Interakcje leku
Prefaxine 75 mg

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Wenlafaksyna, jako substancja czynna produktu leczniczego Prefaxine, wchodzi w interakcje z wieloma grupami leków, co wymaga szczególnej uwagi podczas prowadzenia terapii skojarzonej. Poniżej przedstawiono najważniejsze interakcje, ich mechanizmy oraz zalecenia dotyczące postępowania klinicznego.¹

Inhibitory monoaminooksydazy (IMAO)

Jednoczesne stosowanie wenlafaksyny z inhibitorami monoaminooksydazy stanowi poważne ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego i jest przeciwwskazane w różnych konfiguracjach czasowych zależnych od typu IMAO:²

• Nieodwracalne, nieselektywne IMAO – wenlafaksyny nie można rozpocząć przed upływem 14 dni od zakończenia leczenia tymi lekami. Z kolei po zakończeniu terapii wenlafaksyną należy odczekać co najmniej 7 dni przed rozpoczęciem stosowania nieodwracalnych, nieselektywnych IMAO.³
• Odwracalne, selektywne inhibitory MAO-A (moklobemid) – jednoczesne stosowanie z wenlafaksyną jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego. Po zakończeniu leczenia tym typem IMAO, przed rozpoczęciem podawania wenlafaksyny można zastosować krótszy okres przerwy niż 14 dni. Stosowanie moklobemidu można rozpocząć po upływie co najmniej 7 dni od zakończenia leczenia wenlafaksyną.⁴
• Odwracalne, nieselektywne inhibitory MAO (linezolid) – ten antybiotyk będący słabym odwracalnym, nieselektywnym IMAO nie powinien być podawany pacjentom leczonym wenlafaksyną.⁵

Opisywano przypadki wystąpienia ciężkich działań niepożądanych u pacjentów, u których nieprawidłowo zaplanowano sekwencję stosowania IMAO i wenlafaksyny. Objawy niepożądane obejmowały: drżenia mięśni, skurcze miokloniczne, obfite pocenie się, nudności, wymioty, nagłe zaczerwienienie twarzy, zawroty głowy i hipertermię z objawami przypominającymi złośliwy zespół neuroleptyczny, drgawki oraz zgon.⁶

Ryzyko zespołu serotoninowego

Wenlafaksyna, podobnie jak inne leki o działaniu serotoninergicznym, może powodować zespół serotoninowy – stan potencjalnego zagrożenia życia, gdy jest stosowana jednocześnie z innymi substancjami wpływającymi na przekaźnictwo serotoninergiczne, takimi jak:⁷

• Tryptany
• Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI)
• Inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI)
• Lit
• Sybutramina
• Ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum)
• Opioidy (fentanyl i jego odpowiedniki, tramadol, dekstrometorfan, tapentadol, petydyna, metadon i pentazocyna)
• Leki osłabiające metabolizm serotoniny (w tym IMAO, błękit metylenowy)
• Prekursory serotoniny (np. suplementy tryptofanu)
• Leki przeciwpsychotyczne i inni antagoniści dopaminy⁸

Jeśli stosowanie wenlafaksyny w skojarzeniu z SSRI, SNRI lub agonistą receptora serotoninowego (tryptanem) jest klinicznie uzasadnione, zaleca się uważne monitorowanie pacjenta, szczególnie na początku leczenia i przy zwiększaniu dawki. Jednoczesne stosowanie wenlafaksyny z prekursorami serotoniny nie jest zalecane.⁹

Interakcje z substancjami działającymi na OUN

Ryzyko stosowania wenlafaksyny w skojarzeniu z innymi substancjami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy (OUN) nie było systematycznie oceniane w badaniach klinicznych. Dlatego zaleca się zachowanie ostrożności podczas łącznej terapii wenlafaksyną i innymi lekami oddziałującymi na OUN.¹⁰

Interakcje z lekami wydłużającymi odstęp QT

Jednoczesne stosowanie wenlafaksyny z innymi lekami wydłużającymi odstęp QT zwiększa ryzyko wystąpienia wydłużenia odstępu QT i/lub arytmii komorowych (np. typu torsade de pointes). Należy unikać stosowania następujących grup leków u pacjentów przyjmujących wenlafaksynę:¹¹

• Leki przeciwarytmiczne klasy Ia i III (np. chinidyna, amiodaron, sotalol, dofetylid)
• Niektóre leki przeciwpsychotyczne (np. tiorydazyna)
• Niektóre antybiotyki makrolidowe (np. erytromycyna)
• Niektóre leki przeciwhistaminowe
• Niektóre antybiotyki chinolonowe (np. moksyfloksacyna)¹²

Powyższa lista nie jest wyczerpująca – należy również unikać innych produktów leczniczych o znanych właściwościach znacznego wydłużania odstępu QT.¹³

Interakcje z lekami metabolizowanymi przez cytochrom P450

Badania wykazały, że wenlafaksyna jest słabym inhibitorem CYP2D6. Wenlafaksyna nie hamuje natomiast innych izoenzymów cytochromu P450 w badaniach in vivo:¹⁴

• CYP3A4 (alprazolam i karbamazepina)
• CYP1A2 (kofeina)
• CYP2C9 (tolbutamid)
• CYP2C19 (diazepam)¹⁵

Wpływ innych produktów na działanie wenlafaksyny

Ketokonazol i inne inhibitory CYP3A4

Badania farmakokinetyczne wykazały, że ketokonazol (inhibitor CYP3A4) powoduje zwiększenie AUC wenlafaksyny u pacjentów intensywnie metabolizujących (EM) o 70% i u wolno metabolizujących (PM) przy udziale CYP2D6 o 21%. Także AUC aktywnego metabolitu O-demetylowenlafaksyny zwiększa się odpowiednio o 33% i 23%.¹⁶

Jednoczesne stosowanie wenlafaksyny z innymi inhibitorami CYP3A4 (atazanawir, klarytromycyna, indynawir, itrakonazol, worykonazol, posakonazol, ketokonazol, nelfinawir, rytonawir, sakwinawir, telitromycyna) może podobnie zwiększać stężenie wenlafaksyny i jej aktywnego metabolitu. Dlatego zaleca się ostrożność podczas jednoczesnego leczenia tymi lekami.¹⁷

Inne istotne interakcje lekowe

Lit – jednoczesne stosowanie z wenlafaksyną może prowadzić do zespołu serotoninowego.¹⁸

Diazepam – wenlafaksyna nie wpływa na farmakokinetykę i farmakodynamikę diazepamu ani jego aktywnego metabolitu demetylodiazepamu. Diazepam nie wykazuje wpływu na farmakokinetykę wenlafaksyny i O-demetylowenlafaksyny. Nie ma pewności co do interakcji z innymi benzodiazepinami.¹⁹

Imipramina – wenlafaksyna nie wpływa na farmakokinetykę imipraminy ani 2-hydroksyimipraminy. Odnotowano natomiast zależne od dawki zwiększenie o 2,5 do 4,5 razy wartości AUC 2-hydroksydezypraminy przy podawaniu wenlafaksyny w dawce 75-150 mg na dobę. Imipramina nie wpływa na farmakokinetykę wenlafaksyny i jej metabolitu. Kliniczne znaczenie tej interakcji nie jest znane, ale zaleca się szczególną ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu tych leków.²⁰

Haloperydol – badania wykazały, że wenlafaksyna zmniejsza o 42% całkowity klirens haloperydolu po podaniu doustnym, powoduje zwiększenie AUC o 70% i Cmax o 88%, bez wpływu na okres półtrwania. Należy uwzględnić te zmiany podczas jednoczesnego leczenia, choć kliniczne znaczenie tej interakcji nie jest w pełni poznane.²¹

Rysperydon – wenlafaksyna zwiększa AUC rysperydonu o 50%, ale wpływa tylko nieznacznie na profil farmakokinetyczny całkowitej frakcji aktywnej (rysperydon i 9-hydroksyrysperydon). Kliniczne znaczenie tej interakcji nie jest określone.²²

Metoprolol – jednoczesne stosowanie wenlafaksyny zwiększa stężenie metoprololu w osoczu o około 30-40%, nie wpływając na stężenie aktywnego metabolitu α-hydroksymetoprololu. Metoprolol nie wpływa na farmakokinetykę wenlafaksyny ani O-demetylowenlafaksyny. Kliniczne znaczenie u pacjentów z nadciśnieniem jest nieznane, ale zaleca się szczególną ostrożność podczas łącznego stosowania.²³

Indynawir – wenlafaksyna zmniejsza AUC indynawiru o 28% i Cmax o 36%. Indynawir nie wpływa na farmakokinetykę wenlafaksyny i jej metabolitu. Kliniczne znaczenie tej interakcji nie jest określone.²⁴

Doustne środki antykoncepcyjne – odnotowano przypadki nieplanowanych ciąż u pacjentek przyjmujących doustne środki antykoncepcyjne podczas leczenia wenlafaksyną. Nie ma jednak jednoznacznych dowodów wskazujących, że ciąże te były skutkiem interakcji leków antykoncepcyjnych z wenlafaksyną. Dotychczas nie przeprowadzono badań interakcji z hormonalnymi środkami antykoncepcyjnymi.²⁵

Interakcje wenlafaksyny z alkoholem

Wenlafaksyna nie nasila zaburzeń funkcji umysłowych i motorycznych wywoływanych przez etanol. Jest to istotna informacja kliniczna, ponieważ wiele leków psychotropowych może potęgować działanie alkoholu na ośrodkowy układ nerwowy.²⁶

Mimo braku bezpośrednich interakcji farmakokinetycznych i farmakodynamicznych, zgodnie z ogólną zasadą dotyczącą substancji działających na OUN, pacjentom przyjmującym wenlafaksynę należy zalecić unikanie spożywania alkoholu w trakcie terapii.²⁷ Alkohol może nasilać niektóre objawy niepożądane, takie jak senność czy zawroty głowy, a także może pogłębiać objawy depresji, co jest przeciwne celom terapeutycznym.

Tabela interakcji wenlafaksyny