atopowe zapalenie skóry

Atopowe zapalenie skóry (AZS) to przewlekła, nawrotowa, zapalna dermatoza, charakteryzująca się intensywnym świądem, suchością skóry oraz typową morfologią i lokalizacją zmian skórnych. Choroba ta stanowi jedno z najczęstszych schorzeń dermatologicznych, dotykając 15-20% dzieci i 1-3% dorosłych w krajach rozwiniętych.

Patogeneza AZS jest złożona i obejmuje interakcję czynników genetycznych, immunologicznych oraz środowiskowych. Kluczową rolę odgrywa dysfunkcja bariery naskórkowej związana z mutacjami genu filagryny oraz zaburzenia odpowiedzi immunologicznej z przewagą odpowiedzi typu Th2. Mechanizm świądu, będącego dominującym i najbardziej uciążliwym objawem, wiąże się z nadmierną aktywacją włókien nerwowych oraz uwalnianiem mediatorów zapalnych, takich jak interleukiny, histamina i neuropeptydy.

Diagnostyka AZS opiera się na kryteriach klinicznych, uwzględniających obecność świądu, typową morfologię i lokalizację zmian, przewlekły i nawrotowy przebieg oraz współwystępowanie innych chorób atopowych. W leczeniu stosuje się podejście wielokierunkowe, obejmujące przywracanie funkcji bariery naskórkowej (emolienty), kontrolę stanu zapalnego (miejscowe glikokortykosteroidy, inhibitory kalcyneuryny), leczenie przeciwświądowe oraz terapie ogólnoustrojowe (cyklosporyna A, dupilumab, upadacytynib) w ciężkich przypadkach.

Nowoczesne strategie terapeutyczne w AZS koncentrują się na terapiach celowanych, ukierunkowanych na kluczowe szlaki immunologiczne. Leki biologiczne blokujące IL-4/IL-13 oraz małocząsteczkowe inhibitory JAK wykazują wysoką skuteczność w kontrolowaniu objawów i poprawie jakości życia pacjentów z umiarkowaną i ciężką postacią choroby. Odpowiednia edukacja pacjenta, identyfikacja i unikanie czynników zaostrzających przebieg schorzenia stanowią istotny element kompleksowego podejścia terapeutycznego.

Powiązane wpisy

  1. 17.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl