Właściwości farmakokinetyczne
Salofalk 1,5 g

Wprowadzenie do właściwości farmakokinetycznych

Właściwości farmakokinetyczne mesalazyny zawartej w preparacie Salofalk granulat o przedłużonym uwalnianiu obejmują proces wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu oraz eliminacji substancji czynnej. Dokładna znajomość tych procesów jest niezbędna do zrozumienia działania leku i jego optymalnego dawkowania w terapii chorób zapalnych jelit.¹

Ogólna charakterystyka farmakokinetyczna mesalazyny

Proces wchłaniania

Mesalazyna wykazuje zróżnicowane wchłanianie wzdłuż przewodu pokarmowego. Najintensywniejszy proces absorpcji substancji czynnej obserwuje się w proksymalnych (bliższych) odcinkach jelita. Wraz z przesuwaniem się leku w kierunku dystalnych (dalszych) części przewodu pokarmowego, stopień wchłaniania ulega systematycznemu zmniejszeniu, osiągając najniższe wartości w końcowym odcinku jelita.²

Metabolizm substancji czynnej

Proces metabolizacji mesalazyny zachodzi dwutorowo. Pierwszy etap przemian ma charakter przedukładowy i zachodzi w błonie śluzowej jelit. Drugi etap metabolizmu odbywa się w wątrobie. W obu przypadkach powstaje farmakologicznie nieaktywny metabolit – kwas N-acetylo-5-aminosalicylowy (N-Ac-5-ASA). Istotnym aspektem procesu acetylacji mesalazyny jest jego niezależność od fenotypu acetylacji pacjenta. Dodatkowa acetylacja substancji czynnej zachodzi również w wyniku aktywności metabolicznej bakterii bytujących w okrężnicy.³

Zarówno mesalazyna, jak i jej metabolit N-Ac-5-ASA, charakteryzują się zdolnością wiązania z białkami osocza, przy czym stopień wiązania jest zróżnicowany i wynosi odpowiednio 43% dla mesalazyny oraz 78% dla jej metabolitu.⁴

Drogi eliminacji

Eliminacja mesalazyny i jej metabolitu N-Ac-5-ASA zachodzi kilkoma drogami, z których dominującą jest wydalanie z kałem. Znaczący udział w procesie eliminacji mają również nerki, przez które usuwane jest od 20% do 50% substancji, w zależności od sposobu podania, postaci farmaceutycznej oraz mechanizmu uwalniania mesalazyny. Przez nerki wydalany jest głównie metabolit N-Ac-5-ASA. Najmniejszy udział w eliminacji ma żółć. Warto również zaznaczyć, że około 1% całkowitej doustnej dawki mesalazyny przenika do mleka ludzkiego, głównie w postaci metabolitu N-Ac-5-ASA.⁵

Specyficzne właściwości farmakokinetyczne preparatu Salofalk granulat

Charakterystyka dystrybucji

Granulki preparatu Salofalk, dzięki niewielkiemu rozmiarowi (około 1 mm), charakteryzują się szybkim przejściem z żołądka do jelita. Przeprowadzone badania farmakoscyntygraficzne połączone z badaniami farmakokinetycznymi wykazały, że lek dociera do okolic jelita krętego i ślepego po około 3 godzinach od podania, a do okrężnicy wstępującej po około 4 godzinach. Całkowity czas przejścia przez okrężnicę wynosi około 20 godzin. Na podstawie przeprowadzonych badań szacuje się, że około 80% podanej doustnie dawki jest dostępne w okrężnicy, esicy i odbytnicy.⁶

Parametry wchłaniania

Uwalnianie mesalazyny z granulatu Salofalk rozpoczyna się po upływie 2-3 godzin od momentu przyjęcia preparatu. Maksymalne stężenie substancji czynnej w osoczu (Cmax) obserwuje się po około 4-5 godzinach. Biodostępność ogólnoustrojowa mesalazyny po podaniu doustnym jest szacowana na poziomie 15%-25%.⁷

Istotnym czynnikiem wpływającym na kinetykę wchłaniania leku jest obecność pokarmu. Spożycie posiłku opóźnia wchłanianie mesalazyny o 1-2 godziny, nie wpływa jednak na ogólny stopień i zakres absorpcji substancji czynnej.⁸

Parametry eliminacji preparatu

W badaniach farmakokinetycznych wykazano, że przy stosowaniu dawki 3 x 500 mg mesalazyny na dobę, całkowite wydalanie mesalazyny i jej metabolitu N-Ac-5-ASA przez nerki w stanie stacjonarnym wynosi około 25%. Na uwagę zasługuje fakt, że ilość wydalonej w formie niezmienionej mesalazyny utrzymuje się na niskim poziomie i wynosi mniej niż 1% dawki podanej doustnie.⁹

Okres półtrwania w końcowej fazie eliminacji (t½) obserwowany po podaniu pojedynczej dawki 3 x 500 mg lub 3 x 1000 mg granulatu Salofalk wynosi 10,5 godziny.¹⁰