Właściwości farmakodynamiczne
Lafactin 150 mg

Właściwości farmakodynamiczne leku Lafactin

Lafactin zawiera jako substancję czynną wenlafaksynę (w postaci chlorowodorku) i jest dostępny w trzech dawkach: 37,5 mg, 75 mg oraz 150 mg w postaci kapsułek o przedłużonym uwalnianiu. Pod względem farmakoterapeutycznym substancja ta należy do grupy innych leków przeciwdepresyjnych i oznaczona jest kodem ATC: N06A X16.¹

Mechanizm działania

Wenlafaksyna wywiera działanie przeciwdepresyjne poprzez wzmocnienie aktywności neuroprzekaźników w ośrodkowym układzie nerwowym. Badania niekliniczne wykazały, że zarówno wenlafaksyna, jak i jej aktywny metabolit O-demetylowenlafaksyna (ODV) hamują zwrotny wychwyt serotoniny i noradrenaliny. Dodatkowo wenlafaksyna wykazuje słabe działanie hamujące zwrotny wychwyt dopaminy. Zarówno sama substancja czynna, jak i jej aktywny metabolit, redukują odpowiedź β-adrenergiczną po podaniu jednorazowym oraz długotrwałym. Oba związki wykazują podobne działanie w zakresie wpływu na wychwyt zwrotny neuroprzekaźników oraz wiązania z receptorami.²

Istotną cechą farmakodynamiczną wenlafaksyny jest bardzo niskie powinowactwo do receptorów muskarynowych, cholinergicznych, H1-histaminowych oraz α1-adrenergicznych w mózgu szczura w badaniach in vitro. Ta charakterystyka ma kluczowe znaczenie, ponieważ aktywność farmakologiczna tych receptorów często wiąże się z występowaniem działań niepożądanych innych leków przeciwdepresyjnych, takich jak efekty przeciwcholinergiczne, sedacja oraz wpływ na układ sercowo-naczyniowy.³

Warto podkreślić, że wenlafaksyna nie wykazuje działania hamującego monoaminooksydazę (MAO). W badaniach in vitro stwierdzono również, że substancja praktycznie nie ma powinowactwa do receptorów opioidowych lub benzodiazepinowych.⁴

Skuteczność kliniczna – ciężkie epizody depresyjne

Skuteczność kliniczna wenlafaksyny w leczeniu ciężkich epizodów depresyjnych została udokumentowana w szeregu badań klinicznych:

• Pięć randomizowanych, kontrolowanych placebo badań z podwójnie ślepą próbą, trwających od 4 do 6 tygodni, z zastosowaniem wenlafaksyny o natychmiastowym uwalnianiu w zmiennych dawkach do 375 mg na dobę⁵
• Dwa kontrolowane placebo badania krótkoterminowe trwające 8 lub 12 tygodni z zastosowaniem wenlafaksyny o przedłużonym uwalnianiu w dawkach od 75 do 225 mg na dobę⁶

W kontekście długoterminowej skuteczności przeprowadzono dwa istotne badania:

• Badanie z udziałem dorosłych pacjentów ambulatoryjnych, którzy po 8-tygodniowym otwartym badaniu zareagowali na leczenie wenlafaksyną o przedłużonym uwalnianiu (w dawkach 75, 150 lub 225 mg). Pacjenci zostali losowo przydzieleni do grupy kontynuującej przyjmowanie tej samej dawki wenlafaksyny lub placebo przez okres do 26 tygodni, co pozwoliło na obserwację częstości nawrotów choroby.⁷
• 12-miesięczne kontrolowane placebo badanie z podwójnie ślepą próbą przeprowadzone na dorosłych pacjentach ambulatoryjnych z nawracającymi zaburzeniami depresyjnymi, którzy podczas ostatniego epizodu depresji zareagowali na leczenie wenlafaksyną w dawkach od 100 do 200 mg na dobę (podawanych dwa razy dziennie). Badanie to potwierdziło skuteczność wenlafaksyny w zapobieganiu nawrotom epizodów depresyjnych.⁸

Skuteczność kliniczna – uogólnione zaburzenia lękowe

Skuteczność wenlafaksyny w postaci kapsułek o przedłużonym uwalnianiu w leczeniu uogólnionych zaburzeń lękowych została potwierdzona w czterech badaniach klinicznych z udziałem dorosłych pacjentów ambulatoryjnych:

• Dwa 8-tygodniowe badania kontrolowane placebo ze stałymi dawkami (od 75 do 225 mg na dobę)⁹
• Jedno 6-miesięczne badanie kontrolowane placebo ze stałymi dawkami (od 75 do 225 mg na dobę)¹⁰
• Jedno 6-miesięczne badanie kontrolowane placebo ze zmiennymi dawkami (37,5, 75 i 150 mg na dobę)¹¹

Należy zaznaczyć, że chociaż wykazano wyższość dawki 37,5 mg na dobę nad placebo, dawka ta nie zawsze była tak skuteczna jak dawki wyższe.¹²

Skuteczność kliniczna – fobia społeczna

W leczeniu fobii społecznej, skuteczność wenlafaksyny w postaci kapsułek o przedłużonym uwalnianiu została potwierdzona w następujących badaniach z udziałem dorosłych pacjentów ambulatoryjnych:

• Cztery 12-tygodniowe, wieloośrodkowe, kontrolowane placebo badania z podwójnie ślepą próbą, z grupą kontrolną, ze zmiennymi dawkami¹³
• Jedno 6-miesięczne, kontrolowane placebo badanie z podwójnie ślepą próbą z grupą kontrolną ze stałymi/zmiennymi dawkami¹⁴

Pacjenci w powyższych badaniach otrzymywali dawki w zakresie od 75 do 225 mg na dobę. Co istotne, 6-miesięczne badanie nie wykazało większej skuteczności dawek w zakresie 150-225 mg na dobę w porównaniu z dawką 75 mg na dobę.¹⁵

Skuteczność kliniczna – lęk napadowy

Skuteczność wenlafaksyny w postaci kapsułek o przedłużonym uwalnianiu w leczeniu lęku napadowego została potwierdzona w dwóch 12-tygodniowych, wieloośrodkowych, kontrolowanych placebo badaniach z podwójnie ślepą próbą u dorosłych pacjentów ambulatoryjnych z lękiem napadowym z agorafobią lub bez towarzyszącej agorafobii.¹⁶

W tych badaniach zastosowano następujący protokół dawkowania:

• Dawka początkowa wynosiła 37,5 mg na dobę i była stosowana przez 7 dni¹⁷
• Następnie pacjenci otrzymywali stałe dawki w zakresie od 75 do 150 mg na dobę w jednym badaniu oraz od 75 do 225 mg na dobę w drugim badaniu¹⁸

Długoterminowe bezpieczeństwo stosowania, skuteczność oraz zapobieganie nawrotom zostało również potwierdzone w jednym długoterminowym badaniu z podwójnie ślepą próbą kontrolowanym placebo z grupą kontrolną. Uczestnikami byli dorośli pacjenci ambulatoryjni, którzy zareagowali na leczenie w fazie open-label i kontynuowali przyjmowanie takich samych dawek wenlafaksyny o przedłużonym uwalnianiu (75, 150 lub 225 mg), jak na końcu fazy open-label.¹⁹

Elektrofizjologia mięśnia sercowego

W dedykowanym badaniu dotyczącym odcinka QT u zdrowych osób, wenlafaksyna podawana w dawkach subterapeutycznych wynoszących 450 mg na dobę (podawanych jako 225 mg dwa razy na dobę) nie powodowała żadnego istotnego klinicznie wydłużenia odstępu QT.²⁰

Jednakże, po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu odnotowano przypadki wydłużenia odstępu QTc i/lub torsade de pointes (TdP) oraz komorowych zaburzeń rytmu serca. Przypadki te wystąpiły szczególnie po przedawkowaniu lub u pacjentów z innymi czynnikami ryzyka wydłużenia odstępu QT i/lub TdP.²¹

Charakterystyka farmakodynamiczna Lafactinu – podsumowanie