dziurawiec zwyczajny

Dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum) to roślina lecznicza o udokumentowanym działaniu przeciwdepresyjnym, stosowana głównie w leczeniu łagodnych do umiarkowanych zaburzeń depresyjnych. Wyciągi z dziurawca zawierają szereg aktywnych związków, w tym hipercynę i hiperforynę, które wpływają na poziom neuroprzekaźników w mózgu (serotoniny, dopaminy i noradrenaliny).

Skuteczność dziurawca w leczeniu łagodnej i umiarkowanej depresji została potwierdzona w licznych badaniach klinicznych, wykazując efektywność porównywalną do niektórych leków przeciwdepresyjnych przy mniejszej liczbie działań niepożądanych. Standaryzowane preparaty zawierające wyciąg z dziurawca są dostępne jako leki OTC oraz suplementy diety.

Należy pamiętać o potencjalnych interakcjach dziurawca z wieloma lekami, w tym antykoncepcją hormonalną, lekami przeciwzakrzepowymi, immunosupresyjnymi czy przeciwwirusowymi. Dziurawiec indukuje enzymy cytochromu P450, co może prowadzić do obniżenia stężenia i skuteczności wielu leków stosowanych równocześnie. Dodatkowo może powodować nadwrażliwość na światło (fototoksyczność), dlatego podczas terapii zaleca się ograniczenie ekspozycji na promieniowanie UV.

Powiązane wpisy

Leksykon substancji czynnych
Szyszka chmielu – Właściwości farmakokinetyczne

Farmakokinetyka substancji czynnych zawartych w szyszce chmielu (Humulus lupulus L., flos) nie została szczegółowo opisana w dokumentacji produktów leczniczych, takich jak „Szyszka chmielu” (zioła do zaparzania) oraz „Nervomix Forte” (52,5 mg szyszki chmielu na kapsułkę). Zgodnie z artykułem 16c(1)(a)(iii) Dyrektywy 2001/83/EC oraz jej późniejszymi zmianami, dla tradycyjnych produktów roślinnych o ugruntowanym zastosowaniu, jak preparaty z szyszki chmielu, nie jest wymagane przedstawianie danych farmakokinetycznych. Składniki biologicznie czynne, takie jak żywice chmielowe, olejki eteryczne i flawonoidy, nie mają szczegółowo zbadanych parametrów wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i wydalania w oficjalnej dokumentacji tych produktów.
biodostępność, dziurawiec zwyczajny, farmakokinetyka, flawonoid, Humulus lupulus, interakcja lekowa, korzeń kozłka lekarskiego, kozłek lekarski, liść melisy, melisa lekarska, olejek eteryczny, szyszka chmielu, tradycyjny produkt leczniczy roślinny, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Lacosamide Zentiva 50 mg

Lakozamid, substancja czynna leku Lacosamide Zentiva, wykazuje niski potencjał do interakcji farmakokinetycznych, nie indukując ani nie hamując istotnie enzymów CYP1A2, CYP2B6, CYP2C9, CYP2C19 i CYP3A4 w stężeniach klinicznych. Metabolizm lakozamidu odbywa się częściowo przez CYP2C9, CYP2C19 i CYP3A4, a silne inhibitory tych enzymów (np. flukonazol, itrakonazol, ketokonazol) mogą zwiększać ekspozycję na lek, co wymaga ostrożności i ewentualnej korekty dawki. Induktory enzymów, takie jak ryfampicyna i dziurawiec zwyczajny, mogą obniżać stężenia lakozamidu, co również wymaga monitorowania skuteczności terapii. Lakozamid nie wpływa istotnie na farmakokinetykę karbamazepiny, kwasu walproinowego, digoksyny, metforminy, warfaryny oraz doustnych środków antykoncepcyjnych zawierających etynyloestradiol i lewonorgestrel, co potwierdza niski profil interakcyjny leku. W terapii skojarzonej z lekami przeciwpadaczkowymi indukującymi enzymy (karbamazepina, fenytoina, fenobarbital) obserwuje się zmniejszenie ekspozycji na lakozamid o około 25% u dorosłych i 17% u dzieci i młodzieży.
digoksyna, działanie depresyjne na OUN, działanie niepożądane, dziurawiec zwyczajny, elektrokardiogram, enzym CYP1A2, enzym CYP2B6, enzym CYP2C9, enzym wątrobowy, etynyloestradiol, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, glikoproteina p, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, kwas walproinowy, lakozamid, lamotrygina, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwdrgawkowy blokujący kanały sodowe, lewonorgestrel, metabolit O-desmetylowy, metformina, midazolam, odstęp PR, omeprazol, ryfampicyna, rytonawir, terapia skojarzona, warfaryna
Leksykon substancji czynnych
Dziurawiec zwyczajny – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn

Dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum) jest składnikiem wielu preparatów farmaceutycznych, zarówno doustnych, jak i miejscowych. Preparaty doustne, takie jak Krople żołądkowe forte (nalewka 1:4,47, 25,0 g/100 g, zawartość etanolu 65%-75% V/V) oraz Krople żołądkowe T (nalewka 1:5, 25 g/100 g, ok. 70% obj., dawka jednorazowa zawiera 1,4 g etanolu), wykazują potencjalne działanie na ośrodkowy układ nerwowy, co może osłabiać zdolności psychomotoryczne pacjentów. W związku z tym, stosowanie tych preparatów wiąże się z koniecznością jednoznacznego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługi maszyn, ze względu na ryzyko zaburzeń funkcji psychofizycznych. Dodatkowo, obecność etanolu w wysokim stężeniu w tych produktach może nasilać ten efekt, co wymaga szczególnej uwagi podczas przepisywania i edukacji pacjenta.
absorpcja systemowa, działanie addytywne, dziurawiec zwyczajny, etanol jako rozpuszczalnik, Hyperici tinctura, Hypericum perforatum, Krople żołądkowe forte, Krople żołądkowe T, monoterapia, nalewka z dziurawca, ośrodkowy układ nerwowy, płyn doustny, preparat farmaceutyczny, preparat złożony, rozcieńczenie homeopatyczne, składnik aktywny, sprawność psychoruchowa, Traumeel S, zaburzenie zdolności psychomotorycznych, zdolność psychomotoryczna
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Diamicron 30 mg

Diamicron 30 mg, zawierający gliklazyd, jest pochodną sulfonylomocznika, której stosowanie wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko hipoglikemii. Hipoglikemia może mieć ciężki i przedłużony przebieg, zwłaszcza u pacjentów stosujących diety niskokaloryczne, po intensywnym wysiłku fizycznym, spożywających alkohol lub przyjmujących inne leki przeciwcukrzycowe. Czynniki predysponujące do hipoglikemii obejmują m.in. niewydolność nerek i wątroby, zaburzenia endokrynologiczne (niedoczynność tarczycy, przysadki, nadnerczy), a także brak współpracy pacjenta i zaburzenia odżywiania. U pacjentów z niewydolnością narządową farmakokinetyka i farmakodynamika gliklazydu mogą ulec zmianie, co wymaga dostosowania terapii i monitorowania. Kluczowe jest edukowanie pacjentów i ich rodzin w zakresie rozpoznawania objawów hipoglikemii, postępowania oraz przestrzegania zaleceń dietetycznych i monitorowania glikemii.
doustny lek przeciwcukrzycowy, dysfunkcja tarczycy, dziurawiec zwyczajny, fluorochinolon, gliklazyd, hemoglobina glikowana, hipoglikemia, kontrola glikemii, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niedoczynność przysadki, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nadnerczy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, pochodna sulfonylomocznika, porfiria, wtórne niepowodzenie terapeutyczne, zaburzenie endokrynologiczne, zaburzenie stężenia glukozy
Leksykon leków
Interakcje leku – Submena 400 mcg

Fentanyl, substancja czynna produktu leczniczego Submena, jest metabolizowany głównie przez enzym CYP3A4, co powoduje liczne interakcje farmakokinetyczne. Inhibitory CYP3A4 (np. erytromycyna, ketokonazol, rytonawir, sok grejpfrutowy) zwiększają stężenie fentanylu, co może prowadzić do przedłużonego działania i toksyczności, dlatego konieczne jest zmniejszenie dawki i ścisłe monitorowanie pacjenta. Induktory CYP3A4 (np. ryfampina, karbamazepina, fenobarbital, ziele dziurawca) obniżają stężenie fentanylu, zmniejszając jego skuteczność, co może wymagać zwiększenia dawki. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie hydroksymaślanu sodu z fentanylem ze względu na krytyczne ryzyko depresji oddechowej. Ponadto, stosowanie fentanylu u pacjentów leczonych inhibitorami monoaminooksydazy (MAO) w ciągu ostatnich 14 dni jest niewskazane z powodu ryzyka ciężkiego nasilenia działania opioidów.
antybiotyk makrolidowy, barbituran, benzodiazepina, buprenorfina, częściowy agonista opioidowy, depresja oddechowa, depresja ośrodkowego układu nerwowego, dziurawiec zwyczajny, enzym CYP3A4, erytromycyna, fenobarbital, fentanyl, fenytoina, gabapentynoid, hydroksymaślan sodu, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor proteazy, inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny i noradrenaliny, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, lek anksjolityczny, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwgruźliczy, lek przeciwhistaminowy H1, lek przeciwpsychotyczny, lek zwiotczający mięśnie szkieletowe, moklobemid, pochodna morfiny, przeciwgrzybicza pochodna azolu, ryfampina, rytonawir, selegilina, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, zespół serotoninowy, znieczulenie ogólne
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Prograf

W okresie po przeszczepieniu narządu konieczne jest rutynowe monitorowanie parametrów klinicznych i laboratoryjnych, w tym ciśnienia tętniczego, EKG, stanu neurologicznego, wzroku, stężenia glukozy na czczo, elektrolitów (szczególnie potasu), funkcji wątroby i nerek, morfologii krwi, parametrów krzepnięcia oraz białek osocza. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje takrolimusu z lekami wpływającymi na CYP3A4 – inhibitory (np. rytonawir, ketokonazol) mogą podwyższać stężenia takrolimusu, zwiększając ryzyko nefro- i neurotoksyczności oraz wydłużenia odstępu QT, natomiast induktory (ryfampicyna, fenytoina) obniżają jego stężenie, zwiększając ryzyko odrzucenia przeszczepu. Zaleca się unikanie jednoczesnego stosowania tych leków lub ścisłe monitorowanie stężenia takrolimusu i funkcji narządów pod nadzorem transplantologa. Dodatkowo, takrolimus może powodować poważne działania niepożądane, takie jak nefrotoksyczność, perforacja przewodu pokarmowego, kardiomiopatie, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia limfoproliferacyjne związane z EBV, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii (PRES), zaburzenia wzroku oraz zwiększone ryzyko zakażeń oportunistycznych i mikroangiopatii zakrzepowej (TMA). W przypadku wystąpienia objawów sugerujących powikłania, konieczne jest szybkie wdrożenie diagnostyki i leczenia oraz rozważenie modyfikacji terapii.
aplazja czysto czerwonokrwinkowa, czynność nerek, dziurawiec zwyczajny, glikoproteina p, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor mTOR, kardiomiopatia, małopłytkowość, mikroangiopatia zakrzepowa, monitorowanie parametrów klinicznych, morfologia krwi, nefropatia BK, nefrotoksyczność, neurotoksyczność, niedokrwistość hemolityczna, odrzucanie przeszczepu, parametr krzepnięcia, parwowirus B19, perforacja przewodu pokarmowego, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, reakcja rzekomoanafilaktyczna, takrolimus, torsades de pointes, transplantolog, wirus Ebsteina-Barr, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie limfoproliferacyjne, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zastoinowa niewydolność serca, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii
Leksykon leków
Interakcje leku – Seronil 10 mg

Fluoksetyna charakteryzuje się długim okresem półtrwania zarówno substancji macierzystej, jak i aktywnego metabolitu norfluoksetyny, co ma istotne znaczenie przy ocenie interakcji farmakodynamicznych i farmakokinetycznych, zwłaszcza podczas zmiany terapii. Bezwzględnie przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie fluoksetyny z nieodwracalnymi, nieselektywnymi inhibitorami MAO (np. iproniazyd) ze względu na ryzyko ciężkiego zespołu serotoninowego, objawiającego się hipertermią, sztywnością mięśni, miokloniami i zaburzeniami świadomości. Zaleca się zachowanie odstępu co najmniej 2 tygodni od odstawienia IMAO przed rozpoczęciem fluoksetyny oraz 5 tygodni po zakończeniu terapii fluoksetyną przed włączeniem IMAO. Fluoksetyna silnie hamuje CYP2D6, co może prowadzić do istotnych interakcji, np. zmniejszenia stężenia aktywnego metabolitu tamoksyfenu (endoksyfenu) o 65-75%, nasilając ryzyko bradykardii przy jednoczesnym stosowaniu metoprololu oraz zwiększając ryzyko toksyczności fenytoiny. Wskazane jest ostrożne dawkowanie i monitorowanie kliniczne w przypadku leków o wąskim indeksie terapeutycznym metabolizowanych przez CYP2D6 (flekainid, propafenon, nebiwolol, atomoksetyna, karbamazepina, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, rysperydon).
agregacja płytek, atomoksetyna, błękit metylenowy, bupropion, butyrofenon, chlorek metylotioniny, cyproheptadyna, dantrolen, desmopresyna, diuretyk, dziurawiec zwyczajny, endoksyfen, fenytoina, flekainid, fluoksetyna, hiponatremia, inhibitor CYP2D6, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, karbamazepina, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwzakrzepowy, lek serotoninergiczny, linezolid, meflochina, mekwitazyna, metoprolol, nebiwolol, norfluoksetyna, okskarbazepina, pochodna fenotiazyny, próg drgawkowy, propafenon, rysperydon, selegilina, tamoksyfen, tramadol, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tryptofan, wskaźnik INR, wydłużenie odstępu QT, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Escitalopram Actavis 15 mg

Escytalopram, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Przeciwwskazane jest łączenie escytalopramu z nieselektywnymi, nieodwracalnymi inhibitorami MAO ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego; wymagana jest 14-dniowa przerwa po inhibitorze MAO i 7-dniowa po escytalopramie. Podobne przeciwwskazania dotyczą odwracalnych inhibitorów MAO-A (moklobemid) i nieselektywnych inhibitorów MAO (linezolid), gdzie w razie konieczności stosowania zaleca się minimalne dawki i ścisłą kontrolę kliniczną. Ponadto, escytalopram nie powinien być łączony z lekami wydłużającymi odstęp QT (np. leki przeciwarytmiczne klasy IA i III, niektóre przeciwpsychotyczne, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, wybrane antybiotyki i przeciwhistaminowe) ze względu na wysokie ryzyko zaburzeń rytmu serca, w tym torsade de pointes.
cymetydyna, dezypramina, dziurawiec zwyczajny, flekainid, flukonazol, fluwoksamina, haloperydol, hipokaliemia, hipomagnezemia, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP2C19, izoenzym CYP2D6, izoenzym CYP3A4, klomipramina, lanzoprazol, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwbakteryjny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwpsychotyczny, lek serotoninergiczny, linezolid, metoprolol, moklobemid, napad padaczkowy, nieselektywny nieodwracalny inhibitor MAO, niewydolność serca, nortryptylina, omeprazol, próg drgawkowy, propafenon, rysperydon, selegilina, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, sumatryptan, tiorydazyna, torsade de pointes, tramadol, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tyklopidyna, wydłużenie odstępu QT, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Abirateron Aristo 500 mg

Abirateron Aristo wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne, zwłaszcza z induktorami enzymu CYP3A4, które mogą zmniejszać jego biodostępność nawet o 55% (np. ryfampicyna 600 mg/dobę). Podawanie leku z jedzeniem znacząco zwiększa wchłanianie abirateronu, jednak brak jest danych potwierdzających bezpieczeństwo takiego stosowania, dlatego lek nie powinien być podawany podczas posiłków. Abirateron jest także inhibitorem CYP2D6 i CYP2C8, co prowadzi do zwiększenia stężeń substratów tych enzymów, np. AUC dekstrometorfanu wzrasta około 2,9-krotnie, a AUC pioglitazonu o 46%. W związku z tym zaleca się ostrożność i ewentualne dostosowanie dawek leków metabolizowanych przez te enzymy, zwłaszcza o wąskim indeksie terapeutycznym (np. metoprolol, kodeina, pioglitazon, repaglinid).
abirateron octan, antybiotyk przeciwgruźliczy, beta-bloker, biodostępność abirateronu, dekstrometorfan, dziurawiec zwyczajny, farmakokinetyka abirateronu, fluorochinolon, gospodarka lipidowa, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor enzymu wątrobowego, karbamazepina, ketokonazol, lek antyarytmiczny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpsychotyczny, pioglitazon, ryfampicyna, silny induktor CYP3A4, spironolakton, supresja androgenowa, swoisty antygen sterczowy, torsades de pointes, transporter OATP1B1, wąski indeks terapeutyczny, wydłużenie QT, zakażenie mykobakteryjne
Leksykon leków
Interakcje leku – Oriven 225 mg

Wenlafaksyna, substancja czynna leku Oriven, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne o istotnym znaczeniu klinicznym, szczególnie w kontekście politerapii. Bezwzględnie przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie wenlafaksyny z nieodwracalnymi nieselektywnymi inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO) ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego, wymagając odstępu 14 dni po IMAO przed rozpoczęciem wenlafaksyny oraz 7 dni po jej odstawieniu przed terapią IMAO. Podobne przeciwwskazania dotyczą odwracalnych selektywnych inhibitorów MAO-A (np. moklobemid) oraz odwracalnych nieselektywnych inhibitorów MAO, takich jak linezolid. Współistniejące stosowanie z lekami serotoninergicznymi (SSRI, SNRI, tryptany, lit, opioidy) znacząco zwiększa ryzyko zespołu serotoninowego, co wymaga ścisłej obserwacji pacjenta. Ponadto, wenlafaksyna może wydłużać odstęp QT, zwłaszcza w połączeniu z lekami przeciwarytmicznymi klasy IA i III, niektórymi lekami przeciwpsychotycznymi, makrolidami i chinolonami, co zwiększa ryzyko arytmii komorowych, w tym torsade de pointes.
antybiotyk makrolidowy, antybiotyk z grupy chinolonów, arytmia komorowa, dziurawiec zwyczajny, hepatotoksyczność, indukcja enzymów cytochromu P450, inhibitor CYP3A4, inhibitor MAO, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor wychwytu zwrotnego noradrenaliny i serotoniny, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, lek przeciwarytmiczny, linezolid, moklobemid, O-demetylowenlafaksyna, sedacja, torsade de pointes, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tryptan, układ serotoninergiczny, wenlafaksyna, wydłużenie odstępu QT, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Interakcje leku – Eltroxin 50 mcg

Lewotyroksyna sodowa (Eltroxin) wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą wpływać na jej wchłanianie, metabolizm oraz skuteczność terapeutyczną. Substancje takie jak cholestyramina, związki metali (glin, magnez, wapń, żelazo), inhibitory pompy protonowej (PPI), orlistat czy preparaty sojowe mogą znacząco obniżać biodostępność lewotyroksyny, co wymaga zachowania co najmniej 4-godzinnego odstępu czasowego między ich podaniem a lewotyroksyną oraz regularnej kontroli funkcji tarczycy. Leki indukujące enzymy cytochromu P-450 (np. karbamazepina, fenytoina, ziele dziurawca) nasilają metabolizm hormonów tarczycy, co może wymagać zwiększenia dawki leku. Ponadto inhibitory konwersji T4 do T3 (propranolol, lit, glikokortykosteroidy) oraz amiodaron wpływają na zmniejszenie stężenia aktywnej formy T3, co również wymaga monitorowania i dostosowania terapii. Warto zwrócić uwagę na wpływ leków modulujących stężenie globuliny wiążącej tyroksynę (TBG), takich jak estrogeny (zwiększają TBG) czy androgeny (zmniejszają TBG), co może wymagać korekty dawki lewotyroksyny.
amiodaron, biotyna, cholestyramina, cyprofloksacyna, cytochrom P-450, dziurawiec zwyczajny, fenytoina, glikozyd nasercowy, globulina wiążąca tyroksynę, hipoprotronbinemia, hormon tarczycy, inhibitor HMG-CoA reduktazy, inhibitor konwersji T4 do T3, inhibitor pompy protonowej, karbamazepina, kwas acetylosalicylowy, lek antyretrowirusowy, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwzakrzepowy, lek przeciwzapalny, lek sympatykomimetyczny, lewotyroksyna sodowa, lowastatyna, niedoczynność tarczycy, orlistat, propranolol, rytonawir, steroid anaboliczny, stężenie TSH, sukralfat, suplement żelaza, symwastatyna, tamoksyfen, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tyreotropina, związek glinu, związek magnezu, żywica jonowymienna
Leksykon leków
Interakcje leku – Gliclazide Medreg 30 mg

Gliklazyd, jako pochodna sulfonylomocznika, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą znacząco wpływać na jego działanie hipoglikemizujące oraz bezpieczeństwo terapii. Szczególnie istotne jest unikanie jednoczesnego stosowania mikonazolu (w tym żelu do jamy ustnej), który poprzez hamowanie metabolizmu gliklazydu może wywołać ciężką hipoglikemię i ryzyko śpiączki, co stanowi przeciwwskazanie do kojarzenia tych leków. Fenylbutazon nasila działanie gliklazydu poprzez wypieranie z białek osocza i zmniejszenie wydalania, co wymaga dostosowania dawki i monitorowania pacjenta. Alkohol etylowy istotnie potęguje ryzyko hipoglikemii, hamując glukoneogenezę i reakcje kontrregulacyjne, dlatego jego spożycie jest bezwzględnie przeciwwskazane. Inne leki nasilające działanie hipoglikemizujące to m.in. insulina, metformina, inhibitory DPP-4, beta-adrenolityki, inhibitory ACE, NLPZ oraz flukonazol, co wymaga ścisłej kontroli glikemii i ewentualnej korekty dawek gliklazydu.
adrenalina, agonista receptora GLP-1, akarboza, alkohol etylowy, beta-adrenolityk, chlorpromazyna, ciężka hipoglikemia, danazol, działanie addytywne, działanie diabetogenne, działanie hipoglikemizujące, dziurawiec zwyczajny, fenylbutazon, flukonazol, fluorochinolon, gliklazyd, glikokortykosteroid, glukagon, glukoneogeneza wątrobowa, hamowanie metabolizmu, hipoglikemia, inhibitor dipeptydylopeptydazy-4, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor MAO, insulina, klarytromycyna, kontrola glikemii, kwasica ketonowa, lek blokujący receptor beta-adrenergiczny, lek blokujący receptor H2, lek neuroleptyczny, lek przeciwzakrzepowy, metformina, mikonazol, monitoring INR, niesteroidowy lek przeciwzapalny, pochodna sulfonylomocznika, rytodryna, salbutamol, śpiączka hipoglikemiczna, sulfonamid, terbutalina, tiazolidynediony, warfaryna, wrażliwość na insulinę, wydzielanie hormonów, wydzielanie insuliny, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Trittico CR 150 mg

Trazodon, substancja czynna preparatu Trittico CR, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Farmakodynamicznie, trazodon nasila działanie uspokajające leków przeciwpsychotycznych, nasennych, przeciwlękowych oraz przeciwhistaminowych, co wymaga monitorowania pacjenta pod kątem nadmiernej sedacji i upośledzenia funkcji poznawczych. Farmakokinetycznie, induktory enzymatyczne takie jak karbamazepina (zmniejszająca stężenie trazodonu i jego metabolitu odpowiednio o 76% i 60% przy dawce 400 mg/dobę), fenytoina, barbiturany oraz doustne środki antykoncepcyjne przyspieszają metabolizm trazodonu, co może obniżać jego skuteczność. Z kolei silne inhibitory CYP3A4 (erytromycyna, ketokonazol, itrakonazol, rytonawir, indynawir, nefazodon) mogą ponad dwukrotnie zwiększać stężenie trazodonu w osoczu, co wiąże się z ryzykiem nudności, omdleń i hipotensji. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko zespołu serotoninowego przy jednoczesnym stosowaniu trazodonu z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO), trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi oraz SSRI, co wymaga unikania takich skojarzeń i zachowania odpowiednich odstępów czasowych (minimum 2 tygodnie po IMAO przed rozpoczęciem trazodonu i 1 tydzień po odstawieniu trazodonu przed IMAO).
barbiturany, chlorpromazyna, choroba Parkinsona, cymetydyna, czas protrombinowy, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, dziurawiec zwyczajny, erytromycyna, fenytoina, flufenazyna, fluoksetyna, hepatotoksyczność, hipotonia ortostatyczna, IMAO, induktor enzymatyczny, indynawir, inhibitor CYP3A4, inhibitor enzymatyczny, inhibitor monoaminooksydazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klonidyna, lek nasenny i uspokajający, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwlękowy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwzakrzepowy, lek wydłużający odstęp QT, lewodopa, lewomepromazyna, nefazodon, niemiarowość komorowa, perfenazyna, pochodna fenotiazyny, rytonawir, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, środek zwiotczający mięśnie szkieletowe, SSRI, torsade de pointes, trazodon, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, warfaryna, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Venlectine 75 mg

Wenlafaksyna, jako inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI), wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Bezwzględnie przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie wenlafaksyny z nieodwracalnymi, nieselektywnymi inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO) oraz odwracalnymi, selektywnymi IMAO-A (np. moklobemid) ze względu na wysokie ryzyko zespołu serotoninowego, który może objawiać się drżeniem mięśniowym, drgawkami, hipertermią i nawet zgonem. Również odwracalne, nieselektywne IMAO, takie jak linezolid, są przeciwwskazane. Współistniejące stosowanie leków serotoninergicznych (SSRI, SNRI, tryptany, lit, ziele dziurawca) wymaga ścisłego monitorowania pacjenta. Ponadto, wenlafaksyna może nasilać ryzyko arytmii komorowych przy jednoczesnym stosowaniu leków wydłużających odstęp QTc (np. chinidyna, amiodaron, tiorydazyna). Alkohol jest bezwzględnie przeciwwskazany podczas terapii z powodu nasilenia depresyjnego działania na OUN oraz ryzyka zaostrzenia zaburzeń psychicznych i działań niepożądanych.
2-hydroksydezypramina, 2-hydroksyimipramina, 9-hydroksyrysperydon, abstynencja alkoholowa, agonista receptora serotoninowego, amiodaron, antybiotyk chinolonowy, antybiotyk makrolidowy, arytmia komorowa, atazanawir, benzodiazepina, błękit metylenowy, chinidyna, cytochrom P450, depresja ośrodkowego układu nerwowego, diazepam, dofetylid, dziurawiec zwyczajny, erytromycyna, haloperydol, imipramina, indynawir, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwmigrenowy, lek przeciwpsychotyczny, lek wydłużający odstęp QT, linezolid, metabolizm wątrobowy, metoprolol, moklobemid, moksyfloksacyna, nadciśnienie tętnicze, nelfinawir, nieodwracalny nieselektywny IMAO, O-demetylowenlafaksyna, odwracalny selektywny IMAO-A, posakonazol, prekursor serotoniny, rysperydon, rytonawir, sakwinawir, sotalol, sybutramina, telitromycyna, tiorydazyna, torsade de pointes, tryptan, worykonazol, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenie koordynacji psychoruchowej, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Interakcje leku – Symfaxin ER 75 mg

Symfaxin ER (chlorowodorek wenlafaksyny) wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie wenlafaksyny z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO), zarówno nieodwracalnymi nieselektywnymi, jak i odwracalnymi selektywnymi MAO-A (np. moklobemid), co może prowadzić do zespołu serotoninowego zagrażającego życiu. Zaleca się zachowanie co najmniej 14-dniowego odstępu po zakończeniu terapii IMAO przed rozpoczęciem wenlafaksyny oraz 7 dni po odstawieniu wenlafaksyny przed rozpoczęciem IMAO. Ponadto, wenlafaksyna wchodzi w interakcje z lekami serotoninergicznymi (SSRI, SNRI, tryptany), co zwiększa ryzyko zespołu serotoninowego i wymaga ścisłego monitorowania pacjenta. Istotne jest także unikanie jednoczesnego stosowania leków wydłużających odstęp QT (np. chinidyna, amiodaron, tiorydazyna), ze względu na ryzyko arytmii komorowych, w tym torsade de pointes.
2-hydroksydezypramina, 2-hydroksyimipramina, 9-hydroksyrysperydon, alprazolam, amiodaron, antybiotyk makrolidowy, arytmia komorowa, atazanawir, benzodiazepina, błękit metylenowy, chinidyna, chinolon, chlorowodorek wenlafaksyny, dekstrometorfan, demetylodiazepam, diazepam, dofetylid, doustny środek antykoncepcyjny, dziurawiec zwyczajny, enzym CYP1A2, enzym CYP2C19, enzym CYP2C9, enzym CYP2D6, enzym CYP3A4, erytromycyna, fentanyl, haloperydol, hipertermia, imipramina, indynawir, inhibitor CYP3A4, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, itrakonazol, izoenzym cytochromu P450, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, lek przeciwarytmiczny klasy Ia i III, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwmigrenowy, lek przeciwpsychotyczny, linezolid, lit, metadon, metoprolol, moklobemid, moksyfloksacyna, nelfinawir, nieodwracalny nieselektywny IMAO, O-demetylowenlafaksyna, odwracalny IMAO, odwracalny selektywny inhibitor MAO-A, pentazocyna, petydyna, pochodna amfetaminy, pozakonazol, prekursor serotoniny, rysperydon, rytonawir, sakwinawir, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, sotalol, suplement tryptofanu, sybutramina, tapentadol, telitromycyna, tiorydazyna, tolbutamid, torsade de pointes, tramadol, tryptan, wenlafaksyna, worykonazol, wydłużenie odstępu QTc, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny, α-hydroksymetoprolol
Leksykon leków
Interakcje leku – Sunitinib Synthon 25 mg

Interakcje farmakokinetyczne sunitynibu, metabolizowanego głównie przez enzym CYP3A4, mają kluczowe znaczenie dla skuteczności i bezpieczeństwa terapii. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, rytonawir, itrakonazol, erytromycyna, klarytromycyna oraz sok grejpfrutowy, powodują istotny wzrost stężenia sunitynibu w osoczu (wzrost Cmax o 49% i AUC0-∞ o 51%), co wymaga unikania jednoczesnego stosowania lub zmniejszenia dawki do minimum 37,5 mg/dobę dla GIST i MRCC oraz 25 mg/dobę dla pNET. Z kolei silne induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna, deksametazon, fenytoina, karbamazepina, fenobarbital oraz preparaty ziołowe zawierające ziele dziurawca, obniżają stężenie sunitynibu (zmniejszenie Cmax o 23% i AUC0-∞ o 46%), co może wymagać stopniowego zwiększania dawki do maksymalnie 87,5 mg/dobę (GIST, MRCC) lub 62,5 mg/dobę (pNET). W przypadku inhibitorów BCRP brak jest wystarczających danych, jednak zaleca się ostrożność ze względu na potencjalny wzrost stężenia leku.
białko oporności raka piersi, działanie niepożądane, dziurawiec zwyczajny, hamowanie metabolizmu, hepatotoksyczność, indukcja metabolizmu, induktor CYP3A4, inhibitor BCRP, inhibitor CYP3A4, interakcja lekowa, ketokonazol, metabolizm leku, nowotwór neuroendokrynny trzustki, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, parametry farmakokinetyczne, pole pod krzywą stężenia, rak nerkowokomórkowy z przerzutami, ryfampicyna, stężenie maksymalne, sunitynib, uszkodzenie wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Paramax Comp 500 mg + 65 mg

Produkt leczniczy Paramax Comp, zawierający 500 mg paracetamolu i 65 mg kofeiny, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą wpływać na bezpieczeństwo i skuteczność terapii. Paracetamol zwiększa stężenie kwasu acetylosalicylowego (ASA), co podnosi ryzyko niewydolności nerek przy długotrwałym stosowaniu. Leki przeciwpadaczkowe (fenobarbital, fenytoina, karbamazepina) oraz ryfampicyna i dziurawiec zwyczajny nasilają hepatotoksyczność paracetamolu poprzez zwiększenie ilości toksycznych metabolitów, co wymaga monitorowania funkcji wątroby i ewentualnej redukcji dawki. Długotrwałe stosowanie paracetamolu z warfaryną lub innymi kumarynowymi lekami przeciwzakrzepowymi zwiększa ryzyko krwawień, dlatego konieczne jest monitorowanie parametrów krzepnięcia. Jednoczesne podawanie zydowudyny (AZT) może prowadzić do neutropenii, a chloramfenikol wymaga kontroli stężenia w osoczu ze względu na ryzyko toksyczności.
chloramfenikol, cholestyramina, działanie przeciwzakrzepowe, dziurawiec zwyczajny, enzymy mikrosomalne, farmakologia kliniczna, fenobarbital, fenytoina, flukloksacylina, hepatotoksyczność, karbamazepina, kwas acetylosalicylowy, kwasica metaboliczna, leki przeciwpadaczkowe, leki przeciwzakrzepowe, metoklopramid, morfologia krwi, NAPQI, neutropenia, niesteroidowe leki przeciwzapalne, niewydolność nerek, probenecyd, równowaga kwasowo-zasadowa, ryfampicyna, supresja szpiku, warfaryna, wchłanianie żołądkowo-jelitowe, zydowudyna
Leksykon leków
Interakcje leku – Activelle 1 mg + 0,5 mg

Produkt leczniczy Activelle, zawierający 1 mg estradiolu półwodnego i 0,5 mg noretysteronu octanu, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Metabolizm estradiolu i noretysteronu jest przyspieszany przez leki indukujące enzymy wątrobowe cytochromu P450, takie jak fenobarbital, fenytoina, karbamazepina, ryfampicyna, ryfabutyna, newirapina, efawirenz oraz niektóre inhibitory enzymów wątrobowych wykazujące działanie indukujące (np. rytonawir, telaprewir, nelfinawir). Dziurawiec zwyczajny również indukuje metabolizm hormonów, co prowadzi do obniżenia ich stężenia w osoczu i zmniejszenia skuteczności terapii, a także zaburzeń krwawień menstruacyjnych. Ponadto, estrogeny zawarte w Activelle mogą obniżać stężenie lamotryginy poprzez indukcję glukuronidacji, co może pogorszyć kontrolę napadów padaczkowych. W przypadku leków przeciwwirusowych stosowanych w terapii HCV (ombitaswir/parytaprewir/rytonawir ± dazabuwir, glekaprewir/pibrentaswir) obserwuje się zwiększenie aktywności aminotransferazy alaninowej (AlAT) powyżej 5-krotnej normy, co wymaga ostrożności i monitorowania funkcji wątroby.
AlAT, aminotransferaza alaninowa, cyklosporyna, cytochrom P450, dazabuwir, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, estradiol, estradiol półwodny, estrogen, fenobarbital, fenytoina, glekaprewir/pibrentaswir, glukuronidacja, hormon steroidowy, hormonalna terapia zastępcza, Hypericum perforatum, induktor enzymów wątrobowych, inhibitor enzymów wątrobowych, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, karbamazepina, ketokonazol, lamotrygina, lek przeciwbakteryjny, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwwirusowy, nelfinawir, newirapina, noretysteronu octan, ombitaswir parytaprewir rytonawir, progestagen, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, telaprewir, transaminaza wątrobowa, walerianian estradiolu, wirusowe zapalenie wątroby typu C
Leksykon leków
Interakcje leku – Vilpin 10 mg

Amlodypina, będąca substratem enzymu CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Silne i umiarkowane inhibitory CYP3A4 (np. inhibitory proteazy, azole przeciwgrzybicze, makrolidy takie jak klarytromycyna, werapamil, diltiazem) mogą znacząco zwiększać stężenie amlodypiny w osoczu, co podnosi ryzyko nadmiernego spadku ciśnienia tętniczego. W przypadku induktorów CYP3A4 (np. ryfampicyna, ziele dziurawca) dochodzi do obniżenia stężenia amlodypiny i osłabienia jej działania hipotensyjnego. Zaleca się monitorowanie ciśnienia tętniczego i odpowiednie dostosowanie dawki amlodypiny, szczególnie u osób starszych. Spożycie grejpfrutów i soku grejpfrutowego jest przeciwwskazane ze względu na zwiększenie biodostępności amlodypiny i ryzyko niedociśnienia. Ponadto, jednoczesne stosowanie amlodypiny z dożylnym dantrolenem u pacjentów z hipertermią złośliwą jest przeciwwskazane z powodu ryzyka migotania komór i zapaści krążeniowej z hiperkaliemią.
antybiotyk makrolidowy, atorwastatyna, azol przeciwgrzybiczny, bloker kanału wapniowego, cyklosporyna, digoksyna, dziurawiec zwyczajny, grejpfrut, gruźlica, hiperkaliemia, hipertermia złośliwa, hipotonia ortostatyczna, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor kinazy mTOR, inhibitor mTOR, inhibitor proteazy, interakcja lekowa, lek przeciwnadciśnieniowy, migotanie komór, niedociśnienie tętnicze, przeszczepienie nerki, ryfampicyna, statyna, stężenie leku w osoczu, substancja czynna, symwastatyna, tachykardia odruchowa, takrolimus, warfaryna, zapaść krążeniowa
Leksykon leków
Interakcje leku – Qsiva 15 mg + 92 mg

Produkt leczniczy Qsiva, zawierający fentraminę i topiramat, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Topiramat indukuje enzym CYP3A4, co może obniżać ekspozycję i skuteczność leków będących substratami tego enzymu (np. alfentanyl, cyklosporyna, fentanyl, takrolimus), wymagając monitorowania ich działania terapeutycznego. Ponadto topiramat hamuje CYP2C19 in vitro, co może zwiększać stężenia leków metabolizowanych przez ten enzym (np. diazepam, omeprazol), choć brak potwierdzenia in vivo. Leki przeciwpadaczkowe, takie jak fenytoina i karbamazepina, zmniejszają stężenie topiramatu w osoczu, co wymaga stopniowego dostosowania dawki Qsiva. Jednoczesne stosowanie hydrochlorotiazydu zwiększa Cmax i AUC topiramatu odpowiednio o 27% i 29%, co może nasilać działania niepożądane. Ziele dziurawca zwyczajnego obniża stężenie topiramatu, potencjalnie zmniejszając skuteczność terapii. W przypadku hormonalnych środków antykoncepcyjnych obserwuje się zmniejszenie ekspozycji na etynyloestradiol o 16% i wzrost noretysteronu o 22%, co może wpływać na skuteczność antykoncepcji.
cukrzyca typu 2, CYP2C19, depresja ośrodkowego układu nerwowego, digoksyna, dziurawiec zwyczajny, ekspozycja ogólnoustrojowa, encefalopatia, enzym CYP3A4, fentramina, fenytoina, glibenklamid, hiperamonemia, hipokaliemia, hipotermia, hormonalny środek antykoncepcyjny, hydrochlorotiazyd, inhibitor anhydrazy węglanowej, inhibitor monoaminooksydazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, kamień nerkowy, karbamazepina, kwas walproinowy, kwasica metaboliczna, kwasica mleczanowa, lek moczopędny nieoszczędzający potasu, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwpadaczkowy, lit pierwiastek, metformina, pioglitazon, przełom nadciśnieniowy, sitagliptyna, stan stacjonarny, topiramat, wodorowęglany w surowicy
Leksykon leków
Interakcje leku – Escitalopram Actavis 10 mg

Escytalopram, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Przeciwwskazane jest łączenie go z nieselektywnymi, nieodwracalnymi inhibitorami MAO ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego; konieczne jest zachowanie odstępu 14 dni po zakończeniu terapii MAO i 7 dni po escytalopramie. Podobne ryzyko występuje przy stosowaniu moklobemidu, linezolidu oraz selegiliny (do 10 mg/dobę). Escytalopram nie powinien być łączony z lekami wydłużającymi odstęp QT (np. leki przeciwarytmiczne klasy IA i III, niektóre przeciwpsychotyczne, antybiotyki jak erytromycyna dożylna, czy leki przeciwmalaryczne), ze względu na zwiększone ryzyko groźnych arytmii. Ponadto, współstosowanie z lekami serotoninergicznymi (tramadol, buprenorfina, sumatryptan) oraz lekami obniżającymi próg drgawkowy wymaga ostrożności i monitorowania pacjenta. W terapii skojarzonej z litem lub tryptofanem należy liczyć się z nasileniem działania serotoninergicznego, a stosowanie dziurawca zwyczajnego zwiększa ryzyko działań niepożądanych.
cymetydyna, dezypramina, dziurawiec zwyczajny, escytalopram, flekainid, flukonazol, fluwoksamina, haloperydol, hipokaliemia, inhibitor MAO, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP2C19, izoenzym CYP2D6, izoenzym CYP3A4, klomipramina, lanzoprazol, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwzakrzepowy, lek serotoninergiczny, linezolid, metoprolol, moklobemid, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nortryptylina, obniżenie progu drgawkowego, omeprazol, propafenon, rysperydon, selegilina, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, tiklopidyna, tiorydazyna, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, wydłużenie odstępu QT, zespół serotoninowy, złośliwa arytmia
Leksykon leków
Interakcje leku – Cabazitaxel MSN 60 mg

Kabazytaksel, metabolizowany głównie przez izoenzymy CYP3A (80-90%), wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne z lekami wpływającymi na aktywność tego enzymu. Silne inhibitory CYP3A, takie jak ketokonazol (400 mg/dobę), zwiększają AUC kabazytakselu o 25% i zmniejszają jego klirens o 20%, co może nasilać toksyczność, dlatego ich jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane. Z kolei silne induktory CYP3A, np. ryfampicyna (600 mg/dobę), zwiększają klirens o 21% i zmniejszają AUC o 17%, co może obniżać skuteczność terapii. Ponadto kabazytaksel hamuje transportery OATP1B1, co wymaga zachowania 12-godzinnego odstępu przed infuzją i 3-godzinnego po niej przy podawaniu substratów tych transporterów (statyny, walsartan, repaglinid), aby uniknąć wzrostu ich stężeń w osoczu.
cytochrom P450 3A, dziurawiec zwyczajny, farmakokinetyka kabazytakselu, hepatotoksyczność, induktor CYP3A, inhibitor CYP3A, inhibitor proteazy, kabazytaksel, ketokonazol, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwgrzybiczy, lek przeciwpadaczkowy, makrolid, odpowiedź immunologiczna, pole pod krzywą stężenia leku, polipeptydy transportujące aniony organiczne, ryfampicyna, silny inhibitor CYP3A, statyna, szczepionka atenuowana, szczepionka inaktywowana, uszkodzenie hepatocytów
Leksykon leków
Interakcje leku – Sunitinib Medical Valley 50 mg

Sunitynib jest metabolizowany głównie przez enzymy cytochromu P450, zwłaszcza CYP3A4, co czyni go podatnym na liczne interakcje lekowe. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, rytonawir, itrakonazol, erytromycyna, klarytromycyna oraz sok grejpfrutowy, mogą zwiększać stężenie sunitynibu (Cmax o 49%, AUC0-∞ o 51%), co podnosi ryzyko działań niepożądanych. W takich przypadkach zaleca się unikanie jednoczesnego stosowania lub redukcję dawki do minimum 37,5 mg/dobę dla GIST i MRCC oraz 25 mg/dobę dla pNET, pod ścisłą kontrolą tolerancji. Z kolei silne induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna, fenytoina, karbamazepina, fenobarbital, deksametazon i dziurawiec zwyczajny, obniżają stężenie sunitynibu (Cmax o 23%, AUC0-∞ o 46%), co może zmniejszać skuteczność terapii; w takich sytuacjach rozważa się stopniowe zwiększanie dawki do maksymalnie 87,5 mg/dobę (GIST, MRCC) lub 62,5 mg/dobę (pNET). Ponadto, należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów białka BCRP oraz leków hepatotoksycznych i przeciwnadciśnieniowych, monitorując odpowiednio funkcje wątroby i ciśnienie tętnicze.
alkohol etylowy, antybiotyk makrolidowy, BCRP, beta-bloker, cyklosporyna, deksametazon, diltiazem, diuretyk, dziurawiec zwyczajny, eltrombopag, erytromycyna, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, GIST, glikokortykosteroid, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, inhibitor ACE, inhibitor CYP3A4, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, lapatynib, lek hepatotoksyczny, lek przeciwpadaczkowy, MRCC, pNET, ryfampicyna, rytonawir, sartan, sok grejpfrutowy, sunitynib, werapamil
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Servenon 15 mg

Escytalopram, substancja czynna preparatu Servenon, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na escytalopram lub substancje pomocnicze, a także u osób leczonych nieselektywnymi, nieodwracalnymi inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO), odwracalnymi inhibitorami MAO-A (np. moklobemid) oraz linezolidem, ze względu na wysokie ryzyko zespołu serotoninowego. Ponadto, lek jest bezwzględnie przeciwwskazany u pacjentów z rozpoznanym lub wrodzonym wydłużeniem odstępu QT, a także u tych, którzy stosują inne leki wydłużające QT, ze względu na ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z czynnikami ryzyka wydłużenia QT, takimi jak hipokaliemia, hipomagnezemia, istotna bradykardia, świeżo przebyty zawał mięśnia sercowego czy niewyrównana niewydolność serca.
bradykardia, ciężkie zaburzenie czynności wątroby, dziurawiec zwyczajny, escytalopram, hipokaliemia, hipomagnezemia, inhibitor monoaminooksydazy, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwzakrzepowy, lek serotoninergiczny, linezolid, moklobemid, myśli samobójcze, nadwrażliwość na substancję czynną, nieselektywny inhibitor monoaminooksydazy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewyrównana niewydolność serca, odwracalny inhibitor MAO-A, SNRI, SSRI, tryptan, wrodzony zespół wydłużonego QT, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie krzepnięcia, zaburzenie rytmu serca, zawał mięśnia sercowego, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Submena 800 mcg

Submena (fentanyl) wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne i wymagają szczególnej uwagi podczas terapii. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest jednoczesne stosowanie hydroksymaślanu sodu z fentanylem ze względu na ryzyko ciężkiej depresji oddechowej i zgonu. Fentanyl jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, co powoduje interakcje z inhibitorami (np. erytromycyna, ketokonazol, rytonawir, sok grejpfrutowy) prowadzącymi do zwiększenia stężenia fentanylu i ryzyka toksyczności, oraz z induktorami CYP3A4 (np. ryfampina, karbamazepina, ziele dziurawca), które obniżają skuteczność leku. Induktory wymagają monitorowania i ewentualnej korekty dawki, a ich efekt utrzymuje się do 2 tygodni po odstawieniu. Ponadto, jednoczesne stosowanie fentanylu z lekami depresyjnymi na OUN (benzodiazepiny, barbiturany, inne opioidy, leki nasenne, gabapentynoidy) zwiększa ryzyko sedacji, depresji oddechowej i zgonu, co wymaga ograniczenia dawki i ścisłego monitorowania pacjenta.
antybiotyk makrolidowy, biodostępność fentanylu, cytochrom CYP3A4, częściowy agonista opioidowy, depresja oddechowa, depresja OUN, dziurawiec zwyczajny, fentanyl, gabapentynoidy, hydroksymaślan sodu, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor proteazy, inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny i noradrenaliny, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, klirens fentanylu, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwgruźliczy, lek przeciwpsychotyczny, lek serotoninergiczny, niedociśnienie, pochodna azolu przeciwgrzybicza, receptor opioidowy, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Mizormic 5 mg/ml

Midazolam, metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne zależne od drogi podania. Po podaniu doustnym obserwuje się silniejsze zmiany stężenia i biodostępności leku niż po podaniu dożylnym, gdzie modyfikacji ulega głównie klirens ogólnoustrojowy. Inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, worykonazol czy inhibitory proteazy HIV (np. lopinawir/rytonawir), mogą zwiększać stężenie midazolamu w osoczu nawet 5-krotnie i wydłużać okres półtrwania do 3 razy, co znacząco podnosi ryzyko przedłużonej sedacji i depresji oddechowej. W przypadku induktorów CYP3A4, takich jak ryfampicyna czy karbamazepina, dochodzi do znacznego obniżenia stężenia midazolamu (do 90% po podaniu doustnym) i skrócenia okresu półtrwania, co może skutkować niepowodzeniem terapii. Zaleca się ścisłe monitorowanie parametrów życiowych i efektów klinicznych, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów lub induktorów CYP3A4, a także unikanie doustnego podawania midazolamu z inhibitorami proteazy HIV ze względu na ryzyko toksyczności.
antagonista receptora histaminowego, antybiotyk makrolidowy, aprepitant, atorwastatyna, barbiturat, benzodiazepina, biodostępność leku, bloker kanału wapniowego, depresja oddechowa, diltiazem, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, erytromycyna, etomidat, flukonazol, indukcja CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP3A4, karbamazepina, ketamina, ketokonazol, klarytromycyna, klirens ogólnoustrojowy, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek przeciwpsychotyczny, lopinawir, metabolit midazolamu, midazolam, minimalne stężenie pęcherzykowe, nefazodon, okres półtrwania, pochodna opiatów, posakonazol, propofol, roksytromycyna, ryfampicyna, sakwinawir, werapamil, worykonazol, wziewny lek znieczulający, α-hydroksymidazolam
Leksykon substancji czynnych
Dziurawiec zwyczajny – Właściwości farmakokinetyczne

Dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum L.) jest składnikiem preparatów leczniczych takich jak Krople Żołądkowe Forte (nalewka 1:4,47, etanol 70%, 25 g/100 g), Krople Żołądkowe T (nalewka 1:5, etanol 70%, 25 g/100 g) oraz Traumeel S (rozcieńczenie homeopatyczne D6, 0,09 g/100 g). Pomimo szerokiego zastosowania, brak jest szczegółowych badań farmakokinetycznych dotyczących wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu, eliminacji, biodostępności oraz okresu półtrwania składników aktywnych dziurawca w tych preparatach. Producenci jednoznacznie wskazują na brak danych farmakokinetycznych w charakterystykach produktów leczniczych.
badanie farmakokinetyczne, biodostępność, dystrybucja składników aktywnych, dziurawiec zwyczajny, eliminacja substancji czynnej, korzeń kozłka, liść mięty pieprzowej, metabolizm związków, nalewka, nalewka gorzka, okres półtrwania, preparat leczniczy, preparat ziołowy, rozcieńczenie homeopatyczne, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, wchłanianie substancji czynnej, właściwość farmakokinetyczna, ziele dziurawca
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Venlafaxine Teva

Stosowanie wenlafaksyny wymaga szczegółowej oceny korzyści i ryzyka, ze względu na potencjalne poważne działania niepożądane, w tym ryzyko samobójstw, zespołu serotoninowego oraz zaburzeń rytmu serca. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z historią zachowań samobójczych, młodych poniżej 25 roku życia oraz osoby z chorobami współistniejącymi, takimi jak nadciśnienie tętnicze, choroby serca czy jaskra z wąskim kątem przesączania. Zaleca się regularne monitorowanie ciśnienia tętniczego, szczególnie że wenlafaksyna może powodować wzrost ciśnienia tętniczego, a także kontrolę stężenia cholesterolu w surowicy, gdyż u 5,3% pacjentów leczonych przez co najmniej 3 miesiące odnotowano jego istotny wzrost. W trakcie terapii należy unikać spożywania alkoholu oraz stosowania leków serotoninergicznych, aby zminimalizować ryzyko zespołu serotoninowego, który może objawiać się m.in. pobudzeniem, hipertermią, tachykardią i zaburzeniami neuromięśniowymi.
akatyzja, chromatografia gazowa, częstoskurcz komorowy, dziurawiec zwyczajny, hipomania, hiponatremia, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, inhibitor zwrotnego wychwytu noradrenaliny i serotoniny, jaskra z wąskim kątem przesączania, jaskra z zamkniętym kątem, lek przeciwdepresyjny trójpierścieniowy, mania, nadciśnienie tętnicze, niedobór sacharazy-izomaltazy, niepokój psychoruchowy, nietolerancja fruktozy, pochodna amfetaminy, spektrometria masowa, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół odstawienny, zespół serotoninowy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Interakcje leku – Klimedix 2 mg + 1 mg

Produkt leczniczy Klimedix, zawierający drospirenon (3 mg/dobę) i estradiol (1,5 mg/dobę), wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, głównie związane z metabolizmem przez enzymy cytochromu P450, zwłaszcza CYP3A4. Induktory enzymów, takie jak leki przeciwdrgawkowe (barbiturany, fenytoina, karbamazepina), leki przeciwzakaźne (ryfampicyna, efawirenz) oraz preparaty ziołowe zawierające dziurawiec zwyczajny, mogą znacząco obniżać stężenia estrogenów i progestagenów, prowadząc do osłabienia ich działania terapeutycznego i zaburzeń profilu krwawień. Z kolei silne i umiarkowane inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, flukonazol, makrolidy (klarytromycyna, erytromycyna), blokery kanału wapniowego (werapamil, diltiazem) oraz sok grejpfrutowy, mogą zwiększać stężenia hormonów, co w badaniu z ketokonazolem skutkowało 2,3-krotnym wzrostem AUC drospirenonu i 1,39-krotnym wzrostem AUC estronu, potencjalnie nasilając działania niepożądane. Szczególną uwagę należy zwrócić na leki stosowane w terapii HIV/HCV, które mogą zmieniać stężenia hormonów w sposób klinicznie istotny, wymagając indywidualnej oceny interakcji.
antagonista mineralokortykosteroidów, antybiotyk makrolidowy, barbituran, bloker kanału wapniowego, cytochrom P-450, diltiazem, drospirenon, działanie hipotensyjne, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzym metabolizujący lek, erytromycyna, estradiol, felbamat, fenytoina, flukonazol, globulina wiążąca hormony płciowe, gryzeofulwina, hormon płciowy, hormonalna terapia zastępcza, indukcja enzymów wątrobowych, inhibitor ACE, inhibitor CYP3A4, inhibitor enzymatyczny, inhibitor HCV, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, krwawienie z macicy, krzepnięcie i fibrynoliza, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwgrzybiczny z grupy azoli, lek przeciwzakaźny, metabolizm węglowodanów, nadciśnienie, nadciśnienie tętnicze, newirapina, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, okskarbazepina, prymidon, ryfabutyna, ryfampicyna, steroid płciowy, topiramat, werapamil, worykonazol, zaburzenie funkcji wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Novynette 0,02 mg + 0,15 mg

Złożone doustne środki antykoncepcyjne zawierające 0,02 mg etynyloestradiolu i 0,15 mg dezogestrelu, takie jak Novynette, wykazują liczne interakcje farmakokinetyczne, które mogą wpływać na skuteczność antykoncepcyjną oraz metabolizm innych leków. Induktory enzymów CYP450, w tym leki przeciwpadaczkowe (fenytoina, fenobarbital, karbamazepina, oksykarbamazepina, topiramat, felbamat), ryfampicyna, ryfabutyna, oraz niektóre leki przeciwwirusowe (np. efawirenz, newirapina, rytonawir) mogą obniżać stężenia hormonów, co wymaga stosowania dodatkowych mechanicznych metod antykoncepcji przez cały okres terapii i 28 dni po jej zakończeniu. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w terapii HCV (ombitaswir/parytaprewir/rytonawir z dazabuwirem, glekaprewir/pibrentaswir, sofosbuwir/welpataswir/woksylaprewir), które mogą powodować ponad pięciokrotne wzrosty aktywności aminotransferaz (AlAT), co wymusza stosowanie alternatywnych metod antykoncepcji i odroczenie ponownego stosowania Novynette o minimum 2 tygodnie po zakończeniu terapii.
aminotransferaza, antykoncepcja progestagenowa, bloker kanału wapniowego, dezogestrel, dziurawiec zwyczajny, enzym CYP450, etynyloestradiol, fibrynoliza, glekaprewir, globulina wiążąca kortykosteroidy, indukcja enzymatyczna, induktor enzymu, inhibitor CYP3A4, inhibitor enzymu, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwwirusowy, niedoczynność tarczycy, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, Novynette, ombitaswir, sofosbuwir, wirusowe zapalenie wątroby typu C, złożony doustny środek antykoncepcyjny
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Darunavir Synoptis 300 mg

Darunavir Synoptis jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na darunawir lub substancje pomocnicze, w tym laktozę jednowodną, glikol propylenowy (E1520) oraz barwnik żółcień pomarańczowa FCF (E110) w tabletkach 300 mg i 600 mg. Nie zaleca się stosowania u chorych z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby (klasa C wg Child-Pugh) ze względu na ryzyko kumulacji leku i nasilenia działań niepożądanych. Przeciwwskazaniem jest także jednoczesne podawanie ryfampicyny, która jako silny induktor CYP3A obniża stężenie darunawiru, oraz preparatów zawierających lopinawir i rytonawir, a także produktów ziołowych z dziurawcem zwyczajnym (Hypericum perforatum), które mogą prowadzić do utraty skuteczności terapeutycznej darunawiru.
alfuzosyna, alkaloidy sporyszu, amiodaron, arytmia komorowa, astemizol, awanafil, beprydyl, chinidyna, cyzapryd, dabigatran, dapoksetyna, darunawir, dławica piersiowa, domperidon, dronedaron, działanie niepożądane, dziurawiec zwyczajny, elbaswir, induktor CYP3A, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A, interakcje farmakodynamiczne, interakcje farmakokinetyczne, iwabradyna, klasyfikacja Child-Pugh, kolchicyna, kwetiapina, łagodny rozrost gruczołu krokowego, lomitapid, lopinawir, lowastatyna, lurazydon, midazolam, nadwrażliwość, naloksegol, niedociśnienie ortostatyczne, pimozyd, rabdomioliza, ranolazyna, ryfampicyna, rytonawir, sertindol, syldenafil, symwastatyna, terfenadyna, tętnicze nadciśnienie płucne, tikagrelor, triazolam, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia rytmu serca
Leksykon leków
Interakcje leku – Wasedoc 110 mg

Dabigatran eteksylan, substancja czynna leku Wasedoc, jest substratem P-glikoproteiny (P-gp) i podlega licznym interakcjom farmakokinetycznym, które mogą znacząco wpływać na jego stężenie osoczowe oraz bezpieczeństwo stosowania. Silne inhibitory P-gp, takie jak ketokonazol, dronedaron, itrakonazol, cyklosporyna oraz skojarzenie glekaprewiru z pibrentaswirem, powodują wzrost AUC dabigatranu o 2,1-2,53 razy i Cmax o 1,9-2,49 razy, co jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania ze względu na ryzyko krwawień. Werapamil, amiodaron, chinidyna i tikagrelor również zwiększają ekspozycję na dabigatran (np. werapamil podany na godzinę przed dabigatranem zwiększa Cmax o 2,8 razy i AUC o 2,5 razy), co wymaga ostrożności i ewentualnej modyfikacji dawki. Induktory P-gp, takie jak ryfampicyna (600 mg/dobę przez 7 dni), zmniejszają stężenie dabigatranu o około 65%, co może obniżać skuteczność terapeutyczną i jest wskazaniem do unikania jednoczesnego stosowania. Dabigatran nie jest metabolizowany przez układ cytochromu P450, co ogranicza ryzyko interakcji przez ten mechanizm.
ablacja cewnikowa, amiodaron, antagonista receptora GPIIb/IIIa, antagonista witaminy K, chinidyna, cyklosporyna, cytochrom P450, dabigatran eteksylan, dekstran, desyrudyna, doustny antykoagulant, dronedaron, dziurawiec zwyczajny, fenytoina, fondaparynuks, glekaprewir z pibrentaswirem, heparyna drobnocząsteczkowa, heparyna niefrakcjonowana, induktor P-glikoproteiny, inhibitor P-glikoproteiny, inhibitor pompy protonowej, inhibitor wychwytu zwrotnego noradrenaliny, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klopidogrel, krwawienie, kwas acetylosalicylowy, lek trombolityczny, migotanie przedsionków, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, P-glikoproteina, pantoprazol, pozakonazol, prasugrel, ranitydyna, ryfampicyna, rywaroksaban, sulfinpirazon, takrolimus, tikagrelor, tyklopidyna, werapamil
Leksykon leków
Interakcje leku – Lafactin 150 mg

Wenlafaksyna, substancja czynna leku Lafactin, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie wenlafaksyny z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO), w tym nieodwracalnymi nieselektywnymi IMAO (przeciwwskazane, wymagana przerwa 14 dni po IMAO przed wenlafaksyną i 7 dni odwrotnie), odwracalnymi selektywnymi inhibitorami MAO-A (np. moklobemid, przeciwwskazane) oraz odwracalnymi nieselektywnymi inhibitorami MAO (np. linezolid, przeciwwskazane). Niezachowanie tych zaleceń może prowadzić do zespołu serotoninowego, objawiającego się m.in. drżeniami mięśni, hipertermią, drgawkami, a nawet zgonem. Ponadto, wenlafaksyna w połączeniu z innymi lekami serotoninergicznymi (SSRI, SNRI, tryptany, opioidy takie jak fentanyl, tramadol, buprenorfina, dekstrometorfan) zwiększa ryzyko zespołu serotoninowego, co wymaga ścisłego monitorowania pacjenta, zwłaszcza na początku terapii i przy zwiększaniu dawek. Zaleca się również unikanie jednoczesnego stosowania wenlafaksyny z prekursorami serotoniny (np. tryptofan) oraz spożywania alkoholu ze względu na ryzyko nasilenia działania sedatywnego, zaburzeń koordynacji i pogorszenia stanu psychicznego.
alprazolam, amiodaron, atazanawir, błękit metylenowy, buprenorfina, chinidyna, cytochrom P450, dekstrometorfan, diazepam, dofetylid, doustny środek antykoncepcyjny, dziurawiec zwyczajny, erytromycyna, fentanyl, haloperydol, imipramina, indynawir, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, kofeina, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwpsychotyczny, linezolid, metadon, metoprolol, moklobemid, moksyfloksacyna, nadciśnienie tętnicze, nelfinawir, pentazocyna, petydyna, posakonazol, rysperydon, rytonawir, sakwinawir, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, sotalol, tapentadol, telitromycyna, tiorydazyna, tolbutamid, torsade de pointes, tramadol, tryptan, tryptofan, wenlafaksyna, worykonazol, wydłużenie odstępu QT, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Interakcje leku – Naraya Plus 0,02 mg + 3 mg

Preparat Naraya Plus, zawierający 0,02 mg etynyloestradiolu i 3 mg drospirenonu, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą wpływać na skuteczność antykoncepcyjną oraz bezpieczeństwo terapii. Szczególnie istotne są interakcje z lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w terapii HCV (ombitaswir/parytaprewir/rytonawir, dasabuwir ± rybawiryna), które zwiększają ryzyko wzrostu aktywności AlAT, co wymaga zmiany metody antykoncepcji na progestagenową lub niehormonalną na czas terapii oraz 2 tygodnie po jej zakończeniu. Induktory enzymów mikrosomalnych (np. barbiturany, karbamazepina, ryfampicyna) zwiększają klirens hormonów płciowych, co może skutkować krwawieniami śródcyklicznymi i obniżeniem skuteczności antykoncepcyjnej; w trakcie i przez 28 dni po terapii induktorami zaleca się stosowanie dodatkowej metody antykoncepcji, a w przypadku długotrwałego leczenia – wybór metody niehormonalnej. Ponadto, inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol) mogą zwiększać stężenia drospirenonu (2,7-krotnie) i etynyloestradiolu (1,4-krotnie), co wymaga monitorowania działań niepożądanych.
aminotransferaza alaninowa, antagonista aldosteronu, barbituran, cyklosporyna, doustny środek antykoncepcyjny, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzymy mikrosomalne wątroby, eplerenon, etorykoksyb, etynyloestradiol i drospirenon, felbamat, fenytoina, gryzeofulwina, hiperkaliemia, hormony płciowe, induktor enzymatyczny, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, karbamazepina, ketokonazol, krwawienie śródcykliczne, lamotrygina, lek moczopędny oszczędzający potas, metabolizm wątrobowy, newirapina, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, okskarbazepina, ombitaswir parytaprewir rytonawir, progestagen, prymidon, ryfampicyna, rytonawir, spironolakton, tiklopidyna, tizanidyna, topiramat, triamteren, wirusowe zapalenie wątroby typu C
Leksykon leków
Interakcje leku – Asentra 100 mg

Sertralina, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wykazuje liczne interakcje farmakologiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie sertraliny z inhibitorami monoaminooksydazy (MAO), w tym nieodwracalnymi (np. selegilina), odwracalnym selektywnym inhibitorem MAO-A (moklobemid) oraz odwracalnym nieselektywnym inhibitorem MAO (linezolid), ze względu na ryzyko rozwoju zagrażającego życiu zespołu serotoninowego. Ponadto, łączenie sertraliny z pimozydem jest zabronione z powodu wzrostu stężenia pimozydu o około 35% i ryzyka zaburzeń rytmu serca. Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu leków serotoninergicznych (np. fentanyl, tryptany, inne SSRI, opioidy), leków wydłużających odstęp QT oraz litu, który może nasilać drżenia mimo braku zmian farmakokinetycznych. Monitorowanie jest również wskazane podczas terapii sertraliną i warfaryną (wydłużenie czasu protrombinowego), fenytoiną (możliwe zmniejszenie stężenia sertraliny i konieczność dostosowania dawki) oraz lekami wpływającymi na czynność płytek krwi (NLPZ, ASA, tyklopidyna) ze względu na zwiększone ryzyko krwawień.
aprepitant, arytmia komorowa, atenolol, badanie EKG, buprenorfina, cholinoesteraza osoczowa, cymetydyna, CYP 1A2, CYP 2C19, CYP 2C9, CYP 3A4, cytochrom P450, czas protrombinowy, czynność płytek krwi, dezypramina, digoksyna, diltiazem, drżenie mięśniowe, dysfagia, działanie sedatywne, dziurawiec zwyczajny, erytromycyna, fenobarbital, fentanyl, fenytoina, flekainid, flukonazol, fluoksetyna, fluwoksamina, haloperydol, hipertermia, indeks terapeutyczny, inhibitor MAO, inhibitor MAO-A, inhibitor proteazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, itrakonazol, izoenzym CYP 2D6, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, kwas acetylosalicylowy, lanzoprazol, lek przeciwarytmiczny klasy 1C, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpsychotyczny, lek serotoninergiczny, linezolid, metamizol, mioklonia, miwakurium, moklobemid, nefazodon, nieodwracalny inhibitor MAO, NLPZ, omeprazol, opioid, pantoprazol, pimozyd, pozakonazol, propafenon, rabeprazol, receptor beta-adrenergiczny, ryfampicyna, selegilina, sumatryptan, telitromycyna, torsade de pointes, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tryptany, tyklopidyna, warfaryna, wartość INR, werapamil, worykonazol, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rytmu serca, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny, znieczulenie ogólne
Leksykon substancji czynnych
Metadon – Interakcje

Metadon wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne o istotnym znaczeniu klinicznym, wynikające głównie z jego metabolizmu przez izoenzym CYP3A4 oraz transportu przez glikoproteinę P. Induktory CYP3A4 (np. barbiturany, karbamazepina, efawirenz) mogą obniżać stężenie metadonu w osoczu nawet o 48-57% (np. efawirenz 600 mg/dobę), prowadząc do objawów abstynencji opioidowej i konieczności zwiększenia dawki. Z kolei inhibitory CYP3A4 (np. klarytromycyna, flukonazol, fluwoksamina) zwiększają stężenie metadonu, co wiąże się z ryzykiem przedawkowania. Hamowanie glikoproteiny P przez chinidynę, werapamil czy cyklosporynę również podnosi poziom metadonu w surowicy. Metamizol, indukując CYP3A4 i CYP2B6, obniża stężenie metadonu, co wymaga monitorowania i ewentualnej korekty dawki. Ponadto kannabidiol może zwiększać stężenie metadonu w osoczu, co wymaga uważnej obserwacji pacjenta.
arytmia serca, bariera krew-mózg, biodostępność, cytochrom P450, depresja oddechowa, depresja OUN, działanie hipotensyjne, dziurawiec zwyczajny, glikoproteina p, indukcja enzymatyczna, inhibitory MAO, izoenzym CYP3A4, klirens leku, metabolizm wątrobowy, niedrożność porażenna jelit, retencja CO₂, SNRI, SSRI, TCA, terapia antyretrowirusowa, tolerancja lekowa, torsade de pointes, uzależnienie fizyczne, wydłużenie odstępu QT, zespół serotoninowy, zwieracz Oddiego
Leksykon leków
Interakcje leku – Oziclide MR 60 mg

Gliklazyd, zawarty w preparacie Oziclide MR, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą znacząco wpływać na jego działanie hipoglikemizujące. Szczególnie istotne jest unikanie jednoczesnego stosowania mikonazolu (również w formie żelu do jamy ustnej), ze względu na ryzyko ciężkiej hipoglikemii, a nawet śpiączki hipoglikemicznej. Fenylbutazon oraz alkohol etylowy również nasilają efekt hipoglikemizujący gliklazydu poprzez mechanizmy takie jak rozerwanie połączeń z białkami osocza, zmniejszenie wydalania leku oraz blokowanie reakcji kompensacyjnych organizmu. W przypadku konieczności stosowania tych substancji, zaleca się ścisłe monitorowanie glikemii i dostosowanie dawki gliklazydu. Ponadto, inne leki przeciwcukrzycowe (insulina, metformina, akarboza, tiazolidynediony, inhibitory DPP-IV, agoniści GLP-1) mogą sumować efekt hipoglikemizujący, co wymaga ostrożności i regularnej kontroli poziomu glukozy.
agonista receptora GLP-1, akarboza, białko osocza, biodostępność, chlorpromazyna, danazol, dysglikemia, działanie hipoglikemizujące, dziurawiec zwyczajny, fenylbutazon, flukonazol, fluorochinolon, gliklazyd, glikogenoliza, glikokortykosteroid, glukoneogeneza, glukoneogeneza wątrobowa, hiperglikemia, hipoglikemia, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor MAO, inhibitor peptydazy dipeptydylowej IV, insulinoterapia, klarytromycyna, kwasica ketonowa, lek blokujący receptor adrenergiczny, lek blokujący receptor H2, lek przeciwzakrzepowy, metabolizm wątrobowy, metformina, mikonazol, niesteroidowy lek przeciwzapalny, Oziclide MR, pochodna sulfonylomocznika, rytodryna, salbutamol, śpiączka hipoglikemiczna, stężenie glukozy we krwi, sulfonamid, terbutalina, tetrakozaktyd, tiazolidynedion, warfaryna
Leksykon leków
Interakcje leku – Oxyduo 5 mg + 2,5 mg

Produkt leczniczy Oxyduo, zawierający oksykodon i nalokson, wykazuje liczne istotne klinicznie interakcje farmakologiczne, które mogą wpływać na bezpieczeństwo i skuteczność terapii. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie Oxyduo z lekami o działaniu depresyjnym na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), takimi jak inne opioidy, gabapentynoidy, benzodiazepiny, leki przeciwdepresyjne, przeciwpsychotyczne, przeciwhistaminowe oraz przeciwwymiotne, co zwiększa ryzyko depresji oddechowej, sedacji, a nawet śpiączki. Ponadto, stosowanie Oxyduo u pacjentów przyjmujących inhibitory monoaminooksydazy (MAOI) lub leki serotoninergiczne (SSRI, SNRI) wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko przełomu serotoninowego i nadciśnieniowego. Alkohol znacząco nasila depresyjne działanie Oxyduo na OUN, zwiększając ryzyko ciężkiej sedacji i depresji oddechowej, dlatego jego spożycie podczas terapii jest bezwzględnie przeciwwskazane. Współistniejące stosowanie leków przeciwzakrzepowych z grupy pochodnych kumaryny (np. warfaryna) może powodować istotne zmiany INR, wymagające częstszego monitorowania i dostosowania dawki.
antybiotyk makrolidowy, azolowy lek przeciwgrzybiczny, benzodiazepina, cytochrom P450, depresja oddechowa, dziurawiec zwyczajny, fenytoina, gabapentynoidy, hiperrefleksja, hipertermia, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor proteazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, karbamazepina, ketokonazol, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwzakrzepowy, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, nalokson, objaw odstawienny, oksykodon, opioid, ośrodkowy układ nerwowy, pochodna kumaryny, powikłanie krwotoczne, pregabalina, ryfampicyna, sedacja, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, toksyczność serotoninowa, warfaryna, zespół serotoninowy
Leksykon substancji czynnych
Krwawnik – Interakcje

Krwawnik (Achillea millefolium) jest składnikiem wielu preparatów złożonych, takich jak Apetiherb, Hepatosan fix, Nefrobonisol i Nervosan fix, które wykazują potencjalne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z innymi lekami. Szczególnie istotne są interakcje preparatów zawierających krwawnik i ziele dziurawca (np. Hepatosan fix) z lekami przeciwcukrzycowymi, przeciwwirusowymi, doustnymi środkami antykoncepcyjnymi, cyklosporyną, warfaryną, teofiliną, digoksyną oraz selektywnymi inhibitorami zwrotnego wychwytu serotoniny (SSRI), które mogą prowadzić do osłabienia działania tych leków lub ryzyka zespołu serotoninowego. Długotrwałe stosowanie preparatów z krwawnikiem, zwłaszcza Nefrobonisol, może powodować nadmierną utratę jonów potasowych, co nasila działanie glikozydów kardenolidowych i leków przeciwarytmicznych, wymagając monitorowania stężenia potasu i ewentualnej suplementacji. Preparaty zawierające garbniki (np. Hepatosan fix) mogą tworzyć nieabsorbowalne kompleksy z preparatami żelaza, dlatego zaleca się zachowanie co najmniej dwugodzinnego odstępu czasowego między ich podawaniem.
antykoncepcja doustna, cyklosporyna, digoksyna, dziurawiec zwyczajny, farmakoterapia, garbniki, glikozydy kardenolidowe, inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, jony potasowe, karczoch zwyczajny, korzeń kozłka, krwawnik pospolity, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwwirusowy, melisa lekarska, metabolizm wątrobowy, mięta pieprzowa, mniszek lekarski, ośrodkowy układ nerwowy, potas we krwi, preparat leczniczy, preparat żelaza, rumianek pospolity, serotonina, teofilina, warfaryna, zespół serotoninowy, ziele krwawnika
Leksykon substancji czynnych
Dziurawiec – Właściwości farmakokinetyczne

Dziurawiec (Hypericum perforatum L.) jest składnikiem aktywnym w preparatach leczniczych takich jak Hepatosan fix (zioła do zaparzania, 0,2 g ziela na saszetkę 2,0 g) oraz Krople żołądkowe Aflofarm (intraktum z dziurawca w DER 1:1 z etanolem 96% V/V, 25 g na 100 g produktu). Pomimo szerokiego zastosowania klinicznego, dostępne dane dotyczące farmakokinetyki dziurawca i preparatów go zawierających są bardzo ograniczone. Producenci jednoznacznie wskazują na brak szczegółowych informacji dotyczących biodostępności, dystrybucji, metabolizmu i eliminacji składników aktywnych po podaniu tych produktów. Różnice w postaci farmaceutycznej (napar z ziół vs. krople zawierające 65-72% etanolu V/V) mogą wpływać na rozpuszczalność i wchłanianie substancji, jednak brak jest badań potwierdzających te zależności.
badanie kliniczne, biodostępność, charakterystyka produktu leczniczego, drogi eliminacji, dystrybucja tkankowa, dziurawiec zwyczajny, ekstrakcja etanolem, farmakokinetyka, hepatosan fix, interakcja lekowa, intraktum z dziurawca, krople żołądkowe, metabolizm wątrobowy, parametry farmakokinetyczne, postać farmaceutyczna, praktyka kliniczna, preparat leczniczy, rozpuszczalność substancji aktywnych, substancja aktywna, wchłanianie leku, zaburzenie funkcji nerek, zaburzenie funkcji wątroby, ziele dziurawca
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Diagen

Leczenie gliklazydem w postaci produktu Diagen (60 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu) wymaga szczególnej uwagi ze względu na ryzyko hipoglikemii, zwłaszcza w sytuacjach takich jak nieregularne spożywanie posiłków, diety niskokaloryczne, intensywny wysiłek fizyczny, spożycie alkoholu oraz terapia skojarzona z innymi lekami przeciwcukrzycowymi. Hipoglikemia może być ciężka i wymagać hospitalizacji oraz podawania glukozy. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z niewydolnością nerek i wątroby, u osób starszych, niedożywionych, z zaburzeniami endokrynologicznymi oraz przy jednoczesnym stosowaniu fluorochinolonów, które mogą powodować zarówno hipoglikemię, jak i hiperglikemię. Monitorowanie glikemii, w tym regularne oznaczanie HbA1c i glukozy na czczo, oraz edukacja pacjenta w zakresie rozpoznawania i postępowania w przypadku hipoglikemii są kluczowe dla bezpieczeństwa terapii.
ciężka hipoglikemia, Diagen, dieta niskokaloryczna, dysfagia, dziurawiec zwyczajny, farmakodynamika, farmakokinetyka, fluorochinolony, G6PD, gliklazyd, glukoneogeneza, glukoza na czczo, gorączka, HbA1c, hemoglobina glikozylowana, hipoglikemia, insulinoterapia, kanał potasowy, komórki beta trzustki, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niedoczynność przysadki, niedokrwistość hemolityczna, niedożywienie, niewydolność nadnerczy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, pochodna sulfonylomocznika, porfiria, przedawkowanie leku, samokontrola glikemii, spożycie alkoholu, terapia skojarzona, wtórne niepowodzenie terapeutyczne, wysiłek fizyczny, zaburzenia tarczycy, zaburzenie funkcji nerek
Leksykon substancji czynnych
Rasagilina – Przeciwwskazania stosowania

Rasagilina, selektywny inhibitor MAO-B, jest skutecznym lekiem w terapii choroby Parkinsona, jednak jej stosowanie wymaga ścisłego przestrzegania przeciwwskazań. Podstawowym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na rasagilinę lub substancje pomocnicze zawarte w preparatach takich jak Asanix PPH, Ralago, Rasagilina Synthon, Rasagiline Accord i Rasagiline Vipharm. Ponadto, bezwzględnie przeciwwskazane jest łączenie rasagiliny z innymi inhibitorami MAO (zarówno syntetycznymi, jak i roślinnymi, np. dziurawcem zwyczajnym) oraz z petydyną, ze względu na ryzyko przełomu nadciśnieniowego i zespołu serotoninowego. Zaleca się zachowanie co najmniej 14-dniowego okresu washout między zakończeniem terapii rasagiliną a rozpoczęciem leczenia innymi inhibitorami MAO lub petydyną, aby uniknąć kumulacji działania farmakologicznego i poważnych interakcji.
choroba Parkinsona, dziurawiec zwyczajny, farmakokinetyka leku, farmakoterapia, inhibitor MAO, inhibitor MAO-B, inhibitor selektywny, metabolizm leku, nadwrażliwość, okres wypłukiwania, petydyna, przełom nadciśnieniowy, rasagilina, substancja czynna, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia czynności wątroby, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Systen Conti 3,2 mg + 11,2 mg

Produkt leczniczy Systen Conti, zawierający 3,2 mg estradiolu i 11,2 mg noretysteronu octanu w systemie transdermalnym, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne związane z indukcją enzymów cytochromu P450. Substancje takie jak barbiturany, hydantoina, karbamazepina, ryfampicyna, ryfabutyna, bozentan, newirapina, efawirenz oraz inhibitory proteazy (rytonawir, telaprewir, nelfinawir) mogą zwiększać metabolizm estrogenów i progestagenów, prowadząc do obniżenia ich stężenia i osłabienia efektu terapeutycznego, co wiąże się z ryzykiem nieplanowanych krwawień. Szczególną uwagę należy zwrócić na preparaty ziołowe zawierające dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum), które również indukują enzymy P450 i mogą zmniejszać skuteczność terapii. W przypadku podawania przezskórnego efekt indukcji enzymatycznej może być mniej nasilony niż przy podaniu doustnym, jednak nadal wymaga monitorowania.
AlAT, barbiturany, cytochrom P450, dziurawiec zwyczajny, efekt pierwszego przejścia, estradiol, glukuronidacja, hiperplazja endometrium, hormonalna terapia zastępcza, hormony steroidowe, inhibitory odwrotnej transkryptazy, inhibitory proteazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, lamotrygina, leki przeciwgruźlicze, leki przeciwpadaczkowe, metabolizm węglowodanów, nadciśnienie płucne, napad padaczkowy, noretysteronu octan, ombitaswir, profil lipidowy, ryfampicyna, system transdermalny, test tolerancji glukozy, zakażenie HCV
Leksykon leków
Interakcje leku – Aderolio 0,5 mg

Ewerolimus, aktywny składnik produktu Aderolio, jest metabolizowany głównie przez enzym CYP3A4 w wątrobie oraz częściowo w ścianie jelita, a także jest substratem glikoproteiny P (P-gp). Interakcje farmakokinetyczne z lekami wpływającymi na CYP3A4 i P-gp mogą znacząco zmieniać stężenia ewerolimusu we krwi, co wymaga szczególnej ostrożności. Silne inhibitory CYP3A4/P-gp, takie jak ketokonazol, mogą zwiększać AUC ewerolimusu nawet 15,3-krotnie i Cmax 4,1-krotnie, co zwykle wyklucza ich jednoczesne stosowanie, chyba że korzyści przewyższają ryzyko. Umiarkowane inhibitory, np. erytromycyna, imatynib czy werapamil, powodują wzrost AUC o 3,5-4,4 razy i Cmax o 2-2,3 razy, co wymaga monitorowania minimalnych stężeń ewerolimusu i ewentualnej modyfikacji dawki. Induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna, obniżają AUC o 63% i Cmax o 58%, co również stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Zaleca się monitorowanie stężeń ewerolimusu podczas terapii lekami modyfikującymi jego metabolizm oraz po ich odstawieniu.
atorwastatyna, biodostępność, cyklosporyna, CYP3A4, dziurawiec zwyczajny, erytromycyna, farmakokinetyka, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, glikoproteina p, hepatotoksyczność, imatynib, immunosupresja, indeks terapeutyczny, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, itrakonazol, kannabidiol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, metabolizm leku, midazolam, oktreotyd, prawastatyna, rabdomioliza, reduktaza HMG-CoA, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, statyna, stężenie leku, substrat CYP3A4, szczepionka żywa, telitromycyna, werapamil, worykonazol
Leksykon leków
Interakcje leku – Seroxat 20 mg

Paroksetyna, jako silny inhibitor CYP2D6 i selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wykazuje liczne interakcje farmakologiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie z inhibitorami MAO, co jest bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na ryzyko ciężkiego zespołu serotoninowego. Ponadto, paroksetyna znacząco zwiększa stężenia leków metabolizowanych przez CYP2D6, takich jak pimozyd (2,5-krotny wzrost stężenia przy dawce 60 mg paroksetyny) i tiorydazyna, co może prowadzić do wydłużenia odstępu QT i groźnych arytmii typu torsade de pointes. Wskazane jest unikanie kojarzenia paroksetyny z lekami serotoninergicznymi (np. tryptany, tramadol, linezolid, dziurawiec), fentanylem oraz tamoksyfenem, gdzie obserwuje się zmniejszenie stężenia aktywnego metabolitu tamoksyfenu (endoksyfenu) o 65-75%, co może obniżać skuteczność przeciwnowotworową terapii. W przypadku leków przeciwzakrzepowych, NLPZ i kwasu acetylosalicylowego, paroksetyna zwiększa ryzyko krwawień, co wymaga ścisłej kontroli klinicznej i ewentualnej modyfikacji dawkowania.
atomoksetyna, błękit metylenowy, buprenorfina, chlorek metylotioniny, cholinesteraza osoczowa, CYP2D6, cytochrom P450, dezypramina, doustny lek przeciwzakrzepowy, dziurawiec zwyczajny, endoksyfen, fenobarbital, fentanyl, fenytoina, flekainid, fozamprenawir, inhibitor COX-2, inhibitor monoaminooksydazy, karbamazepina, klomipramina, klozapina, kwas acetylosalicylowy, linezolid, lit, metoprolol, miwakurium, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, nortryptylina, objawy antycholinergiczne, odstęp QT, perfenazyna, petydyna, pimozyd, pochodna fenotiazyny, prawastatyna, procyklidyna, propafenon, ryfampicyna, rysperydon, rytonawir, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, suksametonium, tamoksyfen, tiorydazyna, torsade de pointes, tramadol, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tryptany, tryptofan, walproinian sodu, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Submena 100 mcg

Fentanyl, substancja czynna produktu leczniczego Submena, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Metabolizm fentanylu odbywa się głównie przez izoenzym CYP3A4, co powoduje, że inhibitory tego enzymu (np. erytromycyna, ketokonazol, rytonawir, sok grapefruitowy) zwiększają biodostępność fentanylu i ryzyko toksyczności, natomiast induktory CYP3A4 (np. ryfampina, karbamazepina, fenobarbital, ziele dziurawca) obniżają jego skuteczność. Bezwzględnie przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie z hydroksymaślanem sodu ze względu na nasilenie depresji ośrodkowego układu nerwowego (OUN). Ponadto, łączenie fentanylu z innymi lekami depresyjnymi na OUN (benzodiazepiny, opioidy, leki nasenne, gabapentynoidy) zwiększa ryzyko sedacji, depresji oddechowej i innych poważnych działań niepożądanych, co wymaga ograniczenia dawki i czasu terapii.
agonista opioidowy, antybiotyk makrolidowy, barbiturat, benzodiazepina, biodostępność, CYP3A4, cytochrom P450, depresja oddechowa, depresja OUN, dziurawiec zwyczajny, farmakokinetyka, gabapentynoidy, hydroksymaślan sodu, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor MAO, inhibitor proteazy, interakcja metaboliczna, klirens, lek anksjolityczny, lek nasenny, lek przeciwbólowy, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwgruźliczy, lek przeciwhistaminowy H1, lek przeciwpsychotyczny, lek serotoninergiczny, niedociśnienie, OUN, pochodna azolu, SNRI, SSRI, substancja aktywna, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Pixigan 150 mg

Bupropion, substancja aktywna produktu Pixigan, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie ważne jest unikanie jednoczesnego stosowania z inhibitorami monoaminooksydazy (MAO) ze względu na ryzyko ciężkich działań niepożądanych; zalecany odstęp czasowy to minimum 14 dni po nieodwracalnych i 24 godziny po odwracalnych inhibitorach MAO. Bupropion i jego metabolit hydroksybupropion silnie hamują enzym CYP2D6, co prowadzi do znacznego wzrostu stężeń leków metabolizowanych przez ten izoenzym (np. dezypramina, imipramina, rysperydon, metoprolol), z możliwym wzrostem Cmax i AUC od 2 do 5 razy. Wskazana jest ostrożność i ewentualna redukcja dawek leków o wąskim indeksie terapeutycznym. Ponadto, istnieje ryzyko zespołu serotoninowego przy łączeniu bupropionu z lekami serotoninergicznymi (SSRI, SNRI), a także zmniejszenie skuteczności tamoksyfenu z powodu hamowania jego aktywacji przez CYP2D6. Interakcje z digoksyną mogą prowadzić do zmniejszenia jej stężenia i zwiększonego klirensu nerkowego, co wymaga monitorowania po odstawieniu bupropionu.
aktywacja metaboliczna, amantadyna, benzodiazepina, beta-adrenolityk, cyklofosfamid, CYP2B6, CYP2D6, cytalopram, dezypramina, diazepam, digoksyna, działanie niepożądane, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, fenytoina, flekainid, hydroksybupropion, ifosfamid, imipramina, inhibitor CYP2B6, inhibitor MAO, inhibitor monoaminooksydazy, karbamazepina, klirens nerkowy, klopidogrel, lek antyretrowirusowy, lek przeciwarytmiczny klasy 1C, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpsychotyczny, lek serotoninergiczny, lewodopa, lopinawir, metoprolol, nadciśnienie, nieodwracalny inhibitor MAO, nikotynowy system transdermalny, odwracalny inhibitor MAO, orfenadryna, propafenon, rysperydon, rytonawir, SNRI, SSRI, substrat CYP2B6, tamoksyfen, tiorydazyna, tyklopidyna, walproinian, wąski indeks terapeutyczny, zatrucie digoksyną, zespół serotoninowy, ziele dziurawca zwyczajnego
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Symbella

Produkt leczniczy Symbella, zawierający 0,03 mg etynyloestradiolu i 2 mg chlormadynonu octanu, jest złożonym hormonalnym środkiem antykoncepcyjnym, którego stosowanie wiąże się ze zwiększonym ryzykiem poważnych powikłań zakrzepowo-zatorowych, takich jak żylna choroba zakrzepowo-zatorowa (ŻChZZ), zawał mięśnia sercowego oraz udar mózgu. Ryzyko ŻChZZ u kobiet niestosujących hormonalnej antykoncepcji wynosi około 2 na 10 000 rocznie, natomiast u stosujących niskodawkowe środki (<50 μg etynyloestradiolu) wzrasta do 6-12 na 10 000 rocznie. Szczególnie istotne jest unikanie stosowania u kobiet palących powyżej 35 roku życia oraz u pacjentek z dodatkowymi czynnikami ryzyka, takimi jak otyłość (BMI >30 kg/m²), długotrwałe unieruchomienie, choroby współistniejące (np. toczeń rumieniowaty układowy, nowotwory), czy dodatni wywiad rodzinny. Należy monitorować objawy zakrzepicy, takie jak jednostronny obrzęk kończyny, ból, zaczerwienienie, a także objawy zatorowości płucnej, w tym nagłe duszności, ból w klatce piersiowej i krwioplucie.
aminotransferaza alaninowa, choroba Leśniowskiego-Crohna, dyslipoproteinemia, dziurawiec zwyczajny, endometrioza, etynyloestradiol i chlormadynon, hiperhomocysteinemia, hipertrójglicerydemia, krwawienie śródcykliczne, krwawienie z odstawienia, migrena, napad naczyniowo-mózgowy, nietolerancja galaktozy, nowotwór wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostuda, pląsawica Sydenhama, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, przemijający napad niedokrwienny, rak piersi, rak szyjki macicy, stwardnienie rozsiane, tętnicze zaburzenia zakrzepowo-zatorowe, tężyczka, toczeń rumieniowaty układowy, udar mózgu, wirus brodawczaka ludzkiego, wirusowe zapalenie wątroby typu C, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenia nastroju, zakrzepica żył głębokich, zakrzepica żylna, zapalenie trzustki, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, złożony hormonalny środek antykoncepcyjny, żółtaczka zastoinowa, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Interakcje leku – Pantoprazol SUN 40 mg

Pantoprazol SUN 40 mg, jako inhibitor pompy protonowej, powoduje silne i długotrwałe hamowanie wydzielania kwasu solnego, co wpływa na farmakokinetykę leków zależnych od kwaśnego pH żołądka. Szczególnie istotne są interakcje z azolami przeciwgrzybiczymi (ketokonazol, itrakonazol, pozakonazol), erlotynibem oraz inhibitorami proteazy HIV (np. atazanawirem), gdzie dochodzi do zmniejszenia biodostępności tych leków. W przypadku inhibitorów proteazy HIV zaleca się unikanie jednoczesnego stosowania lub ograniczenie dawki pantoprazolu do 20 mg/dobę oraz ścisłe monitorowanie miana wirusa. Ponadto, pantoprazol może zwiększać ryzyko krwawień u pacjentów leczonych warfaryną lub fenprokumonem poprzez potencjalny wzrost INR i czasu protrombinowego, co wymaga regularnego monitorowania tych parametrów. W terapii dużymi dawkami metotreksatu (np. 300 mg) obserwowano wzrost stężenia metotreksatu w osoczu, co może nasilać działania niepożądane, dlatego rozważa się czasowe odstawienie pantoprazolu.
azol przeciwgrzybiczny, błona śluzowa żołądka, choroba wrzodowa, CYP2C19, CYP3A4, cytochrom P-450, czas protrombinowy, demetylacja, dziurawiec zwyczajny, glikoproteina p, induktor enzymatyczny, inhibitor CYP2C19, inhibitor kinazy tyrozynowej, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, krwawienie patologiczne, kwas solny, lek przeciwzakrzepowy, metabolizm wątrobowy, metotreksat, pH żołądka, refluks żołądkowo-przełykowy, utlenienie metaboliczne, wskaźnik INR, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie przełyku
Leksykon leków
Interakcje leku – Fervex ból i gorączka 500 mg

Paracetamol, substancja czynna leku Efferalgan 500 mg, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą wpływać na bezpieczeństwo terapii. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie paracetamolu z inhibitorami MAO ze względu na ryzyko stanu pobudzenia i hipertermii; zaleca się zachowanie 2-tygodniowego odstępu po zakończeniu terapii inhibitorami MAO. Leki indukujące enzymy wątrobowe, takie jak preparaty ziela dziurawca, leki przeciwpadaczkowe, barbiturany, ryfampicyna oraz fenytoina, zwiększają ryzyko hepatotoksyczności nawet przy standardowych dawkach paracetamolu. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami wątroby oraz u osób nadużywających alkoholu, gdyż alkohol nasila toksyczne działanie paracetamolu poprzez indukcję enzymów wątrobowych. W przypadku terapii skojarzonej z lekami przeciwzakrzepowymi z grupy kumaryny (np. warfaryna) konieczne jest częstsze monitorowanie INR, a przy jednoczesnym stosowaniu probenecydu rozważyć zmniejszenie dawki paracetamolu ze względu na zmniejszony klirens leku.
alkoholowa choroba wątroby, antykoagulant kumarynowy, barbituran, dziurawiec zwyczajny, fenytoina, flukloksacylina, hepatotoksyczność paracetamolu, inhibitor MAO, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoniazyd, kwas moczowy, kwasica metaboliczna, lek przeciwpadaczkowy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, probenecyd, ryfampicyna, salicylamid, stan pobudzenia, uszkodzenie wątroby, warfaryna, współczynnik INR, zaburzenie czynności nerek, zydowudyna