Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Hydroksychlorochina

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania hydroksychlorochiny

Hydroksychlorochina stanowi substancję czynną szeroko badaną pod kątem jej bezpieczeństwa w warunkach przedklinicznych. Dostępne dane przedkliniczne obejmują kilka istotnych aspektów bezpieczeństwa, które powinny być uwzględnione przez lekarzy przepisujących produkty lecznicze zawierające tę substancję.^{1 2}

Genotoksyczność i rakotwórczość

Przeprowadzone badania przedkliniczne nie wykazały genotoksycznego działania hydroksychlorochiny. Na podstawie dostępnych danych nie stwierdzono, aby substancja ta wykazywała potencjał genotoksyczny.^{3 4 5}

W odniesieniu do potencjalnego działania rakotwórczego hydroksychlorochiny, należy zaznaczyć, że brak jest odpowiednich badań nieklinicznych oceniających ten aspekt bezpieczeństwa. W dostępnej literaturze nie opisano szczegółowych wyników badań dotyczących rakotwórczości tej substancji.^{6 7 8}

Toksyczność reprodukcyjna i rozwojowa

Dane przedkliniczne dotyczące toksyczności reprodukcyjnej i rozwojowej hydroksychlorochiny są ograniczone. W badaniach przedklinicznych opisano kilka istotnych aspektów wpływu tej substancji na funkcje reprodukcyjne i rozwój płodu.⁹

Wpływ na płodność i funkcje reprodukcyjne

Brak jest bezpośrednich danych dotyczących wpływu hydroksychlorochiny na płodność. Jednak dostępne są dane dla chlorochiny, która jest substancją blisko spokrewnioną z hydroksychlorochiną i wykazuje podobne właściwości farmakologiczne.¹⁰

W badaniu przeprowadzonym na samcach szczurów, którym podawano chlorochinę doustnie w dawce 5 mg/dobę przez 30 dni, zaobserwowano istotny spadek poziomu testosteronu oraz zmniejszenie masy jąder, najądrzy, pęcherzyków nasiennych i prostaty.^{11 12}

W innym badaniu na szczurach stwierdzono zmniejszenie wskaźnika płodności po 14 dniach dootrzewnowego podawania chlorochiny w dawce 10 mg/kg/dobę.¹³

Dodatkowo wykazano, że chlorochina u szczurów powoduje wytwarzanie nieprawidłowych plemników, co może mieć wpływ na płodność.^{14 15}

Wpływ na rozwijający się płód

Hydroksychlorochina przenika przez barierę łożyskową, co może mieć istotne znaczenie dla rozwoju płodu. Dostępne dane dotyczące potencjalnego działania teratogennego hydroksychlorochiny są ograniczone, a badania rozwoju przed- i pourodzeniowego przeprowadzone na zwierzętach dostarczają niejednoznacznych wyników.^{16 17}

W badaniach na myszach i małpach, niezgodnych z zasadami Dobrej Praktyki Laboratoryjnej (DPL), wykazano, że chlorochina przenikająca przez łożysko gromadzi się w tkankach oka i ucha płodu.^{18 19 20}

Badania autoradiograficzne dodatkowo potwierdziły, że chlorochina gromadzi się w oczach i uszach płodu, gdy jest podawana na początku lub pod koniec ciąży.²¹

Toksyczność fetalna i teratogenność

Chlorochina wykazuje działanie teratogenne u szczurów po podaniu w wysokich dawkach. W badaniach na szczurach, którym podawano chlorochinę w dawkach od 250 do 1500 mg/kg (dla porównania, dawka zalecana u ludzi wynosi 250 mg/dobę, co odpowiada dawce 4 mg/kg), zaobserwowano śmiertelność płodów na poziomie 25% oraz wady rozwojowe u 45% płodów przy dawce 1000 mg/kg. W badaniach tych nie udało się określić dawki, przy której nie występowałby efekt teratogenny.²²

Wysokie dawki chlorochiny podawane matkom szczurów wykazywały działanie toksyczne na płód oraz powodowały poważne wady rozwojowe oczu, w tym anoftalmię (brak gałki ocznej) i mikroftalmię (zmniejszenie wielkości gałki ocznej).^{23 24 25}

Inne istotne dane przedkliniczne

Dane niekliniczne dla hydroksychlorochiny wynikające z konwencjonalnych badań farmakologicznych dotyczących bezpieczeństwa, badań toksyczności po podaniu wielokrotnym oraz innych aspektów toksyczności nie ujawniają żadnego szczególnego zagrożenia dla człowieka, które nie byłoby już opisane w innych częściach charakterystyki produktu leczniczego.^{26 27 28}

^{29 30}

* Dane dotyczą chlorochiny, substancji spokrewnionej z hydroksychlorochiną.