atopowe zapalenie skóry
Atopowe zapalenie skóry (AZS) to przewlekła, nawrotowa, zapalna dermatoza, charakteryzująca się intensywnym świądem, suchością skóry oraz typową morfologią i lokalizacją zmian skórnych. Choroba ta stanowi jedno z najczęstszych schorzeń dermatologicznych, dotykając 15-20% dzieci i 1-3% dorosłych w krajach rozwiniętych.
Patogeneza AZS jest złożona i obejmuje interakcję czynników genetycznych, immunologicznych oraz środowiskowych. Kluczową rolę odgrywa dysfunkcja bariery naskórkowej związana z mutacjami genu filagryny oraz zaburzenia odpowiedzi immunologicznej z przewagą odpowiedzi typu Th2. Mechanizm świądu, będącego dominującym i najbardziej uciążliwym objawem, wiąże się z nadmierną aktywacją włókien nerwowych oraz uwalnianiem mediatorów zapalnych, takich jak interleukiny, histamina i neuropeptydy.
Diagnostyka AZS opiera się na kryteriach klinicznych, uwzględniających obecność świądu, typową morfologię i lokalizację zmian, przewlekły i nawrotowy przebieg oraz współwystępowanie innych chorób atopowych. W leczeniu stosuje się podejście wielokierunkowe, obejmujące przywracanie funkcji bariery naskórkowej (emolienty), kontrolę stanu zapalnego (miejscowe glikokortykosteroidy, inhibitory kalcyneuryny), leczenie przeciwświądowe oraz terapie ogólnoustrojowe (cyklosporyna A, dupilumab, upadacytynib) w ciężkich przypadkach.
Nowoczesne strategie terapeutyczne w AZS koncentrują się na terapiach celowanych, ukierunkowanych na kluczowe szlaki immunologiczne. Leki biologiczne blokujące IL-4/IL-13 oraz małocząsteczkowe inhibitory JAK wykazują wysoką skuteczność w kontrolowaniu objawów i poprawie jakości życia pacjentów z umiarkowaną i ciężką postacią choroby. Odpowiednia edukacja pacjenta, identyfikacja i unikanie czynników zaostrzających przebieg schorzenia stanowią istotny element kompleksowego podejścia terapeutycznego.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Sonol (21 mg + 21 mg + 2 mg)/ml
Sonol w postaci płynu na skórę zawiera trzy substancje czynne: lewomentol (21 mg/ml), kwas salicylowy (21 mg/ml) oraz tymol (2 mg/ml). Preparat jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na którykolwiek składnik, w tym na glikol propylenowy, oraz nie powinien być stosowany na otwarte rany, błony śluzowe i uszkodzoną skórę ze względu na ryzyko nasilenia podrażnienia i zwiększonego wchłaniania substancji czynnych. Nie zaleca się stosowania u dzieci poniżej 12 roku życia z powodu ryzyka salicylizmu oraz u pacjentów z rozległymi zmianami złuszczającymi, takimi jak łuszczyca, gdyż kwas salicylowy może pogłębiać złuszczanie i zaostrzać objawy choroby.
- Leksykon substancji czynnych
Nasiono kardamonu – Działania niepożądane
Nasiona kardamonu (Elettaria cardamomum) są składnikiem produktu leczniczego Melisana Klosterfrau Original w stężeniu 10 mg/100 ml. Substancja ta, będąca częścią kompleksu olejków eterycznych, może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu. Najczęściej obserwuje się dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, zgaga i zmęczenie (częstość ≥1/100 do <1/10), które zwykle ustępują po przyjmowaniu preparatu po posiłku. Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) mogą wystąpić zawroty głowy, co wymaga ostrożności przy prowadzeniu pojazdów i obsłudze maszyn. Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) zgłaszane są uczucie ciepła, reakcje nadwrażliwości skórnej (świąd) oraz parestezje kończyn, które mogą wymagać przerwania terapii. Długotrwałe stosowanie wiąże się z ryzykiem reakcji fotowrażliwości oraz nadmiernego wysuszenia skóry przy aplikacji miejscowej, co jest istotne u pacjentów z predyspozycjami dermatologicznymi.
atopowe zapalenie skóry, dermatoza, dolegliwości żołądkowe, drętwienie kończyn, Elettaria cardamomum, łuszczyca, nadmierne wysuszenie skóry, nasiona kardamonu, nudności, obrzęk naczynioruchowy, olejek lotny, parestezja, promieniowanie UV, reakcja anafilaktyczna, reakcja fotowrażliwości, reakcja nadwrażliwości, reakcja nadwrażliwości skórnej, refluksowe zapalenie przełyku, stosowanie miejscowe, uczucie ciepła, zawroty głowy, zgaga, zmęczenie - Leksykon chorób i schorzeń
Atopowe zapalenie skóry (azs) – Epidemiologia
Atopowe zapalenie skóry (AZS) jest przewlekłą, nawrotową chorobą zapalną skóry o wysokiej częstości występowania, szczególnie u dzieci w krajach rozwiniętych, gdzie dotyka 15-30% populacji dziecięcej oraz 2-10% dorosłych. W USA około 31,6 mln osób (10% populacji) cierpi na AZS, z 6,6 mln dorosłych z umiarkowanym do ciężkiego przebiegiem. Epidemiologia AZS wykazuje znaczne zróżnicowanie geograficzne – od 0,65% w Tunezji do 34% w Szwecji u dzieci, a także różnice demograficzne, z wyższą częstością u dzieci młodszych (do 5 lat: 16,2%) i u osób z historią atopii w rodzinie. Wzrost częstości występowania AZS w ostatnich dekadach, szczególnie w krajach uprzemysłowionych, jest potwierdzony danymi z badań takich jak NHIS i ISAAC, choć w niektórych regionach obserwuje się stabilizację. Czynniki środowiskowe, takie jak zanieczyszczenia, klimat, ekspozycja na alergeny oraz czynniki genetyczne i rasowe, wpływają na ryzyko rozwoju AZS. Choroba wiąże się z wysokim obciążeniem klinicznym, obejmującym świąd, zaburzenia snu i problemy psychiczne, a także z komorbidnościami atopowymi i autoimmunologicznymi (np. astma, alergie pokarmowe, choroby zapalne jelit, łysienie plackowate).
alergen powietrznopochodny, alergia pokarmowa, alergiczny nieżyt nosa, atopowe zapalenie skóry, autoimmunologiczna choroba wątroby, badanie przekrojowe, biomarker, chłoniak Hodgkina, choroba Crohna, choroba trzewna, choroba zapalna skóry, czynnik immunologiczny, czynniki ryzyka, fenotyp choroby, iloraz szans, jakość życia, lata życia skorygowane niepełnosprawnością, łysienie plackowate, nasilenie choroby, obciążenie ekonomiczne, obciążenie objawami, pokrzywka, przedział ufności, rozpowszechnienie choroby, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zapadalność na chorobę, zespół jelita drażliwego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Nanolipo
Nanolipo 40 mg/g krem zawiera lidokainę i jest przeznaczony wyłącznie do stosowania zewnętrznego. Produkt nie powinien być aplikowany na podrażnioną, oparzoną skórę, rany ani błony śluzowe, a także u pacjentów z atopowym zapaleniem skóry ze względu na brak danych klinicznych. Należy unikać kontaktu z oczami, gdyż lidokaina może powodować poważne podrażnienia i uszkodzenia rogówki. W przypadku kontaktu z okiem konieczne jest natychmiastowe przemycie wodą lub roztworem chlorku sodu. Stosowanie na dużych powierzchniach skóry lub przez dłuższy czas może prowadzić do zwiększonego wchłaniania lidokainy i ryzyka działań ogólnoustrojowych, zwłaszcza u pacjentów z ciężkimi chorobami wątroby, osób starszych, osłabionych oraz przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwarytmicznych klasy III (np. amiodaron). Produkt zawiera glikol propylenowy (75 mg/g), alkohol benzylowy (15 mg/g) oraz uwodornioną lecytynę sojową (73,2 mg/g), co wymaga ostrożności u pacjentów z alergią na soję lub orzeszki ziemne.
alkohol benzylowy, atopowe zapalenie skóry, blokada czuciowa, działanie bakteriobójcze, działanie ogólnoustrojowe, glikol propylenowy, lecytyna sojowa, leki przeciwarytmiczne, lidokaina, miejscowy środek znieczulający, nadwrażliwość na leki, ototoksyczność, podrażnienie rogówki, reakcja alergiczna, rumień, toksyczne stężenie lidokainy, wchłanianie lidokainy, zapis EKG, znieczulenie powierzchniowe - Leksykon chorób i schorzeń
Dermografizm – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Dermografizm, będący najczęstszą postacią pokrzywki fizykalnej, charakteryzuje się powstawaniem wypukłych bąbli w miejscach mechanicznego drażnienia skóry. Przebieg choroby jest zróżnicowany, z idiopatycznym dermografizmem utrzymującym się średnio około 6 lat, a czerwonym dermografizmem wykazującym poprawę w ciągu 6 miesięcy. Spontaniczne ustąpienie objawów obserwuje się u 36% pacjentów po 5 latach i u 51% po 10 latach. Czynniki prognostyczne związane z dłuższym przebiegiem i większą aktywnością choroby to m.in. późny początek, nawracające epizody pokrzywki, współwystępowanie innych form pokrzywki fizykalnej oraz obecność autoprzeciwciał. Wysoka aktywność choroby mierzona skalą UAS7 predysponuje do oporności na standardowe dawki leków przeciwhistaminowych H1.
atopia, atopowe zapalenie skóry, autoprzeciwciała, autoreaktywność surowicy, bąble skórne, biomarker, choroba Behçeta, choroby tarczycy, czynniki prognostyczne, dermografizm, dermografizm prosty, egzema, leki przeciwhistaminowe H1, pokrzywka, pokrzywka fizykalna, przewlekła pokrzywka samoistna, schorzenie skórne, skala UAS7, świerzb - Leksykon substancji czynnych
Gadobutrol – Przeciwwskazania stosowania
Gadobutrol, substancja czynna preparatu Gadovist 1,0 (1,0 mmol/ml, 604,72 mg/ml), jest środkiem kontrastowym o stosunkowo wąskim zakresie przeciwwskazań. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na gadobutrol lub substancje pomocnicze. Przed podaniem należy szczegółowo zebrać wywiad alergologiczny, zwracając uwagę na wcześniejsze reakcje na środki kontrastowe zawierające gadolin, historię alergii, astmę, atopowe zapalenie skóry oraz incydenty anafilaksji. Gadobutrol charakteryzuje się osmolalnością 1603 mOsm/kg H₂O oraz lepkością 4,96 mPa·s w 37°C, co może mieć znaczenie u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego lub nerek.
anafilaksja, astma oskrzelowa, atopowe zapalenie skóry, charakterystyka produktu leczniczego, czynnik ryzyka, diagnostyka obrazowa, gadobutrol, Gadovist, lepkość, osmolalność, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, roztwór do wstrzykiwań, schorzenie atopowe, schorzenie układu sercowo-naczyniowego, sprzęt ratunkowy, środek kontrastowy, środek kontrastowy z gadolinem, wywiad alergologiczny - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Dermitopic 0,03 %
Leczenie atopowego zapalenia skóry produktem Dermitopic, dostępnym w stężeniach 0,03% i 0,1% maści, powinno być inicjowane przez lekarzy z doświadczeniem w tej dziedzinie. Terapia rozpoczyna się przy pierwszych objawach choroby, aplikując maść na zmienione chorobowo obszary skóry do całkowitego lub prawie całkowitego ustąpienia zmian. U dorosłych i młodzieży (≥16 lat) stosuje się Dermitopic 0,1% dwa razy na dobę, natomiast u dzieci w wieku 2-15 lat zalecane jest stężenie 0,03%, początkowo dwa razy na dobę przez maksymalnie 3 tygodnie, a następnie raz dziennie do ustąpienia zmian. U pacjentów w podeszłym wieku dawkowanie nie wymaga modyfikacji. Produkt nie jest zalecany u dzieci poniżej 2 lat z powodu braku danych klinicznych. Poprawa kliniczna zwykle obserwowana jest w ciągu tygodnia, a brak efektu po 14 dniach wymaga rozważenia alternatywnych metod leczenia.
alternatywne metody leczenia, aplikacja maści, atopowe zapalenie skóry, błona śluzowa, faza ostra choroby, leczenie podtrzymujące, nasilenie zmian chorobowych, nawrót objawów, objawy przedmiotowe i podmiotowe, ocena stanu pacjenta, odpowiedź terapeutyczna, opatrunek okluzyjny, stan skóry, takrolimus, zaostrzenie choroby - Leksykon substancji czynnych
Parahydroksybenzoesan butylu – Przeciwwskazania stosowania
Parahydroksybenzoesan butylu, będący składnikiem mieszaniny parabenów w preparacie diagnostycznym TRUE Test 36, występuje w równych proporcjach wagowych z parahydroksybenzoesanami metylu, etylu, propylu oraz benzylu. Całkowita dawka mieszaniny wynosi 1000 μg/cm² (810 μg/płatek), co odpowiada około 200 μg/cm² (162 μg/płatek) dla każdego składnika. Stosowanie preparatu jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów z ciężkim lub uogólnionym aktywnym zapaleniem skóry, potwierdzoną nadwrażliwością na którykolwiek z parabenów lub inne substancje pomocnicze preparatu. Testy należy odroczyć do czasu ustąpienia aktywnych zmian zapalnych, aby uniknąć fałszywie dodatnich wyników lub zaostrzenia stanu zapalnego.
alergia kontaktowa, anafilaksja, atopowe zapalenie skóry, glikokortykosteroid systemowy, inhibitor kalcyneuryny, kwas parahydroksybenzoesowy, lek biologiczny, lek immunosupresyjny, łuszczyca, nadwrażliwość, paraben, parahydroksybenzoesan butylu, parahydroksybenzoesan metylu, reakcja alergiczna, reakcja krzyżowa, reakcja systemowa, TRUE Test, wieloważna alergia kontaktowa, zapalenie skóry, zjawisko Koebnera - Leksykon chorób i schorzeń
Atopowe zapalenie skóry (azs) – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Atopowe zapalenie skóry (AZS) to przewlekła, nawracająca choroba zapalna skóry, charakteryzująca się świądem i zmianami wypryskowymi, występująca zarówno u dzieci, jak i dorosłych. Metaanalizy wskazują, że u 20% dzieci objawy utrzymują się przez co najmniej 8 lat, a u mniej niż 5% po 20 latach. Wczesny początek choroby (przed 2. rokiem życia) wiąże się z niższym ryzykiem przetrwałych objawów. Czynniki ryzyka przewlekłości to m.in. ekspozycja na alergeny (pyłki, dym papierosowy, detergenty), historia atopii w rodzinie oraz miejsce zamieszkania. AZS często nasila się między 2. a 4. rokiem życia, a u dorosłych może ulegać zaostrzeniom pod wpływem czynników środowiskowych i zawodowych. Około 30% pacjentów rozwija astmę, a 35% alergiczny nieżyt nosa, jednak przebieg marszu atopowego jest zmienny i nieprzewidywalny. Badania kohortowe wykazały zwiększone ryzyko współistnienia chorób autoimmunologicznych i nowotworów, takich jak chłoniak Hodgkina (HR 1,85) czy choroba Leśniowskiego-Crohna (HR 1,62).
alergen powietrznopochodny, alergiczny nieżyt nosa, alergie pokarmowe, astma, atopowe zapalenie skóry, autoimmunologiczna choroba wątroby, biomarker prognostyczny, celiakia, chłoniak Hodgkina, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba zapalna skóry, dipeptydylopeptydaza 4, łysienie plackowate, marsz atopowy, mięczak zakaźny, mutacja genu filagryny, periostyna, pokrzywka, poziom IgE, sensytyzacja IgE, świąd, tralokinumab, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wyprysk, zaburzenie snu, zespół jelita drażliwego - Leksykon chorób i schorzeń
Kontaktowe zapalenie skóry – Diagnostyka i diagnoza
Kontaktowe zapalenie skóry (KZS) to zapalna dermatoza dotykająca 15-20% populacji, manifestująca się rumieniem, obrzękiem, pęcherzykami oraz świądem w miejscach kontaktu z alergenem lub substancją drażniącą. Rozróżnia się alergiczne (ACD) i irritacyjne (ICD) KZS, gdzie ACD jest reakcją typu IV wymagającą wcześniejszej sensytyzacji i diagnozowaną za pomocą testów płatkowych (patch tests), które pozostawia się na skórze przez 48 godzin z oceną po 72-96 godzinach. Diagnostyka opiera się na szczegółowym wywiadzie, badaniu fizykalnym oraz testach uzupełniających, takich jak test powtarzanej otwartej aplikacji (ROAT), biopsja skóry czy preparat KOH. Różnicowanie KZS z innymi dermatozami (np. atopowe zapalenie skóry, łuszczyca) uwzględnia asymetrię i granice zmian skórnych oraz wykorzystuje narzędzia oceny nasilenia, takie jak Indeks Scoring Atopic Dermatitis czy Eczema Area and Severity Index.
alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, atopowe zapalenie skóry, biopsja skóry, Eczema Area and Severity Index, erytrodermia, hiperpigmentacja skóry, kontaktowe zapalenie skóry, liszaj płaski, łuszczyca, nadwrażliwość typu IV, pęcherzyki skórne, podrażnieniowe kontaktowe zapalenie skóry, preparat KOH, refleksyjna mikroskopia konfokalna, rumień, sensytyzacja, świąd, test płatkowy, trądzik różowaty, wyprysk asteatotyczny, wyprysk dyshydrotyczny, wyprysk zastoinowy, zapalenie okołoustne - Leksykon substancji czynnych
Olejek eteryczny z korzenia arcydzięgla – Przeciwwskazania stosowania
Olejek eteryczny z korzenia arcydzięgla (Angelica archangelica L.) jest składnikiem preparatów leczniczych, takich jak Melisana Klosterfrau, które zawierają 66,8% obj. etanolu. Podstawowymi przeciwwskazaniami do stosowania tych preparatów są nadwrażliwość na olejek lub inne składniki, owrzodzenia błony śluzowej przewodu pokarmowego oraz choroby wątroby, choroba alkoholowa, epilepsja i stany po urazach mózgu, ze względu na potencjalne nasilenie objawów i ryzyko powikłań. Preparaty te są również przeciwwskazane u kobiet ciężarnych i karmiących piersią oraz u dzieci, ze względu na toksyczny wpływ etanolu na rozwój płodu i układ nerwowy niemowląt. W przypadku stosowania zewnętrznego nie należy aplikować preparatu na uszkodzoną skórę, aby uniknąć podrażnień i zwiększonej absorpcji systemowej alkoholu i olejku.
Angelica archangelica, atopowe zapalenie skóry, choroba alkoholowa, choroba wątroby, choroba wrzodowa, cukrzyca, egzema, epilepsja, kamica żółciowa, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, łuszczyca, nadczynność tarczycy, nadkwaśność, nadwrażliwość, niedoczynność tarczycy, olejek arcydzięgla, owrzodzenie błony śluzowej, płodowy zespół alkoholowy, refluks żołądkowo-przełykowy, uraz mózgu, zaburzenie krzepnięcia krwi, zaburzenie pracy serca, zapalenie błony śluzowej żołądka - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Axoprofen 200 mg
Lek Axoprofen zawierający ibuprofen 200 mg jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na ibuprofen lub substancje pomocnicze, w tym laktozę (22 mg/tabletka), oraz u osób z reakcjami nadwrażliwości na ASA lub inne NLPZ, które mogą manifestować się skurczem oskrzeli, astmą, zapaleniem błony śluzowej nosa, pokrzywką czy obrzękiem naczynioruchowym. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują ciężką niewydolność serca (klasa IV wg NYHA), ciężką niewydolność wątroby i nerek, aktywne lub nawracające choroby wrzodowe przewodu pokarmowego, krwawienia z przewodu pokarmowego lub mózgowo-naczyniowe oraz ciężkie odwodnienie. Stosowanie w ostatnim trymestrze ciąży jest zakazane ze względu na ryzyko przedwczesnego zamknięcia przewodu tętniczego, zaburzeń czynności nerek płodu oraz wydłużenia czasu krwawienia u matki i dziecka.
astma oskrzelowa, atopowe zapalenie skóry, choroba naczyń mózgowych, choroba naczyń obwodowych, choroba niedokrwienna serca, choroba von Willebranda, choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, ciężka niewydolność nerek, ciężka niewydolność serca, ciężka niewydolność wątroby, ciężkie odwodnienie, cytopenia, działanie antyagregacyjne, hamowanie czynności skurczowej macicy, hemofilia, incydent sercowo-naczyniowy, krwawienie mózgowo-naczyniowe, krwotok z przewodu pokarmowego, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, obrzęk naczynioruchowy, ostre uszkodzenie nerek, perforacja przewodu pokarmowego, pokrzywka, polipy nosa, przedwczesne zamknięcie przewodu tętniczego, przewlekła pokrzywka, przewlekły nieżyt nosa, reakcja krzyżowa, reakcja nadwrażliwości, skurcz oskrzeli, trymestr ciąży, umiarkowana niewydolność nerek, umiarkowana niewydolność wątroby, wydłużenie czasu krwawienia, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia krzepnięcia, zaburzenia wytwarzania krwi, zaburzenie hematologiczne, zapalenie błony śluzowej nosa - Leksykon substancji czynnych
Prylokaina – Właściwości farmakodynamiczne
Prylokaina, stosowana w połączeniu z lidokainą w preparatach takich jak Anesderm, EMLA czy Motti (25 mg prylokainy + 25 mg lidokainy na 1 g kremu lub plastra), działa jako miejscowy anestetyk amidowy poprzez hamowanie przepływu jonów w błonach neuronów, co prowadzi do stabilizacji błon i blokady przewodzenia impulsów nerwowych. Znieczulenie osiąga się po 1-2 godzinach aplikacji na nieuszkodzoną skórę pod opatrunkiem okluzyjnym, z wyjątkiem skóry twarzy (30-60 minut) i męskich narządów płciowych (15 minut). Czas trwania znieczulenia wynosi co najmniej 2 godziny po zdjęciu opatrunku, a głębokość znieczulenia pozwala na wykonanie biopsji skóry do 3 mm po 120 minutach stosowania. Preparaty te wykazują dwufazową odpowiedź naczyniową (początkowe zwężenie, następnie rozszerzenie naczyń) i ułatwiają procedury inwazyjne, takie jak nakłucia żył, bez wpływu na pigmentację skóry (typy I-VI). Wchłanianie i początek działania na błonach śluzowych narządów płciowych jest szybsze, a skuteczne znieczulenie utrzymuje się do 20 minut po 5-10 minutowej aplikacji.
atopowe zapalenie skóry, błona śluzowa narządów płciowych, ból pozabiegowy, impuls nerwowy, lek amidowy, lidokaina, methemoglobinemia, miano przeciwciał, mięczak zakaźny, nakłucie lędźwiowe, nakłucie żyły, nieuszkodzona skóra, odpowiedź naczyniowa, opatrunek okluzyjny, owrzodzenie kończyny dolnej, prylokaina, przepływ jonowy, rozszerzenie naczyniowe, serokonwersja, skóra właściwa, stabilizacja błony neuronowej, wchłanianie leku, zakończenie nerwowe, zmiana naczyniowa skóry, znieczulenie miejscowe, zwężenie naczyniowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Sandimmun Neoral
Sandimmun Neoral, zawierający cyklosporynę, powinien być stosowany wyłącznie przez doświadczonych lekarzy w dziedzinie immunosupresji, z zapewnieniem ścisłej kontroli klinicznej i laboratoryjnej pacjentów, zwłaszcza po transplantacjach. Monitorowanie obejmuje regularne badania czynności nerek (w tym stężenia kreatyniny i mocznika), parametrów wątrobowych, ciśnienia tętniczego oraz stężenia cyklosporyny we krwi, z wykorzystaniem swoistych metod (przeciwciała monoklonalne lub HPLC). Należy zwrócić szczególną uwagę na ryzyko nefrotoksyczności, hepatotoksyczności, nadciśnienia tętniczego, hiperkaliemii i hipomagnezemii, a także na możliwość rozwoju chorób limfoproliferacyjnych i nowotworów, zwłaszcza skóry. Pacjenci powinni unikać ekspozycji na promieniowanie UVB i fotochemioterapię PUVA, a także stosować odpowiednie filtry przeciwsłoneczne. W przypadku stosowania wielolekowych schematów immunosupresyjnych ryzyko powikłań nowotworowych i zakażeń oportunistycznych, w tym nefropatii związanej z wirusem BK (BKVN) i postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii (PML), jest istotnie zwiększone.
atopowe zapalenie skóry, badania laboratoryjne, cholestaza, choroba limfoproliferacyjna, cyklosporyna, drobnoustrój oportunistyczny, gronkowiec złocisty, hepatotoksyczność, hiperkaliemia, hiperlipemia, hiperurykemia, hipomagnezemia, inhibitor reduktazy HMG-CoA, leczenie immunosupresyjne, łuszczyca, miopatia, nadciśnienie tętnicze, nefropatia, nefrotoksyczność, niewydolność wątroby, nowotwór skóry, nowotwór złośliwy, opryszczka, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, rabdomioliza, reumatoidalne zapalenie stawów, statyna, transplantacja, wirus polioma, wysokosprawna chromatografia cieczowa, zakażenie bakteryjne, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie wątroby, zespół Behceta, zespół nerczycowy, żółtaczka - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Pirolam 10 mg/g
Pirolam w postaci żelu zawiera cyklopiroks z olaminą (10 mg/g) i posiada istotne przeciwwskazania, które należy uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na substancję czynną lub na substancje pomocnicze, takie jak etanol (160 mg/g), glikol propylenowy oraz parabeny (metylu i propylu parahydroksybenzoesan). Preparatu nie należy stosować u niemowląt i dzieci poniżej 6 lat, a także w przypadku grzybiczych zakażeń oka i okolic oczu ze względu na ryzyko podrażnienia. Ponadto, stosowanie Pirolamu jest przeciwwskazane u pacjentów z alergią na parabeny oraz u osób z uszkodzeniami naskórka, ranami otwartymi lub ostrymi stanami zapalnymi skóry niezwiązanymi z infekcją grzybiczą, ze względu na potencjalne podrażnienie wywołane zawartością alkoholu.
alergia na parabeny, atopowe zapalenie skóry, ciąża i karmienie piersią, cyklopiroks z olaminą, dermatoza, glikol propylenowy, grzybicze zakażenie oka, infekcja grzybicza, leczenie ogólnoustrojowe, lek przeciwgrzybiczny, metylu parahydroksybenzoesan, nadwrażliwość, podrażnienie skóry, propylu parahydroksybenzoesan, przeciwwskazania wiekowe, reakcja podrażnieniowa, stan zapalny skóry, substancja pomocnicza, zmiany grzybicze - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Flucinar 0,25 mg/g
Flucinar w postaci żelu zawiera 0,25 mg fluocinolonu acetonidu na 1 g preparatu i jest wskazany do miejscowego leczenia ostrych, ciężkich, niezakażonych i suchych stanów zapalnych skóry, które reagują na glikokortykosteroidy. Preparat jest szczególnie efektywny w dermatozach takich jak łojotokowe i atopowe zapalenie skóry, liszaj pokrzywkowy, wyprysk kontaktowy alergiczny, rumień wielopostaciowy, toczeń rumieniowaty, łuszczyca owłosionej skóry głowy i łuszczyca zadawniona oraz liszaj płaski. Żel, dzięki swojej półprzezroczystej, szybko schnącej formule zawierającej etanol (150 mg/g) i glikol propylenowy (150 mg/g), umożliwia skuteczną aplikację na skórę owłosioną oraz rozległe powierzchnie, co zwiększa bezpieczeństwo terapii przy zachowaniu skuteczności. Preparat zawiera również konserwanty – metylu (1,50 mg/g) i propylu parahydroksybenzoesan (0,80 mg/g), które mogą wywoływać reakcje alergiczne u wrażliwych pacjentów.
atopowe zapalenie skóry, choroba autoimmunologiczna, dermatoza, działanie przeciwalergiczne, działanie przeciwświądowe, działanie przeciwzapalne, fluocinolon acetonid, formulacja żelowa, glikokortykosteroid, glikol propylenowy, grudka, lichenifikacja, liszaj płaski, liszaj pokrzywkowy, łojotokowe zapalenie skóry, łuska, łuszczyca owłosionej skóry głowy, łuszczyca zadawniona, nadmierne rogowacenie, nadwrażliwość typu opóźnionego, parahydroksybenzoesan, penetracja substancji czynnej, rumień wielopostaciowy, stan zapalny skóry, toczeń rumieniowaty, uporczywy świąd, wyprysk kontaktowy alergiczny, zmiana rumieniowa, zrogowaciała warstwa naskórka - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Hydroxyzinum Adamed 10 mg
Hydroxyzinum Adamed zawiera chlorowodorek hydroksyzyny w dawkach 10 mg i 25 mg w formie tabletek powlekanych, wykazując działanie przeciwlękowe i przeciwświądowe. Lek jest wskazany do krótkotrwałego, objawowego leczenia stanów lękowych u dorosłych, łagodząc objawy takie jak niepokój, napięcie psychiczne i zaburzenia snu, bez wpływu na przyczynę lęku. Ponadto, Hydroxyzinum Adamed stosuje się w terapii świądu o różnej etiologii, zarówno u dorosłych, jak i u dzieci powyżej 6. roku życia, w przebiegu chorób dermatologicznych, reakcji alergicznych czy chorób systemowych. Tabletki 10 mg mają średnicę 5 mm i zawierają 22 mg laktozy jednowodnej, natomiast tabletki 25 mg o wymiarach 10 mm x 4 mm zawierają 55 mg laktozy jednowodnej, co jest istotne przy nietolerancji laktozy u pacjentów.
atopowe zapalenie skóry, bezsenność, chlorowodorek hydroksyzyny, działanie przeciwhistaminowe, działanie przeciwlękowe, działanie przeciwświądowe, laktoza jednowodna, leczenie lęku, leczenie świądu, napięcie psychiczne, nietolerancja laktozy, pokrzywka, reakcja alergiczna, stan lękowy, tabletka powlekana, układ sercowo-naczyniowy - Leksykon substancji czynnych
Alkohole sterolowe z lanoliny – Wskazania do stosowania
Alkohole sterolowe z lanoliny, obecne w produkcie TRUE Test 36 w stężeniu 1000 µg/cm² (810 µg na płatek testowy nr 2 w panelu 1), stanowią kluczowy alergen w diagnostyce alergicznego kontaktowego zapalenia skóry u osób dorosłych. Test ten umożliwia wykrycie nadwrażliwości na ten składnik, powszechnie występujący w kosmetykach i preparatach leczniczych. Wskazania do wykonania testu obejmują podejrzenie alergicznego kontaktowego zapalenia skóry o nieznanej etiologii, przewlekłe lub nawracające zmiany skórne, zaostrzenia atopowego zapalenia skóry z podejrzeniem nadwrażliwości kontaktowej oraz reakcje alergiczne po stosowaniu produktów zawierających lanolinę. Test jest przeciwwskazany u osób poniżej 18 roku życia ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności w tej grupie wiekowej.
alergen, alergia kontaktowa, alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, alkohol sterolowy z lanoliny, atopowe zapalenie skóry, dermatolog, dermatoza, emolient, emulgator, konsultacja alergologiczna, nadwrażliwość kontaktowa, płatek testowy, produkt kosmetyczny, przemysł farmaceutyczny, reakcja alergiczna, test płatkowy, TRUE Test, wyprysk kontaktowy - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Dermitopic 0,1%
Dermitopic 0,1% maść zawiera 1 mg takrolimusu w 1 g maści i jest wskazany do miejscowego leczenia umiarkowanych i ciężkich postaci atopowego zapalenia skóry u dorosłych (≥18 lat) oraz młodzieży od 16 roku życia. Preparat stosuje się w fazie ostrej choroby u pacjentów, u których standardowe leczenie miejscowymi kortykosteroidami okazało się nieskuteczne lub nietolerowane. Terapia w fazie ostrej polega na aplikacji maści dwa razy na dobę przez maksymalnie 6 tygodni. Dermitopic 0,1% jest lekiem drugiego wyboru, stosowanym po niepowodzeniu terapii konwencjonalnej, i nie jest zalecany u dzieci poniżej 16 roku życia.
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Locatop 1 mg/ml
Locatop to krem zawierający 1 mg/g dezonidu, kortykosteroidu do stosowania miejscowego, przeznaczony do leczenia dermatoz u niemowląt, dzieci, młodzieży oraz dorosłych. Zalecana częstotliwość aplikacji wynosi maksymalnie 2 razy na dobę, przy czym stosuje się niewielką ilość kremu na zmienione chorobowo miejsca. W przypadku aplikacji na rozległe powierzchnie skóry konieczna jest kontrola ilości zużytych opakowań ze względu na ryzyko zwiększonej absorpcji i działań ogólnoustrojowych. Schemat dawkowania jest jednolity dla wszystkich grup wiekowych, jednak wymaga szczególnej uwagi u niemowląt i dzieci, w tym monitorowania powierzchni leczonej skóry oraz ilości zużytego preparatu.
- Leksykon chorób i schorzeń
Alergia na orzeszki ziemne – Epidemiologia
Alergia na orzeszki ziemne stanowi jedno z najpoważniejszych wyzwań w alergologii pokarmowej, z rosnącą częstością występowania, szczególnie w krajach zachodnich, gdzie dotyka około 1,42% populacji, a w USA nawet do 3% dorosłych i 12% dzieci. Epidemiologia wskazuje na znaczne zróżnicowanie geograficzne, demograficzne i społeczno-ekonomiczne, z wyższą częstością wśród dzieci, mężczyzn w wieku dziecięcym, Afroamerykanów i osób z niższym dochodem. Wzrost zachorowań jest powiązany z ekspozycją przez skórę, atopowym zapaleniem skóry w niemowlęctwie oraz potencjalnie zanieczyszczeniem powietrza. Alergia ta jest główną przyczyną anafilaksji pokarmowej, z roczną śmiertelnością 1,8 na milion osobolat, a także znacznym obciążeniem psychospołecznym i ekonomicznym dla pacjentów i systemów opieki zdrowotnej.
adrenalina, alergen, alergen krzyżowo reagujący, alergia na orzechy drzewne, alergia na orzeszki ziemne, alergia pokarmowa, anafilaksja, astma, atopowe zapalenie skóry, ciężka reakcja alergiczna, ciśnienie krwi, doustna próba prowokacyjna, dupilumab, farmakoterapia, immunoglobulina E, lek biologiczny, mepolizumab, objaw, obrzęk, omalizumab, pokrzywka, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, swoista immunoglobulina E, terapia biologiczna, wstrząs anafilaktyczny, zanieczyszczenie powietrza - Leksykon chorób i schorzeń
Astma dziecięca – Etiologia i przyczyny
Astma dziecięca jest przewlekłą chorobą zapalną dróg oddechowych, charakteryzującą się zmiennym ograniczeniem przepływu powietrza oraz objawami takimi jak świszczący oddech, kaszel i duszność. Etiologia astmy jest wieloczynnikowa, obejmująca interakcję czynników genetycznych (np. geny ORMDL3 i GSDMB na chromosomie 17q21) oraz środowiskowych, takich jak atopia, infekcje wirusowe (RSV, rinowirus), ekspozycja na dym tytoniowy, zanieczyszczenia powietrza i otyłość. Ryzyko astmy jest zwiększone u dzieci z rodzinną historią astmy (3-6-krotnie wyższe ryzyko, szczególnie gdy choruje matka), u wcześniaków (<36 tygodnia), a także u dzieci z alergiami pokarmowymi (4-krotnie wyższe ryzyko). Ponadto, infekcje wirusowe odpowiadają za 50-60% hospitalizacji z powodu RSV i 65% ataków astmy u dzieci w wieku szkolnym. Czynniki socjoekonomiczne i etniczne (np. dzieci portorykańskie, czarnoskóre) również wpływają na częstość występowania astmy.
alergia pokarmowa, alergiczny nieżyt nosa, atopia, atopowe zapalenie skóry, cytokiny, czynniki genetyczne i środowiskowe, dym tytoniowy, fenotyp astmy, hipoteza higieniczna, histamina, immunoglobulina E, infekcja wirusowa dróg oddechowych, komórki T pomocnicze, komórki tuczne, lotne związki organiczne, mediator zapalny, mycoplasma pneumoniae, naciek eozynofilowy, nadreaktywność dróg oddechowych, obstrukcja dróg oddechowych, otyłość, ozon, predyspozycja genetyczna, przebudowa dróg oddechowych, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reaktywność dróg oddechowych, rinowirus, roztocza kurzu domowego, skurcz oskrzeli, świszczący oddech, wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne, wirus syncytialny układu oddechowego, zanieczyszczenie powietrza, zaostrzenie astmy, zapalenie dróg oddechowych, zapalenie oskrzeli - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Hydrokortyzon Allefin Max 10 mg/g
Hydrokortyzon Allefin Max to miejscowy preparat glikokortykosteroidowy w postaci kremu zawierającego 10 mg/g hydrokortyzonu octanu, przeznaczony do leczenia stanów zapalnych skóry o średnim nasileniu, szczególnie o podłożu alergicznym. Wskazania obejmują atopowe zapalenie skóry, wyprysk alergiczny, pokrzywkę, łojotokowe zapalenie skóry oraz reakcje po ukąszeniach owadów. Substancja czynna wykazuje działanie przeciwzapalne, przeciwświądowe oraz obkurczające naczynia krwionośne, co przekłada się na redukcję rumienia, obrzęku, świądu oraz złuszczania naskórka. Krem charakteryzuje się odpowiednią penetracją przez naskórek, co zapewnia skuteczność terapeutyczną w miejscowych dermatozach zapalnych.
atopowe zapalenie skóry, bąbel pokrzywkowy, dermatoza zapalna, działanie przeciwświądowe, działanie przeciwzapalne, glikokortykosteroid, hydrokortyzon octan, łojotokowe zapalenie skóry, miejscowy glikokortykosteroid, nadwrażliwość, obkurczenie naczyń krwionośnych, pokrzywka, reakcja po ukąszeniu owada, reakcja zapalna skóry, stan zapalny skóry, terapia glikokortykosteroidami, wyprysk alergiczny, zapalna reakcja skórna, zmiana wypryskowa - Leksykon substancji czynnych
Parahydroksybenzoesan metylu – Przeciwwskazania stosowania
Parahydroksybenzoesan metylu (metyloparaben) jest składnikiem mieszaniny parabenów stosowanej w produkcie diagnostycznym TRUE Test 36, wykorzystywanym w testach płatkowych do wykrywania alergii kontaktowej. Mieszanina ta zawiera pięć parabenów (metylu, etylu, propylu, butylu i benzylu) w równych proporcjach wagowych, w stężeniu 1000 mikrogramów/cm² (810 mikrogramów/płatek). Testy płatkowe z udziałem tego preparatu są przeciwwskazane u pacjentów z ciężkim lub uogólnionym aktywnym zapaleniem skóry oraz u osób z potwierdzoną nadwrażliwością na substancje pomocnicze produktu. Aktywne zmiany zapalne skóry, takie jak rumień, obrzęk, złuszczanie, nadżerki, wysięk czy strupy, mogą prowadzić do fałszywie dodatnich lub trudnych do interpretacji wyników testów, dlatego testy należy odłożyć do czasu ustąpienia objawów.
alergia kontaktowa, atopowe zapalenie skóry, infekcja skórna, łuszczyca, metyloparaben, nadwrażliwość krzyżowa, nadwrażliwość na substancje pomocnicze, nadżerka, obrzęk skóry, parahydroksybenzoesan benzylu, parahydroksybenzoesan butylu, parahydroksybenzoesan etylu, parahydroksybenzoesan metylu, parahydroksybenzoesan propylu, reakcja alergiczna, reakcja kontaktowa alergiczna, reakcja krzyżowa, rumień, sączenie rany, strup, test płatkowy, wynik fałszywie dodatni, wysięk, zapalenie skóry, złuszczanie naskórka, zmiana zapalna - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Encorton 1 mg
Encorton (prednizon) jest glikokortykosteroidem dostępnym w dawkach 1 mg, 5 mg, 10 mg oraz 20 mg, stosowanym w leczeniu szerokiego spektrum chorób o podłożu zapalnym i autoimmunologicznym. Wskazania obejmują m.in. niewydolność kory nadnerczy (pierwotną i wtórną, z możliwością łączenia z mineralokortykoidami), wrodzoną hiperplazję nadnerczy, hiperkalcemię nowotworową, nieropne zapalenie tarczycy, ciężkie choroby alergiczne (kontaktowe i atopowe zapalenie skóry, choroba posurowicza, reakcje nadwrażliwości na leki, alergiczny nieżyt nosa), kolagenozy (ostre reumatyczne zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie skórno-mięśniowe, toczeń rumieniowaty układowy), ciężkie dermatozy (m.in. pęcherzyca, łuszczyca, zespół Stevens-Johnsona), choroby przewodu pokarmowego w okresach zaostrzenia (wrzodziejące zapalenie okrężnicy, choroba Leśniowskiego-Crohna), choroby hematologiczne (autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna, małopłytkowość wtórna i idiopatyczna), a także jako leczenie paliatywne w białaczkach i chłoniakach. Dawkowanie i czas terapii są dostosowywane indywidualnie, z uwzględnieniem przeciwwskazań do długotrwałego stosowania w niektórych jednostkach chorobowych.
alergiczne zapalenie spojówek, alergiczny nieżyt nosa, astma oskrzelowa, atopowe zapalenie skóry, beryloza, białaczka i chłoniak, choroba Addisona, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba posurowicza, choroba Werlhofa, dnawe zapalenie stawów, glikokortykosteroid, gruźlica płuc, gruźlicze zapalenie opon mózgowych, hiperkalcemia, hipoplazja układu czerwonokrwinkowego, idiopatyczna plamica małopłytkowa, immunosupresja, kolagenoza, kontaktowe zapalenie skóry, łojotokowe zapalenie skóry, łuszczyca, łuszczycowe zapalenie stawów, małopłytkowość wtórna, młodzieńcze reumatoidalne zapalenie stawów, nadwrażliwość na leki, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, nieropne zapalenie tarczycy, niewydolność kory nadnerczy, opryszczkowe pęcherzowe zapalenie skóry, ostra białaczka, owrzodzenie brzeżne rogówki, pęcherzyca, prednizon, reumatoidalne zapalenie stawów, reumatyczne zapalenie mięśnia sercowego, rumień wielopostaciowy, sarkoidoza, stwardnienie rozsiane, toczeń rumieniowaty układowy, włośnica, wrodzona hiperplazja nadnerczy, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, współczulne zapalenie naczyniówki, zachłystowe zapalenie płuc, zapalenie błony maziowej, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie ciała rzęskowego, zapalenie kaletki, zapalenie kości i stawów, zapalenie naczyniówki i siatkówki, zapalenie nadkłykcia, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie pochewki ścięgna, zapalenie rogówki, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie tęczówki, zespół Löfflera, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, ziarniniak grzybiasty, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Medrol 4 mg
Medrol, zawierający metyloprednizolon w dawkach 4 mg i 16 mg, jest glikokortykosteroidem o szerokim spektrum działania przeciwzapalnego i immunosupresyjnego, stosowanym w leczeniu wielu schorzeń o podłożu zapalnym, autoimmunologicznym i alergicznym. W reumatologii znajduje zastosowanie w łuszczycowym i reumatoidalnym zapaleniu stawów, zesztywniającym zapaleniu stawów kręgosłupa oraz ostrych stanach zapalnych kaletek i pochewek ścięgnistych. W chorobach tkanki łącznej, takich jak toczeń rumieniowaty układowy, zapalenie wielomięśniowe czy olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, Medrol stosuje się zarówno w zaostrzeniach, jak i jako leczenie podtrzymujące. W dermatologii lek jest wskazany w ciężkich postaciach pęcherzycy, rumienia wielopostaciowego, łuszczycy oraz innych ciężkich dermatozach. Ponadto, w alergologii, okulistyce, pulmonologii, hematologii, onkologii, gastroenterologii, neurologii, transplantologii i endokrynologii Medrol pełni rolę leku wspomagającego lub podstawowego, dostosowanego do specyfiki i nasilenia choroby.
alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, alergiczne zapalenie spojówek, astma oskrzelowa, atopowe zapalenie skóry, beryloza, białaczka, chłoniak, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba posurowicza, choroba zwyrodnieniowa stawów, dnawe zapalenie stawów, glikokortykosteroid, gruźlica płuc, hiperkalcemia, kontaktowe zapalenie skóry, łojotokowe zapalenie skóry, łuszczyca, łuszczycowe zapalenie stawów, małopłytkowość, metyloprednizolon, młodzieńcze reumatoidalne zapalenie stawów, niedobór erytroblastów, niedoczynność kory nadnerczy, niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość hipoplastyczna, nieropne zapalenie tarczycy, nietolerancja laktozy, obrzęk mózgu, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, ostra białaczka, owrzodzenie rogówki, pęcherzowe opryszczkowate zapalenie skóry, pęcherzyca, polimialgia reumatyczna, półpasiec oczny, reumatoidalne zapalenie stawów, reumatyczne zapalenie mięśnia sercowego, rumień wielopostaciowy, samoistna plamica małopłytkowa, sarkoidoza, stwardnienie rozsiane, toczeń rumieniowaty układowy, wrodzony przerost nadnerczy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, współczulne zapalenie błony naczyniowej, wyprysk kontaktowy, zachłystowe zapalenie płuc, zapalenie błony maziowej, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie kaletki maziowej, zapalenie naczyniówki, zapalenie naczyniówki i siatkówki, zapalenie nadkłykcia, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie pochewki ścięgna, zapalenie rogówki, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie tęczówki, zapalenie tęczówki i ciała rzęskowego, zapalenie wielomięśniowe, zespół Loefflera, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, ziarniniak grzybiasty, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon chorób i schorzeń
Wrzody i karbunkuły – Patofizjologia i mechanizm
Wrzody (czyraki, furunkuły) i karbunkuły to bakteryjne infekcje skóry, głównie wywołane przez Staphylococcus aureus, w tym coraz częściej metycylinooporne szczepy MRSA. Wrzód to głęboka ropna martwica mieszka włosowego obejmująca skórę właściwą i tkankę podskórną, rozwijająca się po przerwaniu bariery naskórkowej i wniknięciu bakterii. Karbunkuł to złożona infekcja powstała z połączenia kilku wrzodów, cechująca się większą średnicą (2-10 cm), intensywniejszym bólem, licznymi punktami drenażu oraz objawami ogólnoustrojowymi, jak gorączka. Czynniki ryzyka obejmują m.in. osłabienie odporności (HIV/AIDS, cukrzyca), przewlekłe choroby skóry, nosicielstwo S. aureus, otyłość, urazy skóry oraz nieodpowiednią higienę. Infekcje te najczęściej lokalizują się w miejscach narażonych na tarcie i potliwość, takich jak tył szyi, twarz, pachy, pachwiny, pośladki i uda.
atopowe zapalenie skóry, bakteriemia, bliznowacenie, ciepły kompres, drenaż chirurgiczny, drenaż ropnia, fagocytoza, karbunkuł, leukocydyna Panton-Valentine, leukocyt, łuszczyca, mediatory zapalne, mieszki włosowe, MRSA, neutrofil, objawy zapalenia, odpowiedź immunologiczna, odpowiedź zapalna, posocznica, proces zapalny, przewlekła czyraczność, ropień, ropień mózgu, skóra właściwa, Staphylococcus aureus, tkanka martwicza, tkanka podskórna, wrzód, zakrzepowe zapalenie zatoki jamistej, zapalenie kości i szpiku, zapalenie mieszka włosowego, zapalenie tkanki łącznej, zapalenie wsierdzia, zaskórnik - Leksykon leków
Działania niepożądane – Salofalk 1,5 g
Mesalazyna, substancja czynna preparatu Salofalk dostępnego w dawkach 1000 mg, 1,5 g oraz 3 g w formie granulatu o przedłużonym uwalnianiu, może powodować liczne działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu. Do bardzo rzadkich, ale poważnych powikłań należą zaburzenia hematologiczne, takie jak niedokrwistość aplastyczna, agranulocytoza, pancytopenia, neutropenia, leukopenia i małopłytkowość (<1/10 000). Reakcje nadwrażliwości, w tym wysypka alergiczna, gorączka polekowa, toczeń rumieniowaty i zapalenie jelita grubego, również występują bardzo rzadko. Neurologiczne działania niepożądane obejmują często bóle głowy (1-10%) i niezbyt często zawroty głowy (0,1-1%), a bardzo rzadko neuropatię obwodową. Poważne powikłania kardiologiczne, takie jak zapalenie mięśnia sercowego i osierdzia, oraz alergiczne i zwłóknieniowe reakcje płucne (duszność, kaszel, zapalenie pęcherzyków płucnych) również klasyfikowane są jako bardzo rzadkie. Zaburzenia żołądkowo-jelitowe, w tym ból brzucha, biegunka, nudności i wymioty, występują często, natomiast ostre zapalenie trzustki jest bardzo rzadkie, ale wymaga natychmiastowej interwencji.
agranulocytoza, aminotransferaza, amylaza, astenia, atopowe zapalenie skóry, cholestatyczne zapalenie wątroby, gorączka polekowa, granulat o przedłużonym uwalnianiu, kamica układu moczowego, kolka nerkowa, leukopenia, lipaza, małopłytkowość, mesalazyna, naciek płucny, nadwrażliwość na światło, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość aplastyczna, niewydolność nerek, oligospermia, ostre zapalenie trzustki, pancytopenia, płucna eozynofilia, reakcja polekowa z eozynofilią, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, toczeń rumieniowaty, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wyprysk atopowy, wysypka alergiczna, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie hematologiczne, zapalenie jelita grubego, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia, zapalenie pęcherzyków płucnych, zapalenie płuc, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon chorób i schorzeń
Katar sienny – Patofizjologia i mechanizm
Katar sienny, czyli sezonowy alergiczny nieżyt nosa, jest chorobą zapalną górnych dróg oddechowych, wynikającą z nadwrażliwości typu I na alergeny środowiskowe. Patogeneza obejmuje fazę wczesną, trwającą 2-3 godziny, z degranulacją komórek tucznych i uwalnianiem mediatorów takich jak histamina, leukotrieny i prostaglandyna D2, co prowadzi do objawów takich jak kichanie, świąd, obrzęk i przekrwienie błony śluzowej nosa. Faza późna, rozwijająca się 4-8 godzin po ekspozycji, charakteryzuje się przewlekłym zapaleniem z udziałem eozynofili, limfocytów T i bazofilów, utrzymującym przekrwienie i produkcję śluzu przez 18-24 godziny. Lokalna produkcja IgE w błonie śluzowej nosa oraz ekspresja receptorów FcεRI na komórkach tucznych wzmacniają reakcję alergiczną. W patogenezie istotną rolę odgrywają cytokiny Th2 (IL-4, IL-5, IL-13), eotaksyna, a także czynniki takie jak TSLP, IL-25 i IL-33, które aktywują komórki ILC2 i nasilają odpowiedź zapalną. Genetyczne predyspozycje, epigenetyka oraz dysbioza mikrobiomu jelitowego wpływają na rozwój i przebieg choroby, a zmiany klimatyczne i zanieczyszczenie powietrza nasilają objawy alergiczne.
alergen wziewny, alergiczny nieżyt nosa, astma alergiczna, atopowe zapalenie skóry, chymaza, cytokina prozapalna, cząsteczka adhezyjna, czynnik wzrostu nerwów, degranulacja komórki tucznej, dysbioza mikrobioty jelitowej, eozynofil, główny kompleks zgodności tkankowej, heparyna, histamina, immunoterapia podjęzykowa, katar sienny, kinina, komórka dendrytyczna, komórka odpornościowa, komórka plazmatyczna, komórka prezentująca antygen, komórka tuczna, lek antyhistaminowy, leukotrien, limfocyt pomocniczy Th2, limfopoetyna zrębu grasicy, metylacja DNA, modyfikacja histonu, niekodujące RNA, prostaglandyna D2, przeciwciało IgE, reakcja nadwrażliwości typu I, receptor FcεRI, receptor H1, regulatorowa komórka T, sensytyzacja, tryptaza, zapalenie zatok przynosowych - Leksykon substancji czynnych
Szczaw zwyczajny – Przeciwwskazania stosowania
Szczaw zwyczajny (Rumex acetosa) jest składnikiem preparatów do immunoterapii swoistej na alergię na pyłki chwastów, takich jak Catalet C (iniekcyjny) oraz Perosall C (podjęzykowy). Przeciwwskazania do stosowania tych preparatów obejmują nadwrażliwość na substancje pomocnicze, choroby nowotworowe, ciężkie choroby immunologiczne i niedobory immunologiczne (z wyjątkiem niektórych autoimmunologicznych w przypadku Catalet C, np. cukrzyca typu I i stwardnienie rozsiane). Nie zaleca się stosowania u dzieci poniżej 5. roku życia (z wyjątkiem wybranych wskazań dla Catalet C), pacjentów z ciężką astmą (FEV1 < 70% wartości należnej), ostrymi i przewlekłymi stanami zapalnymi, aktywnymi infekcjami, ciężkimi chorobami układu sercowo-naczyniowego oraz przy stosowaniu beta-adrenolityków (zwłaszcza stałe leczenie w przypadku Perosall C). Niewydolność narządów wewnętrznych oraz ciężkie choroby psychiczne są przeciwwskazaniem do stosowania Catalet C.
adrenalina, alergia na pyłki chwastów, atopowe zapalenie skóry, beta-adrenolityk, beta-bloker, Catalet C, choroba autoimmunologiczna, choroba immunologiczna, choroba nowotworowa, choroba psychiczna, ciężka astma, cukrzyca typu I, czynna gruźlica, duszność, FEV1, forma iniekcyjna, forma podjęzykowa, immunoterapia alergenowa, immunoterapia swoista, inhibitor ACE, mieszanka alergenowa, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na substancje pomocnicze, niedobór immunologiczny, niewydolność narządów wewnętrznych, niewydolność nerek, niewydolność tarczycy, niewydolność wątroby, obturacja oskrzeli, Perosall C, przewlekłe zakażenie, Rumex acetosa, spirometria, stan zapalny, stwardnienie rozsiane, szczaw zwyczajny, układ immunologiczny, układ sercowo-naczyniowy - Leksykon chorób i schorzeń
Hiperpotliwość – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Hiperpotliwość (hyperhidrosis) to schorzenie charakteryzujące się nadmiernym wydzielaniem potu, przekraczającym potrzeby termoregulacyjne organizmu, dotykające 1-5% populacji. Wyróżnia się hiperpotliwość pierwotną (idiopatyczną), zwykle ogniskową, pojawiającą się przed 25. rokiem życia, oraz wtórną, uogólnioną, związaną z chorobami systemowymi (np. nadczynność tarczycy, cukrzyca, choroba Parkinsona). Diagnostyka opiera się na wywiadzie, badaniach potowych (test jodowo-skrobiowy, test przewodnictwa skóry) oraz wykluczeniu chorób podstawowych. Objawy obejmują symetryczne, obfite pocenie się, niezależne od temperatury i aktywności, z możliwymi zmianami skórnymi. Hiperpotliwość znacząco obniża jakość życia, powodując dyskomfort fizyczny, zaburzenia lękowe, izolację społeczną i obniżoną samoocenę.
akromegalia, atopowe zapalenie skóry, benzodiazepina, beta-bloker, chlorek glinu, choroba Parkinsona, cukrzyca, emolient, glikopironium, gruczoły ekrynowe, guz chromochłonny, guz podwzgórza, hiperpotliwość, hiperpotliwość ogniskowa, hiperpotliwość pierwotna, hiperpotliwość uogólniona, hiperpotliwość wtórna, jonoforeza, lek antycholinergiczny, łuszczyca, MiraDry, nadczynność tarczycy, nadmierne wydzielanie potu, oksybutynina, podwzgórze, poradnictwo psychologiczne, potliwość kompensacyjna, propantelina, termoregulacja, termoregulacyjny test potowy, test jodowo-skrobiowy, test przewodnictwa skóry, toksyna botulinowa, trądzik, trądzik różowaty, uraz głowy, uraz rdzenia kręgowego - Leksykon chorób i schorzeń
Alergia na pszenicę – Objawy
Alergia na pszenicę to immunologiczna nadwrażliwość na białka pszenicy, manifestująca się objawami skórnymi (pokrzywka, świąd, obrzęk), oddechowymi (przekrwienie błony śluzowej nosa, świszczący oddech, kaszel), żołądkowo-jelitowymi (nudności, wymioty, bóle brzucha, biegunka) oraz innymi symptomami, takimi jak ból głowy czy świąd jamy ustnej. Reakcje mogą pojawić się natychmiastowo (w ciągu minut) lub opóźnione (do 48 godzin) po ekspozycji na alergen. Szczególnie istotna jest anafilaksja, zagrażająca życiu reakcja wymagająca natychmiastowego podania epinefryny, objawiająca się m.in. obrzękiem gardła, trudnościami w oddychaniu, spadkiem ciśnienia i wstrząsem. W niektórych przypadkach występuje anafilaksja indukowana wysiłkiem zależna od pszenicy (WDEIA), gdzie czynniki takie jak wysiłek fizyczny, alkohol czy leki nasilają reakcję alergiczną.
alergen, alergia na pszenicę, alergia wziewna, anafilaksja, anafilaksja indukowana wysiłkiem, atopowe zapalenie skóry, duszność, egzema, eozynofilowe zapalenie przełyku, eozynofilowe zapalenie żołądka, epinefryna, objawy żołądkowo-jelitowe, obrzęk gardła, pokrzywka, prowokacja pokarmowa, przekrwienie błony śluzowej nosa, reakcja alergiczna, reakcja nie-IgE zależna, reakcja nieimmunologiczna, refluks żołądkowo-przełykowy, spadek ciśnienia krwi, świąd skóry, świszczący oddech, układ oddechowy, układ odpornościowy, WDEIA - Leksykon chorób i schorzeń
Epidermolysis bullosa – Zapobieganie i profilaktyka
Epidermolysis bullosa (EB) to grupa dziedzicznych chorób pęcherzowych skóry, wynikających z mutacji genetycznych wpływających na białka strukturalne skóry, co prowadzi do jej nadmiernej kruchości i powstawania pęcherzy. Leczenie ma charakter wspomagający i obejmuje pielęgnację ran z użyciem nieprzylepnych opatrunków, kontrolę zakażeń (stosowanie łagodnych antybiotyków miejscowych jak Polysporin czy Bacitracin), wsparcie żywieniowe (dieta bogata w kalorie, białko, witaminy, suplementacja żelaza, selenu i witaminy D) oraz zapobieganie powikłaniom. Profilaktyka skupia się na minimalizowaniu urazów skóry poprzez stosowanie miękkiej odzieży, odpowiedniego obuwia, unikanie tarcia i przegrzania (utrzymanie umiarkowanej temperatury otoczenia), a także delikatne obchodzenie się z dzieckiem, szczególnie w okolicy pieluchowej. Wskazane jest także regularne przycinanie paznokci i stosowanie rękawiczek na noc w celu zapobiegania drapaniu i infekcjom. Wczesne wykrycie i regularne kontrole dermatologiczne, w tym badania skóry od 10. roku życia, są kluczowe dla monitorowania i zapobiegania powikłaniom, w tym nowotworom skóry.
amniocenteza, atopowe zapalenie skóry, białko strukturalne skóry, biopsja kosmówki, bisfosfonian, choroba pęcherzowa skóry, edycja genów, epidermolysis bullosa, higiena rąk, inhibitory JAK, kortykosteroid, kruchość skóry, mutacja genowa, niedożywienie, osteoporoza, pęcherz skórny, pielęgnacja rany, poradnictwo genetyczne, próchnica, rak skóry, terapia genowa, terapia komórkowa, terapia RNA, tlenek cynku, zaćma - Leksykon substancji czynnych
Pimekrolimus – Wskazania do stosowania
Pimekrolimus, dostępny w postaci kremu Elidel o stężeniu 10 mg/g, jest miejscowym inhibitorem kalcyneuryny o działaniu immunomodulującym, stosowanym w leczeniu łagodnego i umiarkowanego atopowego zapalenia skóry (AZS). Preparat jest wskazany u pacjentów od 3. miesiąca życia, szczególnie w sytuacjach, gdy stosowanie miejscowych glikokortykosteroidów jest przeciwwskazane, nieskuteczne lub wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych, zwłaszcza w delikatnych okolicach skóry takich jak twarz, szyja, fałdy skórne i okolice płciowe. Pimekrolimus jest rekomendowany jako lek drugiego wyboru, szczególnie u pacjentów z nietolerancją sterydów, opornością na ich działanie lub w przypadku zmian skórnych w miejscach predysponowanych do atrofii skóry po sterydach.
atopowe zapalenie skóry, atrofia skóry, ciężka postać choroby, działanie immunomodulujące, Elidel, inhibitor kalcyneuryny, łagodne atopowe zapalenie skóry, miejscowe glikokortykosteroidy, nadwrażliwość na lek, niepożądane reakcje skórne, oporność na leczenie, pacjent pediatryczny, pimekrolimus, profil bezpieczeństwa leku - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Cutivate 0,5 mg/g
Cutivate krem 0,5 mg/g zawiera mikronizowany flutykazon propionian, silny kortykosteroid do stosowania miejscowego, przeznaczony dla dorosłych, młodzieży oraz dzieci powyżej 1. roku życia. Lek jest wskazany w leczeniu dermatoz wykazujących odpowiedź na kortykosteroidy, takich jak atopowe zapalenie skóry, wyprysk pieniążkowaty, alergiczny wyprysk kontaktowy, świerzbiączka guzkowa i ograniczona, łuszczyca (z wyłączeniem uogólnionej), liszaj płaski oraz jako terapia wspomagająca w toczniu rumieniowatym skórnym (DLE, DDLE) i łojotokowym zapaleniu skóry. Ponadto, Cutivate może być stosowany miejscowo w nasilonych odczynach po ukąszeniach owadów oraz w ograniczonym leczeniu erytrodermii u pacjentów poddawanych ogólnoustrojowej kortykoterapii.
alergiczny wyprysk kontaktowy, alkohol cetostearylowy, atopowe zapalenie skóry, erytrodermia, flutykazonu propionian, glikol propylenowy, imidomocznik, kortykoterapia, liszaj płaski, łojotokowe zapalenie skóry, łuszczyca, silny kortykosteroid, świerzbiączka guzkowa, świerzbiączka ograniczona, toczeń rumieniowaty skórny, ukąszenie owada, wyprysk atopowy, wyprysk dziecięcy, wyprysk pieniążkowaty - Leksykon substancji czynnych
Komosa biała – Przeciwwskazania stosowania
Komosa biała (Chenopodium album) jest kluczowym alergenem w immunoterapii swoistej pyłków chwastów, stosowanym zarówno w preparatach do immunoterapii podskórnej (SCIT, np. Catalet C), jak i podjęzykowej (SLIT, np. Perosall C). Przy kwalifikacji do leczenia należy uwzględnić liczne przeciwwskazania, które różnią się między preparatami. Oba produkty są przeciwwskazane u pacjentów z ciężkimi niedoborami immunologicznymi, chorobami nowotworowymi, ciężką astmą (FEV1 < 70% wartości należnej) oraz u dzieci poniżej 5. roku życia (z wyjątkiem Catalet C, gdzie możliwe są wyjątki). Istotne różnice dotyczą chorób autoimmunologicznych – Catalet C dopuszcza ich obecność (np. cukrzyca typu I, stwardnienie rozsiane), natomiast Perosall C traktuje je jako bezwzględne przeciwwskazanie. Ponadto, Perosall C nie powinien być stosowany przy czynnej gruźlicy, ostrych infekcjach z gorączką oraz zaostrzeniach przewlekłych zakażeń, z możliwością wznowienia terapii po 5-7 dniach od ustąpienia objawów.
atopowe zapalenie skóry, beta-adrenolityk, choroba autoimmunologiczna, choroba nowotworowa, choroba układu sercowo-naczyniowego, ciężka astma, ciężka choroba immunologiczna, cukrzyca typu I, czynna gruźlica, FEV1, immunologia kliniczna, immunoterapia podjęzykowa, immunoterapia podskórna, inhibitor ACE, komosa biała, nadwrażliwość na substancje, nieodwracalna obturacja oskrzeli, niewydolność narządów wewnętrznych, niewydolność wątroby, ostra choroba infekcyjna, przewlekłe zakażenie, reakcja anafilaktyczna, stan zapalny, stwardnienie rozsiane, zaburzenie immunologiczne