Działania niepożądane
Salofalk 1,5 g
Mesalazyna, substancja czynna preparatu Salofalk dostępnego w dawkach 1000 mg, 1,5 g oraz 3 g w formie granulatu o przedłużonym uwalnianiu, może powodować liczne działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu. Do bardzo rzadkich, ale poważnych powikłań należą zaburzenia hematologiczne, takie jak niedokrwistość aplastyczna, agranulocytoza, pancytopenia, neutropenia, leukopenia i małopłytkowość (<1/10 000). Reakcje nadwrażliwości, w tym wysypka alergiczna, gorączka polekowa, toczeń rumieniowaty i zapalenie jelita grubego, również występują bardzo rzadko. Neurologiczne działania niepożądane obejmują często bóle głowy (1-10%) i niezbyt często zawroty głowy (0,1-1%), a bardzo rzadko neuropatię obwodową. Poważne powikłania kardiologiczne, takie jak zapalenie mięśnia sercowego i osierdzia, oraz alergiczne i zwłóknieniowe reakcje płucne (duszność, kaszel, zapalenie pęcherzyków płucnych) również klasyfikowane są jako bardzo rzadkie. Zaburzenia żołądkowo-jelitowe, w tym ból brzucha, biegunka, nudności i wymioty, występują często, natomiast ostre zapalenie trzustki jest bardzo rzadkie, ale wymaga natychmiastowej interwencji.
- Działania niepożądane leku Salofalk
- Zagrożenia związane z układem krwiotwórczym
- Reakcje nadwrażliwości i immunologiczne
- Powikłania neurologiczne
- Zaburzenia układu sercowo-naczyniowego
- Komplikacje płucne i oddechowe
- Działania niepożądane żołądkowo-jelitowe
- Hepatotoksyczność
- Reakcje skórne
- Powikłania mięśniowo-szkieletowe
- Nefrotoksyczność
- Wpływ na układ rozrodczy
- Ogólne działania niepożądane
- Nieprawidłowości w badaniach laboratoryjnych
- Tabela działań niepożądanych
- Monitorowanie działań niepożądanych
Działania niepożądane leku Salofalk
Mesalazyna, główna substancja czynna preparatu Salofalk (dostępnego w dawkach 1000 mg, 1,5 g oraz 3 g jako granulat o przedłużonym uwalnianiu), może wywoływać szereg działań niepożądanych o różnym nasileniu i częstotliwości występowania. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis potencjalnych zagrożeń związanych ze stosowaniem tego leku, z uwzględnieniem częstości występowania poszczególnych objawów zgodnie z klasyfikacją MedDRA.1
Zagrożenia związane z układem krwiotwórczym
Podczas terapii mesalazyną mogą wystąpić poważne zaburzenia hematologiczne obejmujące zmiany w liczbie komórek krwi. Do bardzo rzadkich, lecz potencjalnie zagrażających życiu powikłań należą: niedokrwistość aplastyczna, agranulocytoza, pancytopenia, neutropenia, leukopenia oraz małopłytkowość. Wymienione zaburzenia występują z częstością mniejszą niż 1 na 10 000 pacjentów stosujących lek.2
Reakcje nadwrażliwości i immunologiczne
U niektórych pacjentów mogą wystąpić reakcje nadwrażliwości na mesalazynę, które objawiają się jako wysypka alergiczna, gorączka polekowa, toczeń rumieniowaty czy zapalenie jelita grubego (pancolitis). Te objawy również zaliczane są do bardzo rzadkich działań niepożądanych.3
Powikłania neurologiczne
Do najczęściej występujących neurologicznych działań niepożądanych należą bóle głowy (występują często, czyli u 1-10% pacjentów) oraz zawroty głowy (niezbyt często, u 0,1-1% pacjentów). Bardzo rzadko może dojść do rozwoju neuropatii obwodowej.4
Zaburzenia układu sercowo-naczyniowego
Bardzo rzadko występującymi, lecz poważnymi powikłaniami kardiologicznymi są zapalenie mięśnia sercowego oraz zapalenie osierdzia.5
Komplikacje płucne i oddechowe
Terapia mesalazyną może prowadzić do rzadkich alergicznych i zwłóknieniowych reakcji w obrębie płuc, manifestujących się jako duszność, kaszel, skurcz oskrzeli, zapalenie pęcherzyków płucnych, płucna eozynofilia, nacieki płuc czy zapalenie płuc. Reakcje te występują bardzo rzadko.6
Działania niepożądane żołądkowo-jelitowe
Zaburzenia żołądkowo-jelitowe występują stosunkowo często podczas leczenia mesalazyną i obejmują: ból brzucha, biegunkę, niestrawność, wzdęcia, nudności oraz wymioty. Znacznie rzadziej może dojść do ostrego zapalenia trzustki, które stanowi poważne powikłanie wymagające natychmiastowej interwencji medycznej.7
Hepatotoksyczność
Wśród bardzo rzadkich działań niepożądanych mesalazyny występują zaburzenia funkcji wątroby, takie jak cholestatyczne zapalenie wątroby oraz zapalenie wątroby.8
Reakcje skórne
Podczas leczenia mesalazyną mogą wystąpić różnorodne reakcje skórne o zróżnicowanej częstości występowania. Wysypka pojawia się niezbyt często (0,1-1%), natomiast świąd, nadwrażliwość na światło oraz łysienie to bardzo rzadkie działania niepożądane. Szczególnie niebezpieczne są ciężkie skórne działania niepożądane (SCAR), takie jak reakcja polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS), zespół Stevensa i Johnsona (SJS) oraz toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN). Częstość występowania tych reakcji określa się jako nieznaną.9 Należy podkreślić, że cięższe reakcje dermatologiczne obserwowano u pacjentów z wcześniej występującymi schorzeniami skóry, takimi jak atopowe zapalenie skóry i wyprysk atopowy.10
Powikłania mięśniowo-szkieletowe
Bardzo rzadko u pacjentów przyjmujących mesalazynę mogą wystąpić bóle stawów oraz bóle mięśniowe.11
Nefrotoksyczność
Bardzo rzadkim, lecz poważnym działaniem niepożądanym mesalazyny są zaburzenia czynności nerek, które mogą manifestować się jako ostre i przewlekłe śródmiąższowe zapalenie nerek, a nawet niewydolność nerek. Ponadto, może dojść do powstania kamicy układu moczowego.12
Wpływ na układ rozrodczy
U mężczyzn przyjmujących mesalazynę bardzo rzadko może wystąpić oligospermia (zmniejszenie liczby plemników w nasieniu), która jest jednak stanem odwracalnym po zakończeniu terapii.13
Ogólne działania niepożądane
Niezbyt często (0,1-1%) u pacjentów leczonych mesalazyną występuje astenia (osłabienie) oraz zmęczenie.14
Nieprawidłowości w badaniach laboratoryjnych
Podczas terapii mesalazyną mogą wystąpić zmiany w parametrach laboratoryjnych, w tym zmiany parametrów czynności wątroby (zwiększenie aktywności aminotransferaz oraz wskaźników cholestazy), zmiany aktywności enzymów trzustkowych (zwiększenie aktywności lipazy i amylazy) oraz zwiększenie liczby eozynofilów.15
Tabela działań niepożądanych
| Klasyfikacja układów i narządów | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Opis |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Zmieniona liczba komórek krwi (niedokrwistość aplastyczna, agranulocytoza, pancytopenia, neutropenia, leukopenia, małopłytkowość) | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Poważne zaburzenia hematologiczne wymagające natychmiastowej konsultacji medycznej; mogą manifestować się jako zmęczenie, zwiększona podatność na infekcje, krwawienia |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Reakcje nadwrażliwości (wysypka alergiczna, gorączka polekowa, toczeń rumieniowaty, zapalenie jelita grubego) | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Reakcje nadwrażliwości mogą objawiać się różnymi symptomami, od łagodnych do zagrażających życiu |
| Zaburzenia układu nerwowego | Ból głowy | Często (≥1/100 do <1/10) | Najczęściej występujące neurologiczne działanie niepożądane |
| Zawroty głowy | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) | Mogą wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn | |
| Neuropatia obwodowa | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Może objawiać się drętwieniem, mrowieniem i osłabieniem kończyn | |
| Zaburzenia serca | Zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Poważne powikłania kardiologiczne, mogące manifestować się jako ból w klatce piersiowej, duszność, kołatanie serca |
| Zaburzenia układu oddechowego | Alergiczne i zwłóknieniowe reakcje płucne (duszność, kaszel, skurcz oskrzeli, zapalenie pęcherzyków płucnych, płucna eozynofilia, nacieki płuc, zapalenie płuc) | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Mogą manifestować się jako problemy z oddychaniem, szczególnie u pacjentów z astmą |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Ból brzucha, biegunka, niestrawność, wzdęcia, nudności, wymioty, ostre zapalenie trzustki | Często (≥1/100 do <1/10) dla większości; Bardzo rzadko dla zapalenia trzustki |
Objawy żołądkowo-jelitowe są najczęstszymi działaniami niepożądanymi; ostre zapalenie trzustki manifestuje się silnym bólem brzucha, wymagającym natychmiastowej interwencji |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Cholestatyczne zapalenie wątroby, zapalenie wątroby | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Mogą objawiać się zażółceniem skóry i oczu, ciemnym moczem, jasnym stolcem, zmęczeniem |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Wysypka | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) | Najczęstsza reakcja skórna |
| Świąd | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Swędzenie skóry bez widocznych zmian | |
| Nadwrażliwość na światło | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Wzmożona reakcja skóry na światło słoneczne, częściej u pacjentów z chorobami skóry | |
| Łysienie | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Utrata włosów, zwykle odwracalna po zakończeniu leczenia | |
| DRESS, SJS, TEN | Nieznana | Ciężkie, potencjalnie zagrażające życiu reakcje skórne wymagające natychmiastowego przerwania leczenia | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe | Bóle stawów | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Mogą utrudniać codzienne funkcjonowanie |
| Bóle mięśniowe | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Mogą wystąpić jako ogólne bóle mięśni lub zlokalizowane dolegliwości | |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Zaburzenia czynności nerek (ostre i przewlekłe śródmiąższowe zapalenie nerek, niewydolność nerek), kamica układu moczowego | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Mogą objawiać się zmianami w ilości i wyglądzie moczu, obrzękami, nadciśnieniem; kamica może powodować kolkę nerkową |
| Zaburzenia układu rozrodczego | Oligospermia (odwracalna) | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Zmniejszenie liczby plemników, odwracalne po zakończeniu leczenia |
| Zaburzenia ogólne | Astenia, zmęczenie | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) | Ogólne osłabienie i zmęczenie mogące wpływać na codzienne funkcjonowanie |
| Badania diagnostyczne | Zmiany parametrów czynności wątroby, zmiany aktywności enzymów trzustkowych, zwiększenie liczby eozynofilów | Nieznana | Nieprawidłowości w badaniach laboratoryjnych, mogące wskazywać na zaburzenia funkcji wątroby, trzustki lub reakcje alergiczne |
Monitorowanie działań niepożądanych
Należy podkreślić, że po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania mesalazyny. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądne za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.16
Dane kontaktowe do zgłaszania działań niepożądanych:
Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
Tel.: + 48 22 49 21 301
Fax: + 48 22 49 21 309
Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl17
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu za wprowadzenie leku do obrotu.18
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania