Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Oriven 225 mg

Wpływ wenlafaksyny na płodność, ciążę i laktację

Wenlafaksyna, jako lek z grupy inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI), wymaga szczególnej uwagi przy stosowaniu u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią. Poniżej przedstawiono istotne informacje kliniczne, które należy uwzględnić podczas podejmowania decyzji terapeutycznych w tej grupie pacjentek.¹

Stosowanie wenlafaksyny w okresie ciąży

Dostępne dane kliniczne dotyczące stosowania wenlafaksyny u kobiet ciężarnych są ograniczone. Badania przedkliniczne przeprowadzone na modelach zwierzęcych wykazały szkodliwy wpływ na rozród, jednakże dokładne ryzyko dla płodu ludzkiego nie zostało w pełni określone. Terapię wenlafaksyną u kobiet ciężarnych należy wdrażać wyłącznie w sytuacjach, gdy potencjalne korzyści terapeutyczne przewyższają możliwe ryzyko dla rozwijającego się płodu.²

Ryzyko powikłań u noworodków

Ekspozycja na wenlafaksynę w okresie ciąży, szczególnie w trzecim trymestrze, wiąże się z ryzykiem wystąpienia zespołu odstawienia u noworodka. Objawy te mogą obejmować:³

• Drażliwość
• Drżenie
• Hipotonię
• Nieustający płacz
• Trudności z ssaniem lub spaniem

Powyższe objawy mogą być konsekwencją działania serotoninergicznego lub stanowić manifestację ekspozycji na substancję czynną. W większości przypadków powikłania te obserwuje się bezpośrednio po porodzie lub w ciągu pierwszych 24 godzin życia noworodka.⁴

U niektórych noworodków, których matki przyjmowały wenlafaksynę w końcowym okresie ciąży, obserwowano cięższe powikłania wymagające:⁵

• Wspomagania oddychania
• Karmienia przez zgłębnik
• Przedłużonej hospitalizacji

Ryzyko krwotoku poporodowego

Dane obserwacyjne wskazują na zwiększone ryzyko (mniej niż dwukrotnie) wystąpienia krwotoku poporodowego u pacjentek, które przyjmowały leki z grupy SSRI lub SNRI w ciągu miesiąca poprzedzającego poród. Należy monitorować pacjentki pod kątem potencjalnych objawów krwawienia, zwłaszcza w okresie okołoporodowym.⁶

Przewlekłe nadciśnienie płucne u noworodków

Stosowanie leków z grupy SSRI w okresie ciąży, zwłaszcza w jej późnej fazie, może zwiększać ryzyko wystąpienia przewlekłego nadciśnienia płucnego u noworodka (PPHN). Chociaż nie przeprowadzono badań oceniających bezpośrednio związek między stosowaniem leków z grupy SNRI a tym powikłaniem, ze względu na podobny mechanizm działania (hamowanie wychwytu zwrotnego serotoniny), nie można wykluczyć takiego ryzyka również w przypadku wenlafaksyny.⁷

Karmienie piersią podczas terapii wenlafaksyną

Wenlafaksyna oraz jej aktywny metabolit O-demetylowenlafaksyna przenikają do mleka kobiecego. W okresie po wprowadzeniu produktu do obrotu zgłaszano przypadki wystąpienia niepożądanych reakcji u niemowląt karmionych piersią przez matki przyjmujące wenlafaksynę, obejmujące:⁸

• Płaczliwość
• Drażliwość
• Zaburzenia snu

Obserwowano również objawy odstawienia leku u niemowląt po zaprzestaniu karmienia piersią przez matki stosujące wenlafaksynę. Nie można wykluczyć ryzyka wystąpienia działań niepożądanych u dziecka karmionego piersią.⁹

Decyzja dotycząca kontynuacji lub przerwania karmienia piersią bądź leczenia wenlafaksyną powinna uwzględniać:¹⁰

• Korzyści dla dziecka wynikające z karmienia naturalnego
• Korzyści terapeutyczne dla matki związane z leczeniem wenlafaksyną

Wpływ na płodność

W badaniach na modelach zwierzęcych zaobserwowano zmniejszenie płodności u szczurów obu płci narażonych na działanie O-desmetylowenlafaksyny (aktywnego metabolitu wenlafaksyny). Znaczenie kliniczne tego zjawiska dla ludzi nie zostało jednoznacznie określone i wymaga dalszych badań.¹¹

Zalecenia praktyczne dla lekarzy

W kontekście omówionych zagadnień, lekarz prowadzący terapię wenlafaksyną u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych lub karmiących piersią, powinien:

1. Dokładnie ocenić stosunek korzyści do ryzyka przed włączeniem leku u kobiet w ciąży
2. Poinformować pacjentkę o potencjalnym ryzyku dla płodu i noworodka
3. Monitorować stan noworodka po porodzie, jeśli matka przyjmowała wenlafaksynę w trzecim trymestrze ciąży
4. Omówić z pacjentką kwestie dotyczące karmienia piersią w kontekście planowanej lub prowadzonej farmakoterapii
5. Rozważyć inne opcje terapeutyczne w przypadku planowania ciąży u pacjentek leczonych wenlafaksyną

W przypadku konieczności kontynuacji leczenia wenlafaksyną w okresie ciąży, zaleca się stosowanie najmniejszej skutecznej dawki przez możliwie najkrótszy czas oraz ścisłe monitorowanie stanu klinicznego matki i rozwoju płodu.