dziurawiec zwyczajny

Dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum) to roślina lecznicza o udokumentowanym działaniu przeciwdepresyjnym, stosowana głównie w leczeniu łagodnych do umiarkowanych zaburzeń depresyjnych. Wyciągi z dziurawca zawierają szereg aktywnych związków, w tym hipercynę i hiperforynę, które wpływają na poziom neuroprzekaźników w mózgu (serotoniny, dopaminy i noradrenaliny).

Skuteczność dziurawca w leczeniu łagodnej i umiarkowanej depresji została potwierdzona w licznych badaniach klinicznych, wykazując efektywność porównywalną do niektórych leków przeciwdepresyjnych przy mniejszej liczbie działań niepożądanych. Standaryzowane preparaty zawierające wyciąg z dziurawca są dostępne jako leki OTC oraz suplementy diety.

Należy pamiętać o potencjalnych interakcjach dziurawca z wieloma lekami, w tym antykoncepcją hormonalną, lekami przeciwzakrzepowymi, immunosupresyjnymi czy przeciwwirusowymi. Dziurawiec indukuje enzymy cytochromu P450, co może prowadzić do obniżenia stężenia i skuteczności wielu leków stosowanych równocześnie. Dodatkowo może powodować nadwrażliwość na światło (fototoksyczność), dlatego podczas terapii zaleca się ograniczenie ekspozycji na promieniowanie UV.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Interakcje leku – Mirtor 30 mg

Mirtazapina, zawarta w preparacie Mirtor, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Farmakodynamicznie, przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie mirtazapiny z inhibitorami MAO, wymagające 2-tygodniowego odstępu między terapiami, ze względu na ryzyko ciężkich działań niepożądanych. Równoczesne podawanie z lekami serotoninergicznymi (m.in. SSRI, tryptany, tramadol, lit, dziurawiec) może prowadzić do zespołu serotoninowego, co wymaga ścisłej obserwacji pacjenta. Mirtazapina nasila działanie leków uspokajających (benzodiazepiny, opioidy, leki przeciwpsychotyczne, przeciwhistaminowe H1), a także może zwiększać ryzyko wydłużenia odstępu QTc przy jednoczesnym stosowaniu z lekami przeciwpsychotycznymi lub antybiotykami. W dawce 30 mg/dobę mirtazapina może podnosić INR u pacjentów leczonych warfaryną, co wymaga monitorowania tego parametru. Ponadto, alkohol nasila depresyjny wpływ mirtazapiny na OUN, dlatego jego spożycie jest przeciwwskazane podczas terapii.
amitryptylina, antagonista receptora H1, azolowy środek przeciwgrzybiczny, benzodiazepiny, błękit metylenowy, buprenorfina, cymetydyna, częstoskurcz komorowy, dysfagia, dziurawiec zwyczajny, erytromycyna, fenelzyna, fenytoina, induktor enzymu CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor MAO, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor proteazy HIV, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, karbamazepina, ketokonazol, klirens mirtazapiny, komorowe zaburzenia rytmu serca, L-tryptofan, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwpsychotyczny, lek serotoninergiczny, lek uspokajający, lek wydłużający odstęp QTc, linezolid, lit, mirtazapina, moklobemid, nefazodon, opioid, ośrodkowy układ nerwowy, paroksetyna, ryfampicyna, rysperydon, sole litu, torsade de pointes, tramadol, tranylcypromina, tryptany, warfaryna, wartość INR, wenlafaksyna, wydłużenie odstępu QT, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Euthyrox N 75 75 mcg

Lewotyroksyna sodowa (Euthyrox N 75) wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco wpływać na skuteczność terapii oraz bezpieczeństwo pacjenta. Szczególnie istotne są interakcje z lekami przeciwcukrzycowymi (insulina, metformina, pochodne sulfonylomocznika), które mogą wymagać częstego monitorowania glikemii i dostosowania dawek. Ponadto, pochodne kumaryny (warfaryna, acenokumarol) ulegają nasileniu działania przeciwzakrzepowego z ryzykiem krwawień, co wymaga regularnej kontroli parametrów krzepnięcia. Inhibitory proteazy (rytonawir, indynawir, lopinawir) oraz leki przeciwpadaczkowe (fenytoina) mogą zmieniać metabolizm i wiązanie lewotyroksyny, co wymaga ścisłego monitorowania hormonów tarczycy (fT4, fT3) i ewentualnej korekty dawki. Leki obniżające wchłanianie lewotyroksyny, takie jak cholestyramina, kolestypol, preparaty zawierające glin, żelazo, wapń oraz inhibitory pompy protonowej, powinny być podawane z odpowiednim odstępem czasowym (4-5 godzin lub co najmniej 2 godziny przed lub po lewotyroksynie), aby zapobiec zmniejszeniu skuteczności terapii.
amiodaron, barbiturat, białko osocza, cholestyramina, choroba wątroby, czynność tarczycy, dziurawiec zwyczajny, enzym wątrobowy, fenytoina, glikemia, glukoza we krwi, hormon tarczycy, hormonalna terapia zastępcza, indukcja enzymów wątrobowych, inhibitor kinazy tyrozynowej, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy, klirens wątrobowy, konwersja T4 do T3, lek beta-adrenolityczny, lek przeciwcukrzycowy, lewotyroksyna sodowa, metabolizm lewotyroksyny, nadczynność tarczycy, niedoczynność tarczycy, orlistat, ośrodkowy układ nerwowy, parametr krzepnięcia, parametr tarczycy, pH soku żołądkowego, pochodna kumaryny, propylotiouracyl, salicylan, sertralina, sewelamer, środek kontrastowy z jodem, środek przeciwzakrzepowy, stężenie TSH, tachykardia, wchłanianie lewotyroksyny, wole guzkowe, wolna frakcja hormonu tarczycy, zaburzenie sercowo-naczyniowe
Leksykon leków
Interakcje leku – Lanzul S 15 mg

Lanzoprazol, jako inhibitor pompy protonowej, wpływa na farmakokinetykę wielu leków poprzez podwyższenie pH żołądka, co zmniejsza biodostępność leków zależnych od kwaśnego środowiska, takich jak inhibitory proteazy HIV (atazanawir, nelfinawir) oraz przeciwgrzybicze ketokonazol i itrakonazol. Jednoczesne stosowanie tych leków z lanzoprazolem jest niewskazane ze względu na ryzyko nieskuteczności terapii. Ponadto, lanzoprazol może zwiększać stężenia metotreksatu podawanego w dużych dawkach, co wymaga monitorowania i ewentualnego czasowego odstawienia IPP. W przypadku warfaryny (dawka 60 mg lanzoprazolu) nie stwierdzono istotnych zmian farmakokinetycznych, jednak klinicznie obserwowano wzrost INR i czasu protrombinowego, co wymaga ścisłej kontroli parametrów krzepnięcia. Zwiększone stężenia digoksyny i takrolimusu (do 81%) pod wpływem lanzoprazolu wskazują na konieczność monitorowania ich poziomów w osoczu, zwłaszcza na początku i końcu terapii.
atazanawir, biodostępność, CYP3A4, czas protrombinowy, digoksyna, doustny antykoagulant, dziurawiec zwyczajny, farmakodynamika, farmakokinetyka, farmakoterapia, fluwoksamina, glikoproteina p, inhibitor CYP2C19, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, INR, itrakonazol, ketokonazol, kwas solny, lanzoprazol, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwwirusowy, lek zobojętniający, metotreksat, nelfinawir, niesteroidowy lek przeciwzapalny, ryfampicyna, sukralfat, takrolimus, teofilina, terapia antyretrowirusowa, warfaryna
Leksykon leków
Interakcje leku – Polpanto 40 mg

Pantoprazol, jako silny inhibitor pompy protonowej, znacząco podwyższa pH żołądka, co wpływa na farmakokinetykę leków zależnych od kwaśnego środowiska. Szczególnie istotne są interakcje z azolami przeciwgrzybiczymi (ketokonazol, itrakonazol, pozakonazol), erlotynibem oraz inhibitorami proteazy HIV (np. atazanawirem), gdzie dochodzi do zmniejszenia biodostępności tych leków. W przypadku inhibitorów proteazy HIV zaleca się nie przekraczać dawki pantoprazolu 20 mg/dobę oraz ścisłe monitorowanie miana wirusa. Ponadto, pantoprazol może zwiększać wartości INR i czas protrombinowy u pacjentów stosujących pochodne kumaryny (warfaryna, fenprokumon), co wymaga regularnego monitorowania parametrów krzepnięcia. U pacjentów przyjmujących duże dawki metotreksatu (np. 300 mg) istnieje ryzyko zwiększenia stężenia metotreksatu w osoczu, co może prowadzić do toksyczności, dlatego rozważa się czasowe przerwanie stosowania pantoprazolu.
amoksycylina, atazanawir, azol przeciwgrzybiczy, biodostępność, choroba wrzodowa, CYP1A2, CYP2C19, CYP2C9, CYP2D6, CYP2E1, CYP3A4, cytochrom P-450, czas protrombinowy, demetylacja, diazepam, diklofenak, doustny środek antykoncepcyjny, duża dawka metotreksatu, dysfagia, dziurawiec zwyczajny, enzym CYP2C19, erlotynib, etanol, etynyloestriadol, fenprokumon, fluwoksamina, glibenklamid, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, INR, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, kofeina, lewonorgestrel, metabolizm wątrobowy, metoprolol, metotreksat, metronidazol, naproksen, nifedypina, P-glikoproteina, pH żołądkowe, piroksykam, pochodna kumaryny, pozakonazol, refluks żołądkowo-przełykowy, ryfampicyna, środek zobojętniający, środek zobojętniający kwas solny, teofilina, warfaryna, wartość INR, wchłanianie digoksyny, zaburzenie czynności wątroby, ziele dziurawca zwyczajnego
Leksykon leków
Interakcje leku – Lesine 3 mg + 0,03 mg

Lesine, zawierające drospirenon 3 mg i etynyloestradiol 0,03 mg, jest złożonym doustnym środkiem antykoncepcyjnym, który może wchodzić w istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z wieloma lekami. Szczególnie istotne są leki indukujące enzymy mikrosomalne (np. karbamazepina, fenytoina, ryfampicyna, leki przeciwwirusowe HIV jak rytonawir, newirapina, efawirenz oraz preparaty z dziurawca zwyczajnego), które zwiększają metabolizm hormonów, obniżając skuteczność antykoncepcyjną i prowadząc do krwawień śródcyklicznych. W przypadku krótkotrwałego stosowania takich leków zaleca się dodatkową metodę antykoncepcji przez cały czas terapii oraz 28 dni po jej zakończeniu, a w przypadku długotrwałego leczenia – zmianę na niehormonalną metodę antykoncepcji. Ponadto, u pacjentek stosujących Lesine i leki przeciwwirusowe w terapii HCV (ombitaswir/parytaprewir/rytonawir + dazabuwir, glekaprewir/pibrentaswir, sofosbuwir/welpataswir/woksylaprewir) obserwowano znaczne podwyższenie aktywności aminotransferaz (AlAT >5x GGN), co wymaga zmiany metody antykoncepcji na czas leczenia oraz powrotu do Lesine dopiero po 2 tygodniach od zakończenia terapii przeciwwirusowej.
aktywność reninowa osocza, aldosteron, aminotransferaza, antagonista aldosteronu, antykoncepcja progestagenowa, badanie in vitro, badanie in vivo, barbiturat, bosentan, cyklosporyna, drospirenon i etynyloestradiol, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzymy mikrosomalne, felbamat, fenytoina, fibrynoliza, glekaprewir/pibrentaswir, globulina wiążąca kortykosteroidy, gryzeofulwina, HIV, Hypericum perforatum, inhibitor ACE, inhibitor CYP3A4, karbamazepina, klirens hormonów płciowych, krwawienie śródcykliczne, lamotrygina, lek moczopędny oszczędzający potas, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwprątkowy, lek przeciwwirusowy, metabolizm wątrobowy, metabolizm węglowodanów, mineralokortykosteroid, newirapina, niesteroidowy lek przeciwzapalny, okskarbazepina, ombitaswir parytaprewir rytonawir, prymidon, ryfampicyna, rytonawir, sofosbuwir welpataswir woksylaprewir, steroidowy środek antykoncepcyjny, substrat CYP1A2, tiklopidyna, tizanidyna, topiramat, wirusowe zapalenie wątroby typu C, złożony doustny środek antykoncepcyjny
Leksykon leków
Interakcje leku – Prefaxine 75 mg

Wenlafaksyna, składnik aktywny Prefaxine, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne, zwłaszcza w terapii skojarzonej. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie wenlafaksyny z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO), ze względu na wysokie ryzyko zespołu serotoninowego; przerwy między terapiami powinny wynosić 14 dni po nieodwracalnych, nieselektywnych IMAO oraz co najmniej 7 dni po wenlafaksynie przed rozpoczęciem IMAO. Podobne przeciwwskazania dotyczą odwracalnych selektywnych inhibitorów MAO-A (moklobemid) i nieselektywnych (linezolid). Wenlafaksyna może nasilać działanie serotoninergiczne innych leków, takich jak SSRI, SNRI, tryptany, lit, opioidy czy ziele dziurawca, co wymaga ścisłego monitorowania pacjenta, zwłaszcza na początku leczenia i przy zwiększaniu dawki. Ponadto, stosowanie wenlafaksyny z lekami wydłużającymi odstęp QT (np. chinidyna, amiodaron, tiorydazyna, erytromycyna, moksyfloksacyna) zwiększa ryzyko arytmii komorowych, dlatego należy unikać takich połączeń.
amiodaron, antagonista dopaminy, antybiotyk chinolonowy, antybiotyk makrolidowy, arytmia komorowa, atazanawir, błękit metylenowy, chinidyna, cytochrom P450, dekstrometorfan, demetylodiazepam, diazepam, dofetylid, doustny środek antykoncepcyjny, dziurawiec zwyczajny, erytromycyna, fentanyl, haloperydol, imipramina, indynawir, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwpsychotyczny, linezolid, metadon, metoprolol, moklobemid, moksyfloksacyna, nelfinawir, nieodwracalny nieselektywny IMAO, odwracalny selektywny inhibitor MAO-A, ośrodkowy układ nerwowy, pentazocyna, petydyna, posakonazol, prekursor serotoniny, rysperydon, rytonawir, sakwinawir, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, sotalol, tapentadol, telitromycyna, tiorydazyna, torsade de pointes, tramadol, tryptan, wenlafaksyna, worykonazol, wydłużenie odstępu QT, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Interakcje leku – Darunavir Accord 800 mg

Darunawir wykazuje zróżnicowane interakcje farmakokinetyczne w zależności od zastosowanego wzmacniacza – rytonawiru lub kobicystatu. Oba wzmacniacze metabolizowane są przez CYP3A, jednak darunawir wzmocniony kobicystatem jest bardziej podatny na indukcję CYP3A, co powoduje większe ryzyko subterapeutycznej ekspozycji. Silne induktory CYP3A (np. ryfampicyna, dziurawiec zwyczajny, karbamazepina) są przeciwwskazane w terapii z darunawirem wzmacnianym zarówno rytonawirem, jak i kobicystatem. Silne inhibitory CYP3A4 (np. indynawir, klotrymazol) mogą znacząco zwiększać stężenia darunawiru, co wymaga ostrożności lub unikania jednoczesnego stosowania. Rytonawir i darunawir są również inhibitorami CYP2D6 oraz transporterów P-gp, OATP1B1 i OATP1B3, co może prowadzić do zwiększenia stężeń leków metabolizowanych przez te szlaki, np. flekainidu, metoprololu, digoksyny czy statyn, zwiększając ryzyko działań niepożądanych. Wzmocnienie farmakokinetyczne darunawiru przez rytonawir jest wyraźne – około 14-krotne zwiększenie ekspozycji przy dawce 600 mg darunawiru i 100 mg rytonawiru podawanych dwa razy na dobę.
aktywny metabolit, alfuzosyna, amiodaron, azolowy lek przeciwgrzybiczy, białko transportowe, bozentan, CYP2C8, darunawir, digoksyna, działanie niepożądane, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, ekspozycja subterapeutyczna, eteksylat dabigatranu, etrawiryna, fenobarbital, fenytoina, flekainid, flutikazon, glikoproteina p, hepatotoksyczność, indukcja CYP3A, induktor CYP3A, inhibitor CYP3A, inhibitor CYP3A4, inhibitor izoenzymu, INR, izoenzym CYP3A, karbamazepina, klotrymazol, kobicystat, kwetiapina, lek przeciwretrowirusowy, lowastatyna, metadon, metoprolol, newirapina, OATP1B1, OATP1B3, oporność na leki, paklitaksel, propafenon, repaglinid, rozyglitazon, ryfampicyna, rytonawir, statyny, symwastatyna, toksyczność wątrobowa, warfaryna, wąski indeks terapeutyczny, wzmacniacz farmakokinetyczny, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Velaxin ER 75 mg

Velaxin ER (wenlafaksyna) wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko interakcji z alkoholem, które może prowadzić do nasilenia zaburzeń psychicznych oraz zwiększonego ryzyka przedawkowania, w tym śmiertelnego. Lek nie jest wskazany dla osób poniżej 18 roku życia z powodu zwiększonego ryzyka zachowań samobójczych i agresji. Pacjentów należy ściśle monitorować zwłaszcza w początkowym okresie terapii oraz po zmianie dawki, ze szczególnym uwzględnieniem osób z historią zaburzeń afektywnych dwubiegunowych, zachowań samobójczych lub agresywnych. Istotne jest także monitorowanie ciśnienia tętniczego, gdyż wenlafaksyna może powodować jego wzrost, a także ryzyko wydłużenia odstępu QTc i zaburzeń rytmu serca, zwłaszcza u pacjentów z chorobami serca lub po przedawkowaniu. W trakcie leczenia mogą wystąpić drgawki, hiponatremia, zespół serotoninowy oraz zaburzenia czynności seksualnych, a także objawy odstawienia, które mogą utrzymywać się do kilku miesięcy po przerwaniu terapii.
akatyzja, antagonista dopaminy, dziurawiec zwyczajny, hiperrefleksja, hipertermia, hipomania, hiponatremia, IMAO, inhibitor zwrotnego wychwytu noradrenaliny i serotoniny, inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, jaskra z wąskim kątem przesączania, krwotok poporodowy, lek przeciwdepresyjny, mania, myśl samobójcza, SIADH, SNRI, SSRI, substancja serotoninergiczna, tachykardia, torsade de pointes, wenlafaksyna, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Interakcje leku – Limetic 75 mcg

Stosowanie Limetic (dezogestrel 75 µg) wiąże się z ryzykiem interakcji farmakokinetycznych, głównie poprzez indukcję enzymów mikrosomalnych wątrobowych, co może prowadzić do zwiększonego klirensu progestagenów i obniżenia skuteczności antykoncepcyjnej. Szczególnie istotne są leki indukujące enzymy CYP450, takie jak karbamazepina, fenytoina, prymidon, ryfampicyna, a także preparaty ziołowe zawierające dziurawiec zwyczajny. Indukcja enzymatyczna może pojawić się już po kilku dniach terapii i utrzymywać się do 4 tygodni po jej zakończeniu. W przypadku krótkotrwałego stosowania tych leków zaleca się stosowanie dodatkowej mechanicznej metody antykoncepcji przez cały okres terapii oraz 28 dni po jej zakończeniu, natomiast przy długotrwałym leczeniu należy rozważyć zmianę metody antykoncepcji na niewrażliwą na indukcję enzymatyczną.
barbituran, boceprewir, bosentan, cyklosporyna, dezogestrel, diltiazem, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzym wątrobowy, erytromycyna, etonogestrel, felbamat, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, gryzeofulwina, hormonalny środek antykoncepcyjny, indukcja enzymatyczna, induktor enzymatyczny, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klirens hormonów płciowych, krwawienie śródcykliczne, lamotrygina, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwprątkowy, lek przeciwwirusowy, metabolit dezogestrelu, metabolizm wątrobowy, nelfinawir, newirapina, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, oksykarbazepina, preparat ziołowy, prymidon, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, skuteczność antykoncepcyjna, telaprewir, topiramat, zakażenie HIV/HCV
Leksykon leków
Działania niepożądane – Krople żołądkowe –

Krople żołądkowe to preparat złożony zawierający wyciągi roślinne, w tym intrakt z dziurawca zwyczajnego (Hyperici intractum) z hyperycyną, nalewkę z kozłka lekarskiego, mięty pieprzowej oraz mieszaninę surowców goryczowych. Kluczowym aspektem bezpieczeństwa terapii jest ryzyko wystąpienia reakcji fototoksycznych, szczególnie u pacjentów o jasnej karnacji, manifestujących się wysypką plamisto-grudkową oraz rumieniem na obszarach skóry eksponowanych na promieniowanie UV. Częstość tych działań niepożądanych jest nieznana, a ryzyko wzrasta przy długotrwałym stosowaniu preparatu. Ponadto, preparat zawiera wysoką zawartość etanolu (65,0% ÷ 75,0% v/v), co może stanowić dodatkowy czynnik ryzyka u wybranych grup pacjentów. Ze względu na złożony skład, możliwe są również inne, niewymienione reakcje niepożądane oraz potencjalne interakcje farmakologiczne wymagające uważnej obserwacji klinicznej.
działanie fototoksyczne, dziurawiec zwyczajny, farmakoterapia, farmakowigilancja, hyperycyna, intrakt z dziurawca, korzeń goryczki, kozłek lekarski, krople żołądkowe, liść bobrka, mięta pieprzowa, monitorowanie niepożądanych działań produktów leczniczych, nadwrażliwość na światło, nalewka gorzka, nalewka z kozłka, nalewka z mięty pieprzowej, olejek eteryczny, owocnia pomarańczy gorzkiej, promieniowanie UV, reakcja fototoksyczna, rumień, surowiec goryczowy, wysypka skórna, zaczerwienienie skóry
Leksykon leków
Interakcje leku – Ivares 5 mg

Iwabradyna, metabolizowana wyłącznie przez izoenzym CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, klarytromycyna, erytromycyna doustna, nelfinawir, rytonawir, nefazodon) zwiększają stężenie iwabradyny w osoczu 7-8-krotnie, co znacząco podnosi ryzyko ciężkiej bradykardii i jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Umiarkowane inhibitory CYP3A4, takie jak diltiazem i werapamil, podnoszą ekspozycję na iwabradynę 2-3-krotnie i dodatkowo obniżają częstość pracy serca o około 5 uderzeń/min, co również stanowi przeciwwskazanie. Inne umiarkowane inhibitory, np. flukonazol, wymagają ostrożności i monitorowania częstości pracy serca, a dawkę iwabradyny należy rozpocząć od 2,5 mg dwa razy na dobę. Induktory CYP3A4 (ryfampicyna, barbiturany, fenytoina, preparaty dziurawca zwyczajnego) zmniejszają stężenie iwabradyny i mogą osłabiać jej działanie, co wymaga ewentualnej korekty dawki.
amiodaron, amlodypina, antagonista aldosteronu, antagonista angiotensyny II, antagonista wapnia, antybiotyk makrolidowy, barbiturany, beprydyl, beta-adrenolityk, bradykardia, chinidyna, cytochrom P450, cyzapryd, digoksyna, diltiazem, doustny lek przeciwcukrzycowy, dyzopiramid, dziurawiec zwyczajny, erytromycyna dożylna, fenytoina, fibrat, flukonazol, halofantryna, hipokaliemia, hipotensja, ibutylid, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, iwabradyna, izoenzym CYP3A4, jozamycyna, ketokonazol, klarytromycyna, kwas acetylosalicylowy, lacydypina, lanzoprazol, lek moczopędny, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek przeciwpłytkowy, leki wydłużające odstęp QT, meflochina, nefazodon, nelfinawir, odstęp QT, omeprazol, pentamidyna, pimozyd, pochodna dihydropirydyny, ryfampicyna, rytonawir, sertyndol, sok grejpfrutowy, sotalol, syldenafil, symwastatyna, telitromycyna, torsade de pointes, warfaryna, werapamil, zaburzenia rytmu serca, zespół długiego odstępu QT, zyprazydon
Leksykon leków
Interakcje leku – Systen Sequi 1. Systen 50: 3,2 mg, 2. Systen Conti: 3,2 mg + 11,2 mg

Produkty lecznicze Systen Sequi, zawierające estradiol (Systen 50) oraz estradiol z octanem noretysteronu (Systen Conti), podlegają istotnym interakcjom farmakokinetycznym, głównie poprzez indukcję enzymów cytochromu P450. Kluczowymi induktorami są leki przeciwdrgawkowe (barbiturany, hydantoina, karbamazepina), przeciwgruźlicze (ryfampicyna, ryfabutyna), przeciwwirusowe (newirapina, efawirenz, rytonawir, telaprewir, nelfinawir) oraz preparaty ziołowe zawierające dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum). Indukcja enzymów prowadzi do obniżenia stężenia hormonów, co może skutkować osłabieniem efektu terapeutycznego, nieplanowanymi krwawieniami oraz ograniczeniem ochronnego działania estrogenów na endometrium. W przypadku lamotryginy obserwuje się indukcję glukuronidacji, co zmniejsza jej stężenie i może pogorszyć kontrolę napadów padaczkowych. Ponadto, terapia estrogenowa może wpływać na wyniki testu tolerancji glukozy oraz badań czynności tarczycy, co wymaga uwagi przy interpretacji wyników laboratoryjnych.
badanie czynnościowe tarczycy, barbiturat, bozentan, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, estradiol, glukuronidacja lamotryginy, hiperplazja endometrium, hormonalna terapia zastępcza, hydantoina, Hypericum perforatum, induktor enzymu cytochromu P450, inhibitor izoenzymu cytochromu P450, karbamazepina, lamotrygina, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwgruźliczy, lek przeciwpadaczkowy, napad padaczkowy, nelfinawir, newirapina, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, octan noretysteronu, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, Systen 50, Systen Conti, Systen Sequi, telaprewir, test tolerancji glukozy, zakrzepica żylna
Leksykon leków
Interakcje leku – Levothyroxine Accord 88 mcg

Lewotyroksyna sodowa, substancja czynna preparatu Levothyroxine Accord, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco wpływać na skuteczność terapii. Substancje takie jak cholestyramina, kolestypol, preparaty zawierające glin, żelazo i wapń, a także inhibitory pompy protonowej (np. omeprazol, pantoprazol) zmniejszają wchłanianie lewotyroksyny, co wymaga zachowania odpowiednich odstępów czasowych (4-5 godzin dla leków wiążących kwasy żółciowe, minimum 2 godziny dla jonów metali) oraz monitorowania parametrów tarczycy i ewentualnej korekty dawki. Leki indukujące enzymy wątrobowe (barbiturany, karbamazepina, dziurawiec) zwiększają metabolizm lewotyroksyny, obniżając jej stężenie w surowicy, co również wymaga dostosowania dawki. Ponadto, inhibitory kinazy tyrozynowej (imatynib, sunitynib) oraz inhibitory proteazy (rytonawir, indynawir, lopinawir) mogą zmieniać skuteczność leku, co podkreśla konieczność ścisłej kontroli funkcji tarczycy.
amiodaron, antykoncepcja hormonalna, badanie immunologiczne tarczycy, barbiturat, beta-adrenolityk, biotyna, chlorochina, cholestyramina, dikumarol, dziurawiec zwyczajny, esomeprazol, fenytoina, furosemid, glikemia, glikokortykoid, hormonalna terapia zastępcza, induktor enzymatyczny wątrobowy, indynawir, inhibitor kinazy tyrozynowej, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy, karbamazepina, klofibrat, konwersja T4 do T3, krwawienie, lewotyroksyna sodowa, lopinawir, metabolizm węglowodanów, nadczynność tarczycy, niedoczynność tarczycy, omeprazol, orlistat, ośrodkowy układ nerwowy, pantoprazol, parametry krzepnięcia, parametry tarczycy, pochodna kumaryny, pochodna sulfonylomocznika, propylotiouracyl, rytonawir, salicylan, sertralina, sewelamer, środek kontrastowy jodowy, wiązanie z białkami osocza
Leksykon leków
Interakcje leku – Palexia retard 250 mg

Tapentadol (Palexia retard) wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, szczególnie z lekami o działaniu ośrodkowym, co może prowadzić do poważnych działań niepożądanych, takich jak sedacja, depresja oddechowa, śpiączka czy zgon. Szczególnie istotne jest unikanie jednoczesnego stosowania z benzodiazepinami, innymi opioidami, lekami przeciwkaszlowymi, barbituranami, lekami przeciwpsychotycznymi oraz H1-antyhistaminami ze względu na addycyjne działanie hamujące OUN. Również alkohol znacząco potęguje ryzyko depresji oddechowej i sedacji. Interakcje z gabapentynoidami (gabapentyna, pregabalina) zwiększają ryzyko przedawkowania opioidów i zgonu. Ponadto, stosowanie leków serotoninergicznych (SSRI, SNRI, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne) wymaga monitorowania pod kątem zespołu serotoninowego i drgawek. W przypadku inhibitorów UGT (ketokonazol, flukonazol, kwas meklofenamowy) obserwuje się zwiększone narażenie na tapentadol, co wymaga rozważenia redukcji dawki. Induktory enzymatyczne (ryfampicyna, fenobarbital, dziurawiec) mogą obniżać skuteczność leku lub zwiększać ryzyko działań niepożądanych.
alkohol, barbiturany, benzodiazepiny, buprenorfina, depresja oddechowa, drgawki, dziurawiec zwyczajny, fenobarbital, flukonazol, gabapentyna, gabapentynoid, hiperrefleksja, inhibitory MAO, ketokonazol, klonus, kwas meklofenamowy, leki przeciwdepresyjne trójcykliczne, leki przeciwdepresyjne trójpierścieniowe, leki przeciwkaszlowe, leki przeciwpsychotyczne, leki serotoninergiczne, nalbufina, pentazocyna, pregabalina, przełom nadciśnieniowy, ryfampicyna, sedacja, SNRI, śpiączka, SSRI, tapentadol, transferaza urydynodifosforanowa, zespół odstawienny, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Artilla 0,075 mg + 0,02 mg

Produkt leczniczy Artilla, zawierający etynyloestradiol, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, które mogą wpływać na skuteczność antykoncepcyjną. Szczególnie istotne są leki indukujące enzymy mikrosomalne, takie jak barbiturany, karbamazepina, fenytoina, ryfampicyna, a także niektóre leki przeciwwirusowe stosowane w terapii HIV (np. rytonawir, newirapina, efawirenz) oraz ziele dziurawca zwyczajnego, które zwiększają klirens hormonów płciowych, prowadząc do ryzyka krwawień śródcyklicznych i obniżenia skuteczności antykoncepcji. Indukcja enzymów może pojawić się już po kilku dniach terapii i utrzymywać się do 4 tygodni po jej zakończeniu. W przypadku krótkoterminowego stosowania leków indukujących enzymy zaleca się stosowanie dodatkowej mechanicznej metody antykoncepcji przez cały okres terapii oraz 28 dni po jej zakończeniu. Przy długotrwałym stosowaniu tych leków rekomenduje się wybór niehormonalnej metody antykoncepcji. Ponadto, inhibitory proteaz HIV i nienukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy mogą powodować zmienne zmiany stężeń estrogenów i progestagenów, co wymaga stosowania dodatkowej metody antykoncepcji.
antykoncepcja mechaniczna, antykoncepcja progestagenowa, choroba zakrzepowo-zatorowa, czynnik krzepnięcia, czynność nadnerczy, czynność tarczycy, czynność wątroby, doustny środek antykoncepcyjny, dziurawiec zwyczajny, etynyloestradiol, fibrynoliza, frakcja lipidowa, frakcja lipoproteinowa, globulina wiążąca kortykosteroidy, indukcja enzymów mikrosomalnych, indukcja enzymów wątrobowych, inhibitor CYP3A4, inhibitor HCV, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, klirens hormonów płciowych, klirens substratu CYP1A2, krwawienie śródcykliczne, lek indukujący enzymy, metabolizm hormonów, metabolizm węglowodanów, metoda niehormonalna, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, skuteczność antykoncepcyjna, stężenie estrogenów, stężenie progestagenu, układ krzepnięcia, wirusowe zapalenie wątroby typu C
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Darunavir Synoptis 800 mg

Darunavir Synoptis, dostępny w formie tabletek powlekanych 400 mg i 800 mg, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na darunawir lub substancje pomocnicze, w tym żółcień pomarańczową FCF (E110), laktozę jednowodną oraz glikol propylenowy (E1520). Nie należy go stosować u osób z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby (klasa C wg Child-Pugh), ze względu na ryzyko nieprzewidywalnych stężeń leku i nasilonych działań niepożądanych. Darunavir stosowany jest wyłącznie w skojarzeniu z rytonawirem lub kobicystatem, a jednoczesne podawanie z produktami zawierającymi lopinawir/rytonawir, silnymi induktorami CYP3A (np. ryfampicyna, dziurawiec zwyczajny) jest bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na ryzyko obniżenia stężeń darunawiru i utraty skuteczności terapii.
depresja oddechowa, działanie niepożądane, dziurawiec zwyczajny, indukcja enzymatyczna, induktor CYP3A, inhibitor CYP3A, kobicystat, lek antyretrowirusowy, lek przeciwpadaczkowy, marskość wątroby, metabolizm leku, midazolam, nadwrażliwość, rabdomioliza, reakcja alergiczna, rytonawir, skala Child-Pugh, tętnicze nadciśnienie płucne, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenie erekcji, zaburzenie rytmu serca
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Escitalopram LEK-AM

Escitalopram LEK-AM, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu, zwłaszcza u pacjentów poniżej 18 roku życia, ze względu na zwiększone ryzyko zachowań samobójczych i wrogości. W początkowym okresie terapii może wystąpić nasilenie objawów lękowych, które zwykle ustępuje po około 2 tygodniach. U pacjentów z padaczką lek należy odstawić przy pojawieniu się drgawek, a u osób z manią lub hipomanią w wywiadzie konieczna jest ścisła kontrola, z natychmiastowym odstawieniem leku w przypadku fazy maniakalnej. Leczenie może wpływać na kontrolę glikemii u chorych na cukrzycę, wymagając modyfikacji dawkowania leków hipoglikemizujących. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko samobójstw, zwłaszcza u pacjentów poniżej 25 roku życia, oraz na możliwość wystąpienia akatyzji, hiponatremii (związanej z SIADH), krwawień skórnych i ryzyka krwotoku poporodowego, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwzakrzepowych lub wpływających na czynność płytek krwi.
akatyzja, bradykardia, choroba niedokrwienna serca, ciężkie zaburzenie depresyjne, depresja, doustny lek hipoglikemizujący, doustny lek przeciwzakrzepowy, działanie serotoninergiczne, dziurawiec zwyczajny, escytalopram, hipoglikemia i hiperglikemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, jaskra z zamkniętym kątem przesączania, krwawienie w obrębie skóry, krwotok poporodowy, leczenie elektrowstrząsami, lek z grupy SSRI, lek z grupy SSRI/SNRI, mania i hipomania, myśl samobójcza, napad drgawkowy, niewydolność serca, objaw odstawienia, padaczka, parestezja, plamica, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, skaza krwotoczna, torsade de pointes, wybroczyna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności seksualnej, zaburzenie lękowe z napadami lęku, zachowanie samobójcze, zawał mięśnia sercowego, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Femoston conti 1 mg + 5 mg

Femoston conti, zawierający estradiol i dydrogesteron, wykazuje liczne potencjalne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie związane z metabolizmem przez enzymy cytochromu P450 (CYP450). Indukcja enzymów CYP2B6, 3A4, 3A5 i 3A7 przez leki przeciwdrgawkowe (fenobarbital, karbamazepina, fenytoina), przeciwzakaźne (ryfampicyna, ryfabutyna, newirapina, efawirenz) oraz przeciwwirusowe (rytonawir, nelfinawir) może prowadzić do obniżenia stężenia hormonów i zmniejszenia skuteczności hormonalnej terapii zastępczej (HTZ), co manifestuje się zaburzeniami cyklu miesiączkowego. Preparaty ziołowe zawierające dziurawiec zwyczajny również indukują CYP3A4, zwiększając ryzyko krwawień międzymiesiączkowych. Z kolei estrogeny mogą hamować metabolizm leków o wąskim indeksie terapeutycznym, takich jak takrolimus, cyklosporyna A, fentanyl i teofilina, co może skutkować wzrostem ich stężeń do poziomów toksycznych, wymagając monitorowania i ewentualnej redukcji dawek. Ponadto, HTZ może indukować glukuronidację lamotryginy, obniżając jej stężenie i osłabiając kontrolę napadów padaczkowych.
aktywność AlAT, astma oskrzelowa, cytochrom P450, dziurawiec zwyczajny, enzym cytochromu P450, hamowanie kompetycyjne, hipertriglicerydemia, hormonalna terapia zastępcza, hormonalny środek antykoncepcyjny, indeks terapeutyczny, indukcja glukuronidacji, interakcja farmakodynamiczna, interakcja lekowa, krwawienie międzymiesiączkowe, lek immunosupresyjny, lek przeciwastmatyczny, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwwirusowy, lek przeciwzakaźny, napad padaczkowy, objaw menopauzalny, opioidowy lek przeciwbólowy, profil krwawień, stężenie toksyczne, zaburzenie cyklu miesiączkowego, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie naczyniowe, złożony hormonalny środek antykoncepcyjny
Leksykon leków
Interakcje leku – Lacosamide Neuraxpharm 150 mg

Lakozamid wymaga ostrożności przy jednoczesnym stosowaniu z lekami wydłużającymi odstęp PR, w tym lekami przeciwpadaczkowymi blokującymi kanały sodowe oraz lekami przeciwarytmicznymi, choć badania kliniczne nie wykazały dodatkowego wydłużenia odstępu PR przy kojarzeniu z karbamazepiną lub lamotryginą. Farmakokinetycznie, lakozamid nie indukuje ani nie hamuje istotnie enzymów CYP1A2, CYP2B6, CYP2C9, CYP2C19, CYP3A4 oraz innych wymienionych izoenzymów w stężeniach klinicznych. Metabolizm lakozamidu zachodzi częściowo przez CYP2C9, CYP2C19 i CYP3A4, jednak nie obserwuje się klinicznie istotnej indukcji lub hamowania tych enzymów. Przy dawkowaniu 200 mg dwa razy na dobę lakozamid nie wpływa na AUC midazolamu, choć zwiększa jego Cmax o 30%, a przy dawce 300 mg dwa razy na dobę nie zmienia farmakokinetyki omeprazolu. Omeprazol w dawce 40 mg/dobę nie zwiększa istotnie ekspozycji na lakozamid, co sugeruje, że umiarkowane inhibitory CYP2C19 nie mają klinicznie istotnego wpływu na lakozamid. Silne inhibitory CYP2C9 (np. flukonazol) i CYP3A4 (np. itrakonazol, ketokonazol) mogą zwiększać ekspozycję na lakozamid, co wymaga ostrożności, mimo braku potwierdzenia w badaniach in vivo. Silne induktory enzymów, takie jak ryfampicyna i ziele dziurawca, mogą zmniejszać ekspozycję na lakozamid, co również wymaga uwagi klinicznej przy rozpoczynaniu lub kończeniu terapii tymi lekami.
AUC midazolamu, doustny środek antykoncepcyjny, działanie sedacyjne, działanie uspokajające, dziurawiec zwyczajny, ekspozycja układowa, enzymy CYP, enzymy CYP2C9, enzymy cytochromu P450, etynyloestradiol, farmakodynamika warfaryny, farmakokinetyka digoksyny, farmakokinetyka omeprazolu, flukonazol, glikoproteina p, induktor enzymu, inhibitor CYP2C19, inhibitor CYP2C9, inhibitor CYP3A4, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, karbamazepina, kwas walproinowy, lakozamid, lamotrygina, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwpadaczkowy blokujący kanały sodowe, leki przeciwgrzybicze, leki przeciwpadaczkowe, lewonorgestrel, metabolit O-desmetylowy, metformina, odstęp PR, ośrodkowy układ nerwowy, ryfampicyna, stężenie maksymalne Cmax, stężenie progesteronu, warfaryna, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie koordynacji, zaburzenie równowagi, zawroty głowy
Leksykon substancji czynnych
Tojad mocny – Przeciwwskazania stosowania

Tojad mocny (Aconitum napellus) jest składnikiem preparatu Traumeel S, dostępnego w postaci maści i żelu, w homeopatycznym rozcieńczeniu D1, w ilości 0,05 g na 100 g produktu. Preparat zawiera również inne substancje czynne, takie jak Arnica montana (D3 1,5 g), Chamomilla recutita (TM 0,15 g) oraz Achillea millefolium (TM 0,09 g), które mogą wywoływać reakcje nadwrażliwości. Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania Traumeel S jest nadwrażliwość na tojad mocny lub inne składniki preparatu, w tym alkohol cetostearylowy, który może powodować miejscowe reakcje skórne. Skład jakościowy i ilościowy substancji czynnych jest identyczny w obu postaciach farmaceutycznych – maści i żelu.
alkohol cetostearylowy, arnika, astrowate, dziurawiec zwyczajny, jeżówka purpurowa, krwawnik pospolity, nadwrażliwość na substancję czynną, nagietek lekarski, oczar wirginijski, pokrzyk wilcza jagoda, preparat przeciwzapalny, reakcja skórna, rozcieńczenie homeopatyczne, rozpuszczalny rtęciowy związek Hahnemanna, rumianek, stokrotka pospolita, tojad mocny, Traumeel S, wątroba siarkowa, żywokost lekarski
Leksykon leków
Interakcje leku – Zarixa 10 mg

Rywaroksaban, substancja czynna leku Zarixa, jest metabolizowany głównie przez CYP3A4 oraz transportowany przez glikoproteinę P, co predysponuje do licznych interakcji farmakokinetycznych. Silne inhibitory obu mechanizmów, takie jak ketokonazol (400 mg/dobę) i rytonawir (600 mg 2x/dobę), powodują istotne zwiększenie ekspozycji na rywaroksaban (AUC wzrasta 2,5-2,6-krotnie, Cmax 1,6-1,7-krotnie), co znacząco podnosi ryzyko krwawień i jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Umiarkowane inhibitory, np. klarytromycyna (500 mg 2x/dobę), erytromycyna (500 mg 3x/dobę) i flukonazol (400 mg/dobę), zwiększają AUC i Cmax o 1,3-1,5 raza, co wymaga ostrożności zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością nerek. Rywaroksaban wykazuje addytywne działanie przeciwzakrzepowe z enoksaparyną (40 mg) oraz zwiększone ryzyko krwawień przy jednoczesnym stosowaniu NLPZ, inhibitorów agregacji płytek (np. klopidogrelu) oraz SSRI/SNRI, co wymaga monitorowania i indywidualizacji terapii.
atorwastatyna, cytochrom P450, czas krzepnięcia, czas protrombinowy, czynnik anty-Xa, czynnik Xa, digoksyna, dronedaron, dysfagia, działanie farmakodynamiczne, dziurawiec zwyczajny, enoksaparyna, erytromycyna, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, glikoproteina p, hemostaza, induktor CYP3A4, induktor enzymatyczny, inhibitor agregacji płytek, inhibitor CYP3A4, inhibitor HIV-proteazy, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, inhibitory CYP3A4, interakcja farmakokinetyczna, interakcja lekowa, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klopidogrel, krwawienie, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, metabolizm leku, midazolam, naproksen, niesteroidowy lek przeciwzapalny, omeprazol, parametr koagulologiczny, płytka krwi, pochodna azolowa, potencjał trombiny, powikłanie krwotoczne, ryfampicyna, rytonawir, rywaroksaban, ryzyko krwawienia, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, silny inhibitor, SNRI, SSRI, stężenie leku w osoczu, warfaryna, zaburzenie czynności nerek, zakrzepica, Zarixa, zatrucie alkoholem
Leksykon leków
Interakcje leku – Lacosamide Zentiva 150 mg

Lakozamid, substancja czynna leku Lacosamide Zentiva, wykazuje umiarkowane ryzyko interakcji farmakodynamicznych i farmakokinetycznych, które należy uwzględnić w terapii. Szczególną ostrożność zaleca się u pacjentów stosujących leki wydłużające odstęp PR w EKG, zwłaszcza przeciwdrgawkowe blokujące kanały sodowe oraz leki przeciwarytmiczne, ze względu na potencjalne wydłużenie odstępu PR. W badaniach klinicznych nie stwierdzono istotnego wpływu karbamazepiny i lamotryginy na dalsze wydłużanie odstępu PR. Lakozamid nie indukuje ani nie hamuje istotnie klinicznie enzymów CYP1A2, CYP2B6, CYP2C9, CYP2C19 i CYP3A4, a jego metabolizm obejmuje enzymy CYP2C9, CYP2C19 i CYP3A4. Silne inhibitory CYP2C9 (np. flukonazol) i CYP3A4 (np. itrakonazol, ketokonazol) mogą zwiększać ekspozycję na lakozamid, natomiast induktory enzymów (ryfampicyna, dziurawiec zwyczajny) mogą ją zmniejszać, co wymaga monitorowania i ewentualnej korekty dawki. Leki przeciwpadaczkowe indukujące enzymy (karbamazepina, fenytoina, fenobarbital) obniżają ekspozycję na lakozamid o 25% u dorosłych i 17% u dzieci i młodzieży.
AUC, Cmax, depresja OUN, digoksyna, dziurawiec zwyczajny, enzym CYP1A2, enzym CYP2B6, enzym CYP2C19, enzym CYP2C9, enzym CYP3A4, etynyloestradiol, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, glikoproteina p, Hypericum perforatum, inhibitor CYP2C19, inhibitor CYP2C9, inhibitor CYP3A4, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, kwas walproinowy, Lacosamide Zentiva, lakozamid, lamotrygina, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwpadaczkowy, lewonorgestrel, metabolit O-desmetylowy, metformina, midazolam, napad padaczkowy, odstęp PR, omeprazol, próg drgawkowy, ryfampicyna, rytonawir, warfaryna
Leksykon leków
Interakcje leku – Abiraterone Fresenius Kabi 250 mg

Abirateron Fresenius Kabi wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne, które mają kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa i skuteczności terapii raka gruczołu krokowego. Podawanie abirateronu octanu z pokarmem jest niewskazane ze względu na znaczące zwiększenie jego wchłaniania i nieprzewidywalną ekspozycję. Silne induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna (600 mg/dobę przez 6 dni), zmniejszają AUC abirateronu o około 55%, co wymaga unikania ich stosowania podczas terapii. Inhibitory CYP3A4, np. ketokonazol, nie wpływają klinicznie istotnie na farmakokinetykę abirateronu, więc nie ma potrzeby modyfikacji dawki. Abirateron jest inhibitorem CYP2D6 i CYP2C8, co prowadzi do zwiększenia ekspozycji na leki metabolizowane przez te enzymy – np. AUC dekstrometorfanu wzrasta około 2,9-krotnie, a pioglitazonu o 46%. W przypadku leków o wąskim indeksie terapeutycznym metabolizowanych przez CYP2D6 (np. metoprolol, kodeina) i CYP2C8 (np. pioglitazon, repaglinid) zaleca się ostrożność i rozważenie zmniejszenia dawki lub monitorowanie toksyczności.
abirateron octan, amiodaron, antybiotyk fluorochinolonowy, chinidyna, dekstrometorfan, dezypramina, dofetylid, dyzopiramid, dziurawiec zwyczajny, fenobarbital, fenytoina, flekainid, haloperydol, hepatotoksyczność, ibutylid, induktor CYP3A4, inhibitor enzymu wątrobowego, karbamazepina, ketokonazol, kodeina, lek przeciwpadaczkowy, metadon, metoprolol, moksyfloksacyna, nośnik OATP1B1, oksykodon, pioglitazon, prednizon, propafenon, propranolol, rak gruczołu krokowego, repaglinid, ryfabutyna, ryfampicyna, ryfapentyna, rysperydon, sotalol, spironolakton, substrat CYP2C8, substrat CYP2D6, supresja androgenowa, swoisty antygen gruczołu krokowego, torsades de pointes, tramadol, wenlafaksyna, wydłużenie odstępu QT
Leksykon leków
Interakcje leku – Femoston mini 0,5 mg + 2,5 mg

Femoston mini, zawierający 0,5 mg estradiolu i 2,5 mg dydrogesteronu, może wchodzić w istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z innymi lekami, co wpływa na skuteczność hormonalnej terapii zastępczej (HTZ). Szczególnie ważne są leki indukujące enzymy cytochromu P450, takie jak fenobarbital, karbamazepina, fenytoina, ryfampicyna, ryfabutyna, newirapina, efawirenz oraz inhibitory proteazy HIV (rytonawir, nelfinawir), które przyspieszają metabolizm estrogenów i progestagenów, prowadząc do obniżenia ich stężenia w osoczu i osłabienia efektu terapeutycznego. Dodatkowo, preparaty ziołowe, np. ziele dziurawca zwyczajnego, mogą nasilać ten efekt. Estradiol może także obniżać stężenie lamotryginy poprzez indukcję jej glukuronidacji, co wymaga monitorowania stężenia leku i kontroli napadów u pacjentek z padaczką. W terapii skojarzonej z lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w leczeniu HCV (ombitaswir/parytaprewir/rytonawir ± dazabuwir, glekaprewir/pibrentaswir) istnieje umiarkowane ryzyko wzrostu aktywności AlAT, co wymaga ostrożności i monitorowania parametrów wątrobowych.
AlAT, dazabuwir, dydrogesteron, działanie niepożądane, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzymy cytochromu P450, estradiol, etynyloestradiol, fenobarbital, fenytoina, glekaprewir, glukuronidacja, HCV, hormonalna terapia zastępcza, Hypericum perforatum, inhibitor proteazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, karbamazepina, lamotrygina, lek przeciwdrgawkowy, metabolizm estrogenów, napad padaczkowy, nelfinawir, newirapina, ombitaswir, parytaprewir, pibrentaswir, progestagen, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, terapia skojarzona, wirusowe zapalenie wątroby typu C
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Betesda

Betesda, zawierający escytalopram, jest selektywnym inhibitorem wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) i nie jest zalecany do stosowania u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat ze względu na zwiększone ryzyko zachowań samobójczych oraz objawów wrogości. W początkowej fazie leczenia lęku napadowego może wystąpić nasilenie objawów lękowych, które zwykle ustępuje po około 2 tygodniach. U pacjentów z padaczką należy przerwać leczenie w przypadku wystąpienia drgawek lub zwiększenia ich częstości. Szczególną ostrożność wymaga leczenie pacjentów z historią manii lub hipomanii, cukrzycą (możliwe zaburzenia kontroli glikemii), a także osób z ryzykiem samobójstw, zwłaszcza poniżej 25. roku życia. Ryzyko samobójstw i zachowań samookaleczających wymaga ścisłej obserwacji, zwłaszcza na początku terapii i po zmianie dawki. W trakcie leczenia mogą pojawić się objawy akatyzji, hiponatremia (szczególnie u osób starszych i z marskością wątroby), a także ryzyko krwawień śródskórnych, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwzakrzepowych lub wpływających na płytki krwi.
akatyzja, choroba niedokrwienna serca, cukrzyca, depresja, doustny lek przeciwzakrzepowy, dziurawiec zwyczajny, escytalopram, hiperglikemia, hipoglikemia, hipokalemia, hipomagnezemia, hipomania, hiponatremia, jaskra z zamkniętym kątem przesączania, kontrola glikemii, krwotok poporodowy, leczenie elektrowstrząsami, lęk napadowy, mania, marskość wątroby, mydriasis, myśl samobójcza, napad drgawkowy, padaczka, remisja, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, skaza krwotoczna, torsade de pointes, zaburzenie czynności seksualnej, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół odstawienny, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Ranloc 40 mg

Pantoprazol, jako inhibitor pompy protonowej, znacząco podwyższa pH żołądka, co wpływa na farmakokinetykę leków wymagających kwaśnego środowiska do prawidłowego wchłaniania. Szczególnie istotne jest zmniejszenie biodostępności azoli przeciwgrzybiczych (ketokonazol, itrakonazol, pozakonazol), erlotynibu oraz inhibitorów proteazy HIV (zwłaszcza atazanawiru), co może obniżać skuteczność terapii. W przypadku inhibitorów proteazy HIV zaleca się ograniczenie dawki pantoprazolu do 20 mg/dobę oraz ścisłe monitorowanie miana wirusa. Ponadto, pantoprazol może zwiększać wartości INR i czas protrombinowy u pacjentów stosujących warfarynę lub fenprokumon, co wymaga regularnego monitorowania parametrów krzepnięcia. Wysokie dawki metotreksatu (np. 300 mg) w połączeniu z pantoprazolem mogą prowadzić do toksyczności, dlatego zaleca się czasowe odstawienie pantoprazolu podczas terapii metotreksatem.
amoksycylina, atazanawir, azol przeciwgrzybiczy, biodostępność, choroba wrzodowa żołądka, CYP1A2, CYP2C19, CYP2C9, CYP2D6, CYP2E1, CYP3A4, czas protrombinowy, diazepam, digoksyna, diklofenak, dwunastnica, dziurawiec zwyczajny, erlotynib, farmakokinetyka, fluwoksamina, glibenklamid, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, INR, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, kofeina, kwas solny, metoprolol, metotreksat, metronidazol, naproksen, nifedypina, P-glikoproteina, piroksykam, pochodna kumaryny, pozakonazol, refluksowe zapalenie przełyku, ryfampicyna, teofilina, warfaryna
Leksykon leków
Interakcje leku – Venlafaxine Actavis 37,5 mg

Wenlafaksyna, jako inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI), wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie wenlafaksyny z nieodwracalnymi, nieselektywnymi inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO) ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego i innych ciężkich działań niepożądanych; należy zachować odstęp co najmniej 14 dni po zakończeniu IMAO przed rozpoczęciem wenlafaksyny oraz 7 dni po zakończeniu wenlafaksyny przed podaniem IMAO. Odwracalne inhibitory MAO-A (np. moklobemid) i nieselektywne (np. linezolid) również stanowią wysokie ryzyko i ich łączna terapia z wenlafaksyną jest niezalecana. Istotne jest także unikanie jednoczesnego stosowania leków serotoninergicznych (SSRI, SNRI, tryptany, opioidy takie jak fentanyl, tramadol, metadon) oraz ziół jak dziurawiec, ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego. Spożywanie alkoholu podczas terapii jest przeciwwskazane, gdyż nasila depresyjne działanie na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), zwiększa ryzyko przedawkowania i poważnych działań niepożądanych, w tym zaburzeń świadomości i arytmii.
chinolon, cytochrom P450, depresja OUN, doustny środek antykoncepcyjny, dziurawiec zwyczajny, hepatotoksyczność, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwzakrzepowy, makrolid, nieodwracalny nieselektywny IMAO, odwracalny nieselektywny inhibitor MAO, odwracalny selektywny inhibitor MAO-A, torsade de pointes, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tryptan, zaburzenie koordynacji psychoruchowej, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Darunavir Synoptis 75 mg

Darunavir Synoptis, dostępny w dawkach 75 mg, 150 mg, 300 mg i 600 mg w formie tabletek powlekanych, posiada liczne przeciwwskazania, które należy uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na darunawir lub substancje pomocnicze, w tym laktozę jednowodną, glikol propylenowy (E1520) oraz żółcień pomarańczową FCF (E110) w wyższych dawkach. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby (klasa C wg Child-Pugh) ze względu na ryzyko kumulacji i nasilenia działań niepożądanych. Ponadto, niezalecane jest jednoczesne stosowanie darunawiru z ryfampicyną, produktem złożonym lopinawir/rytonawir, elbaswirem/grazoprewirem oraz preparatami ziołowymi zawierającymi dziurawiec zwyczajny, ze względu na ryzyko obniżenia skuteczności terapii lub poważnych interakcji farmakokinetycznych.
alkaloidy sporyszu, astemizol, awanafil, cyzapryd, dabigatran, dapoksetyna, Darunavir, depresja oddechowa, dihydroergotamina, domperidon, dziurawiec zwyczajny, elbaswir, enzym CYP3A4, induktor enzymatyczny, inhibitor proteazy, kolchicyna, kwetiapina, lopinawir, lurazydon, mielosupresja, nadciśnienie płucne, nadwrażliwość, naloksegol, neurotoksyczność, niedociśnienie tętnicze, rabdomioliza, ryfampicyna, rytonawir, skala Child-Pugh, skuteczność terapeutyczna, syldenafil, triazolam, wazokonstrykcja, zaburzenia czynności wątroby, zatrucie sporyszem
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Oriven

Wenlafaksyna (Oriven) wymaga szczególnej ostrożności klinicznej ze względu na ryzyko interakcji, działań niepożądanych i powikłań. Należy unikać spożywania alkoholu, który nasila działanie na OUN i zwiększa ryzyko przedawkowania. Pacjenci z depresją i innymi zaburzeniami psychicznymi, zwłaszcza poniżej 25. roku życia, wymagają ścisłej obserwacji pod kątem myśli i zachowań samobójczych, szczególnie na początku leczenia i przy zmianie dawki. Wenlafaksyny nie stosuje się u osób poniżej 18 lat ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i ryzyko nasilenia objawów samobójczych oraz agresji. Istotne jest monitorowanie ciśnienia tętniczego, gdyż lek może powodować jego wzrost, a także przyspieszenie akcji serca, co wymaga ostrożności u pacjentów z chorobami serca. Zgłaszano przypadki wydłużenia odstępu QT, torsade de pointes i tachykardii komorowej, zwłaszcza przy przedawkowaniu lub współistnieniu czynników ryzyka. W trakcie terapii należy kontrolować ciśnienie krwi i unikać stosowania wenlafaksyny u pacjentów z niestabilną chorobą serca lub świeżym zawałem mięśnia sercowego.
akatyzja, chromatografia gazowa, dziurawiec zwyczajny, fałszywie dodatnie wyniki testów, hiponatremia, jaskra z wąskim kątem, jaskra z zamkniętym kątem, krwotok poporodowy, leki trójpierścieniowe, mania, niepokój psychoruchowy, OUN, SIADH, SNRI, spektrometria masowa, SSRI, tachykardia komorowa, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia afektywne dwubiegunowe, zaburzenia czynności płytek krwi, zespół odstawienny, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Interakcje leku – Irinotecan Kabi 20 mg/ml

Irynotekan wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie z zielem dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum) w dawce 900 mg, co powoduje zmniejszenie stężenia aktywnego metabolitu SN-38 o 42%, oraz z żywymi, atenuowanymi szczepionkami (np. przeciwko żółtej febrze), które mogą wywołać zagrażające życiu reakcje i są przeciwwskazane podczas terapii i przez 6 miesięcy po jej zakończeniu. Silne induktory CYP3A4 i/lub UGT1A1 (np. ryfampicyna, karbamazepina, fenobarbital, fenytoina, apalutamid) obniżają ekspozycję na irynotekan i SN-38 o ≥50%, natomiast silne inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, worykonazol, posakonazol, inhibitory proteazy, makrolidy) zmieniają metabolizm leku, zwiększając AUC SN-38 o 109% i zmniejszając AUC metabolitu APC o 87%, co podnosi ryzyko toksyczności. Inhibitory UGT1A1 (atazanawir, ketokonazol, regorafenib) oraz inne inhibitory CYP3A4 (kryzotynib, idelalizyb) również zwiększają toksyczność irynotekanu. Antagoniści witaminy K wymagają ścisłego monitorowania INR ze względu na zwiększone ryzyko krwotoków i zdarzeń zakrzepowych, a środki immunosupresyjne (cyklosporyna, takrolimus) mogą nasilać immunosupresję i ryzyko limfoproliferacji. Blokery nerwowo-mięśniowe wchodzą w interakcje farmakodynamiczne z irynotekanem, prowadząc do przedłużenia lub antagonizmu blokady nerwowo-mięśniowej.
antagonista witaminy K, bewacyzumab, bloker nerwowo-mięśniowy, cetuksymab, cholinesteraza, drgawka, działanie farmakodynamiczne, dziurawiec zwyczajny, ekspozycja ogólnoustrojowa, farmakokinetyka, flucytozyna, fluorouracyl, glukuronidacja, hepatotoksyczność, indukcja enzymatyczna, inhibitor CYP3A4, inhibitor UGT1A1, INR, interakcja farmakologiczna, irynotekan, kwas folinowy, leczenie skojarzone, lek immunosupresyjny, lek niedepolaryzujący, lek przeciwwymiotny, metabolit SN-38, mielosupresja, neurotoksyczność, szczepionka atenuowana
Leksykon leków
Interakcje leku – Dolcontral 50 mg/ml

Dolcontral, zawierający 50 mg/ml petydyny chlorowodorku, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Rytonawir znacząco podwyższa stężenia norpetydyny, metabolitu petydyny, co wymaga szczególnej ostrożności i ewentualnej redukcji dawki. Fenytoina i fenobarbital indukują metabolizm wątrobowy petydyny, skracając jej okres półtrwania i zmniejszając biodostępność, jednocześnie zwiększając stężenie norpetydyny, co wymaga monitorowania skuteczności i działań niepożądanych. Cymetydyna zmniejsza klirens i objętość dystrybucji petydyny oraz hamuje powstawanie norpetydyny, co może prowadzić do wzrostu stężenia petydyny i nasilenia jej działania. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z lekami hamującymi ośrodkowy układ nerwowy (benzodiazepiny, barbiturany), które mogą powodować nadmierną sedację, depresję oddechową, śpiączkę, a nawet śmierć, co wymaga ograniczenia dawki i czasu terapii skojarzonej.
agonista receptorów opioidowych, antagonizm konkurencyjny, barbiturany, benzodiazepiny, buprenorfina, cymetydyna, depresja oddechowa, działanie przeciwbólowe, działanie synergistyczne, dziurawiec zwyczajny, efekt hipotensyjny, fenobarbital, fenytoina, hiperkapnia, hipertermia, hipoksemia, indukcja enzymów wątrobowych, inhibitor monoaminooksydazy, lek serotoninergiczny, metabolit petydyny, metabolizm wątrobowy, nalbufina, niedociśnienie tętnicze, norpetydyna, objawy odstawienne, ośrodek oddechowy, pentazocyna, petydyna chlorowodorek, pochodne fenotiazyny, próg drgawkowy, rytonawir, SNRI, SSRI, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Imovane 7,5 mg

Zopiklon, substancja czynna preparatu Imovane, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mogą znacząco wpływać na bezpieczeństwo i skuteczność terapii. Szczególnie istotne jest bezwzględne unikanie spożywania alkoholu podczas stosowania zopiklonu ze względu na ryzyko nasilonej sedacji, zaburzeń świadomości i upośledzenia funkcji psychomotorycznych. Interakcje farmakodynamiczne z lekami depresyjnymi na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), takimi jak opioidy, neuroleptyki, benzodiazepiny, leki przeciwlękowe, przeciwdepresyjne, przeciwpadaczkowe, środki znieczulenia ogólnego oraz przeciwhistaminowe o działaniu uspokajającym, mogą prowadzić do nasilenia działania depresyjnego na OUN, zwiększając ryzyko depresji oddechowej, śpiączki, a nawet zgonu. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu opioidów, gdzie ryzyko poważnych powikłań jest bardzo wysokie.
antybiotyk makrolidowy, benzodiazepina, cytochrom P450 CYP3A4, depresja oddechowa, działanie niepożądane, działanie uspokajające, dziurawiec zwyczajny, erytromycyna, euforia, fenobarbital, fentanyl, fenytoina, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy, interakcja lekowa, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, koordynacja ruchowa, lek hamujący ośrodkowy układ nerwowy, lek nasenny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwlękowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwwirusowy, morfina, oksykodon, opioid, opioidowy lek przeciwbólowy, ośrodkowy układ nerwowy, ryfampicyna, rytonawir, śpiączka, sprawność psychomotoryczna, tramadol, upośledzenie funkcji psychomotorycznych, zaburzenie świadomości, znieczulenie ogólne, zopiklon
Leksykon leków
Interakcje leku – Bortezomib EVER Pharma 2,5 mg/ml

Bortezomib wykazuje słabe hamowanie izoenzymów CYP1A2, CYP2C9, CYP2C19, CYP2D6 oraz CYP3A4, przy czym CYP2D6 odpowiada jedynie za 7% metabolizmu leku, co eliminuje istotny wpływ fenotypu słabego metabolizmu tego izoenzymu na farmakokinetykę bortezomibu. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, zwiększają AUC bortezomibu o 35% (CI90% 1,032–1,772), co wymaga ścisłej obserwacji klinicznej pacjentów. Z kolei silne induktory CYP3A4, np. ryfampicyna, zmniejszają AUC o 45%, co może obniżać skuteczność terapii i jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Inhibitory CYP2C19, takie jak omeprazol, oraz słabi induktorzy CYP3A4, np. deksametazon, nie wykazują klinicznie istotnego wpływu na farmakokinetykę bortezomibu. Współpodawanie melfalanu i prednizonu zwiększa AUC o 17%, co nie wymaga modyfikacji dawkowania.
bortezomib, cytochrom P450, deksametazon, dziurawiec, dziurawiec zwyczajny, enzym wątrobowy, farmakokinetyka leku, fenobarbital, fenytoina, hepatotoksyczność, hipoglikemia i hiperglikemia, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2C19, inhibitor CYP3A4, inhibitor enzymu, izoenzym cytochromu P450, karbamazepina, ketokonazol, krzywa AUC, lek hipoglikemizujący, lek przeciwcukrzycowy, melfalan i prednizon, metabolizm leku, modyfikacja dawki leku, omeprazol, parametr AUC, poziom glukozy, ryfampicyna, rytonawir, stężenie glukozy
Leksykon leków
Interakcje leku – Amlodypina + Walsartan + Hydrochlorotiazyd Macleods 5 mg + 160 mg + 12,5 mg

Produkt leczniczy Amlodypina + Walsartan + Hydrochlorotiazyd Macleods wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne wynikające z właściwości poszczególnych składników. Walsartan i hydrochlorotiazyd mogą zwiększać stężenie litu w surowicy, co wymaga monitorowania ze względu na ryzyko toksyczności. Walsartan może powodować hiperkaliemię, zwłaszcza w połączeniu z lekami oszczędzającymi potas, suplementami potasu lub substytutami soli. Amlodypina nie powinna być stosowana z grejpfrutem lub sokiem grejpfrutowym ze względu na zwiększoną biodostępność i ryzyko nasilenia działania hipotensyjnego. Inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol) znacząco zwiększają ekspozycję na amlodypinę, co wymaga dostosowania dawki, szczególnie u osób starszych. Induktory CYP3A4 (np. karbamazepina, fenobarbital) mogą obniżać stężenie amlodypiny, co wymaga monitorowania ciśnienia tętniczego i ewentualnej korekty dawki. Jednoczesne stosowanie amlodypiny z symwastatyną 80 mg zwiększa ekspozycję na symwastatynę o 77%, dlatego zaleca się zmniejszenie dawki symwastatyny do 20 mg/dobę.
ACTH, amina presyjna, amlodypina walsartan hydrochlorotiazyd, antagonista receptora angiotensyny II, azol przeciwgrzybiczy, biodostępność, cytochrom P450, dziurawiec zwyczajny, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperkaliemia, hipertermia złośliwa, hipokaliemia, induktor CYP3A4, inhibitor COX-2, inhibitor CYP3A4, klirens nerkowy, lek beta-adrenolityczny, lek moczopędny oszczędzający potas, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwdrgawkowy, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość hemolityczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, ostra niewydolność nerek, tiazydowy lek moczopędny, toksyczność litu, torsade de pointes, układ renina-angiotensyna-aldosteron, żywica jonowymienna
Leksykon leków
Interakcje leku – Trittico XR 300 mg

Trazodon wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie ważne jest unikanie jednoczesnego stosowania z inhibitorami CYP3A4 (np. erytromycyna, ketokonazol, rytonawir), które mogą podwoić stężenie trazodonu w osoczu, prowadząc do nudności, omdleń i hipotensji. Induktory enzymatyczne takie jak karbamazepina (400 mg/dobę) obniżają stężenie trazodonu i jego aktywnego metabolitu m-chlorofenylopiperazyny odpowiednio o 76% i 60%, co wymaga monitorowania skuteczności terapii i ewentualnej korekty dawki. Wysokie ryzyko interakcji występuje także przy łączeniu trazodonu z lekami uspokajającymi, przeciwpsychotycznymi, nasennymi i przeciwhistaminowymi, gdzie obserwuje się nasilenie działania sedatywnego i zaburzenia koordynacji. Bezwzględnie przeciwwskazane jest spożywanie alkoholu, który potęguje działanie uspokajające trazodonu, zwiększając ryzyko głębokiej sedacji i zaburzeń świadomości.
alkohol etylowy, choroba Parkinsona, czas protrombinowy, depresja ośrodkowego układu nerwowego, doustny lek przeciwzakrzepowy, doustny środek antykoncepcyjny, dziurawiec zwyczajny, hipotonia ortostatyczna, induktor enzymatyczny, inhibitor CYP3A4, inhibitor monoaminooksydazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, lek nasenny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwlękowy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwpsychotyczny, lek uspokajający, lek wydłużający odstęp QT, lek zwiotczający mięśnie szkieletowe, metabolizm leku, niemiarowość komorowa, parametr koagulologiczny, pochodna fenotiazyny, stężenie terapeutyczne, terapia skojarzona, torsade de pointes, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, wziewny środek znieczulający, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Thinban 2,5 mg

Rywaroksaban, będący substratem CYP3A4 i glikoproteiny P (P-gp), wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne z lekami wpływającymi na te szlaki metaboliczne. Silne inhibitory CYP3A4 i P-gp, takie jak ketokonazol (400 mg/dobę) i rytonawir (600 mg 2x/dobę), zwiększają AUC rywaroksabanu 2,5-2,6-krotnie oraz Cmax 1,6-1,7-krotnie, co znacząco podnosi ryzyko krwawień i jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Umiarkowane inhibitory, np. klarytromycyna (500 mg 2x/dobę) i erytromycyna (500 mg 3x/dobę), powodują wzrost AUC o 1,3-1,5 razy i Cmax o 1,3-1,4 razy, co wymaga ostrożności zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, gdzie erytromycyna może zwiększyć AUC nawet do 2-krotnie. Silni induktorzy CYP3A4, tacy jak ryfampicyna, zmniejszają AUC rywaroksabanu o około 50%, osłabiając jego działanie przeciwzakrzepowe, co wymaga unikania jednoczesnego stosowania lub ścisłej obserwacji pacjenta. Współstosowanie z enoksaparyną wykazuje addytywne działanie przeciwzakrzepowe bez wpływu na farmakokinetykę, natomiast NLPZ, klopidogrel oraz SSRI/SNRI zwiększają ryzyko krwawień poprzez wpływ na hemostazę i funkcję płytek krwi, co wymaga zachowania ostrożności klinicznej.
agregacja płytek krwi, atorwastatyna, cytochrom P450 3A4, czas krzepnięcia, czas protrombinowy, czynnik Xa, digoksyna, dronedaron, działanie przeciwpłytkowe, działanie przeciwzakrzepowe, dziurawiec zwyczajny, endogenny potencjał trombiny, enoksaparyna, erytromycyna, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, glikoproteina p, inhibitor agregacji płytek, inhibitor CYP3A4, inhibitor HIV-proteazy, inhibitor pompy protonowej, INR, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klopidogrel, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwzakrzepowy, midazolam, naproksen, NLPZ, omeprazol, parametr układu krzepnięcia, pochodna azolowa, pozakonazol, ryfampicyna, rywaroksaban, SNRI, SSRI, warfaryna, worykonazol, zaburzenie czynności nerek
Leksykon leków
Interakcje leku – Progesteron Adamed 200 mg

Progesteron Adamed w dawce 200 mg podawany dopochwowo jest metabolizowany głównie przez enzymy cytochromu P450-3A4, co determinuje liczne potencjalne interakcje lekowe. Induktory tego enzymu, takie jak barbiturany, fenytoina, karbamazepina, ryfampicyna, fenylobutazon, spironolakton, gryzeofulwina oraz preparaty ziołowe zawierające ziele dziurawca zwyczajnego, mogą przyspieszać eliminację progesteronu, obniżając jego stężenie w osoczu i skuteczność terapeutyczną. Z kolei inhibitory cytochromu P450-3A4, w tym ketokonazol, itrakonazol, klarytromycyna, erytromycyna i flukonazol, mogą zwiększać biodostępność progesteronu, co wymaga rozważenia zmniejszenia dawki i monitorowania działań niepożądanych. Progesteron może również wpływać na metabolizm innych leków, np. hamując metabolizm cyklosporyny, co prowadzi do wzrostu jej stężenia i ryzyka toksyczności, dlatego konieczne jest monitorowanie poziomu cyklosporyny u pacjentek stosujących oba leki jednocześnie.
ampicylina, barbiturany, biodostępność progesteronu, cukrzyca, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, diltiazem, dziurawiec zwyczajny, enzymy wątrobowe, erytromycyna, fenylobutazon, fenytoina, flukonazol, gryzeofulwina, induktory enzymatyczne, inhibitory enzymatyczne, insulinooporność, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwgrzybiczy dopochwowy, leki przeciwdrgawkowe, metabolizm progesteronu, metformina, pochodne sulfonylomocznika, ryfampicyna, spironolakton, stężenie cyklosporyny, stężenie glukozy we krwi, tetracyklina, werapamil
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Servenon

Escytalopram, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wymaga szczególnej ostrożności w terapii, zwłaszcza u pacjentów pediatrycznych, u których obserwuje się zwiększone ryzyko zachowań samobójczych i agresji. Lek nie jest zalecany dla dzieci i młodzieży ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa długotrwałego stosowania oraz wpływu na rozwój. U pacjentów z zaburzeniami lękowymi może wystąpić początkowe nasilenie objawów lękowych, które zwykle ustępuje po około 2 tygodniach. Leczenie należy przerwać w przypadku wystąpienia drgawek lub ich nasilenia, szczególnie u osób z padaczką. U pacjentów z manią lub hipomanią w wywiadzie SSRI mogą indukować fazę maniakalną, co wymaga natychmiastowego odstawienia leku. Ponadto, u chorych z cukrzycą escytalopram może zaburzać kontrolę glikemii, co może wymagać dostosowania terapii hipoglikemizującej.
akatyzja, arytmia komorowa, bezsenność, bradykardia, choroba niedokrwienna serca, depresja, drgawki, drgawki kloniczne, drżenie, dziurawiec zwyczajny, elektrowstrząsy, faza maniakalna, hipertermia, hipoglikemia i hiperglikemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, jaskra zamkniętego kąta, krwotok poporodowy, lęk paradoksalny, mania i hipomania, myśl samobójcza, napad drgawkowy, niepokój psychoruchowy, niestabilność autonomiczna, niewydolność serca, padaczka niekontrolowana, parestezja, reakcja paradoksalna, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, SIADH, SNRI, splątanie, SSRI, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czucia, zaburzenie czynności seksualnych, zaburzenie kontroli glikemii, zaburzenie lękowe, zaburzenie nerwowo-mięśniowe, zachowanie samobójcze, zawał mięśnia sercowego, zespół odstawienny, zespół serotoninowy
Leksykon substancji czynnych
Kurkuma – Interakcje

Kurkuma (Curcuma longa), będąca głównym składnikiem preparatu Cholitol (30% wyciągu kurkumy), wykazuje liczne potencjalne interakcje farmakologiczne, mimo braku oficjalnych danych w charakterystyce produktu. Mechanizmy interakcji obejmują modulację aktywności enzymów cytochromu P450 (szczególnie CYP3A4, CYP2C9, CYP2D6), wpływ na glikoproteinę P, działanie przeciwzakrzepowe oraz przeciwzapalne. Preparat Cholitol zawiera także 58-63% V/V etanolu, co może zwiększać biodostępność kurkuminy i nasilać hepatotoksyczność oraz działanie sedatywne (w połączeniu z wyciągiem z kozłka lekarskiego). Kurkuma może potęgować działanie leków przeciwzakrzepowych (np. warfaryna, heparyny, ASA, NOAC), przeciwcukrzycowych (pochodne sulfonylomocznika, metformina, insulina, inhibitory SGLT-2, analogi GLP-1) oraz wpływać na metabolizm leków metabolizowanych przez CYP3A4, CYP2C9 i CYP2D6, co wymaga ścisłego monitorowania parametrów klinicznych (INR, glikemia) i dostosowania dawek.
acenokumarol, analog GLP-1, antagonista witaminy K, benzodiazepina, beta-bloker, bloker kanału wapniowego, chemioterapeutyk, Cholitol, cyklosporyna, CYP2C9, CYP3A4, cytochrom P450, dysfagia, działanie hipoglikemizujące, działanie sedatywne, dziurawiec zwyczajny, empagliflozyna, glikoproteina p, glimepiryd, hepatotoksyczność, inhibitor pompy protonowej, inhibitor SGLT-2, insulina, karczoch, klopidogrel, kozłek lekarski, kurkuma, kurkumina, kwas acetylosalicylowy, lek hepatotoksyczny, lek immunosupresyjny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwnowotworowy, lek przeciwpsychotyczny, leki przeciwzakrzepowe, leki przeciwzapalne, metformina, mięta pieprzowa, miłorząb japoński, mniszek lekarski, NLPZ, NOAC, pochodna sulfonylomocznika, pokrzyk wilczej jagody, poziom glukozy, rywaroksaban, semaglutyd, substrat CYP3A4, syldenafil, warfaryna, wyciąg z kurkumy, żeń-szeń, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Binatta 50 mg

Tapentadol, substancja czynna produktu leczniczego BINATTA, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą znacząco wpływać na bezpieczeństwo i skuteczność terapii. Szczególnie istotne są interakcje z lekami działającymi depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), takimi jak benzodiazepiny, inne opioidy, leki przeciwkaszlowe, barbiturany, leki przeciwpsychotyczne oraz przeciwhistaminowe H1, które mogą prowadzić do nasilonej sedacji, depresji oddechowej, a nawet śpiączki i zgonu. Również łączenie tapentadolu z gabapentynoidami (gabapentyna, pregabalina) zwiększa ryzyko przedawkowania i depresji oddechowej. Ponadto, stosowanie leków serotoninergicznych (SSRI, SNRI, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne) może wywołać zespół serotoninowy, objawiający się m.in. klonusem, hiperrefleksją i gorączką > 38°C. Metabolizm tapentadolu odbywa się głównie przez sprzęganie z kwasem glukuronowym za pośrednictwem izoenzymów UGT1A6, UGT1A9 i UGT2B7, co powoduje, że inhibitory tych enzymów (np. ketokonazol, flukonazol) zwiększają narażenie na lek, natomiast induktory (ryfampicyna, fenobarbital, dziurawiec) mogą obniżać jego skuteczność.
agonista-antagonista receptora opioidowego, barbiturat, benzodiazepina, buprenorfina, depresja oddechowa, depresja ośrodkowego układu nerwowego, drgawki, dziurawiec zwyczajny, fenobarbital, flukonazol, gabapentyna, gabapentynoid, inhibitor izoenzymu, inhibitor MAO, ketokonazol, kwas meklofenamowy, lek przeciwdepresyjny trójpierścieniowy, nalbufina, nalokson, ośrodkowy układ nerwowy, pentazocyna, polipragmazja, pregabalina, przełom nadciśnieniowy, receptor opioidowy μ, ryfampicyna, SNRI, SSRI, transferaza urydynodifosforanowa, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Sartesta 5 mg + 160 mg

Produkt leczniczy Sartesta, zawierający amlodypinę i walsartan, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które należy uwzględnić w terapii. Amlodypina, metabolizowana przez CYP3A4, może mieć zwiększoną biodostępność przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów tego enzymu (np. erytromycyna, klarytromycyna, werapamil, diltiazem), co wymaga monitorowania i ewentualnej modyfikacji dawki, zwłaszcza u osób starszych. Grejpfruty i sok grejpfrutowy również zwiększają ekspozycję na amlodypinę, co może nasilać działanie hipotensyjne. Induktory CYP3A4 (karbamazepina, fenobarbital, ryfampicyna) mogą obniżać stężenie amlodypiny, co wymaga kontroli ciśnienia tętniczego. Współpodawanie amlodypiny z symwastatyną w dawce 80 mg zwiększa narażenie na statynę o 77%, dlatego zaleca się ograniczenie dawki symwastatyny do 20 mg/dobę. Jednoczesne stosowanie antagonistów wapnia z dantrolenem u pacjentów podatnych na hipertermię złośliwą jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko hiperkaliemii i zaburzeń rytmu serca.
alfa-adrenolityk, amlodypina, antagonista receptora angiotensyny II, azol przeciwgrzybiczny, blokada układu RAA, cyklosporyna, dantrolen, digoksyna, działanie hipotensyjne, dziurawiec zwyczajny, fenobarbital, fenytoina, hiperkaliemia, hipertermia złośliwa, induktor CYP3A4, inhibitor ACE, inhibitor COX-2, inhibitor CYP3A4, karbamazepina, kwas acetylosalicylowy, łagodny rozrost gruczołu krokowego, lek moczopędny, lek moczopędny oszczędzający potas, lek przeciwdepresyjny trójpierścieniowy, lek przeciwdrgawkowy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, ostra niewydolność nerek, ryfampicyna, symwastatyna, układ renina-angiotensyna-aldosteron, walsartan, warfaryna, werapamil
Leksykon substancji czynnych
Goryczka żółta – Interakcje

Korzeń goryczki żółtej (Gentiana lutea L., radix) jest składnikiem preparatów złożonych o działaniu żołądkowym, takich jak Nalewka Gorzka i Krople Żołądkowe Forte, które zawierają 63-70% (V/V) oraz 65-75% (V/V) etanolu. Sama goryczka nie wykazuje udokumentowanych klinicznie interakcji z lekami, jednak preparaty te, ze względu na wysoką zawartość alkoholu, mogą wchodzić w interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne z lekami sedatywnymi, przeciwdrgawkowymi, przeciwpsychotycznymi, przeciwbólowymi, a także z lekami wywołującymi reakcję disulfiramową (np. metronidazol, tinidazol) oraz disulfiramem. Szczególną uwagę należy zwrócić na obecność dziurawca (Hypericum perforatum) w preparatach złożonych, który indukuje cytochrom P450 i może znacząco wpływać na metabolizm wielu leków, co wymaga konsultacji lekarskiej przed zastosowaniem.
alkoholizm, antybiotyk, bobrek trójlistkowy, cytochrom P450, disulfiram, działanie niepożądane, działanie sedatywne, dziurawiec zwyczajny, etanol, goryczka żółta, interakcja farmakodynamiczna, interakcje lekowe, kozłek lekarski, krople żołądkowe, lek przeciwbólowy, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwzapalny, lek sedatywny, metronidazol, mięta pieprzowa, nalewka alkoholowa, nalewka gorzka, ośrodkowy układ nerwowy, podrażnienie błony śluzowej, pomarańcza gorzka, preparat ziołowy, reakcja disulfiramowa, soki trawienne, tinidazol
Leksykon substancji czynnych
Daryfenacyna – Interakcje

Daryfenacyna, dostępna w dawkach 7,5 mg i 15 mg w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu, jest metabolizowana głównie przez enzymy CYP2D6 i CYP3A4, co determinuje jej liczne interakcje farmakokinetyczne. Silne inhibitory CYP2D6 (np. paroksetyna, terbinafina) zwiększają ekspozycję na daryfenacynę, co wymaga rozpoczęcia terapii od dawki 7,5 mg/dobę z możliwością zwiększenia do 15 mg przy dobrej tolerancji. Silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, rytonawir) powodują nawet pięciokrotne zwiększenie AUC daryfenacyny, a u osób słabo metabolizujących wzrost ten może sięgać dziesięciokrotności, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (np. erytromycyna) również znacząco zwiększają ekspozycję (AUC24 o 95%, Cmax o 128%), co wymaga podobnego dostosowania dawki. Induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, karbamazepina) mogą obniżać stężenie leku, co wymaga monitorowania skuteczności i ewentualnej korekty dawki.
AUC, barbiturat, chinidyna, choroba Parkinsona, cyklosporyna, cymetydyna, CYP2D6, CYP3A4, cytochrom P450, czas protrombinowy, daryfenacyna, digoksyna, działanie przeciwcholinergiczne, dziurawiec zwyczajny, erytromycyna, flawoksat, flekainid, flukonazol, imipramina, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor glikoproteiny p, inhibitor proteazy, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, lek przeciwmuskarynowy, midazolam, oksybutynina, paroksetyna, ryfampicyna, sok grejpfrutowy, stan równowagi, substrat CYP2D6, substrat CYP3A4, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, telitromycyna, terbinafina, tiorydazyna, tolterodyna, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, warfaryna, werapamil
Leksykon leków
Przedawkowanie – Dziurawiec fix –

Przedawkowanie preparatu Dziurawiec fix, zawierającego 2,0 g ziela Hyperici herba w saszetce, wiąże się z ryzykiem wystąpienia reakcji fotouczulających, głównie nadwrażliwości na promieniowanie UV. Mechanizm tych działań niepożądanych opiera się na fotosensybilizującym działaniu hiperycyny i innych związków zawartych w Hypericum perforatum L., które zwiększają wrażliwość skóry na promieniowanie ultrafioletowe. Objawy przedawkowania obejmują zaczerwienienie, świąd, piekący ból skóry, reakcje fototoksyczne przypominające oparzenia słoneczne oraz potencjalne reakcje fotoalergiczne manifestujące się wysypką i zmianami skórnymi. W przypadku przedawkowania konieczne jest unikanie ekspozycji na światło słoneczne i inne źródła promieniowania UV przez okres 1-2 tygodni, stosowanie wysokich filtrów przeciwsłonecznych oraz noszenie odzieży ochronnej.
dziurawiec zwyczajny, filtr przeciwsłoneczny, fotosensybilizacja, fotouczulenie, hiperycyna, nadwrażliwość na promieniowanie, promieniowanie UV, reakcja fotoalergiczna, reakcja fototoksyczna, reakcja fotouczulająca, ziele dziurawca
Leksykon substancji czynnych
Octan cyproteronu – Interakcje

Octan cyproteronu w skojarzeniu z etynyloestradiolem, jak w preparacie Syndi-35, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą wpływać na skuteczność terapeutyczną oraz profil bezpieczeństwa. Szczególnie istotne są interakcje z induktorami enzymów mikrosomalnych (np. fenytoina, barbiturany, karbamazepina, ryfampicyna, ziele dziurawca), które zwiększają klirens hormonów płciowych, prowadząc do krwawień międzymiesiączkowych i obniżenia skuteczności antykoncepcyjnej. W takich przypadkach zaleca się stosowanie dodatkowej mechanicznej metody antykoncepcji podczas terapii oraz przez 28 dni po jej zakończeniu. Ponadto, inhibitory proteazy HIV/HCV i nienukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy mogą powodować zmienne zmiany stężeń estrogenów i progestagenów, co wymaga monitorowania i dostosowania terapii. W terapii lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w leczeniu HCV (ombitaswir/parytaprewir/rytonawir z dazabuwirem, glekaprewir/pibrentaswir, sofosbuwir/welpataswir/woksylaprewir) obserwowano istotne podwyższenie aktywności aminotransferaz (AlAT) do ponad 5-krotności górnej granicy normy, co wymusza zmianę metody antykoncepcji na alternatywną przed rozpoczęciem leczenia i odroczenie stosowania octanu cyproteronu o około 2 tygodnie po zakończeniu terapii.
aminotransferaza, barbiturat, cyklosporyna, czynność nadnerczy, czynność nerek, czynność tarczycy, czynność wątroby, dazabuwir, dziurawiec zwyczajny, enzym mikrosomalny, etynyloestradiol, felbamat, fenytoina, fibrynoliza, glekaprewir, globulina wiążąca kortykosteroidy, gruźlica, gryzeofulwina, hepatotoksyczność, inhibitor proteazy, karbamazepina, krwawienie międzymiesiączkowe, lamotrygina, lek immunosupresyjny, lek przeciwgrzybiczy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwwirusowy, metabolizm węglowodanów, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, octan cyproteronu, okskarbazepina, ombitaswir, parytaprewir, pibrentaswir, prymidon, rybawiryna, ryfampicyna, rytonawir, sofosbuwir, topiramat, welpataswir, wirusowe zapalenie wątroby typu C, woksylaprewir
Leksykon leków
Interakcje leku – Fluoxetine Aurovitas 20 mg

Fluoksetyna, jako SSRI o długim okresie półtrwania substancji macierzystej i aktywnego metabolitu norfluoksetyny, wymaga szczególnej uwagi w kontekście interakcji lekowych. Bezwzględnie przeciwwskazane jest łączenie jej z nieodwracalnymi, nieselektywnymi inhibitorami MAO (np. iproniazyd) ze względu na ryzyko ciężkiego zespołu serotoninowego, objawiającego się hipertermią, sztywnością mięśni, miokloniami i niestabilnością układu autonomicznego. Zaleca się zachowanie 2-tygodniowej przerwy po odstawieniu inhibitorów MAO przed rozpoczęciem terapii fluoksetyną oraz 5-tygodniowej przerwy po jej zakończeniu. Ponadto, fluoksetyna hamuje metabolizm metoprololu, co może prowadzić do nadmiernej bradykardii, dlatego ich jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane. Wysokie ryzyko interakcji dotyczy także tamoksyfenu, gdzie fluoksetyna zmniejsza stężenie aktywnego metabolitu endoksyfenu o 65-75%, co może obniżać skuteczność terapii przeciwnowotworowej.
agregacja płytek, atomoksetyna, błękit metylenowy, bradykardia, buprenorfina, bupropion, butyrofenon, chlorek metylotioniny, chlorochina, cyproheptadyna, desmopresyna, diuretyk, doustny lek przeciwzakrzepowy, dziurawiec zwyczajny, endoksyfen, fenytoina, flekainid, hipertermia, hiponatremia, indeks terapeutyczny, inhibitor CYP2D6, inhibitor MAO-A, inhibitor monoaminooksydazy, karbamazepina, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwpsychotyczny, lek serotoninergiczny, linezolid, lit, majaczenie, meflochina, mekwitazyna, metabolizm CYP2D6, metoprolol, mioklonia, monitorowanie INR, nebiwolol, niestabilność układu autonomicznego, NLPZ, norfluoksetyna, okres półtrwania, okskarbazepina, pochodna fenotiazyny, próg drgawkowy, propafenon, risperidon, selegilina, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, sztywność mięśni, tamoksyfen, tramadol, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tryptan, tryptofan, właściwość farmakokinetyczna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie poznawcze, zaburzenie psychomotoryczne, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Interakcje leku – Telexer 110 mg

Dabigatran eteksylanu, substrat transportera P-gp, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Silne inhibitory P-gp, takie jak ketokonazol, dronedaron, glekaprewir/pibrentaswir, zwiększają AUC₀₋∞ dabigatranu 2,1-2,53-krotnie oraz Cmₐₓ 1,9-2,49-krotnie, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Inhibitory o umiarkowanym wpływie, np. werapamil (natychmiastowe uwalnianie podane 1h przed dabigatranem) zwiększają Cmₐₓ o 2,8 razy i AUC o 2,5 razy, co wymaga zmniejszenia dawki dabigatranu i ścisłego monitorowania. Inne leki, takie jak amiodaron, chinidyna, tikagrelor czy klarytromycyna, również podnoszą ekspozycję na dabigatran, choć w mniejszym stopniu (AUC wzrost do 1,6-1,73 razy). Induktory P-gp, w tym ryfampicyna (600 mg/d przez 7 dni), zmniejszają stężenia dabigatranu o około 65%, co może obniżać skuteczność przeciwzakrzepową i wymaga unikania kojarzenia. Nie zaleca się także łączenia dabigatranu z inhibitorami proteazy ze względu na brak danych klinicznych i potencjalne ryzyko interakcji.
amiodaron, antagonista receptora GPIIb/IIIa, antagonista witaminy K, białko transportowe P-gp, chinidyna, cyklosporyna, cytochrom P450, dabigatran eteksylat, desyrudyna, digoksyna, doustny antykoagulant, dronedaron, dziurawiec zwyczajny, ewerolimus, fenytoina, fondaparynuks, glekaprewir/pibrentaswir, heparyna niefrakcjonowana, heparyna niskocząsteczkowa, inhibitor P-gp, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klopidogrel, kwas acetylosalicylowy, lek trombolityczny, migotanie przedsionków, niesteroidowy lek przeciwzapalny, pantoprazol, powikłanie krwotoczne, pozakonazol, prasugrel, ranitydyna, ryfampicyna, rytonawir, rywaroksaban, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, stężenie osoczowe dabigatranu, sulfinpirazon, takrolimus, tikagrelor, tyklopidyna, warfaryna, werapamil
Leksykon substancji czynnych
Delta-9-tetrahydrokannabinol – Interakcje

Delta-9-tetrahydrokannabinol (THC), główny składnik aktywny preparatów konopnych, wykazuje złożone interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie poprzez wpływ na enzymy układu cytochromu P450 (CYP) oraz enzymy glukuronidacyjne (UGT). THC jest metabolizowany przede wszystkim przez CYP3A4, CYP2C9 i CYP2C19, a jednoczesne stosowanie inhibitorów tych enzymów (np. ketokonazol, flukonazol) prowadzi do istotnego wzrostu stężeń THC i jego aktywnych metabolitów (np. Cmax THC wzrasta do 1,2×, AUC do 1,8× przy ketokonazolu; Cmax THC o 22%, AUC o 32% przy flukonazolu). Z kolei induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna) obniżają stężenia THC (Cmax ↓ 40%, AUC ↓ 20%) i metabolitów, co może wymagać dostosowania dawkowania. THC może również indukować CYP1A2, 2B6 i 3A4, przyspieszając metabolizm leków takich jak kumaryny, statyny, beta-blokery i kortykosteroidy, co może obniżać ich skuteczność kliniczną. Hamowanie enzymów UGT1A9 i UGT2B7 przez THC w stężeniach klinicznych wymaga ostrożności przy jednoczesnym stosowaniu leków metabolizowanych tymi szlakami, np. propofolu, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami glukuronidacji (np. choroba Gilberta).
beta-bloker, choroba Gilberta, cytochrom P450, delta-9-tetrahydrokannabinol, dysfagia, działanie ośrodkowe, dziurawiec zwyczajny, enzym UGT, flukonazol, funkcja poznawcza, indukcja enzymu, induktor enzymu, inhibitor CYP3A4, inhibitor odwracalny, izoenzym cytochromu P450, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, lek przeciwspastyczny, lek przeciwwirusowy, metabolit THC, metabolizm leku, obniżenie napięcia mięśniowego, ośrodkowy układ nerwowy, ryfampicyna, środek antykoncepcyjny, zaburzenie koordynacji, zaburzenie psychomotoryczne
Leksykon substancji czynnych
Lanzoprazol – Interakcje

Lanzoprazol jest metabolizowany głównie przez izoenzymy CYP2C19 i CYP3A4, co predysponuje do licznych interakcji farmakokinetycznych z lekami metabolizowanymi przez ten układ enzymatyczny. Zmiana pH soku żołądkowego przez lanzoprazol może znacząco obniżać biodostępność leków takich jak inhibitory proteazy HIV (atazanawir, nelfinawir) oraz przeciwgrzybicze ketokonazol i itrakonazol, co prowadzi do ich subterapeutycznych stężeń. Ponadto, lanzoprazol może zwiększać osoczowe stężenia leków metabolizowanych przez CYP3A4, w tym takrolimusu (wzrost do 81%), metotreksatu (ryzyko toksyczności), warfaryny i acenokumarolu (ryzyko krwawień), digoksyny (ryzyko toksyczności), a także wpływać na stężenia karbamazepiny i fenytoiny, co wymaga monitorowania stężeń i dostosowania dawek. W przypadku fluwoksaminy, inhibitora CYP2C19, obserwuje się nawet 4-krotny wzrost stężenia lanzoprazolu, natomiast induktory CYP2C19 i CYP3A4, takie jak ryfampicyna i ziele dziurawca, mogą znacznie obniżać jego stężenie.
biodostępność leku, błona śluzowa żołądka, cytochrom P450, czas protrombinowy, digoksyna, dziurawiec zwyczajny, fenytoina, fluwoksamina, glikoproteina p, indeks terapeutyczny, inhibitor proteazy HIV, INR, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP, karbamazepina, ketokonazol, kwas solny, lanzoprazol, lek przeciwgrzybiczy, metabolizm leku, metotreksat, niesteroidowy lek przeciwzapalny, pH żołądka, pochodne kumaryny, ryfampicyna, sekrecja kwasu, stężenie digoksyny, sukralfat, takrolimus, zatrucie metotreksatem
Leksykon leków
Interakcje leku – Sunitinib Krka 50 mg

Produkt leczniczy Sunitinib Krka (sunitynibu jabłczan) wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne, głównie związane z metabolizmem przez enzym CYP3A4. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, rytonawir, itrakonazol, erytromycyna, klarytromycyna oraz sok grejpfrutowy, powodują znaczący wzrost stężenia sunitynibu w osoczu (Cmax o 49%, AUC0-∞ o 51%), co wymaga unikania jednoczesnego stosowania lub redukcji dawki do minimum 37,5 mg/dobę w GIST i MRCC oraz 25 mg/dobę w pNET. Z kolei silne induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, deksametazon, fenytoina, karbamazepina, fenobarbital, dziurawiec zwyczajny) obniżają stężenie sunitynibu (Cmax o 23%, AUC0-∞ o 46%), co może wymagać stopniowego zwiększania dawki do maksymalnie 87,5 mg/dobę w GIST i MRCC oraz 62,5 mg/dobę w pNET. Interakcje z inhibitorami BCRP są potencjalne, ale dane kliniczne są ograniczone, dlatego zaleca się ostrożność.
białko oporności raka piersi, deksametazon, działanie niepożądane sunitynibu, dziurawiec zwyczajny, erytromycyna, farmakokinetyka sunitynibu, fenobarbital, fenytoina, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, inhibitor BCRP, inhibitor CYP3A4, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, krzywa stężenia leku, metabolit leku, metabolizm wątrobowy leku, nowotwór neuroendokrynny trzustki, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, profil bezpieczeństwa leku, rak nerkowokomórkowy z przerzutami, ryfampicyna, rytonawir, silny inhibitor CYP3A4, sok grejpfrutowy, stężenie sunitynibu, stężenie sunitynibu w osoczu, sunitynib jabłczan, układ pokarmowy, zaburzenie funkcji nerek