teratogenność
Teratogenność to zdolność czynnika (substancji chemicznej, leku, czynnika fizycznego lub biologicznego) do wywoływania wad rozwojowych u płodu podczas ciąży. Substancje teratogenne mogą zakłócać prawidłowy rozwój embrionalny, prowadząc do anomalii strukturalnych, funkcjonalnych lub metabolicznych.
Wrażliwość płodu na działanie czynników teratogennych jest najwyższa w pierwszym trymestrze ciąży, szczególnie między 3. a 8. tygodniem, gdy zachodzą kluczowe procesy organogenezy. Efekt teratogenny zależy od dawki czynnika, czasu ekspozycji oraz indywidualnej podatności genetycznej.
Do znanych czynników teratogennych należą niektóre leki (np. talidomid, izotretynoina, warfaryna, niektóre leki przeciwpadaczkowe), alkohol etylowy, promieniowanie jonizujące oraz infekcje (np. różyczka, cytomegalia, toksoplazmoza). Ocena potencjału teratogennego jest kluczowym elementem badań przedklinicznych nowych leków i podstawą klasyfikacji bezpieczeństwa farmakoterapii w ciąży.
W praktyce klinicznej znajomość potencjału teratogennego substancji ma fundamentalne znaczenie przy planowaniu farmakoterapii u kobiet w wieku rozrodczym oraz podczas ciąży. Wymaga to starannego wyważenia korzyści terapeutycznych dla matki względem potencjalnego ryzyka dla rozwijającego się płodu.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Oxydolor 40 mg
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa chlorowodorku oksykodonu, substancji czynnej preparatu Oxydolor, wskazuje na brak działania teratogennego w badaniach na szczurach i królikach przy dawkach 1,5–2,5-krotnie przekraczających maksymalną dawkę stosowaną u ludzi (do 160 mg/dobę w przeliczeniu na mg/kg masy ciała). Jednakże dostępne dane dotyczące bezpieczeństwa reprodukcyjnego są ograniczone – brakuje kompleksowych badań toksyczności reprodukcyjnej, wpływu na płodność oraz efektów pourodzeniowych. W badaniach teratologicznych nie zaobserwowano wad rozwojowych, co jest istotne dla oceny ryzyka stosowania oksykodonu w ciąży, choć dane te nie są wystarczające do pełnej oceny bezpieczeństwa.
badanie rakotwórczości, badanie teratologiczne, bezpieczeństwo farmakologiczne, bezpieczeństwo reprodukcyjne, chlorowodorek oksykodonu, działanie teratogenne, efekt pourodzeniowy, karmienie piersią, oksykodon, opioidowy lek przeciwbólowy, Oxydolor, potencjał rakotwórczy, rozwój pourodzeniowy, teratogenność, toksyczność reprodukcyjna, wpływ na płodność - Leksykon leków
Działania niepożądane – Endoxan 1000 mg
Endoxan (cyklofosfamid) w dawce 1g, stosowany jako cytostatyk, wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi o różnej częstości występowania. Najczęstsze i najpoważniejsze to mielotoksyczność manifestująca się leukopenią, neutropenią (w tym gorączką neutropeniczną), trombocytopenią oraz niedokrwistością, co zwiększa ryzyko infekcji i krwotoków. Cyklofosfamid wykazuje również toksyczność układu moczowego, prowadząc bardzo często do zapalenia pęcherza moczowego i krwinkomoczu, a rzadziej do krwotocznego zapalenia pęcherza, niewydolności nerek i martwicy kanalików nerkowych. Ze strony przewodu pokarmowego często obserwuje się nudności, wymioty, biegunkę i zapalenie jamy ustnej, a rzadziej ostre zapalenie trzustki i krwotoczne zapalenie okrężnicy. Rzadkie, ale poważne powikłania kardiologiczne obejmują kardiomiopatię, niewydolność serca, arytmie, zapalenie mięśnia sercowego i zawał mięśnia sercowego. Długotrwałe stosowanie zwiększa ryzyko nowotworów wtórnych, zwłaszcza pęcherza moczowego, a także białaczek i zmian mielodysplastycznych.
agranulocytoza, azoospermia, brak miesiączki, cyklofosfamid, drgawki, dusznica bolesna, embriotoksyczność, encefalopatia wątrobowa, gorączka neutropeniczna, immunosupresja, kardiomiopatia, krwinkomocz, krwotoczne zapalenie okrężnicy, krwotoczne zapalenie pęcherza, leukopenia, limfopenia, łysienie, martwica kanalików nerkowych, martwica naskórka, mielotoksyczność, migotanie komór, migotanie przedsionków, neutropenia, niedokrwistość, niewydolność serca, nowotwór wtórny, nudność, oligospermia, ostra białaczka, ostre zapalenie trzustki, parestezja, skurcz oskrzeli, spermatogeneza, tachykardia, teratogenność, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wstrząs kardiogenny, zaburzenia owulacji, zahamowanie szpiku kostnego, zapalenie jamy ustnej, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie płuc śródmiąższowe, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół odwracalnej tylnej leukoencefalopatii, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona, zespół wykrzepiania wewnątrznaczyniowego, zespół zamknięcia żył wątrobowych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Diclaner 75 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa diklofenaku obejmowały ocenę farmakologii bezpieczeństwa, genotoksyczności oraz potencjału rakotwórczego, które nie wykazały istotnych zagrożeń dla człowieka poza znanymi efektami opisanymi w Charakterystyce Produktu Leczniczego. W badaniach przewlekłej toksyczności dominowały zmiany patologiczne i owrzodzenia przewodu pokarmowego. Szczególnie istotne jest dwuletnie badanie toksyczności u szczurów, gdzie zaobserwowano zależny od dawki wzrost częstości zakrzepicy serca, co ma znaczenie dla oceny bezpieczeństwa sercowo-naczyniowego przy długotrwałym stosowaniu diklofenaku.
bezpieczeństwo sercowo-naczyniowe, dawka toksyczna, diklofenak, farmakologia bezpieczeństwa, genotoksyczność, owrzodzenie przewodu pokarmowego, potencjał rakotwórczy, rozwój zarodkowy, śmierć płodu, teratogenność, toksyczność przewlekła, toksyczność zarodkowa, zaburzenie implantacji, zahamowanie owulacji, zahamowanie wzrostu płodu, zakrzepica serca, zmiana patologiczna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dalacin C 150 mg
Dane przedkliniczne dotyczące klindamycyny i jej soli wskazują na stosunkowo wysoką toksyczność ostrą, z wartościami LD50 wynoszącymi od 1800 do 2620 mg/kg masy ciała po podaniu doustnym oraz od 245 do 820 mg/kg masy ciała po podaniu dożylnym w różnych modelach zwierzęcych. W badaniach toksyczności przewlekłej na szczurach i psach maksymalna tolerowana dawka dobowa wynosiła od 300 do 600 mg/kg masy ciała. U psów poddanych dawce 300 mg/kg/dobę zaobserwowano wzrost aktywności aminotransferaz w osoczu, natomiast dawka 600 mg/kg/dobę wywołała zmiany patologiczne w błonie śluzowej żołądka i pęcherzyka żółciowego. Badania mutagenności nie wykazały potencjału mutagennego klindamycyny, co potwierdza jej bezpieczeństwo genetyczne, jednak brak jest danych dotyczących potencjału rakotwórczego leku w modelach przedklinicznych.
aminotransferaza, badanie mutagenności, błona śluzowa żołądka, chlorowodorek klindamycyny, dawka śmiertelna, funkcje reprodukcyjne, karcynogenność, klindamycyna, LD50, mutacja chromosomowa, mutacja genowa, mutagenność, pęcherzyk żółciowy, podanie doustne, podanie dożylne, rozwój zarodkowo-płodowy, teratogenność, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Virumed Junior 312,5 mg/ml
Przedkliniczne badania toksykologiczne inozyny pranobeksu wykazały niski profil toksyczności przy dawkach sięgających 1500 mg/kg mc./dobę, co stanowi 15-krotność maksymalnej dawki terapeutycznej u ludzi (100 mg/kg mc./dobę). Wartość LD50 była 50-krotnie wyższa od dawki terapeutycznej, co potwierdza szeroki margines bezpieczeństwa. Długoterminowe badania na myszach i szczurach nie wykazały właściwości karcynogennych, a testy mutagenności in vivo i in vitro nie potwierdziły działania mutagennego, co wskazuje na niskie ryzyko uszkodzeń genetycznych przy stosowaniu leku.
badanie mutagenności, badanie przedkliniczne, dawka terapeutyczna, embriotoksyczność, inozyna pranobeks, LD50, limfocyt krwi obwodowej, margines bezpieczeństwa, potencjał karcynogenny, potencjał mutagenny, profil toksykologiczny, teratogenność, test in vitro, test in vivo, toksyczność okołoporodowa, toksyczność ostra i przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, właściwość karcynogenna, wpływ na rozrodczość, zaburzenie czynności reprodukcyjnej - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Tritace 2,5 comb 2,5 mg + 12,5 mg
Produkt leczniczy Tritace comb, zawierający ramipryl (inhibitor ACE) oraz hydrochlorotiazyd, wymaga szczególnej ostrożności u kobiet w wieku rozrodczym, planujących ciążę, będących w ciąży lub karmiących piersią. Stosowanie w I trymestrze ciąży nie jest zalecane ze względu na potencjalne, choć niejednoznaczne, ryzyko teratogenności. W II i III trymestrze ciąży lek jest bezwzględnie przeciwwskazany z powodu udokumentowanego toksycznego wpływu na płód, obejmującego pogorszenie czynności nerek, małowodzie, opóźnienie kostnienia czaszki oraz powikłania u noworodka takie jak niewydolność nerek, niedociśnienie tętnicze i hiperkaliemia. Po potwierdzeniu ciąży konieczne jest natychmiastowe odstawienie Tritace comb i wdrożenie alternatywnej terapii przeciwnadciśnieniowej. Zaleca się wykonanie badania ultrasonograficznego oceniającego funkcję nerek i kostnienie czaszki płodu oraz ścisłą obserwację noworodków pod kątem niedociśnienia, skąpomoczu i hiperkaliemii.
badanie ultrasonograficzne, czynność nerek, hiperkaliemia, hipoglikemia, hipokaliemia, inhibitor ACE, kostnienie czaszki, leczenie przeciwnadciśnieniowe, małopłytkowość, małowodzie, nadwrażliwość, niedociśnienie tętnicze, niedokrwienie płodowo-łożyskowe, niewydolność nerek, objętość osocza, opóźnienie rozwoju płodu, pochodna sulfonamidowa, przepływ maciczno-łożyskowy, ramipryl i hydrochlorotiazyd, reakcja niepożądana, skąpomocz, teratogenność, żółtaczka jąder podstawy mózgu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Energamma 1000 mcg
Przedkliniczne badania cyjanokobalaminy, substancji czynnej preparatu Energamma, wykazały bardzo korzystny profil bezpieczeństwa. Nawet przy podawaniu wysokich dawek, sięgających 1000 mikrogramów w pojedynczej tabletce drażowanej, nie zaobserwowano objawów toksyczności. Dane te potwierdzają szeroki margines bezpieczeństwa terapeutycznego, co jest kluczowe dla praktyki klinicznej. Ponadto, badania nie wykazały negatywnego wpływu na procesy rozrodcze i rozwojowe, a także brak jest dowodów na działanie teratogenne, mutagenne oraz kancerogenne cyjanokobalaminy, co podkreśla jej bezpieczeństwo w stosowaniu, również u kobiet w ciąży i w wieku rozrodczym.
badanie przedkliniczne, bezpieczeństwo farmakoterapii, cyjanokobalamina, działanie kancerogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, margines bezpieczeństwa terapeutycznego, potencjał kancerogenny, potencjał mutagenny, proces rozrodczy, profil bezpieczeństwa, rozwój pourodzeniowy, tabletka drażowana, teratogenność, toksyczność, toksyczność ogólna, transformacja nowotworowa, wada rozwojowa, witamina B12 - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Levoxa 500 mg
Lewofloksacyna w postaci tabletek powlekanych Levoxa (250 mg lub 500 mg) jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub inne chinolony, u osób z padaczką ze względu na obniżenie progu drgawkowego, a także u pacjentów z historią zapalenia ścięgna po fluorochinolonach z powodu ryzyka nawrotu tendinopatii. Ponadto, lek nie powinien być stosowany u dzieci i młodzieży w okresie wzrostu z uwagi na ryzyko uszkodzenia chrząstek stawowych, u kobiet w ciąży z powodu potencjalnej teratogenności oraz u kobiet karmiących piersią ze względu na przenikanie leku do mleka i ryzyko ekspozycji niemowlęcia. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z nietolerancją laktozy, gdyż tabletki zawierają 3,84 mg (250 mg tabletka) lub 7,68 mg (500 mg tabletka) laktozy jednowodnej, co może stanowić problem u osób z rzadkimi dziedzicznymi zaburzeniami metabolizmu cukrów.
chinolony, działanie teratogenne, fluorochinolony, laktoza jednowodna, lewofloksacyna, nadwrażliwość na chinolony, napad padaczkowy, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, nietolerancja laktozy, padaczka, próg drgawkowy, reakcja krzyżowa, tendinopatia, teratogenność, uszkodzenie chrząstek stawowych, zaburzenia drgawkowe, zapalenie ścięgna, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Atrox 40 40 mg
Przedkliniczne badania atorwastatyny (substancji czynnej Atrox) wykazały brak potencjału mutagennego i klastogennego w serii testów in vitro i in vivo. Ocena karcynogenności na szczurach i myszach ujawniła brak działania nowotworowego u szczurów, natomiast u myszy przy dawkach 6-11 razy przekraczających ekspozycję terapeutyczną u ludzi zaobserwowano gruczolaki wątrobowokomórkowe u samców oraz raki wątrobowokomórkowe u samic. Badania reprodukcyjne na szczurach, królikach i psach nie wykazały wpływu atorwastatyny na płodność ani teratogenności, jednak przy toksycznych dawkach dla samic ciężarnych obserwowano toksyczność dla płodu oraz opóźniony rozwój potomstwa i obniżoną przeżywalność poporodową.
atorwastatyna, badanie in vitro, badanie in vivo, ekspozycja terapeutyczna, gruczolak wątrobowokomórkowy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, klastogenność, mutagenność, opóźniony rozwój płodu, pole pod krzywą stężenia, potencjał karcynogenny, przenikanie do mleka, przenikanie przez łożysko, przeżywalność poporodowa, rak wątrobowokomórkowy, stężenie osoczowe leku, teratogenność, toksyczność płodowa - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Aciclovir Aurovitas 400 mg
Aciclovir Aurovitas, zawierający 400 mg acyklowiru, powinien być stosowany w ciąży jedynie wtedy, gdy korzyści terapeutyczne przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu. Dane z rejestru ciąż oraz badania przedkliniczne nie wykazały zwiększonej częstości wad wrodzonych ani działania teratogennego przy standardowym stosowaniu leku. W badaniach na zwierzętach wady płodów pojawiły się jedynie po podaniu bardzo wysokich dawek wywołujących toksyczność u samic. Mimo względnie bezpiecznego profilu, zaleca się ostrożność i indywidualną ocenę stosunku korzyści do ryzyka przed wdrożeniem terapii u kobiet ciężarnych.
acyklowir, działanie embriotoksyczne, działanie teratogenne, ekspozycja na lek, embriotoksyczność, karmienie piersią, liczba plemników, mleko kobiece, morfologia plemników, osocze matki, płodność kobieca, płodność męska, podanie ogólnoustrojowe, przenikanie leku, ruchliwość plemników, stężenie leku w mleku, teratogenność, toksyczność, wada wrodzona - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Valinger Forte 50 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa syldenafilu, substancji czynnej preparatu Valinger Forte 50 mg, obejmowały szeroki zakres analiz farmakologicznych, toksykologicznych oraz genotoksycznych. Testy farmakologiczne nie wykazały istotnych nieprawidłowości w funkcjonowaniu układu sercowo-naczyniowego, oddechowego ani ośrodkowego układu nerwowego. Ocena toksyczności po podaniu wielokrotnym w modelach zwierzęcych nie ujawniła klinicznie istotnych zmian patologicznych, a badania genotoksyczności (mutacje genowe in vitro i in vivo oraz aberracje chromosomowe) dały wyniki negatywne, co wyklucza potencjał mutagenny syldenafilu.
aberracja chromosomowa, badanie farmakologiczne, badanie przedkliniczne, badanie rakotwórczości, działanie rakotwórcze, ekspozycja terapeutyczna, mutacja genowa, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał mutagenny, profil bezpieczeństwa, rozwój postnatalny, substancja czynna, syldenafil, teratogenność, test genotoksyczności, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ na rozród, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Glitoprel 1 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa glimepirydu obejmowały standardowe testy toksyczności po podaniu wielokrotnej dawki, genotoksyczności, karcynogenności oraz wpływu na rozwój płodu. Wyniki wskazują, że większość działań niepożądanych jest związana z farmakodynamicznym mechanizmem działania leku, przede wszystkim wywoływaniem hipoglikemii. W badaniach reprodukcyjnych zaobserwowano embriotoksyczność, teratogenność oraz zaburzenia funkcji rozrodczych, jednak efekty te są wtórne do hipoglikemii u samic ciężarnych, a nie bezpośrednim działaniem toksycznym glimepirydu na zarodek czy płód.
badanie farmakologiczne bezpieczeństwa, badanie przedkliniczne, dawka terapeutyczna, działanie teratogenne, embriotoksyczność, funkcja rozrodcza, genotoksyczność, glimepiryd, hipoglikemia, karcynogenność, mechanizm farmakodynamiczny, rozwój płodu, stężenie glukozy we krwi, teratogenność, toksyczność wielokrotnej dawki - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Torvacard neo 20 mg
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa atorwastatyny, substancji czynnej preparatu Torvacard neo, obejmowała badania genotoksyczności, karcynogenności oraz wpływu na rozrodczość i rozwój płodu. Testy in vitro i in vivo wykazały brak potencjału mutagennego i klastogennego. W badaniach karcynogennych na szczurach nie stwierdzono działania rakotwórczego, natomiast u myszy przy ekspozycji 6-11-krotnie przekraczającej maksymalne dawki zalecane u ludzi (AUC0-24h) zaobserwowano zmiany nowotworowe w wątrobie, w tym gruczolaki i raki wątrobowokomórkowe. Badania reprodukcyjne na szczurach, królikach i psach nie wykazały negatywnego wpływu na płodność ani teratogenności, jednak dawki toksyczne indukowały toksyczność płodową oraz u szczurów opóźniony rozwój potomstwa i obniżoną przeżywalność poporodową.
aberracja chromosomowa, atorwastatyna, badanie farmakokinetyczne, działanie rakotwórcze, efekt karcynogenny, ekspozycja systemowa, gruczolak wątrobowokomórkowy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, potencjał genotoksyczny, potencjał klastogenny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, przenikanie przez łożysko, rak wątrobowokomórkowy, stężenie leku, teratogenność, toksyczność płodowa, wada wrodzona, właściwość teratogenna, zmiany nowotworowe wątroby - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lexotan 6 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne bromazepamu, substancji czynnej leku Lexotan, wykazały brak działania kancerogennego oraz genotoksycznego zarówno in vitro, jak i in vivo. Badania na szczurach potwierdziły, że bromazepam nie wpływa negatywnie na płodność ani na parametry reprodukcyjne. W badaniach teratologicznych nie stwierdzono działania teratogennego nawet przy bardzo wysokich dawkach do 125 mg/kg mc./dobę, co wskazuje na niski potencjał do wywoływania wad rozwojowych. Wyniki te potwierdzają korzystny profil bezpieczeństwa bromazepamu w kontekście długotrwałego stosowania oraz wpływu na materiał genetyczny.
badanie in vitro, badanie in vivo, badanie toksykologiczne, bromazepam, dawka terapeutyczna, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, genotoksyczność, kancerogenność, martwy płód, płodność, poronienie spontaniczne, resorpcja płodu, rozwój prenatalny, śmiertelność płodów, teratogenność, toksyczność, wady rozwojowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Binatta 200 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa tapentadolu, substancji czynnej Binatty, wykazały brak działania genotoksycznego zarówno in vitro (test Amesa, test aberracji chromosomowych), jak i in vivo (test aberracji chromosomowej oraz test nieplanowanej syntezy DNA przy maksymalnej dawce tolerowanej). Długoterminowe badania na zwierzętach nie wykazały potencjału rakotwórczego. W zakresie wpływu na reprodukcję, tapentadol nie zaburzał płodności u szczurów obu płci, choć przy wysokich dawkach obserwowano zmniejszoną przeżywalność wewnątrzmaciczną oraz opóźnienie rozwoju płodów i embriotoksyczność, związane z działaniem na receptor opioidowy μ. Nie stwierdzono działania teratogennego w modelach szczurów i królików, mimo że efekty toksyczne pojawiały się przy dawkach przekraczających zakres terapeutyczny.
aberracja chromosomowa, dawka terapeutyczna, działanie embriotoksyczne, działanie farmakodynamiczne, działanie genotoksyczne, działanie teratogenne, genotoksyczność, model badawczy, mutacja genowa, nieplanowana synteza DNA, O-glukuronid tapentadolu, ośrodkowy układ nerwowy, parametry neurobehawioralne, potencjał onkogenny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, przeżywalność wewnątrzmaciczna, receptor opioidowy μ, rozwój postnatalny, ryzyko rakotwórcze, tapentadol, teratogenność, test Amesa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Neotac 50 mg/ml
Inozyna pranobeks, substancja czynna leku Neotac, wykazuje niski profil toksyczności potwierdzony w badaniach przedklinicznych na różnych gatunkach zwierząt (myszy, szczury, psy, koty, małpy). Dawki toksyczne sięgały do 1500 mg/kg mc./dobę, co stanowi 50-krotność maksymalnej dawki terapeutycznej u ludzi (100 mg/kg mc./dobę). Długoterminowe badania nie wykazały właściwości karcynogennych, a testy mutagenności in vitro i in vivo, w tym na ludzkich limfocytach, potwierdziły brak działania mutagennego. Badania reprodukcyjne na myszach, szczurach i królikach, przy dawkach do 20-krotności dawki terapeutycznej, nie wykazały toksyczności okołoporodowej, embriotoksyczności, teratogenności ani zaburzeń funkcji rozrodczych.
dawka śmiertelna, dawka terapeutyczna, embriotoksyczność, inozyna pranobeks, LD50, limfocyty krwi obwodowej, mutacja genetyczna, potencjał karcynogenny, potencjał mutagenny, profil bezpieczeństwa, teratogenność, test mutagenności, toksyczność okołoporodowa, toksyczność reprodukcyjna, właściwości karcynogenne, właściwości mutagenne, zaburzenia czynności reprodukcyjnych - Leksykon substancji czynnych
Klindamycyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Klindamycyna wykazuje stosunkowo niską toksyczność ostrą, z LD50 po podaniu doustnym w zakresie 1800-2620 mg/kg masy ciała oraz po podaniu dożylnym 245-820 mg/kg. W badaniach przewlekłych na szczurach i psach, dawki do 300 mg/kg/dobę (1,6-5,4-krotność maksymalnej dawki u ludzi) nie wywoływały istotnych działań niepożądanych, natomiast dawki 600 mg/kg/dobę u psów (10,8-krotność dawki ludzkiej) powodowały objawy takie jak wymioty, utrata apetytu, zmniejszenie masy ciała oraz zmiany w błonie śluzowej żołądka i pęcherzyka żółciowego. Klindamycyna w preparatach miejscowych, w tym Acnatac, wykazuje minimalne działanie drażniące i brak działania uczulającego. Badania genotoksyczności (test mikrojądrowy, test Amesa) nie wykazały mutagenności, a badania karcynogenności na myszach i szczurach nie potwierdziły działania rakotwórczego przy stosowaniu miejscowym i doustnym. Fotokokarcynogenność wykazała niewielkie zmniejszenie mediany czasu do powstania guza, jednak znaczenie kliniczne tego wyniku pozostaje niejasne.
aminotransferazy, błona śluzowa żołądka, drgawki, działanie niepożądane, fosforan klindamycyny, fotokokarcynogenność, genotoksyczność, globulki dopochwowe, nadtlenek benzoilu, pęcherzyk żółciowy, podanie domięśniowe, podanie dożylne, podanie podskórne, podrażnienie miejscowe, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, promieniowanie słoneczne, stan zapalny, substancja przeciwbakteryjna, teratogenność, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność, toksyczność ostra, tolerancja miejscowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tadalafil Belupo 5 mg
Przeprowadzone badania przedkliniczne tadalafilu obejmowały szeroki zakres testów farmakologicznych, toksykologicznych, genotoksycznych oraz oceny wpływu na reprodukcję i rozwój potomstwa. W modelach zwierzęcych (szczury, myszy) nie wykazano działania teratogennego, embriotoksycznego ani fetotoksycznego przy dawkach do 1000 mg/kg/dobę, co stanowi wielokrotnie wyższą ekspozycję niż stosowana u ludzi. W badaniach rozwoju przed- i pourodzeniowego u szczurów dawka 30 mg/kg/dobę (AUC około 18-krotnie wyższe niż u ludzi po dawce 20 mg) nie powodowała istotnych efektów niepożądanych. Ponadto, nie stwierdzono zaburzeń płodności u szczurów obu płci, co wskazuje na brak negatywnego wpływu tadalafilu na zdolności rozrodcze w tym gatunku.
AUC, badanie farmakologiczne, badanie przedkliniczne, badanie toksyczności, dawka terapeutyczna, działanie embriotoksyczne, działanie fetotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, ekspozycja na lek, genotoksyczność, płodność u mężczyzn, profil bezpieczeństwa leku, rozwój przedurodzeniowy i pourodzeniowy, spermatogeneza, teratogenność, zaburzenie płodności, zanik nabłonka kanalików nasiennych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ivohart 5 mg
Iwabradyna, substancja czynna preparatu Ivohart, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony w szerokich badaniach przedklinicznych. Badania toksyczności wielokrotnej nie wykazały istotnych zagrożeń przy stosowaniu dawek terapeutycznych, a toksyczność reprodukcyjna nie wpłynęła negatywnie na płodność szczurów obu płci. Jednakże w badaniach teratogenności zaobserwowano zwiększoną częstość wad serca u płodów szczurzych oraz pojedyncze przypadki wrodzonego braku palców u królików przy ekspozycji na dawki zbliżone do terapeutycznych. Długoterminowe podawanie iwabradyny psom w dawkach 2, 7 oraz 24 mg/kg mc./dobę spowodowało przemijające zmiany w siatkówce, które nie prowadziły do trwałych uszkodzeń, co jest zgodne z mechanizmem działania leku na prądy Ih w siatkówce, homologiczne do prądu If w sercu.
badania genotoksyczne, badania przedkliniczne, działanie rakotwórcze, iwabradyna, kanał jonowy, karcynogenność, organogeneza, płodność, prąd If, prądy Ih, ryzyko środowiskowe, teratogenność, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wielokrotna, utylizacja leku, wada serca, wrodzony brak palców, zmiany siatkówkowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Stomezul 20 mg
Przedkliniczne badania ezomeprazolu, substancji czynnej preparatu Stomezul, wykazały brak istotnych zagrożeń toksycznych, genotoksycznych oraz rakotwórczych przy stosowaniu zgodnym z zaleceniami klinicznymi. Testy farmakologiczne nie ujawniły negatywnego wpływu na układ nerwowy, sercowo-naczyniowy ani oddechowy. Długotrwała ekspozycja na dawki porównywalne lub wyższe niż kliniczne nie powodowała zmian narządowych ani metabolicznych. Kompleksowa ocena genotoksyczności potwierdziła brak mutagenności i klastogenności, co eliminuje ryzyko uszkodzeń DNA i aberracji chromosomowych. Badania reprodukcyjne nie wykazały teratogenności ani negatywnego wpływu na płodność, przebieg ciąży i rozwój potomstwa.
aberracje chromosomowe, ezomeprazol, hamowanie wydzielania kwasu żołądkowego, inhibitor pompy protonowej, komórki enterochromafinopodobne, kwas solny w żołądku, potencjał genotoksyczny, rakowiak, teratogenność, toksyczność po podaniu wielokrotnym, układ nerwowy, właściwości mutagenne, wpływ na rozród - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – SILDEROS MAX 50 mg
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa leku SILDEROS MAX, zawierającego 50 mg syldenafilu w postaci cytrynianu, opiera się na szerokim spektrum badań nieklinicznych, które nie wykazały istotnych zagrożeń dla człowieka. Badania farmakologiczne potwierdziły brak negatywnego wpływu na kluczowe układy fizjologiczne przy dawkach terapeutycznych. Analizy toksyczności po podaniu wielokrotnym nie ujawniły efektów toksycznych przy długotrwałej ekspozycji, co wskazuje na akceptowalny profil bezpieczeństwa przy przewlekłym stosowaniu. Ponadto, testy genotoksyczności nie wykazały aktywności mutagennej, a badania rakotwórczości potwierdziły brak działania onkogennego w warunkach terapeutycznych.
badanie farmakologiczne, badanie przedkliniczne, cytrynian, dawka 50 mg, dawka terapeutyczna, działanie rakotwórcze, ekspozycja terapeutyczna, genotoksyczność, potencjał mutagenny, potencjał onkogenny, profil bezpieczeństwa, rakotwórczość, syldenafil, teratogenność, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ na rozród, wiek reprodukcyjny, wpływ na płodność - Leksykon substancji czynnych
Cyklamen purpurowy – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Cyklamen purpurowy (Cyclamen purpurascens) jest aktywnym składnikiem preparatów Mastodynon (81,0 mg/tabletka) oraz Mastodynon N (10 g/100 g roztworu), występującym w potencji D4. Przeprowadzone badania przedkliniczne nie wykazały toksyczności ostrej ani przewlekłej związanej z jego stosowaniem. Testy genotoksyczności, zarówno in vitro, jak i in vivo, potwierdziły brak działania mutagennego, co eliminuje ryzyko indukcji zmian genetycznych prowadzących do nowotworów lub zaburzeń dziedzicznych.
badania in vitro, badania in vivo, badania płodności, cyklamen purpurowy, działanie mutagenne, działanie teratogenne, genotoksyczność, Mastodynon, Mastodynon N, potencjał genotoksyczny, teratogenność, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, wady rozwojowe, wady wrodzone - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lenalidomide Ranbaxy 7,5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa lenalidomidu wykazały wyraźne działanie teratogenne u małp przy dawkach 0,5-4 mg/kg/dobę, manifestujące się poważnymi wadami wrodzonymi, takimi jak atrezja odbytu oraz liczne deformacje kończyn (m.in. oligodaktylia, polidaktylia, brak rotacji). U królików, przy dawkach 3-20 mg/kg/dobę, zaobserwowano anomalie rozwojowe, w tym brak płata środkowego płuc i przemieszczenie nerek. Toksyczność ostra wykazała dawki letalne powyżej 2000 mg/kg/dobę u gryzoni. W badaniach przewlekłych u szczurów (75-300 mg/kg/dobę przez 26 tygodni) stwierdzono odwracalne zwiększenie mineralizacji miedniczek nerkowych, z NOAEL poniżej 75 mg/kg/dobę, co odpowiada około 25-krotnej ekspozycji względem ludzi. U małp, dawki 4-6 mg/kg/dobę przez 20 tygodni indukowały znaczną toksyczność hematologiczną i narządową, natomiast dawki 1-2 mg/kg/dobę przez rok powodowały łagodne, odwracalne zmiany w szpiku i układzie immunologicznym, przy czym 1 mg/kg/dobę odpowiada dawce ludzkiej na podstawie AUC.
atrezja odbytu, atrofia grasicy, atrofia szpiku kostnego, atrofia układu chłonnego, badanie karcynogenności, działanie karcynogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, działanie toksyczne, mineralizacja miedniczek nerkowych, oligodaktylia, pęcherzyk żółciowy, płat środkowy płuca, polidaktylia, rozwój zarodkowo-płodowy, stosunek komórek mieloidalnych do erytroidalnych, szpik kostny, teratogenność, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność rozwojowa, toksyczność szpiku kostnego, układ krwiotwórczy, wada wrodzona kończyny, zastawka przedsionkowo-komorowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tialera 12,5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa soli sodowej tianeptyny, substancji czynnej leku Tialera, nie wykazały istotnego ryzyka genotoksyczności ani działania rakotwórczego przy stosowaniu dawek terapeutycznych. W standardowych testach na różnych modelach zwierzęcych nie zaobserwowano uszkodzeń genetycznych ani zwiększonego ryzyka nowotworów. Badania teratogenności na szczurach i królikach potwierdziły brak działania teratogennego. Natomiast w badaniach dotyczących płodności i okresu okołoporodowego, przy dawce 45 mg/kg mc./dobę (około 12-krotnie wyższej niż dawka stosowana u ludzi w przeliczeniu na powierzchnię ciała), zaobserwowano zwiększoną utratę zarodków przed implantacją, zaburzenia wydzielania mleka, podwyższoną częstość poronień oraz zwiększoną śmiertelność noworodków. Efekty te występowały wyłącznie przy dawkach toksycznych dla samic, znacznie przekraczających dawki terapeutyczne.
badanie genotoksyczne, badanie teratogenne, dawka terapeutyczna, dawka toksyczna, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, okres okołoporodowy, okres poporodowy, poronienie, potencjał rakotwórczy, przeżywalność noworodka, rozwój zarodkowy, sól sodowa tianeptyny, teratogenność, toksyczność, utrata zarodka przedimplantacyjna, wpływ na rozrodczość, zaburzenie laktacji - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Navelbine 30 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa winorelbiny, substancji czynnej leku Navelbine, wykazały jej potencjał genotoksyczny, manifestujący się uszkodzeniami chromosomów oraz możliwością indukcji aneuploidalności i poliploidalności, mimo braku mutagenności w teście Amesa. W modelach zwierzęcych potwierdzono działanie letalne na embrion i płód oraz właściwości teratogenne, co wskazuje na ryzyko śmierci zarodka oraz wystąpienia wad rozwojowych. Te dane są kluczowe dla oceny ryzyka stosowania winorelbiny w populacji kobiet w ciąży i podkreślają konieczność ostrożności w tej grupie pacjentów.
alkaloid Vinca, aneuploidalność, bezpieczeństwo kardiologiczne, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, efekt hemodynamiczny, lek przeciwnowotworowy, maksymalna tolerowana dawka, poliploidalność, teratogenność, test Amesa, toksyczność reprodukcyjna, wada rozwojowa, winorelbina, zaburzenia repolaryzacji - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Nintedanib STADA 100 mg
Lek Nintedanib STADA, dostępny w kapsułkach miękkich o dawkach 100 mg i 150 mg, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną (nintedanib) lub na którąkolwiek z substancji pomocniczych. Nadwrażliwość może objawiać się od łagodnych reakcji skórnych po poważne reakcje systemowe, dlatego przed rozpoczęciem terapii konieczne jest szczegółowe zebranie wywiadu alergologicznego. Kapsułki 100 mg są brzoskwiniowe z nadrukiem „NT 100”, natomiast 150 mg mają kolor brązowy z nadrukiem „NT 150”, obie zawierają żółtą, lepką zawiesinę, co ułatwia ich identyfikację i zapobiega pomyłkom.
kapsułka, kapsułka miękka, nadwrażliwość na substancję czynną, nintedanib, nintedanibu ezylan, objaw skórny, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja systemowa, ryzyko teratogenne, skuteczna antykoncepcja, substancja pomocnicza, teratogenność, test ciążowy, wiek rozrodczy, wywiad alergologiczny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Maść ochronna z witaminą A 800 j.m./g
Produkt leczniczy Maść ochronna z witaminą A (800 j.m./g) nie posiada dedykowanych badań przedklinicznych oceniających bezpieczeństwo miejscowego stosowania. Dokumentacja nie zawiera szczegółowych danych dotyczących toksykologii miejscowej, w tym potencjalnego działania drażniącego, uczulającego ani stopnia absorpcji przezskórnej witaminy A. Dostępne dane przedkliniczne pochodzą głównie z badań na modelach zwierzęcych, które wskazują na teratogenny potencjał witaminy A, jednak brak jest precyzyjnych informacji o dawkach, gatunkach zwierząt oraz charakterze obserwowanych wad rozwojowych.
absorpcja przezskórna, badanie farmakodynamiczne, badanie farmakokinetyczne, badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, działanie drażniące na skórę, działanie teratogenne, działanie uczulające, ekspozycja w ciąży, maść ochronna, ocena bezpieczeństwa, podanie systemowe, stosowanie miejscowe, teratogenność, wada rozwojowa płodu, witamina A - Leksykon substancji czynnych
Acytretyna – Przeciwwskazania stosowania
Acytretyna, pochodna retinoidów stosowana w leczeniu ciężkich postaci łuszczycy i zaburzeń rogowacenia naskórka, posiada liczne przeciwwskazania, które muszą być ściśle przestrzegane. Bezwzględnie przeciwwskazana jest u kobiet w ciąży ze względu na silne działanie teratogenne oraz u kobiet w wieku rozrodczym, które nie stosują skutecznej antykoncepcji przez 4 tygodnie przed terapią, w trakcie leczenia oraz przez 3 lata po jego zakończeniu. Ponadto, acytretyna nie powinna być stosowana u kobiet karmiących piersią, gdyż przenika do mleka matki i może wywołać działania niepożądane u niemowląt. Przeciwwskazania obejmują także ciężkie zaburzenia czynności wątroby i nerek oraz przewlekłą hiperlipidemię, ze względu na ryzyko kumulacji leku i nasilenia działań niepożądanych, w tym powikłań sercowo-naczyniowych.
acytretyna, ciśnienie wewnątrzczaszkowe, etretynat, hepatotoksyczność, hiperlipidemia, hiperwitaminoza A, laktacja, metotreksat, nadwrażliwość na acytretynę, preparat acytretyny, reumatoidalne zapalenie stawów, rogowacenie naskórka, rzekomy guz mózgu, teratogenność, tetracykliny, zaburzenia lipidowe, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Syntarpen 1 g
Produkt leczniczy Syntarpen zawiera 1 g kloksacyliny sodowej, antybiotyku β-laktamowego z grupy penicylin przeciwgronkowcowych. W dokumentacji przedklinicznej brak jest danych dotyczących długoterminowych badań oceniających potencjalne właściwości mutagenne, rakotwórcze oraz teratogenne kloksacyliny, zarówno in vitro, jak i in vivo. Brak tych informacji wynika z faktu, że kloksacylina, jako substancja o długiej historii klinicznego stosowania, nie była poddawana tak rygorystycznym badaniom przedklinicznym, jakie obecnie obowiązują dla nowych leków. Mimo to, wieloletnie doświadczenie kliniczne dostarcza istotnych danych dotyczących profilu bezpieczeństwa tego antybiotyku.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Neosine forte 500 mg/5 ml
Inozyna pranobeksu, substancja czynna Neosine forte, wykazuje niską toksyczność w badaniach przedklinicznych na różnych gatunkach zwierząt (myszy, szczury, psy, koty, małpy) przy dawkach sięgających 1500 mg/kg masy ciała na dobę, co stanowi 50-krotność maksymalnej zalecanej dawki terapeutycznej u ludzi (100 mg/kg m.c./dobę). Długoterminowe badania karcynogenności na myszach i szczurach nie wykazały potencjału nowotworowego, a standardowe testy mutagenności in vivo i in vitro (w tym na ludzkich limfocytach) potwierdziły brak właściwości mutagennych i genotoksycznych inozyny pranobeksu.
badanie in vitro, badanie in vivo, badanie toksykologiczne, dawka LD50, dawka terapeutyczna, embriotoksyczność, inozyna pranobeksu, limfocyt krwi obwodowej, nowotwór, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, profil bezpieczeństwa, teratogenność, test mutagenności, toksyczność okołoporodowa, toksyczność ostra, toksyczność podostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność rozwojowa, wada rozwojowa, właściwość karcynogenna, zaburzenie czynności reprodukcyjnej - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Prestozek Combi 4 mg + 10 mg
Prestozek Combi, zawierający peryndopryl (inhibitor ACE) oraz amlodypinę (antagonista wapnia), jest przeciwwskazany w drugim i trzecim trymestrze ciąży ze względu na udokumentowane działanie toksyczne peryndoprylu na płód i noworodka, obejmujące pogorszenie czynności nerek, małowodzie, opóźnienie kostnienia czaszki, a także niewydolność nerek, niedociśnienie tętnicze i hiperkaliemię u noworodka. W pierwszym trymestrze stosowanie inhibitorów ACE nie jest zalecane z powodu potencjalnego, choć niejednoznacznego, ryzyka wad wrodzonych. Amlodypina może być stosowana w ciąży jedynie w sytuacjach, gdy korzyści przewyższają ryzyko, ponieważ badania na zwierzętach wykazały szkodliwy wpływ dużych dawek na reprodukcję. W przypadku ekspozycji płodu na Prestozek Combi w II i III trymestrze zaleca się wykonanie ultrasonografii nerek i czaszki płodu oraz ścisłą obserwację noworodka pod kątem niedociśnienia i zaburzeń funkcji nerek.
amlodypina, antagonista wapnia, antykoncepcja, badanie ultrasonograficzne, drugi i trzeci trymestr ciąży, hiperkaliemia, inhibitor ACE, karmienie piersią, laktacja, lek przeciwnadciśnieniowy, małowodzie, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, opóźnienie kostnienia czaszki, peryndopryl, pierwszy trymestr ciąży, Prestozek Combi, teratogenność, toksyczność płodowa, zaburzenia funkcji nerek, zmiany biochemiczne