Interakcje leku
Oriven 225 mg

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Wenlafaksyna, substancja czynna produktu leczniczego Oriven, może wchodzić w liczne, istotne klinicznie interakcje z innymi lekami. Znajomość tych interakcji jest kluczowa dla bezpiecznego stosowania tego leku u pacjentów, zwłaszcza w przypadku politerapii.¹

Inhibitory monoaminooksydazy (IMAO)

Jednoczesne stosowanie wenlafaksyny z inhibitorami monoaminooksydazy wiąże się z wysokim ryzykiem wystąpienia poważnych działań niepożądanych, w tym zespołu serotoninowego. Należy przestrzegać następujących zasad:²

• Nieodwracalne nieselektywne IMAO: Jednoczesne stosowanie jest bezwzględnie przeciwwskazane. Rozpoczęcie terapii wenlafaksyną możliwe nie wcześniej niż 14 dni po zakończeniu leczenia IMAO. Natomiast terapię IMAO można rozpocząć nie wcześniej niż 7 dni po odstawieniu wenlafaksyny.³
• Odwracalne, selektywne inhibitory MAO-A (np. moklobemid): Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie wenlafaksyny z moklobemidem z uwagi na ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego. Po zakończeniu terapii moklobemidem, przerwa przed rozpoczęciem stosowania wenlafaksyny może być krótsza niż 14 dni. Stosowanie moklobemidu można rozpocząć po upływie minimum 7 dni od zakończenia leczenia wenlafaksyną.⁴
• Odwracalne, nieselektywne inhibitory MAO (np. linezolid): Antybiotyk linezolid, który jest słabym odwracalnym, nieselektywnym IMAO, nie powinien być podawany pacjentom leczonym wenlafaksyną.⁵

W przypadku nieprzestrzegania odpowiednich odstępów czasowych między stosowaniem IMAO i wenlafaksyny, opisywano ciężkie działania niepożądane, takie jak: drżenia mięśni, skurcze miokloniczne, obfite pocenie się, nudności, wymioty, nagłe zaczerwienienie twarzy, zawroty głowy, hipertermia przypominająca złośliwy zespół neuroleptyczny, drgawki, a nawet zgon.⁶

Zespół serotoninowy

Podczas leczenia wenlafaksyną istnieje ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego – stanu potencjalnie zagrażającego życiu, szczególnie gdy lek stosowany jest jednocześnie z innymi preparatami oddziałującymi na system serotoninergiczny, takimi jak:⁷

• Tryptany
• Inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI)
• Inhibitory wychwytu zwrotnego noradrenaliny i serotoniny (SNRI)
• Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne
• Amfetaminy
• Lit
• Sybutramina
• Ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum)
• Opioidy (np. buprenorfina, fentanyl i jego pochodne, tramadol, dekstrometorfan, tapentadol, petydyna, metadon, pentazocyna)
• Leki osłabiające metabolizm serotoniny (np. IMAO, błękit metylenowy)
• Prekursory serotoniny (np. suplementy tryptofanu)
• Leki przeciwpsychotyczne i inni antagoniści dopaminy⁸

W przypadkach gdy jednoczesne stosowanie wenlafaksyny z SSRI, SNRI lub agonistami receptora serotoninowego (tryptanami) jest klinicznie uzasadnione, zaleca się uważną obserwację pacjenta, szczególnie na początku leczenia oraz przy zwiększaniu dawek. Nie zaleca się jednoczesnego stosowania wenlafaksyny z prekursorami serotoniny, takimi jak suplementy tryptofanu.⁹

Interakcje z lekami wpływającymi na ośrodkowy układ nerwowy

Ryzyko stosowania wenlafaksyny w skojarzeniu z lekami oddziałującymi na ośrodkowy układ nerwowy (OUN) nie było systematycznie oceniane. Zaleca się zachowanie szczególnej ostrożności podczas jednoczesnego stosowania wenlafaksyny z innymi substancjami wpływającymi na OUN.¹⁰

Interakcje z lekami wydłużającymi odstęp QT

Jednoczesne stosowanie wenlafaksyny i leków wydłużających odstęp QT zwiększa ryzyko wystąpienia wydłużenia odstępu QT i/lub arytmii komorowych (np. torsade de pointes). Zaleca się unikanie jednoczesnego stosowania wenlafaksyny z:¹¹

• Lekami przeciwarytmicznymi klasy IA i III (np. chinidyna, amiodaron, sotalol, dofetylid)
• Niektórymi lekami przeciwpsychotycznymi (np. tiorydazyna)
• Niektórymi antybiotykami makrolidowymi (np. erytromycyna)
• Niektórymi lekami przeciwhistaminowymi
• Niektórymi antybiotykami z grupy chinolonów (np. moksyfloksacyna)¹²

Powyższa lista nie jest kompletna – należy zachować ostrożność także przy innych lekach znanych z wydłużania odstępu QT.¹³

Inne istotne interakcje farmakologiczne

Wpływ innych leków na wenlafaksynę

Ketokonazol i inne inhibitory CYP3A4: Badania wykazały, że ketokonazol (inhibitor CYP3A4) powoduje zwiększenie wartości AUC dla wenlafaksyny o 70% u osób o intensywnym metabolizmie CYP2D6 i o 21% u osób o powolnym metabolizmie. Wartości AUC dla O-demetylowenlafaksyny wzrosły odpowiednio o 33% i 23%. Jednoczesne stosowanie innych inhibitorów CYP3A4 (np. atazanawiru, klarytromycyny, indynawiru, itrakonazolu, worykonazolu, posakonazolu, ketokonazolu, nelfinawiru, rytonawiru, sakwinawiru, telitromycyny) z wenlafaksyną może zwiększać stężenie wenlafaksyny i jej aktywnego metabolitu w osoczu. Zaleca się zachowanie ostrożności podczas jednoczesnego stosowania inhibitorów CYP3A4 i wenlafaksyny.¹⁴

Wpływ wenlafaksyny na inne leki

• Lit: Jednoczesne stosowanie wenlafaksyny i litu może wywołać zespół serotoninowy.¹⁵
• Diazepam: Wenlafaksyna nie wpływa na farmakokinetykę diazepamu ani jego aktywnego metabolitu demetylodiazepamu. Diazepam wydaje się nie wpływać na farmakokinetykę wenlafaksyny i O-demetylowenlafaksyny. Brak danych o potencjalnych interakcjach z innymi benzodiazepinami.¹⁶
• Imipramina: Wenlafaksyna nie wpływa na farmakokinetykę imipraminy ani 2-hydroksyimipraminy, ale powoduje zależne od dawki zwiększenie AUC 2-hydroksydezypraminy 2,5 do 4,5 razy podczas podawania wenlafaksyny w dawce 75-150 mg/dobę. Imipramina nie wpływa na farmakokinetykę wenlafaksyny i O-demetylowenlafaksyny. Należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania tych leków.¹⁷
• Haloperydol: Badania wykazały, że wenlafaksyna zmniejsza całkowity doustny klirens haloperydolu o 42%, zwiększa AUC o 70% i Cmax o 88%, nie wpływając na okres półtrwania. Należy wziąć to pod uwagę podczas jednoczesnej terapii tymi lekami.¹⁸
• Rysperydon: Wenlafaksyna zwiększa AUC rysperydonu o 50%, choć tylko nieznacznie wpływa na profil farmakokinetyczny całkowitej aktywnej frakcji (rysperydon i 9-hydroksyrysperydon).¹⁹
• Metoprolol: Jednoczesne stosowanie wenlafaksyny i metoprololu zwiększa stężenie metoprololu w osoczu o około 30-40%, nie wpływając na stężenie aktywnego metabolitu α-hydroksymetoprololu. Metoprolol nie wpływa na profil farmakokinetyczny wenlafaksyny ani O-demetylowenlafaksyny. Należy zachować ostrożność, szczególnie u pacjentów z nadciśnieniem.²⁰
• Indynawir: Wenlafaksyna zmniejsza AUC indynawiru o 28% oraz Cmax o 36%. Indynawir nie wpływa na farmakokinetykę wenlafaksyny i O-demetylowenlafaksyny.²¹
• Leki metabolizowane przez izoenzymy cytochromu P450: Badania in vivo wskazują, że wenlafaksyna jest stosunkowo słabym inhibitorem CYP2D6. In vivo nie wykazuje działania hamującego na CYP3A4 (alprazolam i karbamazepina), CYP1A2 (kofeina), CYP2C9 (tolbutamid) oraz CYP2C19 (diazepam).²²
• Doustne środki antykoncepcyjne: Po wprowadzeniu leku do obrotu opisywano przypadki niezamierzonej ciąży u pacjentek stosujących doustną antykoncepcję podczas przyjmowania wenlafaksyny. Nie jest jasne, czy przypadki te były wynikiem interakcji lekowej. Brak badań interakcji dotyczących hormonalnej antykoncepcji.²³

Interakcje wenlafaksyny z alkoholem

Jednoczesne spożywanie alkoholu podczas terapii wenlafaksyną jest przeciwwskazane. Pacjenta należy poinstruować, aby nie spożywał alkoholu w trakcie leczenia wenlafaksyną z uwagi na następujące czynniki:²⁴

• Nasilenie działania depresyjnego na OUN – etanol może nasilać hamujący wpływ wenlafaksyny na ośrodkowy układ nerwowy, co może prowadzić do zwiększonej sedacji, zaburzeń koordynacji ruchowej i spowolnienia czasu reakcji
• Ryzyko zaostrzenia zaburzeń psychicznych – alkohol może powodować kliniczne nasilenie objawów depresji i innych zaburzeń psychicznych, potencjalnie niwelując terapeutyczne działanie wenlafaksyny
• Ryzyko hepatotoksyczności – zarówno alkohol, jak i wenlafaksyna mogą wpływać na funkcje wątroby, a ich jednoczesne stosowanie może zwiększać ryzyko uszkodzenia hepatocytów

Z uwagi na metabolizm wątrobowy wenlafaksyny, długotrwałe spożywanie alkoholu może teoretycznie wpływać na metabolizm leku poprzez indukcję enzymów cytochromu P450, co mogłoby prowadzić do zmienionej skuteczności terapeutycznej wenlafaksyny.

Tabela interakcji wenlafaksyny z innymi lekami