE mogą powodować działania niepożądane w późnym okresie rozwoju płodowego. Indapamid, podawany w dawkach od 40 do 8000-krotnie wyższych niż terapeutyczne, wywoływał spodziewane efekty moczopędne, a toksyczność ostra wiązała się z farmakologicznym działaniem leku. Testy mutagenności i rakotwórczości indapamidu były negatywne. Skojarzenie peryndoprylu z indapamidem wykazało nieco większą toksyczność, głównie żołądkowo-jelitową i matczyną, jednak przy dawkach znacznie przekraczających terapeutyczne, bez nasilenia nefrotoksyczności.
amlodypina, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie rakotwórczości, diuretyk, działanie farmakologiczne, działanie moczopędne, embriotoksyczność, hormon folikulotropowy, indapamid, inhibitor ACE, inhibitor konwertazy angiotensyny, margines bezpieczeństwa, peryndopryl, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, profil toksykologiczny, rozszerzenie naczyń obwodowych, teratogenność, test mutagenności, testosteron, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność żołądkowo-jelitowa, wada wrodzona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Convival Chrono
Convival Chrono (sodu walproinian) wymaga szczególnej uwagi klinicznej ze względu na ryzyko zwiększenia częstości napadów padaczkowych, wystąpienia nowych typów napadów oraz poważnych działań niepożądanych, takich jak ciężkie uszkodzenie wątroby, zapalenie trzustki i ryzyko samobójstw. Szczególnie narażone są niemowlęta i dzieci poniżej 3 lat z ciężką padaczką, stosujące wielolekową terapię przeciwpadaczkową, a także pacjenci z chorobami mitochondrialnymi, w tym mutacjami genu POLG. Monitorowanie czynności wątroby (w tym czasu protrombinowego) jest kluczowe w pierwszych 6 miesiącach leczenia, zwłaszcza między 2 a 12 tygodniem terapii. W przypadku nieprawidłowości należy przerwać leczenie i unikać jednoczesnego stosowania salicylanów oraz karbapenemów. Należy również zwracać uwagę na objawy wczesnego uszkodzenia wątroby, takie jak osłabienie, brak apetytu, senność, wymioty i ból brzucha, oraz na nasilenie napadów padaczkowych.
aminotransferaza, ataksja móżdżkowa, bilirubina, choroba afektywna dwubiegunowa, choroba mitochondrialna, choroba wątroby, ciała ketonowe, czas protrombinowy, czynnik krzepnięcia, encefalopatia, fibrynogen, hiperamonemia, interakcja farmakokinetyczna, karbapenem, lek przeciwpadaczkowy, migrena z aurą, miopatia, morfologia krwi, myśli samobójcze, napad padaczkowy, neuropatia aksonalna, niedobór palmitoilotransferazy karnitynowej, niewydolność nerek, oftalmoplegia, opóźniony rozwój psychomotoryczny, ostra niewydolność wątroby, padaczka lekooporna, rabdomioliza, sodu walproinian, stan padaczkowy, teratogenność, test krzepnięcia, toczeń rumieniowaty, uszkodzenie mózgu, uszkodzenie wątroby, wkładka wewnątrzmaciczna, wrodzona wada rozwojowa, zaburzenie neurorozwojowe, zapalenie trzustki, zespół Alpersa-Huttenlochera, żółtaczka - Leksykon substancji czynnych
Allicyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Allicyna, główny aktywny składnik czosnku (Allium sativum L.), obecna m.in. w preparacie Alliomint w dawce nie mniejszej niż 0,6 mg na tabletkę zawierającą 300 mg sproszkowanej cebuli czosnku, wykazuje istotne braki w danych toksykologicznych. Brakuje informacji dotyczących toksyczności ostrej, potencjału teratogennego, kancerogennego oraz genotoksycznego allicyny, co ogranicza pełną ocenę bezpieczeństwa jej stosowania. Szczególnie niepokojące są doniesienia o negatywnym wpływie czosnku na męski układ rozrodczy, w tym osłabienie spermatogenezy u szczurów, co wymaga dalszych badań w zakresie wpływu allicyny na reprodukcję.
- Leksykon substancji czynnych
Mykofenolan mofetylu – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Mykofenolan mofetylu, stosowany w immunosupresji, wykazuje brak działania rakotwórczego w badaniach przedklinicznych przy ekspozycji 2-3-krotnie wyższej niż u pacjentów po przeszczepieniu nerki (2 g/dobę) oraz 1,3-2-krotnie wyższej niż u pacjentów po przeszczepieniu serca (3 g/dobę). Testy genotoksyczności wskazały na zdolność do wywoływania aberracji chromosomalnych in vitro i in vivo, co jest powiązane z mechanizmem hamowania syntezy nukleotydów, jednak nie stwierdzono mutagenności w innych testach genowych. W badaniach na szczurach nie zaobserwowano wpływu na płodność samców przy dawkach do 20 mg/kg m.c./dobę (ekspozycja 2-3× wyższa niż kliniczna), natomiast u samic dawka 4,5 mg/kg m.c./dobę (ekspozycja 0,3-0,5× klinicznej) powodowała wady wrodzone potomstwa, takie jak brak oczu, brak żuchwy i wodogłowie, bez toksyczności u matek.
aberracja chromosomalna, działanie genotoksyczne, ektopia serca, hamowanie syntezy nukleotydów, leczenie immunosupresyjne, mutacja genowa, mykofenolan mofetylu, płodność samców, płodność samic, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, przepuklina pępkowa, przepuklina przeponowa, przeszczepienie nerki, przeszczepienie serca, resorpcja płodu, szpik kostny, teratogenność, test mikrojąderkowy, toksyczność narządowa, układ chłonny, układ krwiotwórczy, wada układu sercowo-naczyniowego, wada wrodzona, wodogłowie, wrodzony brak oczu, wrodzony brak żuchwy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Aciclovir Altan 250 mg/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa acyklowiru, obejmujące testy mutagenności in vitro i in vivo, wykazały brak potencjału mutagennego, co wskazuje na niskie ryzyko genotoksyczności u ludzi. Długoterminowe badania na szczurach i myszach nie potwierdziły działania karcynogennego leku. Wpływ na płodność był obserwowany jedynie przy dawkach znacznie przekraczających terapeutyczne, manifestując się przemijającymi zaburzeniami spermatogenezy u szczurów i psów, natomiast badania na dwóch pokoleniach myszy nie wykazały negatywnego wpływu na funkcje reprodukcyjne. Ocena teratogenności zgodnie z międzynarodowymi standardami nie wykazała działania embriotoksycznego ani teratogennego u szczurów, królików i myszy, z wyjątkiem niestandardowych badań na szczurach, gdzie wady płodów pojawiły się jedynie po podaniu podskórnym toksycznych dawek.
acyklowir, badanie in vitro, badanie in vivo, dawka terapeutyczna, działanie embriotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, karcynogenność, mutagenność, potencjał karcynogenny, potencjał mutagenny, spermatogeneza, teratogenność, toksyczność, wada płodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Hascosept smak miętowy 3 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa benzydaminy chlorowodorku, substancji czynnej leku Hascosept smak miętowy (3 mg), przeprowadzone na modelach zwierzęcych (szczury i króliki) wykazały brak działania teratogennego, nawet przy stężeniach w osoczu przekraczających czterdziestokrotnie poziomy obserwowane u ludzi po pojedynczej dawce terapeutycznej. Badania te koncentrowały się na ocenie potencjalnego wpływu benzydaminy na rozwój płodu oraz procesy okołoporodowe, dostarczając istotnych danych wskazujących na brak wad rozwojowych u płodów mimo wysokiej ekspozycji na substancję.
badanie przedkliniczne, benzydaminy chlorowodorek, dane farmakokinetyczne, dawka terapeutyczna, działanie teratogenne, ekspozycja terapeutyczna, farmakokinetyka benzydaminy, model zwierzęcy, podanie doustne, proces okołoporodowy, profil bezpieczeństwa, rozwój płodu, stężenie benzydaminy w osoczu, substancja czynna, teratogenność, wada rozwojowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Glukoza 20 Braun 200 mg/ml
Roztwór Glukoza 20 Braun (200 mg/ml) wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony w szeroko zakrojonych badaniach przedklinicznych. Standardowe testy farmakologiczne nie wykazały istotnego ryzyka dla układu sercowo-naczyniowego, oddechowego ani ośrodkowego układu nerwowego. Wielokrotne podawanie roztworu nie powodowało patologicznych zmian w narządach wewnętrznych ani zaburzeń funkcjonalnych, co potwierdzono poprzez monitorowanie parametrów biochemicznych, hematologicznych i histopatologicznych. Ponadto, badania genotoksyczności nie wykazały mutagennego ani genotoksycznego działania glukozy, a testy na modelach zwierzęcych nie potwierdziły potencjału rakotwórczego.
aberracja chromosomowa, badanie histopatologiczne, bezpieczeństwo farmakologiczne, działanie kancerogenne, działanie niepożądane, genotoksyczność, glukoza jednowodna, infuzja, mutacja genowa, ośrodkowy układ nerwowy, parametr biochemiczny, parametr hematologiczny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, roztwór glukozy, rozwój embrionalny, rozwój płodowy, rozwój postnatalny, rozwój prenatalny, teratogenność, toksyczność dawek wielokrotnych, toksyczność reprodukcyjna, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie DNA - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pemetrexed Eugia 100 mg
Przedkliniczne badania pemetreksedu wykazały istotne ryzyko teratogenności oraz negatywnego wpływu na męski układ rozrodczy. U ciężarnych myszy zaobserwowano zmniejszoną przeżywalność płodów, obniżoną masę ciała, niepełne kostnienie oraz rozszczep podniebienia, co wskazuje na potencjalne działanie teratogenne. U samców myszy i psów rasy beagle, którym podawano pemetreksed przez 9 miesięcy w formie dożylnego bolusa, stwierdzono zmniejszoną płodność, zanik jąder oraz zwyrodnienie i martwicę nabłonka plemnikotwórczego, co sugeruje ryzyko upośledzenia płodności męskiej. Brak jest natomiast danych dotyczących wpływu leku na płodność samic.
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Lenalidomide G.L.
Lenalidomid, będący pochodną talidomidu, wykazuje silne działanie teratogenne, co potwierdzają badania na małpach. Z tego względu stosowanie leku u kobiet w wieku rozrodczym wymaga ścisłego przestrzegania Programu Zapobiegania Ciąży, obejmującego stosowanie skutecznej antykoncepcji przez co najmniej 4 tygodnie przed rozpoczęciem terapii, w trakcie leczenia oraz przez co najmniej 4 tygodnie po jego zakończeniu. Testy ciążowe o czułości minimum 25 mIU/ml muszą być wykonywane pod nadzorem personelu medycznego co 4 tygodnie, a lek powinien być wydawany w ciągu 7 dni od uzyskania negatywnego wyniku testu. U mężczyzn stosujących lenalidomid zaleca się stosowanie prezerwatyw podczas kontaktów seksualnych z kobietami w ciąży lub mogącymi zajść w ciążę, przez cały okres leczenia i co najmniej 7 dni po jego zakończeniu, ze względu na obecność leku w spermie. Ponadto, pacjenci powinni być poinformowani o konieczności bezpiecznego postępowania z lekiem, w tym zwracania niewykorzystanych kapsułek i zakazie oddawania krwi lub nasienia podczas terapii oraz przez 7 dni po jej zakończeniu.
agenezja macicy, chłoniak grudkowy, chłoniak z komórek płaszcza, czynnik wzrostu, doustne środki antykoncepcyjne, dysfagia, epizod naczyniowo-mózgowy, genotyp XY, histerektomia, hormonalna terapia zastępcza, lenalidomid, morfologia krwi, nadciśnienie płucne, neutropenia, niewydolność jajników, octan medroksyprogesteronu, podwiązanie jajowodów, resekcja jajników, system terapeutyczny domaciczny, szpiczak mnogi, teratogenność, wazektomia, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół mielodysplastyczny, zespół Turnera, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon substancji czynnych
Izokonazol – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Izokonazol, stosowany w leczeniu infekcji grzybiczych, nie wykazuje działania teratogennego na podstawie dostępnych danych epidemiologicznych, jednak zaleca się ostrożność, zwłaszcza w pierwszym trymestrze ciąży, kiedy to stosowanie produktów zawierających izokonazol powinno być unikane. W przypadku kremu dopochwowego Izovag nie rekomenduje się używania aplikatorów dopochwowych w ciąży. Produkt Travogen, zawierający izokonazolu azotan, nie wykazuje negatywnego wpływu na przebieg ciąży ani zdrowie płodu, jednak brak jest szerokich danych epidemiologicznych. Travocort, będący kombinacją izokonazolu azotanu i diflukortolonu walerianianu, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na potencjalne ryzyko toksycznego wpływu glikokortykosteroidu na rozmnażanie oraz zwiększone ryzyko rozszczepienia podniebienia u noworodków, zwłaszcza przy stosowaniu w pierwszym trymestrze. Stosowanie Travocortu na duże powierzchnie skóry, przez długi czas lub pod opatrunkiem okluzyjnym w ciąży jest przeciwwskazane.
aplikator dopochwowy, badanie niekliniczne, badanie przedkliniczne, dane epidemiologiczne, dawka lecznicza, diflukortolonu walerianian, ekspozycja na lek, glikokortykosteroid, infekcja grzybicza, izokonazol, izokonazolu azotan, Izovag, krem dopochwowy, laktacja, opatrunek okluzyjny, pierwszy trymestr ciąży, rozszczep podniebienia, substancja przeciwgrzybicza, terapia skojarzona, teratogenność, toksyczność, Travocort, Travogen, wchłanianie leku - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Topiramate Aurovitas 50 mg
Topiramate Aurovitas, dostępny w tabletkach powlekanych o dawkach 25 mg, 50 mg, 100 mg i 200 mg, posiada istotne przeciwwskazania, które należy uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na topiramat lub substancje pomocnicze, w tym laktozę jednowodną, której zawartość wynosi odpowiednio 21,15 mg (25 mg tabletka), 42,30 mg (50 mg), 84,60 mg (100 mg) oraz 61,70 mg (200 mg). W profilaktyce migreny lek jest przeciwwskazany u kobiet w ciąży oraz u kobiet w wieku rozrodczym niestosujących wysoce skutecznej antykoncepcji ze względu na ryzyko teratogenności. W leczeniu padaczki przeciwwskazania obejmują ciążę, chyba że brak jest alternatywnych metod leczenia, a decyzja o terapii powinna być oparta na analizie korzyści i ryzyka dla płodu.
kobieta w wieku rozrodczym, laktoza jednowodna, leczenie padaczki, lek przeciwpadaczkowy, modyfikacja dawkowania, nadwrażliwość, nietolerancja laktozy, profilaktyka migreny, reakcja alergiczna, reakcja krzyżowa, skuteczna antykoncepcja, substancja czynna, substancja pomocnicza, tabletka powlekana, teratogenność, topiramat, Topiramate Aurovitas - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Perindopril + Amlodipine Teva Pharmaceuticals 5 mg + 5 mg
Produkt leczniczy Perindopril + Amlodipine Teva Pharmaceuticals, zawierający inhibitor ACE peryndopryl oraz antagonista wapnia amlodypinę, jest przeciwwskazany do stosowania w drugim i trzecim trymestrze ciąży ze względu na ryzyko poważnych zaburzeń rozwojowych płodu, takich jak uszkodzenie czynności nerek, małowodzie oraz opóźnienie kostnienia czaszki. W pierwszym trymestrze lek nie jest zalecany z powodu potencjalnego, choć niejednoznacznego, ryzyka teratogenności. W przypadku potwierdzenia ciąży należy natychmiast przerwać terapię inhibitorami ACE i wdrożyć alternatywne leczenie przeciwnadciśnieniowe. Amlodypina może być stosowana w ciąży jedynie, gdy brak jest bezpieczniejszej alternatywy, a korzyści przewyższają potencjalne ryzyko dla matki i płodu. Zaleca się monitorowanie ultrasonograficzne nerek i czaszki płodu przy ekspozycji na inhibitory ACE od drugiego trymestru oraz obserwację noworodków pod kątem niedociśnienia tętniczego, niewydolności nerek i hiperkaliemii.
amlodypina, antagonista wapnia, badanie ultrasonograficzne, hiperkaliemia, inhibitor konwertazy angiotensyny, leczenie hipotensyjne, małowodzie, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, opóźnienie kostnienia czaszki, peryndopryl, teratogenność, toksyczność reprodukcyjna, wada wrodzona, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie płodności, zaburzenie wodno-elektrolitowe - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Aknenormin 20 mg 20 mg
Izotretynoina zawarta w produkcie Aknenormin (dawki 10 mg i 20 mg) wykazuje silne działanie teratogenne, co wymaga od lekarza szczegółowego poinformowania pacjentek o ryzyku związanym z płodnością, ciążą i laktacją. Stosowanie leku jest bezwzględnie przeciwwskazane w ciąży, gdyż nawet pojedyncza dawka może spowodować poważne wady rozwojowe płodu, takie jak wady ośrodkowego układu nerwowego (wodogłowie, małogłowie), deformacje twarzy, rozszczep podniebienia, wady ucha zewnętrznego, małoocze, wady serca (np. tetralogia Fallota) oraz nieprawidłowości grasicy i przytarczyc. Kobiety w wieku rozrodczym muszą stosować co najmniej jedną wysoce skuteczną metodę antykoncepcji lub dwie uzupełniające się metody przez minimum 1 miesiąc przed, w trakcie oraz 1 miesiąc po zakończeniu terapii, aby zapobiec zajściu w ciążę i związanym z tym poważnym powikłaniom.
W przypadku zajścia w ciążę w okresie stosowania Aknenorminu lub w miesiącu poprzedzającym lub po zakończeniu terapii, konieczne jest natychmiastowe przerwanie leczenia oraz skierowanie pacjentki do specjalisty z zakresu teratologii celem oceny stanu płodu i omówienia dalszego postępowania. Izotretynoina jest również przeciwwskazana podczas karmienia piersią ze względu na jej lipofilny charakter i możliwość przenikania do mleka kobiecego, co niesie ryzyko działań niepożądanych u matki i dziecka. W takich przypadkach zaleca się odłożenie terapii lub przerwanie karmienia piersią przed rozpoczęciem leczenia. Lekarz powinien zapewnić pacjentce pełną edukację na temat zagrożeń oraz konieczności ścisłego przestrzegania zaleceń dotyczących antykoncepcji i monitorowania ciąży.
izotretynoina, kapsułka miękka, małogłowie, małoocze, metody antykoncepcyjne, nieprawidłowości grasicy, nieprawidłowości móżdżku, poronienie samoistne, przełożenie dużych naczyń, rozszczep podniebienia, skuteczna antykoncepcja, teratogenność, teratologia, tetralogia Fallota, uszkodzenie płodu, wada oka, wada ucha zewnętrznego, wady ośrodkowego układu nerwowego, wady rozwojowe płodu, wady układu sercowo-naczyniowego, wodogłowie, związek lipofilny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Rivanolum roztwór 0,1% 0,1%
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa mleczanu etakrydyny, substancji czynnej w Rivanolum roztwór 0,1%, nie wykazały istotnych efektów toksycznych ani kumulacji toksyczności przy wielokrotnym podaniu. Testy genotoksyczności in vitro i in vivo potwierdziły brak mutagennego i genotoksycznego potencjału, a badania kancerogenności nie wskazały na ryzyko indukcji nowotworów. Ponadto, analiza toksyczności reprodukcyjnej nie wykazała negatywnego wpływu na płodność, rozwój płodu ani teratogenności, co podkreśla bezpieczeństwo stosowania u pacjentów w wieku rozrodczym.
badanie kliniczne, badanie przedkliniczne, bezpieczeństwo farmakologiczne, działanie rakotwórcze, efekt toksyczny, genotoksyczność, kancerogenność, mleczan etakrydyny, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, profil bezpieczeństwa, teratogenność, test in vitro, test in vivo, toksyczność, toksyczność reprodukcyjna, zmiana nowotworowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ipozumax 100 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa itrakonazolu (Ipozumax 100 mg, kapsułki twarde) nie wykazały toksyczności genowej ani pierwotnej karcinogenności, co wskazuje na niskie ryzyko mutagenne i nowotworowe. Nie stwierdzono również negatywnego wpływu na płodność. Jednakże, przy dawkach znacznie przekraczających kliniczne, zaobserwowano zmiany strukturalne i funkcjonalne w korze nadnerczy, wątrobie oraz układzie jednojądrowych fagocytów. W modelach zwierzęcych wykazano toksyczność reprodukcyjną obejmującą embriotoksyczność i teratogenność, co podkreśla potencjalne ryzyko stosowania itrakonazolu w ciąży. Wartości kliniczne stosowane to 100 mg kapsułki twarde, podczas gdy efekty toksyczne obserwowano przy dawkach znacznie wyższych.
- Leksykon substancji czynnych
Lewotyroksyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa lewotyroksyny wykazały bardzo niską toksyczność ostrą, potwierdzoną zarówno w modelach zwierzęcych, jak i obserwacjach klinicznych, gdzie dawki nawet do 10 mg były tolerowane bez poważnych powikłań, z wyjątkiem pacjentów z chorobą wieńcową. W badaniach toksyczności przewlekłej na szczurach i psach zaobserwowano działania niepożądane, takie jak hepatopatia, pierwotny zespół nerczycowy oraz zmiany masy narządów wewnętrznych, jednak u psów nie stwierdzono istotnych efektów toksycznych. Działania te pojawiały się wyłącznie po podaniu dawek znacznie przekraczających kliniczne zalecenia. W zakresie wpływu na rozrodczość, hormony tarczycy, w tym lewotyroksyna, przenikają przez łożysko w niewielkiej ilości, a toksyczne efekty na płód i noworodki obserwowano jedynie przy bardzo wysokich dawkach w badaniach na zwierzętach. Nie stwierdzono zwiększonej teratogenności u świnek morskich i królików, a dane kliniczne nie wskazują na toksyczność płodową ani upośledzenie płodności u ludzi.
choroba wieńcowa, działanie karcynogenne, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, hepatopatia, hormon tarczycy, lewotyroksyna, mutagenność, obumieranie kłębuszków nerkowych, ośrodkowy układ nerwowy, pierwotny zespół nerczycowy, przenikanie przez łożysko, teratogenność, test mikrojądrowy, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, wada wrodzona, wpływ na rozrodczość - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Daylette
Produkt leczniczy Daylette zawiera 3 mg drospirenonu i 0,02 mg etynyloestradiolu i jest złożonym hormonalnym środkiem antykoncepcyjnym, którego stosowanie wiąże się ze zwiększonym ryzykiem żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ). Ryzyko to jest szczególnie wysokie w pierwszym roku terapii i u pacjentek z dodatkowymi czynnikami ryzyka, takimi jak otyłość (BMI > 30 kg/m²), długotrwałe unieruchomienie, dodatni wywiad rodzinny, wiek powyżej 35 lat czy współistniejące choroby (np. toczeń rumieniowaty układowy). Epidemiologicznie, u 9-12 na 10 000 kobiet stosujących Daylette rocznie rozwija się ŻChZZ, w porównaniu do 6 na 10 000 u kobiet stosujących preparaty z lewonorgestrelem. W przypadku podejrzenia lub potwierdzenia zakrzepicy należy przerwać stosowanie i wdrożyć alternatywną metodę antykoncepcji, zwracając uwagę na potencjalne działanie teratogenne terapii przeciwzakrzepowej. Ponadto, stosowanie Daylette jest przeciwwskazane u pacjentek z wieloma czynnikami ryzyka zakrzepicy żylnej lub tętniczej, w tym u palących kobiet powyżej 35 roku życia, z nadciśnieniem tętniczym, migreną czy cukrzycą.
choroba Leśniowskiego-Crohna, drospirenon, etynyloestradiol, hiperkaliemia, hipertriglicerydemia, insulinooporność, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, nowotwór wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostuda, pląsawica Sydenhama, przemijający napad niedokrwienny, rak piersi, rak szyjki macicy, teratogenność, tętnicze zaburzenia zakrzepowo-zatorowe, toczeń rumieniowaty układowy, udar mózgu, wirus brodawczaka ludzkiego, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zakrzepica tętnicza, zakrzepica żył głębokich, zakrzepica żylna, zapalenie trzustki, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół hemolityczno-mocznicowy, złożone hormonalne środki antykoncepcyjne, żółtaczka cholestatyczna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lenalidomide Gedeon Richter 7,5 mg
Lenalidomid wykazuje istotne działanie teratogenne potwierdzone w badaniach na małpach i królikach, gdzie dawki od 0,5 do 4 mg/kg/dobę u małp indukowały wady wrodzone, takie jak atrezja odbytu oraz liczne deformacje kończyn (m.in. oligodaktylia, polidaktylia, brak rotacji kończyn). U królików dawki 3, 10 i 20 mg/kg/dobę powodowały brak płata środkowego płuc oraz przemieszczenie nerek, a także zmienność tkanek miękkich i szkieletu płodów. Minimalne dawki letalne u gryzoni przekraczały 2000 mg/kg/dobę, natomiast długotrwałe podawanie szczurzym dawkom 75-300 mg/kg/dobę skutkowało odwracalnym zwiększeniem mineralizacji miedniczek nerkowych, z NOAEL poniżej 75 mg/kg/dobę, co odpowiada około 25-krotnej ekspozycji względem ludzi (AUC). W badaniach na małpach dawki 4-6 mg/kg/dobę przez 20 tygodni wywołały śmiertelność i ciężką toksyczność obejmującą utratę masy ciała, cytopenie, krwotoki wielonarządowe, zapalenie przewodu pokarmowego oraz atrofię układu chłonnego i szpiku kostnego.
atrezja odbytu, atrofia grasicy, atrofia układu chłonnego, badanie karcynogenności, badanie mutagenności, działanie mutagenne, komórki mieloidalne i erytroidalne, krwinki czerwone i białe, krwotok wielonarządowy, lenalidomid, mineralizacja miedniczek nerkowych, oligodaktylia, pęcherzyk żółciowy, płat środkowy płuca, płytki krwi, polidaktylia, przemieszczenie nerki, przepona, szpik kostny, teratogenność, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, układ krwiotwórczy, wada wrodzona kończyn, zapalenie przewodu pokarmowego, zastawka przedsionkowo-komorowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Reltebon 80 mg
Badania przedkliniczne leku Reltebon, zawierającego chlorowodorek oksykodonu, wykazały brak negatywnego wpływu na płodność oraz wczesny rozwój zarodka u szczurów przy dawkach do 8 mg/kg masy ciała. W badaniach teratogennych nie stwierdzono wad rozwojowych u szczurów do 8 mg/kg oraz u królików do 125 mg/kg, choć przy najwyższej dawce u królików zaobserwowano statystycznie istotne zwiększenie częstości wad rozwojowych, takich jak 27 kręgów przedkrzyżowych i dodatkowe pary żeber, co korelowało z ciężką farmakotoksycznością. W rozwoju około- i poporodowym u szczurów dawki ≥ 2 mg/kg/dobę powodowały spadek masy ciała i zmniejszone spożycie pokarmu u samic, a dawka 6 mg/kg/dobę skutkowała obniżeniem masy ciała potomstwa F1, bez wpływu na rozwój fizyczny, ruchowy, sensoryczny oraz wskaźniki behawioralne i reprodukcyjne. NOEL dla potomstwa F1 ustalono na poziomie 2 mg/kg/dobę, a brak wpływu na pokolenie F2 niezależnie od dawki potwierdza ograniczone ryzyko długofalowych efektów rozwojowych.
badanie długoterminowe, chlorowodorek oksykodonu, dawka terapeutyczna, działanie genotoksyczne, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, efekt teratogenny, farmakotoksyczność, in vitro, in vivo, mutagenność, oksykodon, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, potencjał teratogenny, profil bezpieczeństwa, terapia przeciwbólowa, teratogenność - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Reltebon 20 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa chlorowodorku oksykodonu (Reltebon) wykazały brak negatywnego wpływu na płodność i wczesny rozwój zarodka u szczurów przy dawkach do 8 mg/kg m.c. W zakresie teratogenności, oksykodon nie wywoływał wad rozwojowych u szczurów do 8 mg/kg m.c., natomiast u królików przy dawce 125 mg/kg m.c. zaobserwowano zwiększoną częstość występowania 27 kręgów przedkrzyżowych oraz dodatkowych par żeber, co korelowało z ciężką farmakotoksycznością u samic. W badaniach rozwoju okołoporodowego u szczurów dawki ≥ 2 mg/kg/dobę powodowały spadek masy ciała i spożycia pokarmu u samic, a dawka 6 mg/kg/dobę skutkowała zmniejszeniem masy ciała potomstwa F1, przy braku wpływu na rozwój fizyczny, motoryczny, sensoryczny oraz wskaźniki behawioralne i reprodukcyjne. Poziom NOEL dla potomstwa F1 ustalono na 2 mg/kg/dobę, a brak efektów transgeneracyjnych potwierdzono w pokoleniu F2.
chlorowodorek oksykodonu, dawka terapeutyczna, dodatkowa para żeber, dysfagia, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, efekt transgeneracyjny, farmakotoksyczność, kręg przedkrzyżowy, NOEL, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, poziom bez obserwowanego efektu, profil bezpieczeństwa leku, rozwój okołoporodowy, rozwój zarodka, teratogenność, wada rozwojowa, wada rozwojowa płodu, wpływ mutagenny, wpływ teratogenny - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Curacne 10 mg
Izotretynoina (Curacne 10 mg) jest lekiem o silnym działaniu teratogennym, stosowanym w leczeniu ciężkich postaci trądziku opornych na standardowe terapie. Ze względu na wysokie ryzyko poważnych wad wrodzonych, terapia wymaga ścisłego przestrzegania Programu Zapobiegania Ciąży u kobiet w wieku rozrodczym. Warunki rozpoczęcia leczenia obejmują potwierdzone wskazanie terapeutyczne, kompleksową ocenę ryzyka ciąży, pełną świadomość pacjentki co do zagrożeń, stosowanie skutecznej antykoncepcji (minimum jednej metody niezależnej od użytkownika lub dwóch uzupełniających się metod zależnych od użytkownika) przez okres 1 miesiąca przed, w trakcie oraz 1 miesiąc po zakończeniu terapii, a także regularne testy ciążowe (przed leczeniem, optymalnie co miesiąc podczas terapii oraz 1 miesiąc po zakończeniu). Wszystkie wyniki i terminy testów muszą być dokumentowane w dokumentacji medycznej.
- Leksykon substancji czynnych
Walproinian sodu – Przeciwwskazania stosowania
Walproinian sodu jest skutecznym lekiem stosowanym w terapii padaczki oraz choroby afektywnej dwubiegunowej, jednak jego stosowanie obarczone jest licznymi przeciwwskazaniami. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na substancję czynną lub składniki pomocnicze (w tym lecytynę sojową u pacjentów uczulonych na orzeszki ziemne lub soję), ciężkie choroby wątroby (ostre i przewlekłe zapalenie, niewydolność, obciążający wywiad rodzinny), porfirię wątrobową, zaburzenia cyklu mocznikowego, niewyrównany pierwotny niedobór karnityny oraz zaburzenia mitochondrialne związane z mutacjami genu POLG (zwłaszcza u dzieci poniżej 2 lat i pacjentów z zespołem Alpersa-Huttenlochera). Ponadto, walproinian jest przeciwwskazany u pacjentów z zaburzeniami krzepliwości krwi i skazą krwotoczną ze względu na ryzyko nasilenia krwawień, a także w przypadku jednoczesnego stosowania z meflochiną z powodu interakcji lekowych. Szczególną uwagę należy zwrócić na kobiety w ciąży i w wieku rozrodczym, gdzie stosowanie walproinianu jest ograniczone ze względu na wysokie ryzyko teratogenności i zaburzeń neurorozwojowych płodu; w leczeniu padaczki dopuszcza się stosowanie tylko przy braku alternatyw, a w chorobie afektywnej dwubiegunowej jest całkowicie przeciwwskazany.
atak porfirii, choroba afektywna dwubiegunowa, choroba wątroby, czynniki krzepnięcia, encefalopatia hiperamonemiczna, hemostaza, hepatopatia, hiperamonemia, lecytyna sojowa, leczenie przeciwpadaczkowe, leukopenia, małopłytkowość, meflochina, nadwrażliwość na walproinian sodu, niedobór karnityny, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, padaczka, pancytopenia, płytki krwi, polimeraza γ, porfiria wątrobowa, skaza krwotoczna, splątanie, teratogenność, wada wrodzona, walproinian sodu, zaburzenie cyklu mocznikowego, zaburzenie krwiotworzenia, zaburzenie krzepliwości krwi, zaburzenie mitochondrialne, zaburzenie neurorozwojowe, zapalenie wątroby, zespół Alpersa-Huttenlochera, żółtaczka - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Tuxanuva 75 mg
Stosowanie dabigatranu eteksylanu (Tuxanuva) u kobiet w wieku rozrodczym, w ciąży oraz podczas karmienia piersią wymaga szczegółowej oceny korzyści i ryzyka. Dane kliniczne dotyczące bezpieczeństwa leku w tych grupach są ograniczone, a badania przedkliniczne wykazały potencjalne negatywne efekty na reprodukcję i rozwój zarodkowo-płodowy, zwłaszcza przy dawkach 5-10-krotnie przekraczających ekspozycję u ludzi. U samic zwierząt obserwowano zmniejszenie liczby zagnieżdżeń i wzrost utraty zapłodnionych jaj przy dawce 70 mg/kg, co odpowiada około 5-krotnej ekspozycji u pacjentów. W badaniach na szczurach i królikach dawki toksyczne dla matek powodowały zmniejszenie masy ciała płodów, obniżenie ich przeżywalności oraz wzrost wad rozwojowych. Brak jest danych klinicznych dotyczących przenikania dabigatranu do mleka kobiecego oraz wpływu na płodność u ludzi.
antykoncepcja, badanie przedkliniczne, dabigatran eteksylat, dawka toksyczna, działanie niepożądane, efekt teratogenny, farmakokinetyka eliminacji, karmienie piersią, model zwierzęcy, rozwój pre- i postnatalny, rozwój zarodkowo-płodowy, teratogenność, Tuxanuva, utrata zapłodnionego jaja, wada rozwojowa, wiek rozrodczy, wizyta kontrolna, wpływ na reprodukcję, zagnieżdżenie zapłodnionego jaja - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Podtlenek azotu Messer nie mniej niż 98%
Dostępne dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania podtlenku azotu (N₂O) wskazują, że nie wykazuje on działania mutagennego ani rakotwórczego. Badania laboratoryjne nie potwierdziły, aby podtlenek azotu, stosowany w stężeniu nie mniejszym niż 98,0% (V/V), powodował mutacje genetyczne ani zwiększał ryzyka rozwoju nowotworów przy długotrwałej ekspozycji. Wyniki te sugerują brak kancerogennego potencjału tej substancji w organizmie, co jest istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa stosowania tego gazu medycznego.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ropivacaine Kabi 5 mg/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa ropiwakainy chlorowodorku w dawce 5 mg/ml (Ropivacaine Kabi) wykazały brak istotnych zagrożeń toksycznych przy stosowaniu klinicznym w zalecanych dawkach terapeutycznych. Testy obejmowały ocenę toksyczności po pojedynczej i wielokrotnej dawce, nie ujawniając nieoczekiwanych efektów toksycznych. Wysokie dawki substancji wywoływały objawy neurotoksyczności, takie jak drgawki i zaburzenia OUN, oraz kardiotoksyczność, jednak te efekty pojawiały się jedynie przy stężeniach znacznie przekraczających dawki kliniczne. Badania reprodukcyjne nie wykazały negatywnego wpływu na płodność, rozwój zarodka, płodu ani rozwój pourodzeniowy, a także nie stwierdzono teratogenności ani zaburzeń organogenezy.
aberracja chromosomowa, badanie bezpieczeństwa, drgawki, działanie drażniące, działanie farmakodynamiczne, genotoksyczność, kardiotoksyczność, mutacja genowa, mutagenność, nadwrażliwość kontaktowa, neurotoksyczność, organogeneza, ośrodkowy układ nerwowy, ropiwakaina, teratogenność, toksyczność matczyna, toksyczność miejscowa, toksyczność reprodukcyjna, zaburzenia ośrodkowego układu nerwowego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Temozolomide Fair-Med 100 mg
Przedkliniczne badania toksyczności temozolomidu przeprowadzone na szczurach i psach wykazały, że głównymi narządami docelowymi działania toksycznego są szpik kostny, układ siateczkowo-śródbłonkowy, jądra oraz przewód pokarmowy. Wysokie dawki leku, bliskie dawkom śmiertelnym (60-100% śmiertelność), powodowały również zwyrodnienie siatkówki, które jednak nie zostało zaobserwowane u ludzi w badaniach klinicznych. Kluczowym wskaźnikiem toksyczności jest zależne od dawki zmniejszenie liczby leukocytów i płytek krwi, co podkreśla konieczność monitorowania morfologii krwi u pacjentów. Temozolomid wykazuje działanie embriotoksyczne, teratogenne oraz genotoksyczne, co jest charakterystyczne dla leków alkilujących. Dawki stosowane klinicznie są zbliżone do minimalnych dawek śmiertelnych u zwierząt, co sugeruje korzystniejszy profil bezpieczeństwa u ludzi.
aberracja chromosomowa, embriotoksyczność, genotoksyczność, gruczolak podstawnokomórkowy, leukocyt, limfocyt krwi obwodowej, morfologia krwi, mutagenność, płytka krwi, rak piersi, rogowiak kolczystokomórkowy skóry, środek alkilujący, szpik kostny, temozolomid, teratogenność, test Amesa, toksyczność hematologiczna, toksyczność reprodukcyjna, układ siateczkowo-śródbłonkowy, zmiana przednowotworowa, zwyrodnienie siatkówki - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Epirubicin-EBEWE 2 mg/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa chlorowodorku epirubicyny na modelach zwierzęcych (szczury, króliki, psy, myszy) wykazały szeroką dystrybucję tkankową leku, z obecnością w układzie krwiotwórczym, przewodzie pokarmowym, nerkach, wątrobie oraz narządach rozrodczych, co wskazuje na potencjalną toksyczność hematologiczną, nefro- i hepatotoksyczność oraz ryzyko uszkodzeń rozrodczych. Szczególnie istotna jest potwierdzona kardiotoksyczność na mięsień sercowy u wszystkich badanych gatunków, co wymaga monitorowania funkcji serca u pacjentów. Chlorowodorek epirubicyny wykazuje również mutagenne i genotoksyczne działanie, typowe dla antracyklin, co ma znaczenie dla długoterminowego bezpieczeństwa terapii. Badania embriotoksyczności na szczurach potwierdziły toksyczny wpływ na rozwijający się płód, a mimo braku specyficznych wad rozwojowych u szczurów i królików, lek należy traktować jako potencjalnie teratogenny. Dodatkowo, wykazano rakotwórcze działanie chlorowodorku epirubicyny u szczurów, co podkreśla konieczność długoterminowej obserwacji pacjentów po terapii.
antracyklina, chlorowodorek epirubicyny, embriotoksyczność, genotoksyczność, karcynogenność, kardiotoksyczność, lek cytotoksyczny, martwica tkanki, mięsień sercowy, model zwierzęcy, mutagenność, narząd rozrodczy, nerka, podanie dożylne, przewód pokarmowy, rakotwórczość, teratogenność, układ krwiotwórczy, wątroba, wynaczynienie - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ketolek 50 mg
Badania przedkliniczne ketoprofenu wykazały istotne objawy toksyczności przy subchronicznej i przewlekłej ekspozycji, w tym uszkodzenia przewodu pokarmowego (rany, owrzodzenia) oraz nefrotoksyczność. Testy mutagenności in vitro i in vivo były negatywne, co wyklucza potencjał mutagenny leku. Długoterminowe badania kancerogenności na szczurach i myszach nie wykazały działania kancerogennego, potwierdzając bezpieczeństwo stosowania ketoprofenu w kontekście ryzyka nowotworowego.
badanie in vitro, badanie in vivo, embriotoksyczność, implantacja zarodka, kancerogenność, ketoprofen, mutagenność, nefrotoksyczność, niepłodność, niesteroidowy lek przeciwzapalny, owrzodzenie, rozwój embrionalny, teratogenność, toksyczność przewlekła, toksyczność subchroniczna, uszkodzenie nerek, uszkodzenie przewodu pokarmowego, zaburzenie porodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dilatrend 6,25 mg
Dane przedkliniczne dotyczące karwedylolu, obejmujące badania na szczurach i myszach, wykazały brak działania rakotwórczego nawet przy dawkach do 75 mg/kg/dobę (38-krotność MRHD) u szczurów oraz do 200 mg/kg/dobę (100-krotność MRHD) u myszy. Badania mutagenności przeprowadzone in vitro i in vivo na komórkach ssaków i innych zwierzętach nie wykazały działania mutagennego. W badaniach płodności na samicach szczurów dawki toksyczne ≥ 200 mg/kg (≥ 100-krotność MRHD) powodowały zaburzenia reprodukcyjne, takie jak osłabienie aktywności reprodukcyjnej, zmniejszenie liczby ciałek żółtych oraz zaburzenia zagnieżdżenia zarodka, jednak efekty te występowały wyłącznie przy dawkach znacznie przekraczających klinicznie stosowane wartości.
aktywność reprodukcyjna, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie przedkliniczne, ciałko żółte, dawka toksyczna, działanie teratogenne, embriotoksyczność, karwedylol, maksymalna zalecana dawka, margines bezpieczeństwa, mutagenność, płodność, rakotwórczość, teratogenność, wada rozwojowa, zagnieżdżenie zarodka, zgon po implantacji - Leksykon leków
Działania niepożądane – Glunektik 1 GBq/ml
Produkt leczniczy GLUNEKTIK, zawierający radioizotop fluoru (18F) o aktywności maksymalnej 400 MBq, jest stosowany jako radiofarmaceutyk do diagnostyki obrazowej. Izotop ten ulega rozpadowi promieniotwórczemu z okresem półtrwania 110 minut, emitując promieniowanie pozytonowe o energii maksymalnej 634 keV oraz promieniowanie fotonowe 511 keV po anihilacji. Dawka równoważna (skuteczna) przy maksymalnej zalecanej aktywności wynosi 7,6 mSv, co determinuje profil bezpieczeństwa i ryzyko związane z ekspozycją na promieniowanie jonizujące. W praktyce klinicznej ryzyko poważnych działań niepożądanych, takich jak indukcja nowotworów złośliwych czy teratogenność u kobiet w ciąży, jest oceniane jako niewielkie, choć teoretycznie istnieje możliwość ich wystąpienia.
dawka równoważna, fluor-18, indukcja procesu nowotworowego, karcynogeneza, komórka somatyczna, nowotwór złośliwy, okres połowicznego rozpadu, profil bezpieczeństwa, promieniowanie fotonowe, promieniowanie jonizujące, promieniowanie pozytonowe, radiofarmaceutyk, rozpad promieniotwórczy, rozwój płodu, teratogenność, tlen-18, wada wrodzona - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Palexia retard 200 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa tapentadolu, substancji czynnej Palexia retard, wykazały brak działania genotoksycznego zarówno in vitro (test Amesa, test aberracji chromosomowych), jak i in vivo (testy aberracji chromosomowej i nieplanowanej syntezy DNA) przy maksymalnych tolerowanych dawkach. Długoterminowe badania na modelach zwierzęcych nie wskazały na potencjalne ryzyko rakotwórczości. W zakresie wpływu na zdolności rozrodcze, tapentadol nie zaburzał płodności u szczurów, choć przy wysokich dawkach obserwowano zmniejszenie przeżywalności płodów w macicy. Badania teratogenności nie wykazały działania teratogennego, jednak dawki przekraczające zakres terapeutyczny indukowały opóźnienie rozwoju i embriotoksyczność, głównie poprzez aktywację receptorów opioidowych μ.
aberracja chromosomowa, aktywność ruchowa, działanie embriotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, kość długa, LOAEL, najniższy obserwowany poziom działania niepożądanego, nieplanowana synteza DNA, O-glukuronid tapentadolu, ocena makroskopowa i mikroskopowa, ośrodkowy układ nerwowy, Palexia retard, płodność, przenikanie do mleka, przeżywalność w macicy, receptor opioidowy μ, rozwój postnatalny, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, tapentadol, teratogenność, test Amesa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Clazicon 30 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne gliklazydu, substancji czynnej preparatu Clazicon, nie wykazały istotnych zagrożeń dla ludzi przy stosowaniu wielokrotnym, co potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa w dawkach terapeutycznych. Badania genotoksyczności nie wskazały na ryzyko mutagenne, a ocena teratogenności nie wykazała efektów teratogennych, choć przy dawkach 25-krotnie przekraczających maksymalną dawkę terapeutyczną obserwowano zmniejszenie masy ciała płodów. Ponadto, gliklazyd nie wpływa negatywnie na płodność ani zdolność rozrodczą zwierząt, co jest istotne dla bezpieczeństwa stosowania u pacjentów w wieku rozrodczym.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Gefitinib Krka 250 mg
Badania przedkliniczne gefitynibu wykazały specyficzne działania niepożądane u zwierząt, które nie były obserwowane w badaniach klinicznych u ludzi. Wśród nich odnotowano zmiany oczne (zanik i ścieńczenie nabłonka rogówki), zmiany nerkowe (martwica brodawek nerkowych) oraz wątrobowe (martwica hepatocytów i nacieki eozynofilowe makrofagów w zatokach wątrobowych). In vitro wykazano potencjalne hamowanie repolaryzacji mięśnia sercowego, co mogłoby prowadzić do wydłużenia odstępu QT, jednak klinicznie nie potwierdzono takiego efektu. W badaniach reprodukcyjnych u szczurów dawka 20 mg/kg mc./dobę powodowała zmniejszenie płodności samic, a u królików dawki ≥ 20 mg/kg mc./dobę skutkowały zmniejszoną masą ciała płodów. Nie stwierdzono wad rozwojowych, jednak u szczurów dawka 20 mg/kg mc./dobę w okresie ciąży i porodu obniżała przeżywalność nowo narodzonych. Gefitynib przenika do mleka szczurów w stężeniach 11-19-krotnie wyższych niż we krwi.
działanie fototoksyczne, działanie genotoksyczne, ekspozycja kliniczna, gefitynib, gruczolak wątroby, martwica brodawek nerkowych, martwica komórek wątroby, naciek eozynofilowy makrofagów, naczyniakomięsak krwionośny, organogeneza, potencjał rakotwórczy, receptor naskórkowego czynnika wzrostu, repolaryzacja mięśnia sercowego, ścieńczenie rogówki, teratogenność, wydłużenie odstępu QT, zanik nabłonka rogówki