Interakcje leku
Lafactin 150 mg

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Wenlafaksyna, jako substancja czynna produktu leczniczego Lafactin, wchodzi w interakcje z wieloma grupami leków, co może prowadzić do istotnych klinicznie skutków. Znajomość tych interakcji jest kluczowa dla bezpiecznego stosowania leku i uniknięcia potencjalnie niebezpiecznych powikłań.¹

Inhibitory monoaminooksydazy (IMAO)

Jedną z najbardziej istotnych interakcji wenlafaksyny jest jej jednoczesne stosowanie z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO). Wyróżnia się trzy główne grupy IMAO, które wchodzą w interakcje z wenlafaksyną:²

• Nieodwracalne, nieselektywne IMAO – jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane. Nie wolno rozpoczynać terapii wenlafaksyną przez minimum 14 dni od zakończenia podawania tych leków. Odwrotnie, stosowanie IMAO można rozpocząć dopiero po minimum 7 dniach od zakończenia leczenia wenlafaksyną.³
• Odwracalne, selektywne inhibitory MAO-A (np. moklobemid) – przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie z wenlafaksyną ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego. Po zakończeniu leczenia moklobemidem, przerwa przed zastosowaniem wenlafaksyny może być krótsza niż 14 dni, natomiast stosowanie moklobemidu można rozpocząć po minimum 7 dniach od zakończenia terapii wenlafaksyną.⁴
• Odwracalne, nieselektywne inhibitory MAO (np. linezolid) – antybiotyk linezolid, będący słabym odwracalnym nieselektywnym IMAO, nie powinien być podawany pacjentom leczonym wenlafaksyną.⁵

Nieprzestrzeganie tych zasad może prowadzić do ciężkich działań niepożądanych, takich jak: drżenia mięśni, skurcze miokloniczne, obfite pocenie się, nudności, wymioty, nagłe zaczerwienienie twarzy, zawroty głowy, hipertermia z objawami przypominającymi złośliwy zespół neuroleptyczny, drgawki, a nawet zgon.⁶

Ryzyko zespołu serotoninowego

Podobnie jak w przypadku innych leków o działaniu serotoninergicznym, podczas terapii wenlafaksyną może wystąpić zespół serotoninowy – stan potencjalnie zagrażający życiu. Ryzyko rośnie przy jednoczesnym stosowaniu następujących substancji:⁷

• Leki oddziałujące na system neuroprzekaźników serotoninergicznych:
  • tryptany
  • selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI)
  • inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI)
  • amfetaminy
  • lit
  • sybutramina
  • ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum)
  • opioidy (fentanyl i jego odpowiedniki, tramadol, buprenorfina, tapentadol, petydyna, metadon, pentazocyna)
  • dekstrometorfan
• Leki osłabiające metabolizm serotoniny (np. IMAO, błękit metylenowy)
• Prekursory serotoniny (np. suplementy tryptofanu)
• Leki przeciwpsychotyczne i inni antagoniści dopaminy

Jeśli leczenie skojarzone wenlafaksyną i SSRI, SNRI lub agonistą receptora serotoninowego (tryptanem) jest klinicznie uzasadnione, zaleca się uważne monitorowanie pacjenta, szczególnie na początku leczenia oraz przy zwiększaniu dawek. Jednoczesne stosowanie wenlafaksyny z prekursorami serotoniny (np. suplementami tryptofanu) nie jest zalecane.⁸

Substancje oddziałujące na ośrodkowy układ nerwowy (OUN)

Ryzyko stosowania wenlafaksyny w skojarzeniu z innymi substancjami wpływającymi na OUN nie było systematycznie oceniane, dlatego zaleca się ostrożność przy takim połączeniu.⁹

Interakcje z alkoholem

Pacjentom stosującym wenlafaksynę należy stanowczo zalecić, aby nie spożywali alkoholu. Jest to spowodowane trzema głównymi czynnikami:¹⁰

• Alkohol wywiera dodatkowy wpływ na ośrodkowy układ nerwowy, co może nasilać działanie sedatywne wenlafaksyny
• Może dojść do klinicznego nasilenia się zaburzeń psychicznych leczonych wenlafaksyną
• Istnieje ryzyko wystąpienia niepożądanych interakcji, w tym nasilenia depresyjnego wpływu na OUN

Jednoczesne spożywanie alkoholu i przyjmowanie wenlafaksyny może prowadzić do nadmiernej sedacji, zaburzeń koordynacji, osłabienia procesów poznawczych i nasilenia objawów depresji, co może w skrajnych przypadkach prowadzić do działań zagrażających życiu i zdrowiu pacjenta.

Produkty lecznicze wydłużające odstęp QT

Jednoczesne stosowanie wenlafaksyny i leków wydłużających odstęp QTc w EKG zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i/lub wystąpienia groźnych arytmii komorowych (np. torsade de pointes). Należy unikać stosowania takich kombinacji.¹¹

Do leków wydłużających odstęp QT należą:

• Leki przeciwarytmiczne klasy Ia i III – np. chinidyna, amiodaron, sotalol, dofetylid
• Niektóre leki przeciwpsychotyczne – np. tiorydazyna
• Niektóre antybiotyki makrolidowe – np. erytromycyna
• Niektóre leki przeciwhistaminowe
• Niektóre antybiotyki chinolonowe – np. moksyfloksacyna

Powyższa lista nie jest kompletna, dlatego należy unikać stosowania wszystkich produktów leczniczych o znanych właściwościach znacznego wydłużania odstępu QTc.¹²

Wpływ innych leków na wenlafaksynę

Ketokonazol (inhibitor CYP3A4) – badania farmakokinetyczne wykazały, że ketokonazol zwiększa wartość AUC wenlafaksyny (o 70% u osób intensywnie metabolizujących przez CYP2D6 i o 21% u osób słabo metabolizujących) oraz O-demetylowenlafaksyny (o 33% i 23% odpowiednio).¹³

Jednoczesne stosowanie innych inhibitorów CYP3A4 (atazanawir, klarytromycyna, indynawir, itrakonazol, worykonazol, posakonazol, ketokonazol, nelfinawir, rytonawir, sakwinawir, telitromycyna) i wenlafaksyny może zwiększać stężenie wenlafaksyny i jej aktywnego metabolitu. W takich przypadkach zalecana jest szczególna ostrożność.¹⁴

Wpływ wenlafaksyny na inne leki

Leki metabolizowane przez izoenzymy cytochromu P450 – badania in vivo wykazały, że wenlafaksyna jest względnie słabym inhibitorem CYP2D6. Nie hamuje ona CYP3A4 (alprazolam i karbamazepina), CYP1A2 (kofeina), CYP2C9 (tolbutamid), ani CYP2C19 (diazepam).¹⁵

Wenlafaksyna ma jednak różny wpływ na farmakokinetykę poszczególnych leków:

• Lit – jednoczesne stosowanie wenlafaksyny i litu może wywołać zespół serotoninowy.¹⁶
• Diazepam – wenlafaksyna nie wpływa na farmakokinetykę i farmakodynamikę diazepamu ani jego aktywnego metabolitu demetylodiazepamu. Diazepam prawdopodobnie nie wpływa na farmakokinetykę wenlafaksyny i O-demetylowenlafaksyny. Interakcje z innymi benzodiazepinami nie zostały dokładnie zbadane.¹⁷
• Imipramina – wenlafaksyna nie wpływa na farmakokinetykę imipraminy ani 2-hydroksyimipraminy. Odnotowano zależne od dawki (75-150 mg/dobę) zwiększenie AUC 2-hydroksydezypraminy o 2,5 do 4,5 razy. Imipramina nie wpływa na farmakokinetykę wenlafaksyny i O-demetylowenlafaksyny. Kliniczne znaczenie tej interakcji nie jest znane, ale wymaga zachowania szczególnej ostrożności.¹⁸
• Haloperydol – badania wykazały zmniejszenie o 42% całkowitego doustnego klirensu, zwiększenie wartości AUC o 70%, zwiększenie wartości Cmax o 88%, ale brak zmiany okresu półtrwania dla haloperydolu. Należy uwzględnić te zmiany podczas jednoczesnego stosowania haloperydolu i wenlafaksyny.¹⁹
• Rysperydon – wenlafaksyna powoduje zwiększenie wartości AUC rysperydonu o 50%, ale tylko nieznacznie oddziałuje na profil farmakokinetyczny całkowitej aktywnej frakcji (rysperydon i 9-hydroksyrysperydon).²⁰
• Metoprolol – jednoczesne stosowanie wenlafaksyny i metoprololu zwiększa stężenie metoprololu w osoczu o około 30-40%, podczas gdy stężenie aktywnego metabolitu α-hydroksymetoprololu nie ulega zmianie. Metoprolol nie wpływa na farmakokinetykę wenlafaksyny ani O-demetylowenlafaksyny. Zachowanie szczególnej ostrożności zalecane jest u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym.²¹
• Indynawir – badania wykazały zmniejszenie wartości AUC o 28% oraz zmniejszenie wartości Cmax o 36% dla indynawiru. Indynawir nie wpływa na farmakokinetykę wenlafaksyny i O-demetylowenlafaksyny.²²
• Doustne środki antykoncepcyjne – po wprowadzeniu leku do obrotu zgłaszano przypadki niezamierzonych ciąż u kobiet stosujących doustne środki antykoncepcyjne podczas terapii wenlafaksyną. Jednak nie ma jednoznacznych dowodów, że ciąże te były wynikiem interakcji z wenlafaksyną. Nie przeprowadzono badań interakcji z hormonalnymi środkami antykoncepcyjnymi.²³

Tabela interakcji lekowych wenlafaksyny