Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Atrox 40 40 mg

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa stosowania atorwastatyny (substancji czynnej produktu leczniczego Atrox) obejmują szereg aspektów, w tym ocenę potencjału mutagennego, klastogennego, karcynogennego oraz wpływu na rozrodczość i rozwój. Dane te stanowią istotny element oceny bezpieczeństwa stosowania leku przed wprowadzeniem go do praktyki klinicznej.¹

Potencjał mutagenny i klastogenny

W ramach kompleksowej oceny potencjału mutagennego i klastogennego atorwastatyny przeprowadzono zestaw standaryzowanych testów. Badania objęły serię czterech różnych testów w warunkach in vitro oraz jedno uzupełniające badanie w warunkach in vivo. Wyniki wszystkich przeprowadzonych testów były spójne i nie wykazały, aby atorwastatyna posiadała potencjał mutagenny (zdolność do wywoływania mutacji genetycznych) lub klastogenny (zdolność do powodowania uszkodzeń strukturalnych chromosomów).²

Potencjał karcynogenny

Ocena potencjału karcynogennego atorwastatyny była przeprowadzona na dwóch gatunkach gryzoni: szczurach i myszach. Wyniki badań wykazały zróżnicowany obraz w zależności od gatunku zwierząt:³

• U szczurów – w badaniach długoterminowych nie stwierdzono działania karcynogennego atorwastatyny, co wskazuje na brak potencjału do indukowania procesów nowotworowych w tym modelu zwierzęcym.⁴
• U myszy – w przypadku stosowania wyższych dawek zaobserwowano specyficzny wzorzec zmian nowotworowych w wątrobie. W szczególności, u samców stwierdzono występowanie gruczolaków wątrobowokomórkowych (łagodnych nowotworów wątroby), natomiast u samic raków wątrobowokomórkowych (złośliwych nowotworów wątroby). Należy podkreślić, że efekty te wystąpiły przy ekspozycji znacznie przekraczającej ekspozycję terapeutyczną u ludzi – poziom AUC_0-24h (pole pod krzywą stężenia w funkcji czasu) był 6-11 razy wyższy niż u ludzi otrzymujących najwyższą zalecaną dawkę terapeutyczną.⁵

Wpływ na płodność i rozwój zarodkowo-płodowy

Atorwastatyna, podobnie jak inne inhibitory reduktazy HMG-CoA, może potencjalnie wpływać na rozwój zarodków i płodów, co wynika z danych z badań na modelach zwierzęcych. Przeprowadzone badania obejmowały ocenę wpływu na płodność oraz potencjał teratogenny atorwastatyny u różnych gatunków zwierząt:⁶

• Wpływ na płodność – badania przeprowadzone na szczurach, królikach i psach nie wykazały wpływu atorwastatyny na płodność, co wskazuje na brak zaburzeń funkcji rozrodczych w wyniku stosowania leku.⁷
• Potencjał teratogenny – w badaniach na szczurach, królikach i psach nie stwierdzono działania teratogennego atorwastatyny, co oznacza, że substancja nie powodowała wad rozwojowych u płodów badanych gatunków zwierząt.⁸
• Toksyczność dla płodu – przy stosowaniu dawek toksycznych dla samic ciężarnych szczurów i królików obserwowano także toksyczność dla płodu. Efekt ten jest prawdopodobnie związany z ogólną toksycznością wysokich dawek atorwastatyny dla organizmu matki, co wtórnie wpływa na rozwój płodu.⁹
• Wpływ na rozwój potomstwa – w badaniach na szczurach, przy zastosowaniu wysokich dawek atorwastatyny u ciężarnych samic, zaobserwowano opóźniony rozwój potomstwa oraz obniżoną przeżywalność poporodową. Efekty te występowały przy dawkach znacznie przekraczających dawki terapeutyczne.¹⁰

Przenikanie przez łożysko i do mleka matki

Badania na modelach zwierzęcych dostarczyły również informacji dotyczących potencjalnego przenikania atorwastatyny przez łożysko oraz do mleka matki:¹¹

• Przenikanie przez łożysko – u szczurów wykazano, że atorwastatyna przenika przez łożysko, co oznacza, że substancja może być przekazywana z organizmu matki do rozwijającego się płodu.¹²
• Przenikanie do mleka – badania na szczurach wykazały, że stężenia atorwastatyny w osoczu są zbliżone do stężeń w mleku, co sugeruje, że substancja przenika do mleka matki u tego gatunku. Należy jednak zaznaczyć, że nie ma dostępnych danych określających, czy atorwastatyna lub jej metabolity przenikają do mleka kobiecego u ludzi.¹³

Przedstawione dane przedkliniczne stanowią istotny element oceny bezpieczeństwa stosowania atorwastatyny i powinny być brane pod uwagę przy podejmowaniu decyzji o stosowaniu produktu leczniczego Atrox u określonych grup pacjentów, zwłaszcza u kobiet w ciąży i karmiących piersią.¹⁴